Μεταφορτώστε το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) εδώ.
Αρχική Δημόσια διαβούλευση για το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)
Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)
- 85 ΣχόλιαΕθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)
Πλοήγηση στη Διαβούλευση
Αναρτήθηκε
6 Αυγούστου 2020, 12:00
Ανοικτή σε Σχόλια έως
25 Αυγούστου 2020, 12:00
Εργαλεία
Εκτύπωση Εξαγωγή Σχολίων σε![](http://www.opengov.gr/minenv/wp-content/themes/consultation/images/excel.gif)
Στατιστικά
85 Σχόλια 85 Σχόλια επι της Διαβούλευσης 34398 - Όλα τα ΣχόλιαΌλες οι Διαβουλεύσεις
- Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των πολυεπίπεδων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στους τομείς: α) της διαχείρισης υδάτων, β) της διαχείρισης και προστασίας των δασών...
- Διατάξεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες και την προστασία του φυσικού και χωροταξικού περιβάλλοντος
- Μετονομασία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων
- ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ – ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΕΕ 2018/2001 ΚΑΙ 2019/944
- Εθνικός Κλιματικός Νόμος – Μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή
- Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων
- Διαβούλευση στο σχέδιο για την Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2002 σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 2012/27/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση
- Απαγόρευση καλλιέργειας ΓΤΟ
- Καθορισμός κανόνων, μέτρων και όρων για την αντιμετώπιση κινδύνων από ατυχήματα μεγάλης έκτασης
- ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2012-27-ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
- Αναθεώρηση Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)
- Βοσκήσιμες γαίες Ελλαδας
- Κτήμα Τατοϊου
- Εγκριση κώδικα για την προστασία των νερών στο πλαίσιο οδηγίας
- Ανακύκλωση-βελτίωση αποβλήτων
- ΚΥΑ αειφορίας
- φυσικό αέριο -τροποιήσεις ν.4001/2011
- Ενσωμάτωση οδηγίας 2012/27/ΕΕ
- Σύσταση ΑΕ και τροποιοίσεις ν. 4123/2013
- Σχέδιο της κύριας έκθεσης της Ολλανδικής εταιρίας HVA με αντικείμενο τη βελτίωση της διαχείρισης υδάτων, αγροτικών καλλιεργειών και αντιπλημμυρικής προστασίας στην Περιφέρεια Θεσσαλίας
- Όροι δόμησης, κατασκευής, επιτρεπόμενες χρήσεις γης για κέντρα δεδομένων, χωροταξικές και πολεοδομικές ρυθμίσεις, αξιοποίηση πόρων Πράσινου Ταμείου και λοιπές περιβαλλοντικές και ενεργειακές διατάξεις
- Τροποποίηση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων
- Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019
- Διατάξεις για την απλοποίηση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, των περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων και την προστασία του περιβάλλοντος
- ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΔΕΙΟΔΟΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣIΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ -Β’ ΦΑΣΗ, AΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
- Δημόσια Διαβούλευση για το Σχέδιο Νόμου «Ολοκληρωμένο Πλαίσιο για τη Διαχείριση Αποβλήτων»
- Νέο Σχέδιο Δράσης της Ελλάδας για την Κυκλική Οικονομία – Οδικός Χάρτης
- Έκθεση μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την κινητοποίηση επενδύσεων για την ανακαίνιση και μετατροπή του εθνικού κτιριακού αποθέματος
- Προώθηση της Ανακύκλωσης–Ενσωμάτωση των Οδηγιών 2018/851 και 2018/852 της 30ής Μαΐου 2018.
- «Στρατηγική για την Ανάπτυξη της Εθνικής Υποδομής Γεωχωρικών Πληροφοριών (ΕΥΓΕΠ)»
- Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (Master Plan) για τις λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης
- Διαβούλευση για το σχέδιο νόμου «Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2019/904/ΕΕ σχετικά με τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον»
- Δημόσια Διαβούλευση για το σχέδιο νόμου «Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής και Περιβαλλοντικής νομοθεσίας»
- Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το «Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΠΕΑΡ)»
- Σχέδιο νόμου «Μετάβαση στην κινητικότητα χαμηλών εκπομπών: Μέτρα προώθησης και λειτουργία της αγοράς ηλεκτροκίνησης»
- ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ
- Σχέδιο διατάξεων για ενσωμάτωση Οδηγιών 2019/692 και 2018/844
- Δημόσια Διαβούλευση για τη Μακροχρόνια Στρατηγική για το έτος 2050
- Δημόσια διαβούλευση για το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ)
- ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΕΗ, ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΕΠΑ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΑΠΕ»
- Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου (ΕΧΣ) για το Εκθεσιακό Κέντρο Θεσσαλονίκης
- Μητροπολιτικός Φορέας Γουδή - Ιλισίων
- Καθορισμός των Προδιαγραφών και του Περιεχομένου των Σχεδίων Δράσης Ειδών και Τύπων Οικοτόπων στο πλαίσιο εφαρμογής των διατάξεων του ν. 3937/2011 (ΦΕΚ 60 Α')
- Κατηγοριοποίηση παραβάσεων και καθορισμός διαδικασίας επιβολής προστίμων
- Σύστημα αειφορίας βιοκαυσίμων σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 4062/2012
- Σύστημα αειφορίας βιοκαυσίμων και βιορευστών σύμφωνα με το άρθρο 32η του ν. 3468/2006
- Χορήγηση οικονομικών αντισταθμισμάτων σε εφαρμογή των διατάξεων των παρ. 1 και 4 του άρθρου 22 του ν. 1650/1986
- Κανονισμός Τιμολόγησης των ΦΟΔΣΑ και Ρυθμίσεις για την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας
- Χαρακτηρισμός της υδάτινης, χερσαίας και ευρύτερης περιοχής της λίμνης Παμβώτιδας (Ιωαννίνων),Π.Ε. Ιωαννίνων ως Περιφερειακό Πάρκο, και καθορισμός χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης
- Περιβαλλοντική διαχείριση των περιοχών με οικιστικές πυκνώσεις, ιώδους περιγράμματος
- Εθνικός Σχεδιασμός για την Ενέργεια και το Κλίμα
- Σύσταση Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών
- Κατηγοριοποίηση παραβάσεων του άρθρου 19Α του ν.4062/2012 και όρια προστίμων
- Εθνικό Σχέδιο για την αύξηση του αριθμού των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας (άρθρο 9 της Οδηγίας 2010/31/ΕΕ)
- Σχέδιο Στρατηγικής Ανάπτυξης της Δασοπονίας 2018-2038 (Εθνική Στρατηγική για τα Δάση)
- Χαρακτηρισμός χερσαίων, υδάτινων και θαλάσσιων περιοχών ως Εθνικού Πάρκου
- Έρευνα, εκμετάλλευση και διαχείριση του γεωθερμικού δυναμικού της χώρας και άλλες διατάξεις
- Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης
- Εθνική Στρατηγική για την Κυκλική Οικονομία
- ΝΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
- Σύσταση του Οργανισμού Εθνικού Κτηματολογίου
- Οργάνωση και λειτουργία φορέων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών
- Τροποποίηση του άρθρου 15Α του ν. 3054/2002 & αντικατάσταση ΚΥΑ κριτηρίων & μεθοδολογία κατανομής βιοντίζελ
- Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2015/1513
- Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2015/652
- ΣΧΕΔΙΟ ΚΥΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ
- ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟΣΥΜΠΙΕΣΗΣ ΠΕΠΙΕΣΜΕΝΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΚΑΙ ΒΟΗΘΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ
- Έρευνα και εκμετάλλευση λατομικών ορυκτών και άλλες διατάξεις
- «Ενεργειακές Κοινότητες και άλλες διατάξεις»
- Κανονισμός Πυροπροστασίας Κτιρίων
- ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ
- ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ - ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ – ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
- Ίδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και άλλων προϊόντων
- Χαρακτηρισμός της χερσαίας περιοχής του δάσους Δαδιάς, Λευκίμης, Σουφλίου ως Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς, Λευκίμης, Σουφλίου, καθορισμός ζωνών προστασίας αυτού, χρήσεων, όρων και περιορισμών
- Μεθοδολογία υπολογισμού της Ειδικής Τιμής Αγοράς τεχνολογιών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και άλλες διατάξεις
- Σχέδιο αντικατάστασης του άρθρου 15Α του Ν3054_2002 Οργάνωση της αγοράς πετρελαιοειδών και άλλες διατάξεις
- Αναδιοργάνωση της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε εφαρμογή της νομοθεσίας για την ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και άλλες διατάξεις
- Σύσταση και τήρηση Μητρώου Πιστοποιημένων Αξιολογητών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σύμφωνα με το άρθρο 16 του ν. 4014/2011(Α΄ 209)
- Έγκριση γενικών κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος. Μέθοδος και διαδικασίες για την ανάκτηση κόστους των υπηρεσιών ύδατος στις διάφορες χρήσεις του
- Χαρακτηρισμός της περιοχής του Εθνικού Δρυμού Λευκών Ορέων ως Εθνικού Πάρκου
- Καθορισμός τεχνικών προδιαγραφών χάραξης, σήμανσης
- Καθορισμός κριτηρίων, μεθοδολογίας κατανομής αυτούσιου βιοντίζελ και ρύθμιση κάθε σχετικού θέματος…
- Χαρακτηρισμός χερσαίων και υδάτινων περιοχών της Οροσειράς Ροδόπης ως Εθνικό Πάρκο
- Κατηγοριοποίηση παραβάσεων και καθορισμός διαδικασίας επιβολής προστίμων σχετικά με την τήρηση των κριτηρίων αειφορίας βιοκαυσίμων και βιορευστών.
- Νέο καθεστώς στήριξης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και θερμότητας υψηλής απόδοσης
- Πράξεις εισφοράς σε γη και σε χρήμα
- Χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός
- Επίσπευση διαδικασιών κατάρτισης, θεώρησης και κύρωσης των δασικών χαρτών και λοιπές διατάξεις
- Καθορισμός Κανόνων
- Ρυθμιστικά σχέδια Αθήνας και Θεσσαλονίκης
- Κατηγορίες αδειών χρήσης και εκτέλεσης έργων αξιοποίησης των υδάτων
- Χαρακτηρισμός των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών των «GR2330005, «GR2330008 και «GR2550005…
- Δημιουργία νέας καθετοποιημένης εταιρίας Ηλεκτρικής ενέργειας
- Ρυθμίσεις για την εξυγίανση ειδικού λογαριασμού
- Γήπεδο ΑΕΚ στην Ν. Φιλαδέλφεια
- Πλαίσιο για την ασφάλεια στις υπεράκτιες εργασίες έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων
- Δημόσια διαβούλευση για το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)
- Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός. Εναρμόνιση με την Οδηγία 2014/89/ΕΕ
- ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
- Ρύθμιση θεμάτων Κ.Δ.Ε.Π.Α.Π
Δρ. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος
Επιστημονικός Συνεργάτης Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Δυτικής Ελλάδας
ΜSc in Urban Management and Local Economic Development
Ph.D in Economic Geography
Email: k.antonopoulos@pedde.gr και antonopc@gmail.com
Πάτρα, 24 Αυγούστου 2020
Θέμα: «Σχόλια στη Δημόσια Διαβούλευση επί του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)»
Το υποβληθέν στη Διαβούλευση κείμενο του «Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων» αφορά στο κορυφαίας σημασίας ζήτημα για την ελληνική οικονομία, της παραγωγής, κατανάλωσης και χρήσης πόρων και εν γένει της διαχείρισης περιβαλλοντικών εξωτερικών οικονομιών των παραγόμενων στερεών αποβλήτων.
Το παρόν σχέδιο δείχνει αξιόλογη προσπάθεια ανάλυσης δεδομένων επί των ρευμάτων και ποσοτήτων αποβλήτων, αντικείμενο που προσιδιάζει σε αναλυτικό παράρτημα ενός στρατηγικού εγγράφου. Αυτή είναι η κυριότερη συμβολή του στην προσπάθεια εθνικού σχεδιασμού, ως καταγραφής για τις ποσότητες αποβλήτων, όχι όμως ως στρατηγικού εγγράφου εθνικού σχεδιασμού. Απαιτείται επομένως να συνταχθεί νέο κείμενο που να χαρακτηρίζεται από επιτελικότητα, συνοπτικότητα και ικανή αντιμετώπιση των θεμάτων, με βάση τις ποσοτικές προβλέψεις, αλλά και όλα τα υπόλοιπα σημαντικά δεδομένα και κύρια σαφή προσδιορισμό μέσων, στόχων και χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης.
Πέραν αυτής της γενικής παρατήρησης, το κείμενο παρουσιάζει επιμέρους σοβαρές αδυναμίες ως προς την ανάλυση της κατάστασης της διαχείρισης αποβλήτων, τις κοινωνικές και οικονομικές παραδοχές του σχεδιασμού, τη διάγνωσης των ριζικών αιτίων για τη σημερινή υστέρηση, τις προτάσεις δημιουργίας και ανασχεδιασμού ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης σε όλα τα χωρικά επίπεδα διακυβέρνησης που αποτελεί εθνικό στόχο, αλλά και διεθνή και ευρωπαϊκή δέσμευση της χώρας.
Η χρονική τοποθέτηση της διαβούλευσης, εσπευσμένα, με διαδικασίες κατεπείγοντος σε περίοδο αδειών για τους δημόσιους φορείς και φορείς πολιτικής, δεν ευνοεί τη συμμετοχή και καλή επικοινωνία του περιεχομένου και αδυνατίζει την επίτευξη του αντικειμενικού στόχου μετάβασης σε ένα καλό επιπέδου διαχείρισης των αποβλήτων με ενεργοποίηση όλων των εμπλεκόμενων μερών στη διακυβέρνηση και διαχείριση των αποβλήτων στη χώρα.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος διαχείρισης ως θέματος διαχείρισης ποσοτήτων αποτελεί λανθασμένη προσέγγιση. Ο Εθνικός Σχεδιασμός οφείλει να προσδιορίζει καλύτερα το οικονομικό κόστος, τις διαθέσιμες τεχνολογίες και τις δυνατότητες διαχείρισης που ταιριάζουν στην ελληνική κατάσταση διαχείρισης αποβλήτων. Με δεδομένο ότι όπως αναγνωρίζει το κείμενο υφίσταται πρόβλημα γενικευμένης ανεξέλεγκτης διάθεσης και διάχυσης αποβλήτων χρειάζεται να ανασυγκροτηθούν οι φορείς διαχείρισης, να ενισχυθούν οι επιχειρήσεις που εμπλέκονται στη διαχείριση και να υλοποιηθούν μόνιμα προγράμματα διαρκούς επικοινωνίας και κατάρτισης του επιστημονικού και στελεχιακού δυναμικού της χώρας για τη λειτουργία και εποπτεία του συστήματος διαχείρισης.
Χρειάζεται νέα προσέγγιση του προβλήματος με αναλυτικά εργαλεία συλλογής δεδομένων και αποτύπωσης. Σημαντική συμβολή στην ανάλυση μπορούν να έχουν μέθοδοι ανάλυσης του πλέγματος αξίας και του κύκλου ζωής των προϊόντων, αλλά και των αποβλήτων, διαγνωστικά εργαλεία ταυτοποίησης αναγκών για βιομηχανικές συμβιώσεις, αλλά και στοιχειώδη εργαλεία χαρτογράφησης και χωρικής ανάλυσης.
Νομικές απαιτήσεις του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων
Το κείμενο δεν καλύπτει επαρκώς ούτε στο σύνολο τους, ούτε στα επιμέρους σημεία τις απαιτήσεις της νομοθεσίας και χρειάζεται εκτενής συμπλήρωση και αναθεώρησή του. Αναληθώς αναφέρεται ο ισχυρισμός στη σελίδα 14 ότι το κείμενο του Σχεδίου καλύπτει όλες τις απαιτήσεις του Εθνικού Σχεδιασμού στο σύνολό τους, κάτι το οποίο δεν προκύπτει από τα δεδομένα.
Τούτο διότι σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Άρθρο 83 του Ν.4685/2020 και ειδικά στο Άρθρο 22 του Ν. 4042/2012 κατ’ εφαρμογή των Οδηγιών (ΕΕ) 2018/851 και της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Απόβλητα 2008/98/ΕΚ η χώρα μας έχει νομοθετήσει τις ακόλουθες απαιτήσεις για τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων:
Σχέδια διαχείρισης αποβλήτων
1. Για την επίτευξη των στόχων και την υλοποίηση των αρχών της παραγράφου 2 του άρθρου 1 και των άρθρων 14, 16 και 29, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, σε συνεργασία με το κάθε φορά συναρμόδιο Υπουργείο, εκπονεί σχέδια διαχείρισης αποβλήτων για κάθε ρεύμα αποβλήτων ή για σύνολο ρευμάτων αποβλήτων, τα οποία καλύπτουν ολόκληρη ή μέρος της γεωγραφικής επικράτειας της χώρας. Τα σχέδια αυτά καλύπτουν συνδυασμένα το σύνολο της επικράτειας της χώρας για όλα τα είδη αποβλήτων.
2. Τα Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων περιλαμβάνουν ανάλυση της υπάρχουσας κατάστασης όσον αφορά τη διαχείριση αποβλήτων, καθώς και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη βελτίωση της περιβαλλοντικά υγιούς προετοιμασίας προς επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, ανάκτηση και διάθεση των αποβλήτων και αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο το σχέδιο ή σχέδια θα υποστηρίξει την υλοποίηση των στόχων και των διατάξεων του παρόντος.
3. Τα Σχέδια Διαχείρισης περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα ακόλουθα:
(α) τον τύπο, την ποιότητα και την πηγή των παραγόμενων στη χώρα αποβλήτων, τα απόβλητα που είναι πιθανόν να αποσταλούν από ή προς την επικράτεια και αξιολόγηση της μελλοντικής τάσης εξέλιξης των ρευμάτων αποβλήτων,
(β) τα υφιστάμενα προγράμματα συλλογής αποβλήτων και τις μεγάλες εγκαταστάσεις διάθεσης και ανάκτησης, καθώς και τις τυχόν ειδικές ρυθμίσεις για απόβλητα έλαια, επικίνδυνα απόβλητα ή ρεύματα αποβλήτων που ρυθμίζονται από συγκεκριμένες νομοθετικές πράξεις,
(γ) αξιολόγηση της ανάγκης για νέα προγράμματα συλλογής, για το κλείσιμο υφιστάμενων εγκαταστάσεων αποβλήτων, για πρόσθετες υποδομές των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων και εφόσον απαιτείται για σχετικές επενδύσεις,
(δ) επαρκείς πληροφορίες για τα κριτήρια σχετικά με τον εντοπισμό τοποθεσιών και τη δυναμικότητα των μελλοντικών εγκαταστάσεων διάθεσης ή των μεγάλων εγκαταστάσεων ανάκτησης, αν χρειαστεί, (ε) τις γενικές πολιτικές διαχείρισης αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών και μεθόδων διαχείρισης των αποβλήτων που περιλαμβάνονται στο σχεδιασμό ή πολιτικών για απόβλητα που θέτουν συγκεκριμένα προβλήματα διαχείρισης.
Στα Σχέδια μπορούν να συμπεριληφθούν και τα ακόλουθα:
α) οργανωτικές πτυχές που συνδέονται με τη διαχείριση αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που πραγματοποιούν τη διαχείριση αποβλήτων,
β) αξιολόγηση της χρησιμότητας και της καταλληλότητας της χρησιμοποίησης οικονομικών και άλλων μέσων για την αντιμετώπιση διάφορων προβλημάτων που σχετίζονται με τα απόβλητα, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να διατηρηθεί η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς,
γ) εκστρατείες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης απευθυνόμενες στο ευρύ κοινό ή σε συγκεκριμένες ομάδες καταναλωτών,
δ) παλιές ρυπασμένες τοποθεσίες διάθεσης αποβλήτων και τα μέτρα για την αποκατάστασή τους,
ε) την εκτίμηση του κόστους των εργασιών ανάκτησης και διάθεσης των αποβλήτων.
4. Τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων πρέπει να είναι σύμφωνα προς τις απαιτήσεις σχεδιασμού για τα απόβλητα που ορίζονται στα άρθρα 5 και 15 του ν. 2939/2001 (άρθρο 14 της Οδηγίας 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1994 για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας, EEL 365/10/31.12.1994), όπως τροποποιήθηκε με το ν. 3854/2010 και τη στρατηγική για την υλοποίηση της μείωσης των βιοαποδομήσιμων αστικών αποβλήτων τα οποία προορίζονται για χώρους υγειονομικής ταφής που αναφέρεται στο άρθρο 6 της κ.υ.α. 29407/3508/2002 (Β΄ 1572) (άρθρο 5 της Οδηγίας 1999/31/ΕΚ του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 1999 για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων, EEL 182/1/16.7.1999).
Τίθεται κατά συνέπεια το ερώτημα ποιους από τους όρους της εκπόνησης Σχεδιασμού Αποβλήτων πληροί το υποβληθέν σε διαβούλευση κείμενο;
Σύμφωνα με το Άρθρο 22 Παρ.1 το Σχεδιασμό «εκπονεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, σε συνεργασία με το κάθε φορά συναρμόδιο Υπουργείο».
-Ποια είναι και από που προκύπτει η συμβολή του Υπουργείου Περιβάλλοντος στην εκπόνηση του Σχεδίου και ποια η συνεργασία που είχε με τα συναρμόδια υπουργεία;
-Αξιοποιήθηκε και σε ποιο βαθμό η υπηρεσιακή γνώση και οι εισηγήσεις των στελεχών της Διοίκησης επί του Εθνικού Σχεδιασμού;
-Γιατί το Σχέδιο φέρει σε κάθε σελίδα την Υπογραφή του μελετητικού γραφείου «ENVIROPLAN Α.Ε.»; Ακόμα και εάν αξιοποιήθηκαν οι γνώσεις των ιδιωτών μελετητών με την ανάθεση της εκπόνησης πρότασης επί του Σχεδίου, αυτές οι εισηγήσεις τους έγιναν δεκτές αυτούσιες και στο σύνολό τους χωρίς καμία τροποποίηση ή αναθεώρηση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος; Υπό ποιους όρους ανάθεσης διατηρούν δικαίωμα διαφήμισης στο υπό διαβούλευση εθνικό σχέδιο; Σε κάθε περίπτωση την ευθύνη συντονισμού της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης έχει το Υπουργείο και όχι οι εκάστοτε εμπειρογνώμονες. Τα ανωτέρω αποτελούν σοβαρές παραλήψεις που πρέπει να διορθωθούν στο κείμενο.
-Ποια συμβολή είχαν οι λοιποί εμπλεκόμενοι στο σχεδιασμό; Οι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης;
-Ποιες προβλέψεις περιλαμβάνει το Σχέδιο για την ενίσχυση ικανοτήτων και την προώθηση της οριζόντιας συνεργασίας και του συντονισμού των φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση των αποβλήτων;
-Πώς τεμκηριώνονται οι πηγές των δεδομένων; Αναφέρεται ως πηγή η Εurostat, άλλες εθνικές πηγές δεδομένων δεν υπάρχουν. Είναι σημαντικό κενό που πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Ερωτώνται οι συντάκτες του κειμένου: γιατί το παρόν Σχέδιο δεν καλύπτει τα κομβικής σημασίας ζητήματα που ορίζονται στην παράγραφο 3 α, β, γ και δ, του Α’22 του Ν. 4042/2012 και όσα σημαντικά προσδιορίζονται ως επιπλέον αντικείμενο του εθνικού σχεδιασμού ήτοι τις οργανωτικές πτυχές, αξιολόγηση της χρησιμότητας και της καταλληλόλητας της χρησιμοποίησης οικονομικών και άλλων μέσων, τις εκτιμήσεις κόστους, καταγραφή ρυπασμένων τοποθεσιών και απαιτούμενων μέτρων αποκατάστασης,
Πώς πρέπει να είναι ο Εθνικός Σχεδιασμός;
Γνωρίζουμε από τις άλλες εθνικές αρχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες δεσμεύονται από τις ίδιες προβλέψεις της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Απόβλητα και του ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού δικαίου πώς είναι τα αντίστοιχα κείμενα Εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού διαχείρισης αποβλήτων. Δυστυχώς το υποβληθέν στη διαβούλευση κείμενο δε μοιάζει με τα άλλα Εθνικά Σχέδια στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Χρειάζεται να ανασυνταχθεί με πιο συνοπτικό και επιτελικό τρόπο σε ένα έγγραφο στρατηγικής και ένα αναλυτικό παράρτημα.
Ενδεικτικά παραδείγματα Σχεδίων άλλων ευρωπαϊκών κρατών:
Το Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων του Ηνωμένου Βασιλείου για την Αγγλία https://www.gov.uk/government/publications/resources-and-waste-strategy-for-england
Το Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων της Κροατίας
https://mzoe.gov.hr/UserDocsImages/UPRAVA-ZA-PROCJENU-UTJECAJA-NA-OKOLIS-ODRZIVO-GOSPODARENJE-OTPADOM/Sektor%20za%20odr%C5%BEivo%20gospodarenje%20otpadom/Ostalo/management_plan_of_the_republic_of_croatia_for_the_period_2017-2022.pdf
Το Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων της Αυστρίας
https://www.bmlrt.gv.at/umwelt/abfall-ressourcen/bundes-abfallwirtschaftsplan/BAWP2017-Final.html
Τέλος εκφράζω την ανησυχία ότι από τον γενικότερο σχεδιασμό λείπει η επιτελική δομή και η τεχνική επάρκεια για την μετάβαση της ελληνικής οικονομίας αλλά και των επιμέρους οικονομικών δραστηριοτήτων της πραγματικής οικονομίας σε μια πιο Κυκλική Οικονομία σύμφωνα με τις εξελίξεις στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ενώ δεν έχει γίνει επαρκώς κατανοητή η ελληνική πραγματικότητα της διαχείρισης αποβλήτων στις θεμελιώδεις κοινωνικές και οικονομικές της διαστάσεις.
Αγαπητοί,ές,
είναι γεγονός ότι η διαβούλευση γίνεται μόνο για τα μάτια του κόσμου και ουδεμία πιθανότητα υπάρχει να ληφθεί υπόψη στα ήδη προσυμφωνημένα σχέδιά σας.
Έχετε την τύχη της χώρας μας στα χέρια σας και δη, το πώς θα αξιοποιηθεί αυτός ο θησαυρός που κρύβουν τα σκουπίδια που παράγουμε. Δυστυχώς, τα παράγουμε, ενώ μια πολιτισμένη κι ευνομούμενη πολιτεία θα φρόντιζε να εκπαιδεύσει τους πολίτες της με ποιους τρόπους μπορεί να τα μειώσει, μπορεί να τα επαναχρησιμοποιήσει, μπορεί σωστά να τα ανακυκλώσει. Αντί αυτού, το στοίχημα είναι πώς θα τα «εξαφανίσουμε». Πώς; Είτε καίγοντάς τα σε τσιμεντοβιομηχανίες και εργοστάσια της ΔΕΗ που διαθέτουν ήδη κλιβάνους, είτε σε νέους αποτεφρωτήρες που θα κατασκευαστούν μέσω ΣΔΙΤ. Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα; Θα δείξετε στην μαμά Ε.Ε ότι είμαστε καλά παιδιά και φτάνουμε τους στόχους που οφείλουμε να πιάσουμε για να μην πληρώνουμε πρόστιμα, θα εξυπηρετήσετε τους φίλτατους φίλους σας μεγαλοεργολάβους και εφοπλιστές με το αζημίωτο πάντα και θα παρέχετε λαμπρές υπηρεσίες «σκουπιδοκαθαριστή» στις προηγμένες δυνατές χώρες-κράτη, αφού θα τις απαλλάσσετε από τα βρώμικα σκουπίδια τους που δεν ανακυκλώνονται. Δεν τις λες και λίγες όλες αυτές τις υπηρεσίες που θα τους παρέχετε! Οι πολίτες τι έχουν να λαμβάνουν από όλες τις παραπάνω ενέργειες; Αρρώστιες, θάνατο, υποβάθμιση της ζωής τους και του περιβάλλοντος, οικονομικό μαρασμό των τοπικών κοινωνιών.
Σας υπενθυμίζω σε περίπτωση που το έχετε ξεχάσει ότι στις θέσεις που βρίσκεστε σας τοποθέτησαν οι πολίτες για να υπηρετείτε το δημόσιο συμφέρον. Και μη μου πείτε ότι αυτό κάνετε και ότι όλα αυτά είναι για το καλό μας γιατί είμαι λίγο δύσπιστη και ζητώ αποδείξεις. Αποδείξεις καθημερινού πολιτισμού από τα χαμόγελα των ανθρώπων στα λεωφορεία και στα πεζοδρόμια (τα ανύπαρκτα παρεμπιπτόντως) έως τους γέροντες που θα ζουν αξιοπρεπώς έως τους νέους που θα αντιμετωπίζονται με σεβασμό και θα μπορούν στην πατρίδα τους να αναπτύξουν το δυναμικό τους.
Και αν όλα αυτά που γράφω είναι για….τα σκουπίδια, ε, τότε κάψτε τα κι αυτά όπως καίτε καθημερινά χιλιάδες ζωές στην Ελλάδα!
Το WWF, τo Δυτικό Μέτωπο, η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου κατά της καύσης σκουπιδιών από΄την ΑΓΕΤ έχουν καταθέσει παρεμβάσεις τους, που αν λίγο σας ένοιαζε για το υγιές μέλλον αυτού του προικισμένου αλλά άτυχου, ως φαίνεται τόπου, θα τις λαμβάνατε υπόψη σας.
Μία πολίτης που πασχίζει να μη χάσει το χαμόγελό της και να το βρουν και οι συνάνθρωποί της
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ “ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ” ΓΙΑ ΤΟ ΕΣΔΑ
Η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου θεωρεί την συγκεκριμένη διαβούλευση ως μία ανείπωτη παρωδία, που μοναδικός της σκοπός είναι να εξαπατήσει τους άμεσους ενδιαφερομένους, τους πολίτες δηλαδή και να εξυπηρετήσει μια ανήθικη και χυδαία κάστα που λυμαίνεται το δημόσιο συμφέρον και τη δημόσια υγεία. Αν και προσχηματική λοιπόν η “διαβούλευση”, εντούτοις αποφασίσαμε να καταθέσουμε αυτήν την παρέμβαση, για λόγους ηθικούς και ιστορικούς.
Ως μια γενική παρατήρηση είναι ότι ενώ οι αρμόδιες ελληνικές αρχές, και δη η γενική γραμματεία του ΥΠΕΝ για τη διαχείριση αποβλήτων, δήλωσαν ότι το διάστημα 60 ημερών δεν ήταν αρκετό για να απαντήσουν εγκαίρως για το έργο της Πελοποννήσου, το οποίο φανταζόμαστε είχαν σχεδιάσει σχολαστικά, για το εν λόγω ζήτημα ως εκ θαύματος θεωρούν πως μια προθεσμία 20 ημερών και μάλιστα μέσα στον Δεκαπενταύγουστο αρκεί για τη δημόσια διαβούλευση του εθνικού σχεδίου, ενός κειμένου 729 σελίδων, που θα καθορίσει τη διαχείριση στερεών αποβλήτων για τα επόμενα 30-40 έτη. Και μόνο αυτό το στοιχείο για εμάς “βρωμάει μπαρούτι” και διαφαίνεται η ύπουλη προσπάθεια της κυβέρνησης να “πιάσει στον ύπνο” την ελληνική κοινωνία, ώστε να υλοποιήσει καταστροφικές πρακτικές, αυτές της καύσης και της ιδιωτικοποίησης στο πεδίο-”χρυσωρυχείο” της διαχείρισης των αποβλήτων, που αποδεικνύεται να αποτελεί μία από τις επικερδέστερες επιχειρήσεις μετά τη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων.
Υπερθεματίζουμε τις θέσεις του WWF (https://bit.ly/34w7UtR) καθώς και του Δυτικού Μετώπου (https://bit.ly/3j8audz) αναφορικά με τη λανθασμένη και συντηρητική στροφή του νέου ΕΣΔΑ σε σχέση με το υφιστάμενο ΕΣΔΑ. Αντί να προηγηθεί μία αξιολόγηση του ΕΣΔΑ του 2015, ώστε να εκτιμηθούν οι λόγοι της μη υλοποίησης των στόχων του από την προηγούμενη κυβέρνηση, η σημερινή κυβέρνηση, το συγκαλύπτει γιατί προφανώς την εξυπηρετεί και επιπροσθέτως, το χρησιμοποιεί ως άλλοθι για να αφαιρέσει από αυτό τα πιο σημαντικά θετικά στοιχεία αντί για να το βελτιώσει. Είναι φυσικό βέβαια, αφού και οι δύο κυβερνήσεις προτάσσουν τα εργολαβικά συμφέροντα πάνω από το δημόσιο συμφέρον και τη δημόσια υγεία. Και να δικαιολογήσουμε αυτή μας τη θέση αναφορικά με τους δύο αυτούς άξονες, το δημόσιο συμφέρον (1) και τη δημόσια υγεία (2) με τα παρακάτω επιχειρήματα:
1. Το νομοσχέδιο γενικεύει και επιβάλλει τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων από ιδιώτες εργολάβους, που για την ώρα διαχειρίζονται οι ΟΤΑ και οι διαδημοτικοί φορείς διαχείρισης.. Σε λίγα χρόνια ο τομέας αυτός θα ελέγχεται απόλυτα από ιδιωτικά συμφέροντα και θα χαθεί ο σημερινός δημόσιος χαρακτήρας του. Αυτό θα έχει δύο δυσμενή αποτελέσματα: α) αύξηση του κόστους που θα μεταπηδήσει στους δημότες και β) επιδείνωση των συνθηκών εργασίας και των αμοιβών για τους εργαζόμενους. Είναι ύποπτο το γεγονός ότι στο νέο ΕΣΔΑ δεν αναφέρεται το κόστος που θα κληθούν να πληρώνουν οι πολίτες, καθώς και στους τρόπους που θα χρηματοδοτηθούν οι πολλές επενδύσεις που θα απαιτηθούν. Δεν αναφέρεται επίσης το κόστος που θα επωμισθούν οι δύο φορές άτυχοι πολίτες που στις περιφέρειές τους θα προκριθεί η καύση απορριμμάτων αντί της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης. Σύμφωνα με το WWF το κόστος λειτουργίας των μονάδων καύσης θα είναι της τάξης των 150-200€ ανά τόνο εισερχόμενων απορριμμάτων. Επιπλέον, το κόστος ανά τόνο σκουπιδιών θα ανέβει σε όσες περιοχές θα υπάρχουν εργοστάσια μηχανικής επεξεργασίας, δηλ. παντού.
2. Είναι γεγονός ότι το νέο ΕΣΔΑ επιδιώκει την επίτευξη των στόχων του κυρίως μέσω της καύσης αποβλήτων, η οποία συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων (ΜΕΑ) και ενός δικτύου μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης (συμπεριλαμβανομένων των τσιμεντοβιομηχανιών), που θα χρησιμοποιούν υπολείμματα επεξεργασίας αποβλήτων ή/και δευτερογενή καύσιμα. Είναι επίσης γεγονός ότι τα προηγμένα ευρωπαϊκά κράτη θέτουν νέους στόχους αναφορικά με τα ποσοστά ανακύκλωσης και μείωσης ταφής, ενώ ταυτόχρονα σταδιακά τείνουν να καταργήσουν την καύση αποβλήτων ως ανταγωνιστική πρακτική της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης. Είναι γνωστές οι διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες και επιστημονικές έρευνες (ενδεικτικά οι πιο πρόσφατες: https://bit.ly/2UsslRJ, https://bit.ly/2y1RICz, https://www.mdpi.com/1660-4601/17/6/1919) που παρουσιάζουν την αύξηση κινδύνου νοσηρότητας και θνησιμότητας όσων διαμένουν κοντά σε μονάδες καύσης αποβλήτων/εναλλακτικών καυσίμων. Όταν αναφερόμασταν στις θανατηφόρες επιπτώσεις της καύσης απορριμμάτων, ο κ. Φάμελλος μας προέτασσε το επιχείρημα ότι δεν πρόκειται για μικτά απόβλητα αλλά για το υπόλειμμα της ανακύκλωσης. Τώρα, καταρρίπτεται κι αυτό το πρόσχημα της κυβέρνησης και μιλάμε για κάθε είδους απόβλητο που θα έχει υποστεί κάποια επεξεργασία στις ΜΕΑ με ασύλληπτες επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία.
Ως γνωστόν, η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου κατά της καύσης σκουπιδιών από την ΑΓΕΤ έχει σχεδιάσει πρόταση ορθολογικής διαχείρισης απορριμμάτων, η οποία βασίζεται στην παραγωγή μηδενικών αποβλήτων Zero Waste), σύμφωνα με την οποία τέτοιου είδους σχέδια δεν έχουν θέση.
Ρητή πρόταση της Επιτροπής είναι να επενδυθούν κεφάλαια τόσο στην κατασκευή μικρών μονάδων ανακύκλωσης των υλικών (πχ πλαστικού, γυαλιού, χαρτιού, οργανικής ύλης) δηλαδή μετατροπής των υλικών αυτών σε επαναχρησιμοποιούμενες πρώτες ύλες, όσο και στη διαλογή στην πηγή, στη δημιουργία πράσινων σημείων και στην εκπαίδευση των πολιτών. Σύμφωνα με την παραπάνω πρόταση της Επιτροπής, οι πλαστικές συσκευασίες που θα συλλέγονται χωριστά από τον Δήμο, θα πηγαίνουν στο εργοστάσιο ανακύκλωσης πλαστικού, που θα τις μετατρέπει σε πρώτη ύλη για κατασκευή νέων πλαστικών συσκευασιών. Με αυτόν τον τρόπο θα γίνεται εξοικονόμηση φυσικών πόρων, που θα απαιτούνταν για παραγωγή πρώτων υλών, γεγονός που θα συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας και δη, στη μείωση παραγωγής αερίων του θερμοκηπίου και άρα της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο δεν θα χρειάζεται να μπαίνουν φωτιές σε κέντρα ανακύκλωσης και να χάνονται πολύτιμες πρώτες ύλες, ρυπαίνοντας ανεπανόρθωτα με διοξίνες Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα και παγκοσμίως, αντιμετωπίζουμε πρόβλημα διάθεσης των ανακυκλώσιμων πλαστικών γιατί δεν υπάρχουν υποδομές ανακύκλωσης του πλαστικών συσκευασιών που συλλέγονται στους μπλε κάδους. Αντί λοιπόν η Κυβέρνηση να εστιάσει σε αυτό το πρόβλημα, επιλέγει να επενδύσει τεράστια ποσά σε φαραωνικού τύπου εργοστάσια τα οποία βραχυπρόθεσμα φαίνεται να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων, μακροπρόθεσμα όμως αποτελούν τροχοπέδη στην οικολογική διαχείριση με στόχο την μηδενική παραγωγή απορριμμάτων.
Η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου ζητά να δοθεί προτεραιότητα στη διαλογή στην πηγή, στα
πράσινα σημεία και στην κομποστοποίηση και στην δημιουργία υποδομών ανακύκλωσης. Να ακυρωθεί το συγκεκριμένο ΕΣΔΑ.
Αδιαπραγμάτευτο αίτημά μας είναι να απαγορευθεί η καύση αποβλήτων, ΕΙΔΙΚΑ ΄ΟΤΑΝ οι μονάδες που την εφαρμόζουν λειτουργούν εντός των διοικητικών ορίων των πόλεων.
Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου Κατά της Καύσης Σκουπιδιών από την ΑΓΕΤ
Η οποιαδήποτε πιθανή μόλυνση Περιβάλλοντος που προκύπτει απο Διαχείριση Αποβλήτων, πέραν των μομοθθετημένων, ελέγχεται και απο μεμονωμένους πολίτες και ομάδες πολιτών και οργανωμενους πολίτες, με την σαφή ΑΡΩΓΗ του ΚΡΑΤΟΥΣ και του μολυντή (π.χ. επιβάρυνση εξόδων απο πλευράς του μολυντή), να απαντάται Δημόσια και Τεκμηριωμένα με ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ τόσον απο τον /τους εν δυνάμει μολυντές όσο και απο τις εμπλεκόμενες Δημόσιες Υπηρεσίες σε σύντομο χρονικό διάστημα για το Δημόσιο συμφέρον και να παρουσίαζεται ευρέως απο τα ΜΜΕ. Οιαδήποτε απόκρυψη ή στρέβλωση στοιχείων απο τον αερομολυντή διώκεται αυτεπάγγελτα. Οιαδήποτε οικολογική μόλυνση, συνομολογουμένη απο μάρτυρίες, διώκεται επίσης αυτεπάγγελτα ή κατ’ έγκληση. Να ενισχυθεί η Δικαιοσύνη σε Ένορκους Τεχνικούς Πραγματογνώμονες και μέσα (στη δύσκολη αυτή Τεχνολογία). Να διασφαλιστεί, αποτραπεί και καταδικαστεί η όποια βιομηχανία μηνύσεων και δολοφονία χαρακτήρων σε βάρος πολιτών, που αποτελεί προσπάθεια φίμωσης και τρομοκρατίας και μάλιστα σε πολίτες που το μόνον κίνητρό τους διαμαρτυρίας είναι αποδεδειγμένα το Περιβάλλον διαβίωσής τους.
Το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) για πρώτη φορά προσεγγίζει με ρεαλισμό τα συσσωρευμένα προβλήματα του τομέα ενώ εισάγει σημαντικές τομές που στόχο έχουν τη ταχεία επίτευξη των στόχων για τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία. Όμως, διαπιστώνουμε ότι παρουσιάζει ορισμένες ελλείψεις ως προς την προτεινόμενη μέθοδο προσέγγισης των στόχων δηλαδή των εργαλείων που απαιτούνται για την αποτελεσματική προώθηση των δράσεων.
Πρώτον, απουσιάζει μια επεξεργασμένη πρόταση για το πως θα διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα κοστολόγησης της διαχείρισης των αστικών αποβλήτων στο σύνολο του κύκλου από τη συλλογή μέχρι τη τελική διάθεση. Είναι προφανές ότι το θέμα δεν περιορίζεται σε μια στατιστική απεικόνιση των επιμέρους διεργασιών αλλά αφορά στην ανάδειξη του πραγματικού κόστους που επιβαρύνει τελικά τους πολίτες υπό διαφορετικά καθεστώτα οργάνωσης της διαχείρισης. Η ύπαρξη μιας αξιόπιστης βάσης δεδομένων εξυπηρετεί τη διαφάνεια (σύγκριση κόστους κατασκευής, τιμών, τελών κ.λ.π.) αλλά ταυτόχρονα δύναται να στηρίξει και την αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν σε κάθε δήμο της χώρας. Για την επίτευξη του στόχου, θα πρέπει να δημιουργηθεί μία πλατφόρμα στην οποία όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα καταγράφουν λειτουργικά δεδομένα με στόχο την ανάπτυξη ενός εργαλείου καταγραφής του συνολικού αναλυτικού πραγματικού κόστους διαχείρισης.
Δεύτερον, ενώ το ΕΣΔΑ ορθώς δίνει έμφαση στη διαλογή στην πηγή, δεν αναδεικνύει επαρκώς τον ενδεικνυόμενο οδικό χάρτη για την εφαρμογή της, με δεδομένη μάλιστα την κατάσταση που επικρατεί σε αυτόν τον κρίκο της αλυσίδας διαχείρισης. Σε όλη τη χώρα εφαρμόζονται μέθοδοι χαμηλής αποτελεσματικότητας με αποτέλεσμα το οργανικό απόβλητο να επιβαρύνει την ποιότητα των ανακυκλώσιμων. Από την επισκόπηση της ευρωπαϊκής πρακτικής προκύπτει ότι η διαλογή στην πηγή είναι εφικτή και αποτελεσματική όταν πραγματοποιείται κυρίως σε επίπεδο νοικοκυριού. Προς αυτή την κατεύθυνση είναι σκόπιμο να εισαχθεί η πρακτική της χρήσης σακούλας με barcode σε κάθε νοικοκυριό (με την απομάκρυνση όλων των κάδων από το δρόμο) για να υπάρξει διαφάνεια και αναλογικότητα στη χρέωση. Για την πλήρη διαφάνεια του συστήματος, σκόπιμο είναι να αναπτυχθεί σύστημα συλλογής και μεταφοράς εφοδιασμένο με κατάλληλα ζυγιστικά και χωροθετικά συστήματα. Είναι βέβαιο ότι θα απαιτηθεί μια μεγαλύτερη προσπάθεια για την οργάνωση της συλλογής και ενδεχομένως μεσοπρόθεσμα να αυξηθεί το κόστος (και φυσικά η απασχόληση) αλλά παράλληλα θα ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της διαχείρισης και η ποιότητα των ανακυκλώσιμων. Είναι άλλωστε ο μόνος τρόπος για να εφαρμοστεί με δίκαιο τρόπο η αρχή «Ο ρυπαίνων πληρώνει» καθώς αυτή προϋποθέτει τη γνώση της ταυτότητας του αποβλήτου. Με δεδομένο ότι θα υπάρξει άμεση ωφέλεια των διαχειριστών των ανακυκλώσιμων είναι αναγκαίο να συμβάλλουν στη μετάβαση στο νέο τρόπο συλλογής και τα υπόλοιπα συστήματα.
Τρίτον, είναι κρίσιμο να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες καθετοποιημένες δομές στη διαχείριση των στερεών αποβλήτων σε εθνικό επίπεδο μέσω της επιστροφής των ανακυκλώσιμων υλικών στην βιομηχανική παραγωγή για την επαναχρησιμοποίησή τους ως πόρων και την ανάκτηση ενέργειας από τα υπολείμματα. Είναι λάθος η πολυδιάσπαση της αντιμετώπισης της διαχείρισης σε επιμέρους κρίκους και διεργασίες. Η αγορά δεν λειτουργεί με αυτούς τους όρους. Είναι αναγκαίο να αναλύσουμε και να προσεγγίσουμε συστηματικά το σύνολο της αλυσίδας αξίας των αποβλήτων. Την περασμένη διετία παρακολουθήσαμε την αναστροφή στις τάσεις καθώς έκλεισε η αγορά της Ασίας με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται ανακυκλώσιμα στα ΚΔΑΥ και σε άλλες εγκαταστάσεις χωρίς καμιά προοπτική αξιοποίησης τους. Σε πολλές περιπτώσεις τα αποθηκευμένα ανακυκλώσιμα καταστράφηκαν από πυρκαγιές με σοβαρή επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Θεωρούμε, ότι εάν δεν ενθαρρυνθεί η δημιουργία βιώσιμων μονάδων επεξεργασίας ανακυκλώσιμων και παραγωγής δευτερογενών υλικών, η μετάβαση στην κυκλική οικονομία δεν θα είναι εφικτή ή τουλάχιστον δεν θα είναι οικονομικά αποδοτική. Η θερμική επεξεργασία που προτείνεται από το ΕΣΔΑ αποτελεί μια σοβαρή καινοτομία σε σχέση με το παρελθόν αλλά θα πρέπει και αυτή να ενταχθεί σε μια ολοκληρωμένη προσπάθεια. Για τους λόγους αυτούς προτείνεται το σύνολο των δραστηριοτήτων διαχείρισης, ανάκτησης και αξιοποίησης των ΑΣΑ, να αντιμετωπιστεί στρατηγικά σε εθνικό επίπεδο και να ενθαρρυνθούν οι συλλογικές προσπάθειες σε περιφερειακό επίπεδο, με στόχους αφενός τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας και αφετέρου την αποφυγή παράλληλων θνησιγενών επενδύσεων. Προς αυτή την κατεύθυνση είναι αναγκαίο να θεσπιστεί ειδικό καθεστώς κινήτρων για την ενίσχυση της αποτελεσματικής διαχείρισης στο πλαίσιο περιορισμένου αριθμού ολοκληρωμένων χωρικών αναπτύξεων ή Πάρκων Κυκλικής Οικονομίας.
Τέταρτον, ενώ για την διαχείριση των στερεών αποβλήτων έχουν διασφαλιστεί επαρκείς πόροι, σε αυτή τη φάση καθυστερεί η υλοποίηση των έργων λόγω των γνωστών προβλημάτων αδειοδότησης. Είναι σκόπιμο να ενσωματωθεί στο ΑΣΔΑ κατεύθυνση για νέα νομοθετική ρύθμιση της αδειοδότησης των εγκαταστάσεων ΜΕΑ/ΜΕΒΑ/ΠΑΡΚΑ. Η ρύθμιση να προβλέπει την ενιαία και μοναδική αδειοδότηση με παράλληλη απλοποίηση των διαδικασιών και ανάληψη της αρμοδιότητας από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων.
Βασίλης Παπαζήσης
Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της
THALIS E.S.
Η Ένωση Τσιμεντοβιομηχανιών Ελλάδος επιθυμεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων. Για το σκοπό αυτό, παρουσιάζουμε κατωτέρω τα κυριότερα σημεία υπεροχής της ενεργειακής αξιοποίησης των αποβλήτων στις εγκαταστάσεις μας και τις βασικές παρατηρήσεις στο υπό διαβούλευση σχέδιο:
Η Ελληνική τσιμεντοβιομηχανία είναι κοινωνικός εταίρος που συνδράμει ουσιαστικά στην εκτροπή αποβλήτων από την ταφή, στόχος ιδιαίτερα σημαντικός όπως αναφέρεται πολλάκις στο υπό διαβούλευση ΕΣΔΑ και διαθέτει ήδη, στα περισσότερα εργοστάσιά της, κατάλληλες εγκαταστάσεις ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων, αδειοδοτημένες και λειτουργούσες. Για τη συνέχιση της δραστηριότητας αυτής δεν απαιτείται από την πλευρά του Δημοσίου κάποιου είδους επένδυση ή δέσμευση πόρων.
Η θερμική αξιοποίηση των αποβλήτων γίνεται σε περιβάλλον πολύ υψηλών θερμοκρασιών και περίσσειας οξυγόνου. Με τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο δεν προκύπτει τέφρα επειδή το στερεό υπόλειμμα ενσωματώνεται στο προϊόν (κλίνκερ).
Η συνεπεξεργασία στην τσιμεντοβιομηχανία προσφέρει ουσιαστική λύση στη διαχείριση αποβλήτων, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα ανάκτηση ενέργειας και ανακύκλωση υλικών. Με τον τρόπο αυτό ιεραρχικά είναι ανώτερη μέθοδος στην πυραμίδα της διαχείρισης απορριμμάτων συγκριτικά με την απλή ανάκτηση ενέργειας.
Η ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων αποτελεί βέλτιστη πρακτική εδώ και δεκαετίες στην Ευρώπη και για περισσότερο από δέκα έτη στην Ελλάδα. Ειδικότερα, η κατευθυντήρια οδηγία της ΕΕ προβλέπει και την επιλογή της ενεργειακής αξιοποίησης στην κυκλική οικονομία. Ειδικά για χώρες με υψηλά ποσοστά ταφής προβλέπεται η αξιοποίηση της υφιστάμενης βιομηχανίας και στη συνέχεια η εξέταση ίδρυσης νέων μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης δεδομένου ότι η πρώτη αποτελεί άμεση λύση καθώς δεν απαιτεί χρονοβόρες διαδικασίες χωροθέτησης και αδειοδότησης όπως οι μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης.
Η προκύπτουσα μείωση του κόστους των στερεών καυσίμων βοηθά την Ελληνική τσιμεντοβιομηχανία να αντιμετωπίσει εισαγωγές και ανταγωνισμό στις εξαγωγές της από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (Τουρκία, Αίγυπτος, Αλγερία κ.α.) που δεν υπόκεινται στους περιορισμούς εκπομπών CO2 και άλλες διατάξεις προστασίας του περιβάλλοντος.
Το αναφερόμενο στο Σχέδιο σενάριο 1 αγνοεί παντελώς την ύπαρξη της Ελληνικής Τσιμεντοβιομηχανίας η οποία αξιοποιεί δευτερογενή καύσιμα πάνω από 10 χρόνια με απόλυτα ασφαλή και επωφελή περιβαλλοντικά μέθοδο, ανώτερη του waste to energy και αφήνει στη διακριτική ευχέρεια των ΦΟΔΣΑ τη δημιουργία μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης μέσω ΣΔΙΤ ακόμα και σε περιοχές που γειτνιάζουν με υπάρχουσες τσιμεντοβιομηχανίες, ενώ το σενάριο 2 (και το 2α) είναι σαφώς ρεαλιστικότερα και αποτυπώνουν τις δυνατότητες και ανάγκες της βιομηχανίας.
Υπό την προϋπόθεση της δέσμευσης της τσιμεντοβιομηχανίας για τις ποσότητες που μπορεί να παραλάβει, δέσμευση που είναι απολύτως εφικτή, προκύπτει σαφώς συνολικά το πλεονέκτημα της χρήση του δευτερογενούς καυσίμου στην τσιμεντοβιομηχανία (Σενάριο 2 και 2α).
Επομένως, θα πρέπει το ΕΣΔΑ να διασφαλίζει ότι θα παράγεται δευτερογενές καύσιμο σύμφωνα με την πιο κάτω ανάλυση. Η διακριτή παραγωγή δευτερογενούς καυσίμου και υπολειμμάτων παρουσιάζει πλεονεκτήματα, για τους ακόλουθους κυριότερους λόγους:
• Ευελιξία στις αποφάσεις των ΦΟΔΣΑ τόσο αρχικά, όσο και διαχρονικά.
Για μεγαλύτερη ευελιξία, οι ΜΕΑ πρέπει να είναι εξοπλισμένες με γραμμές (πχ. τεμαχιστή) επεξεργασίας ώστε να μπορούν να διαθέσουν τα υλικά προς συνεπεξεργασία, όταν τα υλικά ανακύκλωσης μένουν αδιάθετα στις ΜΕΑ δημιουργώντας προβλήματα αποθήκευσης
• Δυνατότητα αξιοποίησης του δευτερογενούς καυσίμου στην τσιμεντοβιομηχανία πριν τη δημιουργία των Μονάδων Θερμικής Επεξεργασίας, χωρίς βέβαια να αποκλείεται η επίσπευση δημιουργίας τους από ΦΟΔΣΑ που επιθυμούν να βαδίσουν νωρίτερα προς την πιο ολοκληρωμένη και αποτελεσματική διαχείριση των αποβλήτων.
Οι παρακάτω Περιφέρειες θα διασφαλίζουν την παραγωγή SRF\RDF από ΜΕΑ κατάλληλο για δευτερογενές καύσιμο, με βάση την αρχή της εγγύτητας σε βιομηχανίες όπως οι τσιμεντοβιομηχανίες, ώστε να διασφαλίζεται η παραγωγή αυτού τουλάχιστον στο 30% των εισερχομένων οδηγώντας σε συνολική ποσότητα άνω των 500kt/έτος. Τα ΠΕΣΔΑ θα διανέμουν την παραγωγή SRF\RDF στις ΜΕΑ με βάση τον σχεδιασμό τους.
Παραγωγή SRF/RDF ανά Περιφέρεια, κατάλληλο για δευτερογενές καύσιμο σε βιομηχανίες (όπως τσιμεντοβιομηχανίες) σε kt/έτος:
ΦΟΔΣΑ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΜΕΑ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
ΜΕΑ ΣΕΡΡΩΝ
ΜΕΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΠΚΜ
ΜΕΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΠΚΜ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 136±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
ΜΕΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
ΜΕΑ ΒΟΛΟΥ
ΜΕΑ ΛΑΡΙΣΑΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 48±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΜΕΑ ΗΛΕΙΑΣ
ΜΕΑ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ
ΜΕΑ ΑΓΡΙΝΙΟΥ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 37±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΜΕΑ ΘΗΒΑΣ
ΜΕΑ ΧΑΛΚΙΔΑΣ
ΜΕΑ ΛΑΜΙΑΣ
ΜΕΑ ΦΩΚΙΔΑΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 36±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ/ΕΔΣΝΑ
ΜΕΑ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ
ΜΕΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ
ΜΕΑ ΦΥΛΗΣ
ΜΕΑ ΣΧΙΣΤΟΥ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 209±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΜΕΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΧΑΪΑΣ
ΜΕΑ ΑΙΓΙΑΛΗΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 20±15%
Γενικό σύνολο ΕΔΣΝΑ 486±15%
Επίσης όσον αφορά στα ΚΔΑΥ, προτείνουμε τα εξής:
Έχουν ήδη γίνει επιτυχημένες δοκιμές ενεργειακής αξιοποίησης των υπολειμμάτων των ΚΔΑΥ στα εργοστάσια παραγωγής τσιμέντου, επομένως στον ΕΣΔΑ πρέπει να συμπεριληφθεί όχι ως δυνατότητα αλλά ως υποχρέωση των ΚΔΑΥ και των υφιστάμενων ΜΕΑ η επεξεργασία από τις ίδιες ή από συνεργαζόμενες μονάδες των υλικών που δεν είναι δυνατόν να ανακυκλωθούν για την παραγωγή εναλλακτικού καυσίμου SRF/RDF και άρα την άμεση εκτροπή τους από την ταφή. Παράλληλα πρέπει να μειωθεί άμεσα το ποσοστό των εισερχομένων στις ΜΕΑ και ΚΔΑΥ υλικών που είναι δυνατόν να οδηγηθούν στην ταφή.
Επισημαίνουμε ότι η ΕΕΑΑ επιδοτούσε την ανάκτηση υλικών συσκευασίας που περιείχαν τα ΑΣΑ (υπόλειμμα της ανακύκλωσης που αντί να καταλήγει στην ταφή γίνεται SRF και οδηγείται σε ενεργειακή αξιοποίηση). Η εν λόγω επιδότηση διεκόπη με απόφαση του ΕΟΑΝ το 2018. Πρέπει να ισχύσει και πάλι, και να λειτουργήσει ως κίνητρο εκτροπής υλικών από την ταφή.
Είναι αναγκαία η εφαρμογή ενιαίου τέλους ταφής σε όλα τα οδηγούμενα σε ΧΥΤΑ – ΧΥΤΥ απόβλητα, λαμβάνοντας υπόψη για τον καθορισμό του το πραγματικό κόστος των εναλλακτικών στην ταφή τρόπων διάθεσης.
Σχετικά με την αξιοποίηση βιολογικών και γεωργοκτηνοτροφικών αποβλήτων για την παραγωγή ζωοτροφών, επισημαίνεται η ανάγκη εφαρμογής πολύ αυστηρών προδιαγραφών για την αποφυγή επιπτώσεων στην τροφική αλυσίδα του ανθρώπου. Η επιλογή της ενεργειακής αξιοποίησης είναι σαφώς ασφαλέστερη και με μικρότερο κόστος.
Το ίδιο ακριβώς ισχύει για τις ιλύες των βιολογικών καθαρισμών.
ΑΠΟ: Ξενοφώντα Σπηλιώτη, Καθηγητή, Διευθυντή του Εργαστηρίου “Χημικής Τεχνολογίας Επιστήμης και Μηχανικής Συμπεριφοράς των Υλικών”, του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Γαιόπολις, Λάρισα).
ΠΡΟΣ: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ, (Υπ’ όψιν: κ. Μανώλη Γραφάκου – ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ)
ΘΕΜΑ: Δημόσια διαβούλευση για το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)
Αξιότιμε κύριε Γραμματέα,
Θέτουμε υπόψη σας το ενδιαφέρον του Εργαστηρίου “Χημικής Τεχνολογίας Επιστήμης και Μηχανικής Συμπεριφοράς των Υλικών”, του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για συμμετοχή στη διαδικασία της διαβούλευσης του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων ( Ε.Σ.Δ.Α.).
Το Εργαστήριο επικεντρώνεται, σε έναν από τους τομείς δραστηριότητάς του, σε θέματα κυκλικής οικονομίας και ειδικότερα στην ανίχνευση δυνατοτήτων για την αξιοποίηση υποπροϊόντων και/η αποβλήτων, επικίνδυνων και μη, με στόχο τη μετατροπή τους σε υποπροϊόντα και παραγωγικούς πόρους, μέσω της ενσωμάτωσής τους σε κεραμικά πηλώδη χώματα για παραγωγή δομικών κεραμικών υλικών με προηγμένη δομή και χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την κυκλική οικονομία (European Circular Economy Stakeholder Platform), αναγνωρίζοντας την έρευνα που διεξάγεται στο Εργαστήριο “Χημικής Τεχνολογίας Επιστήμης και Μηχανικής Συμπεριφοράς των Υλικών”, έχει υιοθετήσει και έχει αναρτήσει ως καλές πρακτικές για την κεραμική βιομηχανία, μεθόδους αξιοποίησης επικίνδυνων και μη αποβλήτων και μετατροπής τους σε δευτερογενείς πόρους, μέσω της ενσωμάτωσής τους στην κεραμική μάζα για παραγωγή ασφαλών δομικών κεραμικών υλικών, που αναπτύχθηκαν στο Εργαστήριό μας.
Ενδεικτικά έργα που υλοποιήθηκαν στο Εργαστήριο “Χημικής Τεχνολογίας Επιστήμης και Μηχανικής Συμπεριφοράς των Υλικών” για την εκπλήρωση του παραπάνω σκοπού, με χρηματοδότηση από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους:
• “Ισχυροποίηση κεραμικών υλικών με διασπορά κονιών από βιομηχανικά στερεά απόβλητα” (ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΙΙ, 01-01-2005 έως 31-12-2007).
• “Μελέτη συστημάτων καολίνη + ίνες γραφίτη, τσιμέντο + ιπτάμενη τέφρα, χαρακτήρες + μηχανικές ιδιότητες + στατιστική ανάλυση” (ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΙΙ, 01-01-2005 έως 31-12-2007).
• “Μελέτη για την Ανάπτυξη Κατάλληλων Τεχνολογιών για τη Διάθεση-Διαχείριση: Στερεών και Υγρών Υποπροϊόντων Ελαιοτριβείων, Λυματολάσπης, Στερεού Εναλλακτικού Καυσίμου (ASF) & Πετρελαϊκού Άνθρακα (PETCOKE)” (Ιδιωτική χρηματοδότηση).
• “Καινοτόμα Κεραμικά Υλικά” (Συνεργασία 2011 – Συμπράξεις παραγωγικών και ερευνητικών φορέων σε εστιασμένους ερευνητικούς και τεχνολογικούς τομείς, στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα “Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα” (ΕΠΑΝ-ΙΙ), Άξονας Προτεραιότητας (Α.Π.) 1 “Δημιουργία και Αξιοποίηση της Καινοτομίας Υποστηριζόμενης από Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη”, 1-1-2013 έως 30-6-2015.
• “Nanostructrured Geopolymers and Calcium Phosphate based Biocements and Implants (NANO.GEO.S.CA.PHO. L.)”, ΘΑΛΗΣ, ΕΠΕΔΒΜ, 2011-2015
Σε σχέση με την διαβούλευση για το “Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων”, το Εργαστήριο “Χημικής Τεχνολογίας Επιστήμης και Μηχανικής Συμπεριφοράς των Υλικών”, προτείνει να ληφθούν υπόψη:
1. οι διεθνείς αναφορές και η εγχώρια έρευνα σε θέματα διαχείρισης στερεών αποβλήτων, με όρους κυκλικής οικονομίας, υιοθετώντας την κεντρική πολιτική επιλογή της Ε.Ε. για αξιοποίηση των πόρων με ασφαλή τρόπο.
2. η συγκρότηση των επιτροπών που προβλέπονται για τον αποχαρακτηρισμό των αποβλήτων εφόσον αυτό τεκμαίρεται επιστημονικά (άρθρο 40 του Ν. 4042/2012).
3. και η βιομηχανία κεραμοποιΐας, κατ’ αντιστοιχία προς την τσιμεντοβιομηχανία, ως προς τη δυνατότητα αδρανοποίησης στερεών αποβλήτων στην κεραμική μάζα, αξιοποιώντας τις έρευνες που έχουν διεξαχθεί στην Ελλάδα και διεθνώς.
4. η τάση που επικρατεί στην Ευρώπη και παγκοσμίως, στην αναμόρφωση των ΧΥΤΕΑ σε ΧΥΤΥ, ήτοι την εκταφή χρήσιμων υλικών που άκριτα οδηγήθηκαν σε χώρους υγειονομικής ταφής (επικίνδυνα, μη επικίνδυνα, βιομηχανικά και άλλα απόβλητα), με βάση τις σύγχρονες τεχνολογίες και την υιοθέτηση των αρχών της κυκλικής οικονομίας. Η παρατήρηση αφορά και την διερεύνηση για τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν και μπορούν να αποτρέψουν την ύστατη λύση της υγειονομικής ταφής. Ειδικότερα, όσον αφορά την προγραμματιζόμενη κατασκευή ΧΥΤΕΑ για την απόθεση των αποβλήτων αμιάντου, το Εργαστήριο διευρύνει την μέχρι σήμερα διεξαχθείσα έρευνα για την αξιοποίηση των αποβλήτων αμιάντου στην παραγωγή δομικών κεραμικών υλικών, οριοθετώντας τα ποσοστά ενσωμάτωσης του αποβλήτου στην κεραμική μάζα, ώστε να καταστούν τα απόβλητα αμιάντου χρήσιμος πόρος, εκμεταλλευόμενοι τις υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται στους φούρνους κεραμοποιΐας.
5. ο εντοπισμός ευρύτερων κατάλληλων περιοχών, εντός των οποίων ενδέχεται να χωροθετηθεί το προβλεπόμενο έργο διαχείρισης αποβλήτων, να γίνεται με γνώμονα την αρχή της εγγύτητας. Η διαδικασία θα εξυπηρετηθεί από την αξιοποίηση ευρημάτων από προγράμματα ερευνητικών εργαστηρίων που στοχεύουν στην αξιοποίηση αποβλήτων ως παραγωγικών πόρων.
6. στην περίπτωση ύπαρξης τεκμηριωμένου ερευνητικού αποτελέσματος από πιστοποιημένο ερευνητικό φορέα, ερευνητικό εργαστήριο, ή ακαδημαϊκό Ίδρυμα και πρακτική εμπειρία, για την αξιοποίηση των αποβλήτων ως παραγωγικών πόρων, να εφαρμόζεται άσχετα με τη φάση αναθεώρησης των ΒΑΤ.
7. η εντατική προσπάθεια και συμμετοχή στην αναθεώρηση των ΒΑΤ, με βάση τεκμηριωμένη έρευνα και πρακτική εμπειρία, παράλληλα με την καταγραφή των ΑΕΠΟ που έχουν εκδοθεί για κάθε είδους δραστηριότητα.
8. σε σχέση με ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων, η καύση, όπως φαίνεται από το κείμενο προς διαβούλευση, θεωρείται σχεδόν μονόδρομος. Η μέθοδος της πυρόλυσης, χρησιμοποιείται διεθνώς ως εναλλακτική μέθοδος και μπορεί να αποβεί αποδοτικότατη σε περιπτώσεις όπως η διαχείριση των ελαστικών, ειδικώς για κατηγορίες που δεν διαχειρίζεται η ECOELASTICA (ελαστικά διαμέτρου άνω των 1400mm).
9. η πρόβλεψη διαχείρισης του αποβλήτου της φωσφογύψου, για το οποίο δεν υπάρχει καταγραφή των ιστορικά αποθηκευμένων ποσοτήτων στην Ελλάδα (Καβάλα, Θεσ/νίκη, Δραπετσώνα).
10. σε σχέση με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών (Βρυξέλλες, 26.1.2017, COM(2017) 34 final) με τίτλο, “Ο ρόλος της παραγωγής ενέργειας από απόβλητα στην κυκλική οικονομία”: θα πρέπει στο κείμενο της διαβούλευσης να συμπεριληφθεί και τονιστεί και ο ρόλος της κεραμικής βιομηχανίας ως ενεργοβόρου βιομηχανίας, είτε μέσω της άμεσης χρήσης ενέργειας από απόβλητα ή της έμμεσης από ενσωμάτωση αποβλήτων σε ποσοστό στη μάζα των κεραμικών.
Αναφορές
https://circulareconomy.europa.eu/platform/en/good-practices/close-loop-ceramic-industry
Κοινή παρέμβαση των 4 ΜΚΟ (Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, Μεσόγειος SOS, Greenpeace και WWF Ελλάς) στην διαβούλευση του ΕΣΔΑ
Δευτέρα 23 Αυγούστου 2020
Το ΕΣΔΑ προωθεί ατεκμηρίωτα την καύση στην Ελλάδα
Όπως είχε έγκαιρα επισημανθεί από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, Μεσόγειος SOS, Greenpeace και WWF Ελλάς με κοινή ανακοίνωση στις 17 Φεβρουαρίου 2020, το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) που κατατέθηκε για διαβούλευση, εμφανίζει την καύση σαν «αναγκαία» μέθοδο διαχείρισης στη χώρα, ώστε να επιτευχθούν οι ευρωπαϊκοί στόχοι. Είναι όμως όντως η καύση λύση;
Οι 4 ΜΚΟ υποστηρίζουν ότι η επίτευξη όλων των ευρωπαϊκών στόχων μπορούν να επιτευχθούν χωρίς την καύση, που όμως εάν υιοθετηθεί:
• Θα αυξήσει κατά πολύ το κόστος διαχείρισης,
• Θα δυσκολέψει αφάνταστα την μελλοντική επίτευξη των ολοένα και υψηλότερων στόχων της Κυκλικής Οικονομίας και
• Θα επιβραδύνει και μειώσει τους περιβαλλοντικούς δείκτες και την απασχόληση.
Η τυχόν απόφαση για καύση απορριμμάτων-υπολειμμάτων δεν είναι μία επιστημονικά τεκμηριωμένη επιλογή ούτε οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά αναγκαία, αλλά μία πολιτική επιλογή που απλώς θα ωφελήσει κάποια μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, Μεσόγειος SOS, Greenpeace και WWF Ελλάς καλούν το ΥΠΕΝ και τον ίδιο τον Πρωθυπουργό να επανεξετάσουν και να απορρίψουν την επιλογή της καύσης, που τόσο πρόχειρα τέθηκε μέσα στο ΕΣΔΑ.
Ακολουθεί αναλυτικότερη ανάλυση και τεκμηρίωση των απόψεων των 4 ΜΚΟ για τον υπό διαβούλευση ΕΣΔΑ.
Αναλυτική αποτίμηση του ΕΣΔΑ από τις 4 ΜΚΟ
Ας ξεκινήσουμε με τα θετικά του ΕΣΔΑ
Το ΥΠΕΝ, βλέποντας τους υποχρεωτικούς στόχους των ευρωπαϊκών Οδηγιών, σωστά άκουσε τις οικολογικές οργανώσεις και τους άλλους κοινωνικούς εταίρους, και υιοθέτησε σε μικρό ή σε μεγαλύτερο βαθμό στο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) πολλές από τις προτάσεις και τις πολιτικές για την προώθηση της πρόληψης και την βελτίωση της ανακύκλωσης – κομποστοποίησης σχετικά με όλα τα ανακτώμενα υλικά και τα πλαστικά μιας χρήσης. Όμως, γνωρίζουμε, ότι από τις εξαγγελίες στην πράξη υπάρχει τεράστια διαφορά. Γι’ αυτό περιμένουμε να δούμε πρακτικά: α) το πως θα δρομολογηθούν κρίσιμες νομοθετικές ρυθμίσεις (π.χ. για την εφαρμογή του Πληρώνω Όσο Πετάω ή κάποιου Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης-ΣΕΔ για τα οργανικά, ή του τέλους ταφής), β) το πως θα χρηματοδοτηθούν τα Σχέδια Πρόληψης των δήμων και όλων των έργων και δράσεων της ανώτερων βαθμίδων διαχείρισης (π.χ. οικιακή κομποστοποίηση, μηχανικοί κομποστοποιητές, Πράσινα Σημεία), γ) πως ακριβώς θα βελτιωθεί η ανακύκλωση, δ) ποιος θα είναι ο ρυθμός κατασκευής των μονάδων κομποστοποίησης, και τέλος ε) πώς θα χρηματοδοτηθούν συστηματικές και αποτελεσματικές δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, για να αλλάξουμε όλοι συνήθειες στην νέα εποχή της Κυκλικής Οικονομίας και της πορείας προς την Μηδενική Παραγωγή Αποβλήτων.
Επίσης, κρίνεται ότι όλες οι προτάσεις και κατευθύνσεις του ΕΣΔΑ για τις υπόλοιπες κατηγορίες αποβλήτων (λάσπες, επικίνδυνα, βιομηχανικά, γεωκτηνοτροφικά, Απόβλητα Εκσκαφών Κατασκευων Κατεδαφίσεων-ΑΕΚΚ, απόβλητα που εμπίπτουν στα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης-ΣΕΔ και ιατρικά) είναι στην σωστή κατεύθυνση και χρήζουν κάποιων επιπλέον βελτιώσεων και συγκεκριμενοποιήσεων. Οι 4 ΜΚΟ έχουμε καταθέσει σχετικές προτάσεις με πολλές ευκαιρίες στο ΥΠΕΝ και τον ΕΟΑΝ. Και για αυτές τις κατηγορίες αποβλήτων μένει να δούμε τους τρόπους υλοποίησης και εφαρμογής των σχετικών προτάσεων και πολιτικών.
Ας περάσουμε στην ουσία του νέου ΕΣΔΑ
Η ουσία του νέου ΕΣΔΑ είναι να εισάγει άμεσα την καύση στο μίγμα της διαχείρισης των απορριμμάτων σε όλη την χώρα με την δικαιολογία ότι η καύση είναι απαραίτητη για την επίτευξη της μείωσης των υπολειμμάτων, ώστε να πέσουν κάτω από το όριο το 10% μέχρι το 2030. Για να μπορέσει να εξυπηρετήσει αυτή την επιχειρηματολογία το ΕΣΔΑ έχει προσαρμόσει όλη την αριθμητική των υπολογισμών του με «κατάλληλες προσεγγίσεις» με στόχο την αύξηση των υπολειμμάτων, που εν συνεχεία πρέπει να πάνε για καύση, για να επιτύχει η χώρα το max 10% ταφή σε ΧΥΤΥ. Τέτοιες, «κατάλληλες προσεγγίσεις» για την αύξηση των υπολειμμάτων (από το διάγραμμα ροής υλικών για το έτος 2030 του ΕΣΔΑ), είναι και οι εξής:
• Πρόληψη: Η Πρόληψη και η Προετοιμασία προς Επαναχρησιμοποίηση είναι φραστικά παρούσες στο ΕΣΔΑ, αλλά δεν φαίνεται να επηρεάζουν πρακτικά την διαχρονική μείωση των αποβλήτων. Παρότι η οδηγία (ΕΕ) 2018/851 (αρ. 9) κάνει σαφές πως τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν δραστικά μέτρα για την πρόληψη παραγωγής αποβλήτων, προβλέποντας τη θέσπιση δεικτών και την στενή παρακολούθηση αυτών, ο νέος ΕΣΔΑ λαμβάνει ως δεδομένη τη σταθερή ή αυξητική παραγωγή αποβλήτων έως το 2030 πράγμα που έρχεται σε καταφανή αντίθεση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
• Υποεκτίμηση αξιοποίησης υπολειμμάτων: Όλα τα υπολείμματα από πολλές διεργασίες Διαλογής στην Πηγή – ΔσΠ (π.χ. Ογκωδών, ξύλου, ΑΗΗΕ, υφασμάτων, πράσινων, οργανικών, ΒΕΑΣ) με συνολική ποσότητα 181.000 t/y, θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε κατάλληλες εγκαταστάσεις ή/και Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων-ΜΕΑ (αυτός είναι ο ορισμός της Κυκλικής Οικονομίας) και να ανακτηθεί και αξιοποιηθεί ένα σημαντικό μέρος τους, αντί να οδηγεί ο ΕΣΔΑ αυτές τις ποσότητες στα υπολείμματα (και στην ανάγκη της καύσης). Για παράδειγμα το υπόλειμμα από μονάδες αξιοποίησης ρουχισμού μπορεί να μετατραπεί σε μονωτικό υλικό ή σε υλικό στρωμάτων, με σημαντικά οφέλη για την κοινωνία, το περιβάλλον και την βιωσιμότητα των μονάδων επεξεργασίας, αξιοποιώντας τη μεγάλη σχετική διεθνή εμπειρία.
• ΜΕΑ ή προεπεξεργασία για καύση: Οι Μονάδες Επεξεργασία Αποβλήτων (ΜΕΑ) εμφανίζονται να μπορούν να ανακτήσουν ανακυκλώσιμα υλικά μόνο στο 12,7% των εισερχομένων τους (277.000 t/y στους 2.177,000 t/y εισερχόμενων τόνων στις ΜΕΑ)!!! Όμως είναι γνωστό ότι εάν σχεδιασθούν και ενσωματώσουν επαρκείς βέλτιστες τεχνολογίες και σύγχρονο εξοπλισμό ανάκτησης, μπορούν να ανακυκλώνουν και περισσότερο από το 20% των εισερχομένων τους (>435.000 t/y) και άρα να παράγουν λιγότερο RDF και υπολείμματα. Το σημείο αυτό από επιστημονική, περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική άποψη ίσως είναι το πιο αρνητικό σημείο του ΕΣΔΑ. Στην ουσία το ΕΣΔΑ μας προτείνει να κατασκευάσουμε δεκάδες ΜΕΑ με μεγάλο κόστος και ελάχιστο όφελος, απλώς και μόνο για να παράγουν καύσιμο υλικό για τις μονάδες καύσης. Το Υπουργείο αντί να πιάσει το νήμα από την αρχή (μεγιστοποίηση της ΔσΠ, χωριστά ρεύματα, πλήρης ανάκτηση βιολογικών αποβλήτων, οικολογικός σχεδιασμός), επιλέγει συνειδητά να το πιάσει από το τέλος επενδύοντας σε μη-αποδοτικές ΜΕΑ, οι οποίες θα παράγουν μεγάλο υπόλειμμα, καθιστώντας έτσι ‘υποχρεωτική’ την καύση.
• Γιατί το CLO να μην αποκαθιστά λατομεία;: Όλο το εν δυνάμει παραγόμενο εδαφοβελτιωτικό (Compost Like Output-CLO) στις ΜΕΑ (360.000 t/y) αντί να οδηγείται στα υπολείμματα και στην καύση (σενάρια 1 & 2 καύσης) μπορεί να αξιοποιείται, με τεράστια μείωση κόστους διαχείρισης και μεταφοράς, σε αποκαταστάσεις λατομείων ή αλλού και έτσι να επουλώνει και ανοικτές περιβαλλοντικές πληγές σε όλη την Ελλάδα. Tην απόφαση για χρήση του CLO στην αποκατάσταση λατομείων σε όλη την χώρα θα πρέπει να την πάρει η πολιτεία και να την θέτει υποχρεωτικά μέσα στο ΕΣΔΑ, αφού είναι μία εθνική και υπερτοπική στρατηγική και απόλυτα συμφέρουσα (περιβαλλοντικά και οικονομικά). Αντί αυτού βλέπουμε στο ΕΣΔΑ ότι αφήνεται στους κατά τόπους ΦΟΔΣΑ να μπορούν να πάρουν τέτοιες αποφάσεις. Άλλο ένα πολύ σοβαρό αρνητικό σημείο του ΕΣΔΑ.
• Υποτίμηση της ΔσΠ: Υποεκτιμώνται οι διαχρονικές δυνατότητες ανάκτησης με Διαλογή στην Πηγή-ΔσΠ το 2025-2030. Από τις ποσότητες του 2030 βλέπουμε: α) στα Πράσινα Σημεία (~5% συνολική ανάκτηση στο ΕΣΔΑ ενώ η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι μπορούν και πολύ περισσότερο, π.χ. 5-15% κ.β.), β) στην οικιακή κομποστοποίηση (2,48% ανάκτηση στο ΕΣΔΑ ενώ η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι σε συνδυασμό με μηχανικούς κομποστοποιητές στην μαζική εστίαση μπορεί πολύ περισσότερο), γ) στη συλλογή του οργανικού με τον καφέ κάδο (17% χωριστή συλλογή στο ΕΣΔΑ ενώ εάν δοθούν κατάλληλα κίνητρα και αντικίνητρα στους δημότες και στην μαζική εστίαση μπορεί να ανακτηθεί χωριστά πολύ περισσότερο οργανικό, π.χ. 25-30%). Προκύπτει λοιπόν με σαφήνεια ότι η κυβέρνηση δεν δίνει τη δέουσα προσοχή στη διαλογή στην πηγή κι ότι απλά την αναφέρει στο νέο ΕΣΔΑ χωρίς να έχει προβεί στη δέουσα ανάλυση των δυνατοτήτων και ευκαιριών.
Όλες οι παραπάνω προσεγγίσεις αυξάνουν το υπόλειμμα και δημιουργούν την «ανάγκη» για καύση. Άρα, σύμφωνα με το ΕΣΔΑ πρέπει να πάμε για καύση ώστε να μειωθούν τα υπολείμματα και να επιτευχθεί και ο στόχος του max 10% ταφή σε ΧΥΤΥ μέχρι το 2030.
Ο στόχος του ΕΣΔΑ θα έπρεπε να είναι η ολοένα και περισσότερη ανάκτηση και επαναξιοποίηση των αστικών απορριμμάτων στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, ώστε έως το 2030 να έχει πρακτικά μηδενιστεί το εν δυνάμει υπόλειμμα προς ενεργειακή αξιοποίηση (τσιμεντοβιομηχανία ή/και καύση). Αντ’ αυτού όμως το νέο ΕΣΔΑ προβλέπει την μεγάλη χρήση του υπολείμματος για καύση σε τσιμεντάδικα και το σημαντικότερο, την επιπλέον δημιουργία τουλάχιστον 3-4 μονάδων για καύση τεράστιων ποσοτήτων υπολειμμάτων. Βέβαια στην καλύτερη περίπτωση αυτές οι μονάδες θα κατασκευαστούν όχι νωρίτερα από το 2025-2028 και θα πρέπει να λειτουργήσουν για τουλάχιστον 30–40 χρόνια για να είναι βιώσιμες. Εάν προχωρήσουμε στην δημιουργία των μονάδων καύσης, αυτές θα δεσμεύουν την χώρα για πολλές δεκαετίες, με κίνδυνο να μην μπορούν να επιτευχθούν μελλοντικοί αυστηρότεροι στόχοι ΔσΠ και με συνεχώς αυξανόμενο κόστος, αφού και από το ΕΣΔΑ προβλέπεται ότι θα μειώνεται διαχρονικά η παραγόμενη ποσότητα RDF-SRF.
Απόδειξη ότι μπορούμε σαν χώρα να διαχειριστούμε τα απορρίμματά μας και χωρίς μονάδες καύσης είναι και το γεγονός ότι από το 2011-2012 έγιναν ακριβείς υπολογισμοί για τις Περιφέρειες Αττικής και Κρήτης (ΟΕΑ, 2011-2012), όπου είχε προβλεφθεί η εφαρμογή όλων των μέτρων του παρόντος ΕΣΔΑ, χωρίς την δημιουργία μονάδων καύσης και με αξιοποίηση του όποιου παραγόμενου και μειούμενου RDF στην τσιμεντοβιομηχανία και φάνηκε καθαρά ότι στην περίπτωση αυτή τα υπολείμματα το 2030 σε Αττική και Κρήτη ήταν 7,1% και 7,6% αντίστοιχα!!! Με δεδομένο ότι η Αττική και η Κρήτη είναι πληθυσμιακά μεγαλύτερες από την μισή Ελλάδα, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ο σημερινός ΕΣΔΑ έρχεται να επαληθεύσει τις προσεγγίσεις του 2011-2012 για όλη την Ελλάδα, αφού και από τα αναλυτικά στοιχεία του νέου ΕΣΔΑ φαίνεται καθαρά ότι μπορεί να επιτευχθεί ο στόχος για λιγότερο από 10% ταφή μέχρι το 2030 (συγκεκριμένα προσδιορίζεται σε 8%) χωρίς καύση υπολειμμάτων.
Το ΕΣΔΑ δεν αναφέρεται στο κόστος της καύσης
Ενώ το ΕΣΔΑ αναφέρεται σε 4 σενάρια (τρία με καύση και ένα χωρίς καύση χωρίς να το αναφέρει) έχει επιλεγεί να μην εκτιμήσει για κάθε σενάριο το διαχρονικό κόστος της συνολικής διαχείρισης για τους δήμους και το Κόστος Εισόδου (Gate Fee) στις ΜΕΑ, στην τσιμεντοβιομηχανία και στις μονάδες καύσης. Το ΕΣΔΑ δεν μπορεί να υποστηρίζει ότι χρειάζεται η καύση και να μην υπολογίζει πόσο είναι το κόστος της. Το ΕΣΔΑ όφειλε να είχε εκτιμήσει με ακρίβεια το κόστος επεξεργασίας για όλα τα σενάρια της καύσης ή μη, για να μπορεί η πολιτεία και οι ΦΟΔΣΑ να πάρουν ασφαλέστερες αποφάσεις και η κοινωνία να καταλαβαίνει την αναγκαιότητα ή μη αυτών των αποφάσεων. Η απόφαση να μην παρουσιασθούν στο ΕΣΔΑ τα αναλυτικά στοιχεία κόστους ανά τόνο για τα σενάρια της καύσης συνάδει με την αδυναμία να πείσει το ΕΣΔΑ τους δήμους και την κοινωνία να πληρώσουν αυτό το μεγάλο κόστος.
Μία γεύση του υψηλού κόστους των μονάδων καύσης μας δίνει και το ΕΣΔΑ, αναφέροντας ότι το επενδυτικό κόστος των μονάδων καύσης κυμαίνεται από 120-500 εκ. € ανά μονάδα, δηλαδή πολλαπλάσιο από το επενδυτικό κόστος αντίστοιχης δυναμικότητας ΜΕΑ και σαφέστατα πολύ μεγαλύτερο από τις επενδύσεις που απαιτούνται για την πλήρη ανάπτυξη της ΔσΠ και των ενεργειών πρόληψης και οικολογικού σχεδιασμού. Εάν λάβουμε υπόψη μας ότι η ΕΕ δεν χρηματοδοτεί πλέον μονάδες καύσης, γίνεται αντιληπτό, ότι αυτές θα χρηματοδοτηθούν από ελάχιστους εθνικούς και κυρίως από ιδιωτικούς πόρους και δανεισμό, γεγονός που θα επιφέρει ένα επιπλέον σημαντικό χρηματοοικονομικό κόστος, που θα κληθούν να πληρώσουν οι δήμοι και άρα οι δημότες. Τέλος, με βάση την διεθνή εμπειρία, το Τέλος Εισόδου σε νέα μονάδα καύσης υπολειμμάτων κυμαίνεται ή και υπερβαίνει το εύρος των 100-150 €/t ανάλογα την δυναμικότητα, τους όρους χρηματοδότησης-επιδότησης και τα ακριβή δεδομένα κάθε σχετικής επένδυσης, ενώ με βάση ασφαλείς πληροφορίες γνωρίζουμε ότι πρόσφατα προτάθηκε σε ΦΟρέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων-ΦΟΔΣΑ η καύση απορριμμάτων σε νέα μονάδα με τιμή gate fee στα 180€/t.
Με βάση την αξιολόγηση των οικονομικών δεδομένων της καύσης και γενικότερα της διαχείρισης αποβλήτων σε ΜΕΑ και την τσιμεντοβιομηχανία εκτιμάται ότι το κόστος επεξεργασίας των συμμίκτων απορριμμάτων στις ΜΕΑ, λόγω των μονάδων καύσης, θα είναι μεγαλύτερο κατά 58-87 €/t (σενάριο 1) και κατά 40-60 €/t (σενάριο 2), σε σχέση με το κόστος στις ΜΕΑ χωρίς καύση.
Για να αντιληφθούν οι δήμοι της χώρας το μέγεθος του επιπλέον κόστους επεξεργασίας που θα κληθούν να πληρώσουν λόγω καύσης, αυτό εκτιμάται από 87-190 εκ. € ετησίως ανάλογα τους όρους χρηματοδότησης των μονάδων, το τελικό ύψος των απαιτούμενων επενδύσεων και το σενάριο καύσης που θα υιοθετηθεί. Σε αυτό το τεράστιο επιπλέον ετήσιο κόστος επεξεργασίας θα πρέπει να προστεθεί και το επιπλέον αυξημένο κόστος μεταφοράς από τις ΜΕΑ της χώρας προς τις μονάδες καύσης.
Επίσης, αφήνεται ανοικτό στο ΕΣΔΑ και σε τυχόν απόφαση κάποιου περιφερειακού ΦΟΔΣΑ να προχωρήσει και σε κατασκευή επιπλέον μικρότερης μονάδας καύσης (εκτός των μεγάλων 4 μονάδων καύσης), εφόσον κρίνει ότι είναι «αναγκαίο» για την δική του διαχειριστική ενότητα. Στην περίπτωση αυτή το επιπλέον κόστος, λόγω της καύσης, στην περιφερειακή ενότητα μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο ανά τόνο (από τα 40-87 €/t), αφού η μονάδα καύσης θα είναι μικρότερη και άρα δεν θα επιτυγχάνει κάποιες οικονομίες κλίμακας. Τέλος, εάν επιλεγούν να γίνουν μικρές μονάδες θερμικής επεξεργασίας (καύσης κ.α.) σε νησιά (ακούγονται η Ρόδος, η Σαντορίνη, η Κέρκυρα κ.α.) τότε το κόστος μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο λόγω της έντονης εποχιακής διακύμανσης λόγω τουρισμού.
Είναι σαφές ότι το ΕΣΔΑ οφείλει να μας δώσει ακριβείς υπολογισμούς του κόστους για όλα τα εθνικά σενάρια καύσης και για τα σενάρια των περιφερειακών ενοτήτων, όπου υπάρχουν σχεδιασμοί για μονάδες θερμικής επεξεργασίας (καύσης κ.α.) και να μας επιβεβαιώσει ή μη τις παραπάνω δικές μας εκτιμήσεις κόστους. Χωρίς αυτούς τους απαραίτητους υπολογισμούς δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις πραγματικές σημερινές ανάγκες της χώρας.
Άλλα σοβαρά ερωτήματα σε σχέση με το ΕΣΔΑ
Παρακάτω αναφέρουμε επιγραμματικά άλλα σοβαρά ερωτήματα σε σχέση με το υπό διαβούλευση ΕΣΔΑ:
• Έλλειψη στόχων επαναχρησιμοποίησης: Στην Οδηγία 2018/852, άρθρο 5, αναφέρεται ότι πρέπει να θεσπιστούν στόχοι επαναχρησιμοποίησης. Στο ΕΣΔΑ δεν υπάρχει απόπειρα, ούτε αναφορά για στόχους επαναχρησιμοποίησης.
• Γιατί δεν υπάρχει μέχρι σήμερα συστηματική μέτρηση της σύστασης των απορριμμάτων; Πώς μπορεί να γίνει σωστός σχεδιασμός όταν δεν γνωρίζουμε την ποιοτική σύσταση των αποβλήτων, όπως και τις ποσότητες των αποβλήτων που ανακυκλώνονται ανά δήμο; To έργο σύστασης που είχε ξεκινήσει εδώ και 6 χρόνια από τον ΕΟΑΝ, σταμάτησε και επαναπροκηρύχθηκε. Έχουμε λόγους να πιστεύουμε ότι υπάρχει σκοπιμότητα πίσω από αυτό, ώστε να βγει το ΕΣΔΑ χωρίς αξιόπιστα δεδομένα και να μπορεί τελικά να προχωρήσει σε όποιες προσεγγίσεις επιθυμεί χωρίς διαφάνεια. Το ΕΣΔΑ θα πρέπει να συμπεριλάβει υποχρεωτικές και συστηματικές μετρήσεις σύστασης από την πολιτεία.
• Δρομολόγηση συστηματικής έρευνας για πολλά θέματα της Κυκλικής Οικονομίας: Χρειάζεται να γίνουν πολλές ακόμα έρευνες για απόκτηση δεδομένων γύρω από την πραγματική κατάσταση της ανακύκλωσης και γενικότερα της διαχείρισης αποβλήτων. Όπως για παράδειγμα να εκτιμηθεί ποια είναι τα εν δυνάμει ανακυκλώσιμα υλικά, που σήμερα λόγω χαμηλών τιμών στην δευτερογενή αγορά ή έλλειψης τεχνογνωσίας ή εγγενών προβληματικών ιδιοτήτων δεν μπορούν να ανακυκλωθούν, και κατόπιν να περιγραφούν μέτρα για να αποτραπεί η χρήση τους (όπως για παράδειγμα μέσα από συμφωνίες στο πλαίσιο διευρυμένης ευθύνης παραγωγού για την απόσυρση από την αγορά μη-ανακυκλώσιμων συσκευασιών). Το ΕΣΔΑ πρέπει να ενθαρρύνει και να δρομολογεί σχετικές έρευνες και πράξεις.
• Πλήρης απουσία ανάλυσης κόστους ή θέσεων εργασίας: Εκτός από τα οικονομικά της καύσης στο ΕΣΔΑ απουσιάζει και οποιαδήποτε άλλη οικονομική ανάλυση για το κόστος διαφόρων επιλογών σε κόστος ανά τόνο ή για τις νέες θέσεις εργασίας (π.χ. της Διαλογής στην Πηγή – ΔσΠ, των Πράσινων Σημείων, της διαχείρισης ειδικών ρευμάτων εκτός Ευθύνης του Παραγωγού κ.α.), καθώς και γενικότερη σύγκριση των σεναρίων που τέθηκαν (π.χ. SWOT ανάλυση – σύγκριση μεταξύ των σεναρίων διαχείρισης). Επισημαίνεται ότι το άρθρο 28 της Οδηγίας 2018/851 αναφέρει ότι η αξιολόγηση των επενδύσεων και των χρηματοπιστωτικών μέσων πρέπει να περιλαμβάνεται στο εθνικό σχέδιο.
Εν κατακλείδι,
Το υπό διαβούλευση ΕΣΔΑ στο μέρος της Πρόληψης – Επαναχρησιμοποίησης – Ανακύκλωσης – Κομποστοποίησης ενσωματώνει κάποιες προτάσεις και ιδέες της κοινωνίας και επιταχύνει τις θετικές εξελίξεις για το μέλλον. Χαιρετίζουμε λοιπόν θετικά τις προτάσεις αυτές και μπορούμε σαν ΜΚΟ να συμβάλλουμε στην περαιτέρω βελτιστοποίησή τους για μία πιο αποτελεσματική εφαρμογή τους.
Σε σχέση με το μέρος της επεξεργασίας των αποβλήτων είναι φανερό ότι ο ΕΣΔΑ υπηρετεί συνειδητά την επιλογή της καύσης, παρά τα επιστημονικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά δεδομένα. Μάλιστα, φθάνει σε σημείο να προδιαγράφει ΜΕΑ που θα ανακτούν μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό υλικών και στην ουσία θα παράγουν καύσιμη πρώτη ύλη για τις μονάδες καύσης, η δημιουργία των οποίων είναι τελικά ο μεγάλος στόχος του ΕΣΔΑ στην επεξεργασία. Δυστυχώς η επιλογή της καύσης των υπολειμμάτων, εάν προχωρήσει, θα εξυπηρετήσει ελάχιστα επιχειρηματικά συμφέροντα και πρόσωπα και θα δημιουργήσει μεγάλες εξαρτήσεις και εμπόδια στην αύξηση της ΔσΠ στο μέλλον, ενώ θα επιβάλει μία πολύ σημαντική αύξηση του συνολικού κόστους διαχείρισης για πολλές δεκαετίες σε όλη την κοινωνία. Το νέο ΕΣΔΑ επιχειρεί κάτι πρωτότυπο: αντί για μια bottom-up προσέγγιση, που όλα εξετάζονται και διευθετούνται με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο προς επίτευξη των στόχων, επιλέγει να κινηθεί top-down, θέτοντας στόχους χωρίς να αποδεικνύει πως αυτοί θα επιτευχθούν ώστε να μην παγιδευτεί το σύστημα διαχείρισης αποβλήτων σε ξεπερασμένες και επικίνδυνες πρακτικές.
Από την άλλη πλευρά όμως, σύμφωνα και με τα ίδια τα στοιχεία του υπό διαβούλευση νέου ΕΣΔΑ, συμπεραίνεται ότι ΝΑΙ μπορεί η Ελλάδα να επιτύχει όλους τους στόχους των ευρωπαϊκών Οδηγιών και χωρίς ακριβές μονάδες καύσης των υπολειμμάτων και να μπει πιο δυναμικά στο δρόμο της Κυκλικής Οικονομίας χωρίς βαρίδια από το παρελθόν. Εάν βέβαια προχωρήσουμε πιο αποφασιστικά με εντατικοποίηση δράσεων της ανώτερης βαθμίδας διαχείρισης (πρόληψη, ανακύκλωση, κομποστοποίηση στην πηγή), τότε μπορούμε να μειώσουμε γρηγορότερα την σημερινή μεγάλη ανάγκη τελικής επεξεργασίας είτε σε ΜΕΑ είτε στην τσιμεντοβιομηχανία.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, Μεσόγειος SOS, Greenpeace και WWF Ελλάς καλούν το ΥΠΕΝ και τον ίδιο τον Πρωθυπουργό να επανεξετάσουν και να απορρίψουν την επιλογή της καύσης, που τόσο πρόχειρα τέθηκε μέσα στο ΕΣΔΑ.
Αλέξανδρος Π. Οικονομόπουλος,
τ. Καθηγητής, Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης
Οι παρατηρήσεις που ακολουθούν αφορούν τη διαχείριση των ΑΣΑ με έμφαση στην επεξεργασία ΑΣΑ και των οργανικών μετά από την εφαρμογή των προγραμμάτων διαλογής στην πηγή.
Θετική κατ’ αρχάς είναι η πρόβλεψη του ΕΔΣΑ[1], καθώς και η διαφαινόμενη, σοβαρότερη αυτή τη φορά, απόφαση, για διαχωρισμό υλικών στην πηγή, περιλαμβανομένου και του οργανικού κλάσματος.
Η ανάκτηση ανακυκλώσιμων από τα εναπομένοντα ΑΣΑ πριν από την επεξεργασία τους αποτελεί σημαντική περεταίρω βελτίωση σε σχέση με την προγενέστερα προωθούμενη μέθοδο της βιοξήρανσης των ΑΣΑ[3],[4], η οποία περιελάμβανε λειοτεμαχισμό και βιοξήρανση των πάντων (δίχως ανάκτηση ανακυκλώσιμων) για παραγωγή SRF.
Αμφότερα τα παραπάνω αποτελούν προϋπόθεση για την τήρηση των Οδηγιών της ΕΕ και δίνουν την ευκαιρία για διαμόρφωση ενός ορθολογικού σχεδίου διαχείρισης. Παρά ταύτα, το ΕΔΣΑ κατορθώνει να διατηρήσει το κόστος επεξεργασίας σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα και να διαμορφώσει ένα σχέδιο χωρίς λειτουργική ευελιξία και δύσκολα εφαρμόσιμο. Αναλυτικότερα:
1. Ο αριθμός των ΜΕΑ είναι υπερβολικός, μια και προβλέπει 44 (6 υφιστάμενες και 38 νέες) μονάδες, οι 11 τελευταίες προς δημοπράτηση εντός του 2021)[2] .
Οι παραπάνω μονάδες, για την εκτιμούμενη επεξεργασία 2,2 εκατ. τόνων ΑΣΑ ετησίως (ΕΔΣΑ[1], διάγραμμα σελ. 89)/έτος, θα λειτουργούν με μέση δυναμικότητα 50.000 τ/έτος, Η δυναμικότητα αυτή είναι πολύ μικρή συγκρινόμενη με μια ορθολογική ελάχιστη δυναμικότητα 250.000 τ/έτος και αυξάνει υπέρμετρα τις απαιτούμενες επενδύσεις, αλλά και το λειτουργικό κόστος, λόγω απώλειας οικονομίας κλίμακας[3],[4],[6]. Σχετική είναι η περίπτωση και για τις 31 προβλεπόμενες προς δημοπράτηση νέες μονάδες ΜΕΒΑ[2].
Τονίζεται ότι το αυξημένο κόστος μεταφοράς των ΑΣΑ και των οργανικών σε μεγαλύτερες μονάδες επεξεργασία αποτελεί μικρό μόνο μέρος της οικονομίας κλίμακας που προκύπτει από τη χρήση των τελευταίων[7].
2. Η χρήση της αναερόβιας χώνευσης για παραγωγή CLO έναντι της αερόβιας κομποστοποίησης, διπλασιάζει το κόστος επεξεργασίας[6] και δημιουργεί προβλήματα τοξικών υγρών αποβλήτων.
Παρά ταύτα, η αερόβια κομποστοποίηση έχει επιλεγεί σε λίγες από τις νεότερες μονάδες, έχει αγνοηθεί παντελώς σε προγενέστερες μελέτες επιλογής μεθόδου επεξεργασίας ΑΣΑ (π.χ. Κρήτης [8], Αττικής[9], Αχαΐας[10]) και δεν υποστηρίζεται έναντι της αναερόβιας χώνευσης από το παρόν ΕΣΔΑ. Απλά, δεν αποκλείεται.
Η συνέχιση της χρήσης της αναερόβιας χώνευσης αυξάνει τις απαιτούμενες επενδύσεις κατά εκατοντάδες εκατομμύρια € και ως εκ τούτου, θα ήταν αυτονόητη η περίληψη στο ΕΣΔΑ τεκμηριωμένης σύστασης για το καίριο θέμα της επιλογής τεχνολογίας, δίχως να αποκλείει τη δυνατότητα εναλλακτικών επιλογών από τους ΦοΔΣΑ μετά από επαρκώς τεκμηριωμένη πρότασή τους.
3. Το ΕΣΔΑ δεν απαγορεύει την εδαφική χρήση του CLO, προκρίνει όμως, σε όλα τα σενάρια διαχείρισης, την καθολική θερμική αξιοποίησή του. Παρότι η επιλογή αυτή είναι βασική για τη διαμόρφωση του όλου σχεδίου διαχείρισης, στις 729 σελίδες του ΕΣΔΑ δικαιολογείται με δύο μόνο λέξεις, με το ‘υπέρ ασφαλείας’ σκεπτικό.
Θα πρέπει να σημειωθεί σχετικά ότι το CLO αποτελεί πολύτιμο υλικό, όχι μόνο για την ανάπλαση διαταραγμένων εδαφών, βελτίωση της ποιότητας εδάφους πάρκων, δασικών περιοχών κτλ.., αλλά και για τη γεωργία. Πιο συγκεκριμένα:
Η ανάπλαση χώρων πρώην λιγνιτωρυχείων και λατομείων αποτελεί ρητή υποχρέωση της πολιτείας. Οι προς ανάπλαση εκτάσεις μόνο των λιγνιτωρυχείων ανέρχονται σε 120 τετραγωνικά χιλιόμετρα και για τις ανάγκες της ανάπλασής τους μπορεί να αξιοποιηθεί η παραγωγή CLO για δεκαετίες. Για την ανάπλαση των χώρων αυτών (και όχι μόνο) η πολιτεία οφείλει να αναλάβει δράση και να καλύψει τα σχετικά (μικρά σε κάθε περίπτωση) έξοδα, συμπεριλαμβανομένων αυτών της μεταφοράς και χρήσης του CLO. Η συμβολή των ΜΕΑ στην προσπάθεια αυτή είναι καθοριστική με την περιβαλλοντικά και κοινωνικά επωφελή προσφορά από το CLO που παράγουν.
Η αξιοποίηση του CLO στη γεωργία έχει μελετηθεί επισταμένως από τη ΔΕΔΙΣΑ Χανίων, η οποία πωλεί την παραγωγή του από τη ΜΕΑ Χανίων για αγροτική χρήση προς 44 € τον τόνο συν ΦΠΑ.
Η ΔΕΔΙΣΑ παράγει κομπόστ και CLO στη ΜΕΑ Χανίων με αερόβια κομποστοποίηση, το μεν κομπόστ από διαλεγμένα στην πηγή οργανικά, το δε CLO από οργανικά που ανακτά από την επεξεργασία των ΑΣΑ. Σε αμφότερα, με χημικές αναλύσεις παρακολουθεί την ποιότητα κάθε παρτίδας. Το βασικό συμπέρασμα από την μακρόχρονη αυτή εμπειρία είναι ότι το παραγόμενο CLO πληροί τις διεθνείς προδιαγραφές για αγροτική χρήση και το πλέον ενδιαφέρον είναι ότι η ποιότητά του δεν διαφέρει από αυτή του κομπόστ. Το γενικότερο συμπέρασμα είναι ότι το CLO που προέρχεται από ΑΣΑ δήμων και τουριστικών περιοχών, δίχως επιβλαβείς βιομηχανικές δραστηριότητες (δηλαδή από τις περισσότερες περιοχές της χώρας), είναι κατάλληλο για αγροτική χρήση. Η χρήση αυτή είναι πολύτιμη και αναγκαία δεδομένου ότι τα αγροτικά εδάφη, με την εντατική καλλιέργεια, χάνουν τα οργανικά τους συστατικά με αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής και τις αυξημένες ανάγκες τους σε αρδευτικό νερό και λιπάσματα.
Η επιτυχής εδαφική χρήση του CLO προάγεται αποφασιστικά με την κατάρτιση και εφαρμογή ενός εθνικού σχεδίου δράσης με θέσπιση ορίων και συστήματος ελέγχων ποιότητας, κατάρτιση και χρηματοδότηση προγραμμάτων ανάπλασης, οργάνωση κανόνων εμπορίας και χρήσης, ενημέρωσης κτλ. Επομένως η παράληψη θεώρησης των παραπάνω σχετικών από το ΕΣΔΑ αποτελεί καίριο μειονέκτημα.
4. Σύμφωνα με το σενάριο 1 του ΕΣΔΑ, το σύνολο των ΑΣΑ που τροφοδοτούν τις ΜΕΑ, εκτός από τα ανακυκλώσιμα που ανακτώνται από αυτές, οδεύει σε μονάδες καύσης (ΕΔΣΑ, σ. 94) . Στο (μάλλον απίθανο) σενάριο 2, δεν τροφοδοτούνται σε μονάδες καύσης και κάποιες ποσότητες δευτερογενών καυσίμων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από την τσιμεντοβιομηχανία (ΕΔΣΑ, σ.95). Το τελευταίο συζητιέται επί δεκαετίες δίχως ουσιαστικά αποτελέσματα λόγω έντονων κοινωνικών αντιδράσεων.
Τα παραπάνω σενάρια δημιουργούν το προφανές ερώτημα, εάν όλα τα μη ανακτώμενα ως ανακυκλώσιμα υλικά είναι να καταλήξουν σε καύση (περιλαμβανομένου και του CLO), γιατί τα υλικά αυτά δεν καίγονται απ’ ευθείας, αντί να διαχωριστούν σε υπόλειμμα, RDF και οργανικά και τα τελευταία να υποβληθούν σε βιολογική επεξεργασία; Η ερώτηση αυτή, αξίας 1.3 δισ. € (βλέπε ενότητα 6 παρακάτω), εάν δεν απαντηθεί με πληρότητα και ορθότητα, καθιστά το ΕΣΔΑ αυτονόητα ακατάλληλο.
5. Σύμφωνα με το ΕΣΔΑ και τα ανωτέρω, οι ΜΕΑ εκτρέπουν τα ανακυκλώσιμα και εξάγουν όλα τα υπόλοιπα υλικά σε μονάδες καύσης, εφόσον βέβαια αυτές είναι διαθέσιμες, αλλιώς, αναγκαστικά, σε ΧΥΤΑ. Για την αποφυγή του τελευταίου, η έναρξη λειτουργίας των μονάδων καύσης επιβάλλεται να ταυτιστεί με την έναρξη λειτουργίας των ΜΕΑ, ή ακόμα και να προηγηθεί μια και οι μονάδες καύσης μπορούν να λειτουργήσουν δίχως ΜΕΑ (καίγοντας το ΑΣΑ που προορίζονται για τις ΜΕΑ μετά από απλή ανάκτηση ανακυκλώσιμων), όχι όμως το αντίστροφο.
Η λειτουργία των μονάδων καύσης όμως προβλέπεται να ξεκινήσει από το 2030 (ΕΣΔΑ[1], σελ. 93 και Παρουσίαση[2], 5η διαφάνεια) ή να αναπτυχθεί σταδιακά έως το 2030 (ΕΣΔΑ[1], σελ. 104).
Σε κάθε περίπτωση, μέχρι το 2030 οι ΜΕΑ θα λειτουργούν, εν όλω ή εν μέρει, όπως επί δεκαετίες ο ΕΜΑΚ στα Α. Λιόσια και οι υφιστάμενες μονάδες παραγωγής RDF, οι οποίες απορρίμματα δέχονται και απορρίμματα εξάγουν προς ταφή, δίχως αποτέλεσμα και με ετήσιο κόστος δεκάδων εκατομμυρίων €.
Πρόσθετο σχετικό πρόβλημα είναι η πιθανότητα απ’ ευθείας διάθεσης ΑΣΑ στους ΧΥΤΑ σε περίπτωση καθυστερήσεων στην επίτευξη των στόχων ανάκτησης ανακυκλώσιμων και οργανικών. Σημειώνεται σχετικά ότι οι ΜΕΑ, με προβλεπόμενη δυναμικότητα.2.2 εκατ. τ/έτος (έναντι παραγωγής ΑΣΑ 5.3 εκατ. τ /έτος), δεν παρέχουν καμία ευελιξία για την αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων.
Υπό αυτές τις συνθήκες, σημαντικές ποσότητες απορριμμάτων (δευτερογενή καύσιμα, CLO, υπολείμματα και ΑΣΑ) θα οδηγούνται σε ΧΥΤΑ μέχρις ότου λειτουργήσουν τα 4 εργοστάσια καύσης και επιτευχθούν οι στόχοι ανάκτησης υλικών στην πηγή. Σημειωτέον, ότι σχετικό πρόβλημα μέχρι το 2030 δημιουργείται ακόμα και εάν τηρηθούν οι προβλέψεις του ΕΣΔΑ. Τα προαναφερθέντα καθιστούν αμφίβολη την τήρηση των Οδηγιών της ΕΕ και επιτείνουν το ήδη εκρηκτικό πρόβλημα έλλειψης ΧΥΤΑ σε πολλές περιοχές. Στην Αττική για παράδειγμα, μέχρι την προβλεπόμενη λειτουργία των ΜΕΑ (το 2025) θα έχουν εξαντληθεί όλοι οι προωθούμενοι χώροι διάθεσης και από εκεί και πέρα, ακόμα και με τις προβλέψεις του ΕΣΔΑ, ανεξέλεγκτες επεκτάσεις σε περιοχές όπως το Γραμματικό καθίστανται, αναπόφευκτες.
Τα προβλήματα αυτά ευχερώς παραβλέπονται από το ΕΣΔΑ και η λύση τους δεν εξετάζεται. Η γενική παραπομπή των κάθε είδους προβλημάτων στους ΦοΔΣΑ οδηγεί σε αδιέξοδα και στις γνωστές αδυναμίες εφαρμογής μια και σε πολλές περιπτώσεις, ιδιαίτερα στην παρούσα, η λύση απαιτεί θεώρηση σε εθνικό επίπεδο και αυτή ακριβώς την ανάγκη καλείται να καλύψει ο ΕΣΔΑ.
6. Ο συνδυασμός των προαναφερόμενων προβλημάτων οδηγεί σε ιδιαίτερα δαπανηρές λύσεις, παρότι η επεξεργασία σε ΜΕΑ περιορίζεται σε 2.2 εκατ. τ/έτος ΑΣΑ από τα συνολικά παραγόμενα 5.3 εκατ. τ/έτος ΑΣΑ. Το αναφερόμενο (ΕΣΔΑ σελ. 720 και 721) κόστος ανάπτυξης των σχετικών μονάδων επεξεργασίας (ΜΕΑ, ΜΕΒΑ και καύσης) ανέρχεται σε 2.7 δισ. € (1.4 δισ. € για μονάδες ΜΕΑ και ΜΕΒΑ και 1.3 δισ. € για μονάδες καύσης), χωρίς τούτο να περιλαμβάνει τις ήδη πραγματοποιηθείσες σχετικές επενδύσεις.
7. Το ΕΣΔΑ θα μπορούσε, σύμφωνα με το αναφερόμενα στην ενότητα 4 παραπάνω, να βελτιωθεί δραστικά με την κατάργηση των ΜΕΑ και την απ’ ευθείας τροφοδοσία των προς επεξεργασία ΑΣΑ σε μονάδες καύσης, οι οποίες επιλέγονται με δυνατότητα ανάκτησης ανακυκλώσιμων από τα ΑΣΑ πριν από την καύση τους. Παραμένει όμως η δυσκολία δημιουργίας των μονάδων καύσης, η έλλειψη διαχειριστικής ευελιξίας λόγω επεξεργασίας 2,2 εκατ. τόνων ΑΣΑ από τους 5,3 εκατ. τόνους που παράγονται, καθώς και η χαμηλότερη προτεραιότητα που έχει η καύση του CLO έναντι της εδαφικής του αξιοποίησης σύμφωνα με τη Οδηγία 2008/98/EU.
Για την αντιμετώπιση όλων των παραπάνω προβλημάτων και τη σημαντική μείωση του κόστους έχει, από το 2009, προταθεί και αναλυθεί ένα βέλτιστο εθνικό σχέδια διαχείρισης [3][4],[5],[8],[9],[10] . Το σχέδιο αυτό προβλέπει την καθολική επεξεργασία των 5.3 εκατ. τ/έτος ΑΣΑ σε κεντρικές (μεγάλες) μονάδες Μηχανικής-Βιολογικής Επεξεργασίας, οι οποίες χρησιμοποιούν Αερόβια Κομποστοποίηση Για την εφαρμογή του σχεδίου αυτού απαιτούνται επενδύσεις 0,8 δισ. € ([3], σ. 127) σε τιμές 2008 ή 1.0 δισ. €, σε τρέχουσες τιμές. Οι μονάδες αυτές παρέχουν πλήρη διαχειριστική ευελιξία έχοντας τη δυνατότητα να επεξεργαστούν ΑΣΑ, για παραγωγή ανακυκλώσιμων και CLO προς εδαφική χρήση, αλλά και να λειτουργήσουν ως ΚΔΑΥ και ΜΕΒΑ για παραγωγή κομπόστ, όσο τα προγράμματα διαχωρισμού στην πηγή αναπτύσσονται μέχρι και την επίτευξη των πλέον φιλόδοξων στόχων ανάκτησης. Οι μονάδες αυτές πληρούν όλες τις απαιτήσεις της ΕΕ, εκτός από την μείωση των προς διάθεση υπολειμμάτων στο 10%. Το τελευταίο όμως απαιτείται μετά το 2035, οπότε θα χρειαστεί η απ’ ευθείας καύση των υπολειμμάτων πριν από την τελική τους διάθεση. Η καύση θα αυξήσει, το 2035, το ύψος της επένδυσης κατά 1.0 δισ. € (ΕΣΔΑ, σελ 721, Πίνακας 532, λαμβανομένου υπόψη ότι το συνολικά παραγόμενο κομπόστ και CLO προορίζεται για εδαφική χρήση και όχι και καύση). Από τα παραπάνω προκύπτει ότι οι συνολικές επενδύσεις για τις ΜΕΑ περιορίζονται σε 1.0 δισ. € μέχρι το 2035 και σε 2.0 δισ. € από εκεί και πέρα. Εκτός από το μικρό κόστος και τη διαχειριστική ευελιξία, η προτεινόμενη τεχνολογία έχει σαφές περιβαλλοντικό προβάδισμα σύμφωνα με την οδηγία 2008/98/EU λόγω εδαφικής αξιοποίησης του CLO. Επιπλέον, δημιουργεί μικρότερα προβλήματα ρύπανσης και ως εκ τούτου είναι, η πλέον κοινωνικά αποδεκτή. Τούτο, σε συνδυασμό με τον περιχρισμένο αριθμό των απαιτούμενων μονάδων και τη χρήση της πλέον δόκιμης και απλής τεχνολογίας, διευκολύνει την πρακτική εφαρμογή.
Άξιον απορίας είναι η παρουσίαση του ΕΣΔΑ στη σημερινή του μορφή χωρίς την προφανή τροποποίηση που αναφέρεται στην πρώτη παράγραφο της παρούσας ενότητας. Επίσης, η παντελής έλλειψη θεώρησης και αξιολόγησης του Βέλτιστου Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων που περιγράφεται παραπάνω, δεδομένων των πλεονεκτημάτων που προσφέρει και της ευρύτατης δημοσιότητας που έχει λάβει.
Συμπερασματικά, το υπό διαβούλευση ΕΣΔΑ εισάγει βελτιώσεις σε σχέση με τις πρακτικές του παρελθόντος, δεν είναι όμως ώριμο και κατάλληλο για έγκριση για τους ακόλουθους, ανάμεσα στα άλλα, σημαντικούς λόγους:
* Οι βασικότερες κατευθύνσεις στο σχεδιασμό, που καθορίζουν τη μορφή του, επιλέγονται δίχως τεκμηρίωση, με μόνο το ‘υπέρ ασφαλείας’ σκεπτικό (ενότητες 3 και 4).
* Ο χρονικός προγραμματισμός για δημιουργία μονάδων ΜΕΑ πρώτα και καύσης μετά είναι λανθασμένος διότι δημιουργεί σοβαρά διαχειριστικά προβλήματα, στην καλύτερη περίπτωση μέχρι το 2030 (Ενότητα 5). Η εφαρμογή του ΕΣΔΑ (εάν αυτό ήταν αποδεκτό) θα έπρεπε να είχε ξεκινήσει με την προώθηση της δημιουργίας μονάδων καύσης και όχι των ΜΕΑ μια και η χωροθέτησή τους αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες και υπόκειται σε ανεξέλεγκτες καθυστερήσεις. Η δημιουργία ΜΕΑ δίχως μονάδες καύσης οδηγεί σε αδιέξοδα και σε ενδεχόμενη χρήση αδόκιμων και άρρητων τεχνολογιών για την αξιοποίηση των προϊόντων των ΜΕΑ. Αναμφίβολα, η δημιουργία του αδιεξόδου δεν αποτελεί στόχο του ΕΣΔΑ, όμως, η εξαιρετικά δαπανηρή χρήση των ΜΕΑ και η προτεραιότητα στην προώθηση των ΜΕΑ έναντι των μονάδων καύσης οδηγεί σε αυτή.
* Η έλλειψη διαχειριστικής ευελιξίας αποτελεί σοβαρό μειονέκτημα στις πολύ πιθανές περιπτώσεις αποκλίσεων από τις υποθέσεις του σχεδιασμού. Για παράδειγμα, καθυστερήσεις στην επίτευξη των στόχων ανάκτησης υλικών στην πηγή οδηγούν σε απ’ ευθείας διάθεση ΑΣΑ στους ΧΥΤΑ, (ενότητα 5).
* Το ΕΣΔΑ δεν εξετάζει τις περιπτώσεις δημιουργία των προαναφερθέντων σοβαρών και πιθανών προβλημάτων και δεν προτείνει λύσεις.
* Η εφαρμογή του ΕΣΔΑ είναι δύσκολη, μια και έχει υπερβολικό κόστος, περιλαμβάνει μονάδες καύσης και μεγάλους αριθμούς ΜΕΑ και ΜΕΒΑ και σχετικά σύνθετες τεχνολογίες (ενότητες 1, 2 και 7).
* Το προβλεπόμενο σύστημα επεξεργασίας είναι εξαιρετικά δαπανηρό με απαιτούμενες επενδύσεις 2,7 δισ. € μέχρι το 2025 (ενότητα 6), έναντι 1 δισ. € μέχρι το 2025 και 2 δισ. € μέχρι το 2035 του βέλτιστου σχεδίου διαχείρισης απορριμμάτων, το οποίον έχει από το 2009 προταθεί (ενότητα 7).
ΑΚΡΟΝΥΜΙΑ
ΑΣΑ Αστικά Στερεά Απόβλητα
CLO Compost-Like Output (κομπόστ που παράγεται από οργανικά που ανακτώνται από ΑΣΑ σε εργοστάσια ΜΕΑ)
ΕΣΔΑ Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων
ΚΔΑΥ Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (υλικά μπλε κάδων)
ΕΜΑΚ Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης (υφιστάμενο στα Α. Λιόσια)
ΜΕΑ Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων
ΜΕΒΑ Μονάδα Επεξεργασίας Βιολογικών Αποβλήτων (ανακτώμενων από προγράμματα διαλογής στην πηγή)
ΦοΔΣΑ Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων
ΧΥΤΑ Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
1. ΕΔΣΑ 2020-2030 (Πλήρες κείμενο σε μορφή PDF – 729 σελίδες)
http://www.opengov.gr/minenv/wp-content/uploads/downloads/2020/08/%CE%95%CE%A3%CE%94%CE%91-%CE%94%CE%99%CE%91%CE%92%CE%9F%CE%A5%CE%9B%CE%95%CE%A5%CE%A3%CE%97-6-8-2020.pdf
2. ΕΣΔΑ 2020-2030 (Παρουσίαση σε μορφή Power Point)
http://www.ypeka.gr/Portals/0/Files/ypourgeio/Grafeio%20Typou/20200806_Parousiash_ESDA.pdf
3. Οικονομόπουλος Α. (2009). Διαμόρφωση και συγκριτική αξιολόγηση εναλλακτικών εθνικών σχεδίων διαχείρισης αστικών απορριμμάτων.
https://www.researchgate.net/publication/261698720_Formulation_and_comparative_evaluation_of_alternative_municipal_solid_wastes_management_plans_in_Greek_with_extended_summary_in_English
4. Economopoulos A. (2010). Technoeconomic aspects of alternative municipal solid wastes treatment methods. Waste Management, 30, 707-715.
https://www.researchgate.net/publication/40695866_Technoeconomic_aspects_of_alternative_municipal_solid_wastes_treatment_methods
5. Economopoulos A. (2010). A methodology for developing strategic municipal solid waste management plans with an application in Greece. Waste Management and Research, 28: 1021.
https://www.researchgate.net/publication/46380872_A_methodology_for_developing_strategic_municipal_solid_waste_management_plans_with_an_application_in_Greece
6. Tsilemou K., Panagiotakooulow D. (2006). Approximate cost functions for solid wastes treatment facilities. Environmental Research, Engineering and Management 1 (139), 55-65.
https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0734242X06066343
7. Economopoulou A. A., Economopoulos A.P. (2005). Transport Distances versus economies of scale for Municipal Wastes Treatment and Disposal Installations. Proceedings of the 9th International Conference on Environmental Science and Technology, Rodos Island.
8. Εισήγηση Α. Οικονομόπουλου, (2012). Παρατηρήσεις επί της μελέτης της Περιφέρειας Κρήτης για αναθεώρηση – επικαιροποίηση ΠΕΣΔΑ.
http://laikisyspeirosi-reth.blogspot.com/p/blog-page_4.html
9. Οικονομόπουλος Α. (2009). Παρέμβαση στη διαδικασία επιλογής τεχνολογίας επεξεργασίας ΑΣΑ στο Ν. Αττικής
https://www.researchgate.net/publication/296639508_Rationalization_of_the_MSW_Treament_in_the_Region_of_Attika
https://www.poeota.gr/oldsite/anakoinoseis/OIKONOMOPOULOS1507.pdf
10. Οικονομόπουλος Α.Π. (2011). Παρέμβαση στις διαδικασίες διαβούλευσης για δημοπράτηση Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων Ν. Αχαΐας.
https://www.researchgate.net/publication/296486421_Rationalization_of_the_Poposed_MSW_Treatment_in_the_Prefecture_of_Ahaia
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ-ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ
Ενώ στο υπό διαβούλευση νέο ΕΣΔΑ ορίζεται ότι η Χώρα θέτει ως πρωταρχικό στόχο την υγειονομική ταφή των αποβλήτων, προωθεί τη Διαλογή στη Πηγή με τέσσερα ρεύματα διαλογής, τέλος ταφής ,ενίσχυση των ΚΔΑΥ ΚΛΠ ταυτόχρονα προωθούνται μεγάλες μονάδες ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμάτων όπως αυτή της Περιφέρειας Πελοποννήσου .Είναι σαφές ότι τέτοιες στρατηγικές ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμάτων από τόσες μεγάλες μονάδες διαχείρισης-τουλάχιστον για την επαρχία -με ελάχιστες εγγυημένες ποσότητες χωρίς να έχει προηγηθεί αποτελεσματική Διαλογή στην πηγή- αντίκεινται στο ενωσιακό δίκαιο καθώς δεν μπορούν να ανταποκριθούν τόσο στους στόχους και τις επιδιώξεις της ΕΕ αλλά και στο ίδιο το πνεύμα της διαλογής στην πηγή. Το νέο ΕΣΔΑ οφείλει να προσδιορίζει επαρκώς τους όρους σχεδιασμού των μονάδων ώστε να εξασφαλίζεται η εφαρμογή των ευρωπαϊκών οδηγιών.
Το ΕΣΔΑ οφείλει να επενδύσει περισσότερο στη Διαλογή στην πηγή μέσω της ήπιας διαχείρισης σε επίπεδο Δήμων,θεσμοθετώντας συγκεκριμένα κίνητρα και διευκολύνοντας τις χρηματοδοτήσεις .
Σελ.62. Δεν προσδιορίζονται τα μέσα και οι τρόποι επαναχρησιμοποίησης συσκευασιών.
Σελ 78.το cοmpost μπορεί να χρησιμοποιείται σε εργασίες επίχωσης πχ λατομεία και να μην προωθείται ως υπόλειμμα ή καύση .Μάλιστα οι προδιαγραφές του compost θα πρέπει να προσδιορίζονται επαρκώς καθώς και οι τρόποι προώθησής του στην αγορά.
Η πρόβλεψη χρηματοδοτικών εργαλείων για επένδυση σε δράσεις έρευνας και ενίσχυση της ανακύκλωσης είναι απαραίτητη.
Ενα κείμενο του 2008 που που απηχούσε το ΤΟΤΕ απηχεί ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ και ΘΑ ΑΠΗΧΕΙ και ΤΟ ΑΥΡΙΟ
Ενα κείμενο που είχε συνδιαμορφωθεί από όλους τους φορείς που συμμετείχαν από την πολύπαθη ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ και ειδικά την Καλαμάτα:
1. Καμία διαχείριση «ΧΩΜΑΤΕΡΗ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑΝΙΚΩΝ» χύδην όλα τα απορρίμματα
2. Διαχείριση απορριμμάτων με τη «ΜΟΛΑΚ» την πρώτη στην Ελλάδα μονάδα «επεξεργασίας» !!! ΣΥΜΜΕΙΚΤΩΝ. Μιά αποτυχία αγνώστου οικονομικού κόστους, πάντως αρκετών δεκάδων δις δραχμών.
3. Πρόγραμμα «Life 1998» 1.650.000 περίπου ΕΚΙΟΥ, αγνοείται σε κάποια συρτάρια παρόλο πως ήταν ένα ΑΠΟΛΥΤΑ συμβατό Πρόγραμμα για την ΠΛΗΡΗ «ΔΙΑΛΟΓΗ στην ΠΗΓΗ»
4.Δημιουργία της ΜΑΡΑΘΟΛΑΚΚΑΣ Ιούλιος 2012 λειτουργία μέχρι σήμερα Αύγουστος 2020 ! πάνω από 600.000 τόνοι απορρίμματα θαμμένα στο έδαφος και
δεματοποιημένα σε άθλια κατάσταση τα περισσότερα με τη «συμβολή» του συστήματος RAM, Σούκος, πιθανόν θυγατρικής της ΤΕΡΝΑ.
ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ και ΕΛΠΙΖΟΥΜΕ να λυθεί το Θέμα «Σκουπίδια κάθε είδους Ελλάδας», όμως βλέπουμε «ΚΑΥΣΕΙΣ» για δήθεν παραγωγή ρεύματος ή θερμότητας.
Αυτή τη λύση την ΑΠΟΚΛΕΙΕΙ όλόκληρο το ελληνικό ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ και η συντριπτική πλειοηφία των Ελλήνων. Δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή.
Σημειώνουμε ότι το ΕΣΔΑ πρόκειται να γίνει αποδεκτό με Πράξη του Υπουργικού Συβουλίου, Αιωρείται το ερώτημα γιατί; Γιατί δεν περνά μέσα από τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες;
Η συμμετοχή των ελλήνων πολιτών με μόλις 34 συμμετοχές – Σχόλια που αγνοείται πώς θα αξιολογηθούν αν μπορούν να αξιολογηθούν δεδομένου ότι οι «γνωστές» στο ελληνικό κοινό περιβαλλοντικές οργανώσεις δεν έχουν διαβουλευθεί σε αυτήν την Διαβούλευση.
Για αυτό ΑΙΤΟΥΜΑΣΤΕ το Σχέδιο ΕΣΔΑ να παραπεμφθεί στη Βουλη για συζήτηση για να πληροφορηθούν τα ΜΜΕ και οι Ελληνες Πολίτες το περιεχόμενο του Σχεδίου και εν πάσει περιπτώσει να αποφασίσουν οι βουλευτές και τα Κόμματα «παίρνοντας» το ατομικό τους ρίσκο.
Το θέμα είναι πολύ σοβαρό και πρέπει όλοι οι Ελληνες να γνωρίζουν τί θα γίνονται τα «σκουπίδια» τους.
ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΗ
Ναύπλιο 8-9 Νοεμβρίου 2008
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ
ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΞΕΚΙΝΗΣΤΕ !
ΔΙΑΛΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ – ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ – ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ /
ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ
Εμείς οι οικολογικές οργανώσεις, οι σύλλογοι και οι κινήσεις πολιτών που συγκεντρωθήκαμε
στις 8-9 Νοεμβρίου, στο Ναύπλιο στη Γιορτή Περιβάλλοντος «ΟΙΚΟΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ 2008» που οργάνωσε η Ηράκλεια Ένωση Αργολίδας Κορινθίας, συζητήσαμε το σοβαρό πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων και εκφράζουμε την ανησυχία για τα αδιέξοδα στα οποία μας οδηγούν οι λανθασμένες πολιτικές.
Φθάσαμε στο τέλος όλων των χρονικών ορίων που έχουν τεθεί, είτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, είτε από τον σχεδιασμό της Περιφέρειας, είτε από το Γενικό Χωροταξικό Σχέδιο και όμως κανείς σχεδόν νομός της Περιφέρειας Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας δεν έχει αποφασίσει καμιά πολιτική για την διαχείριση των σκουπιδιών.
Η κοντόφθαλμη και αδιέξοδη λογική όλων σχεδόν των Δήμων για τα απορρίμματα παραμένει «Έξω από την αυλή μας και ας πάνε όπου θέλουν».
Οικοπελοπόννησος 2008
Η εικόνα είναι απογοητευτική.
• Οι παράνομες χωματερές λειτουργούν ακόμη, μολύνοντας με διοξίνες, εδάφη, νερά και αέρα, προκαλώντας πυρκαγιές, παρά το ότι είναι χρόνια γνωστό πως, ως 31-12-2008 πρέπει, όχι μόνο να κλείσουν, αλλά και να αποκατασταθούν. Συνέπεια θα είναι η επιβολή προστίμων από την Ε.Ε. που θα ανέρχεται στο ποσό 34.000 ευρώ την ημέρα για κάθε χωματερή! Τα πρόστιμα θα επιβληθούν στους δήμους και θα επιβαρύνουν τους δημότες. Αυτό όμως δεν εμποδίζει τους δήμους σήμερα, να δαπανούν τεράστια ποσά για να μεταφέρουν τα απορρίμματά τους σε άγνωστες τοποθεσίες (450.000 ευρώ ο δήμος Ναυπλίου, 250.000 ο δήμος Μηδέας.)
Επίσης, είναι από κάθε πλευρά απαράδεκτο το σχέδιο του γραμματέα της Περιφέρειας, για μεταφορά των σκουπιδιών ολόκληρης της Αρκαδίας στην ΒΙ.ΠΕ. Τρίπολης και από εκεί, μετά από αποστράγγισή και δεματοποίηση, στον Αχλαδόκαμπο, όπου θα εναποτίθενται προς φύλαξη μέχρις ότου επιλεγεί λύση βιομηχανικής (;) επεξεργασίας. Δεν υπάρχουν επιστημονικά τεκμηριωμένες απαντήσεις, σε ερωτήματα όπως:
-Είναι εφικτή μία οικολογικά συμβατή επεξεργασία των στραγγισμάτων των σκουπιδιών από την εγκατάσταση του Βιολογικού Καθαρισμού της Τρίπολης;
-Πως εξασφαλίζεται ότι δεν θα μολύνονται τα υπόγεια νερά;
-Έχει εξασφαλιστεί η αποτελεσματική πυρασφάλεια;
-Γιατί δεν διευκρινίζεται ποια είναι αυτή η περίφημη βιομηχανική επεξεργασία;
Τα ίδια ερωτήματα τίθενται και για τις λύσεις που προωθούνται σε όλους τους νομούς.
• Η χωροθέτηση χώρων διαχείρισης των απορριμμάτων δεν προχωρά, οι δε σχετικές συζητήσεις των ΟΤΑ βρίσκονται σε αδιέξοδο, αναδεικνύοντας έτσι και την πολιτική παθογένεια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που δεν προβλέπει τίποτα για το αύριο, απλώς νομίζει πως διαχειρίζεται το σήμερα.
• Η τύχη των μη οικιακών απορριμμάτων, όπως τα νοσοκομειακά-ιατρικά που είναι τοξικά και απαιτούν ειδική διαχείριση, η λυματολάσπη των βιολογικών καθαρισμών, είναι άγνωστη.
• Τελευταία παρατηρείται κινητικότητα από άτομα που κάνουν παρουσιάσεις σε Δημοτικά και Νομαρχιακά συμβούλια, υποσχόμενοι να μας απαλλάξουν από ένα κακό μπελά. Μιλούν για καύση, για πυρόλυση, για βιομηχανοποίηση. Αυτή η λύση είναι απαράδεκτη από άποψη οικονομική αφού παραμένει ακριβότερη από όλες τις μεθόδους διαχείρισης, είναι επιβλαβής για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον λόγω της εκπομπής καρκινογόνων διοξινών που επιβαρύνουν και την κλιματική αλλαγή και είναι αντικοινωνική γιατί απαξιώνει την αυτενέργεια του πολίτη να ανακυκλώνει τα απορρίμματά του.
Eν κατακλείδι, κανείς δεν τολμά να παρουσιάσει την ωμή πραγματικότητα στους πολίτες φοβούμενος να επωμιστεί το περιβόητο «πολιτικό κόστος».
Οι προτάσεις μας
Απέναντι σε αυτή τη ζοφερή κατάσταση, εμείς προωθούμε τη διαμόρφωση μιας άλλης καταναλωτικής συνείδησης, νοοτροπίας και συμπεριφοράς στην τοπική κοινωνία για μείωση των σκουπιδιών, με την ενεργό συμμετοχή όλων των πολιτών. Μονόδρομος σε αυτή την περίπτωση είναι η Διαλογή και η Ανακύκλωση στην Πηγή. Προτείνουμε τα παρακάτω έργα, δράσεις και πολιτικές:
Πρώτη προτεραιότητα είναι η Διαλογή στην Πηγή και η Ανακύκλωση σε όλη την Περιφέρεια Πελοποννήσου. Μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει άμεσα, πριν από την διαδικασία εύρεσης χώρου ή χώρων ΧΥΤΥ. Είναι ύστατη ώρα να σχεδιαστούν Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων υλικών (χαρτί, γυαλί, πλαστικό, μέταλλο) σε κάθε νομό ή σε συνεργασία νομών. Για το σκοπό αυτό απαιτείται άμεσος σχεδιασμός, ενημέρωση των πολιτών, κοινωνική διαβούλευση, οργάνωση και υλικοτεχνική υποδομή. (κάδοι, χώροι διαλογής-μεταφόρτωσης, μηχανήματα μεταφοράς κ.λπ.). Χωρίς Διαλογή και Ανακύκλωση στην Πηγή οποιαδήποτε άλλη λύση είναι επιζήμια, δεν θα τύχει της απαραίτητης κοινωνικής αποδοχής και θα είναι καταδικασμένη σε αποτυχία.
Άμεση εφαρμογή της Οδηγίας 31/1999 (άρθρο 5 Διαχείριση του βιοαποδομήσιμου κλάσματος των απορριμμάτων) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της αντίστοιχης Εθνικής Νομοθεσίας για τη διαχείριση των ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ή ΒΙΟΑΠΟΔΟΜΗΣΙΜΩΝ απορριμμάτων. Το πρόβλημα «απορρίμματα» παραμένει άλυτο επειδή οι αρμόδιοι φορείς (Δήμοι, Νομαρχίες, Περιφέρειες) αγνοούν την αναγκαιότητα και την επιτακτικότητα της διαχείρισης των βιοαποδομήσιμων απορριμμάτων με τη μέθοδο της κομποστοποίησης και ΕΠΙΜΕΝΟΥΝ στην παρωχημένη μέθοδο της συγκέντρωσης και ταφής σε ΧΑΔΑ των ΣΥΜΜΕΙΚΤΩΝ αστικών απορριμμάτων, ενώ σήμερα για να αποφύγουν τα πρόστιμα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αντικαθιστούν τους ΧΑΔΑ με δεματοποιητές και τη δημιουργία «νέου τύπου ΧΑΔΑ με πατέντα made in Greece» διαιωνίζοντας το πρόβλημα, νομίζοντας ότι οι ενεργοί πολίτες «τρώνε κουτόχορτο».
Επιδότηση προγραμμάτων οικιακής κομποστοποίησης στις πόλεις. Αγορά κάδων οικιακής κομποστοποίησης και διάθεσή τους σε δημότες. Συστηματική και μακρόπνοη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των δημοτών σε μη αστικούς δήμους, με στόχο τα οργανικά απορρίμματα (45-60% του συνολικού βάρους) να τα οδηγούν απευθείας στους κήπους και στα χωράφια και όχι στους κάδους!
Πλήρης και ουσιαστική αποκατάσταση όλων των χώρων άναρχης ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων ΧΑΔΑ
Θεωρούμε ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος κοινωνικού συμφέροντος να αναζητούνται «μαγικές» λύσεις μηχανικής διαλογής, βιολογικής ξήρανσης, καύσης ή θερμικής επεξεργασίας, ενεργειακής αξιοποίησης ή οποιαδήποτε άλλης μορφής «βιομηχανοποίησης» των απορριμμάτων με την κατασκευή και λειτουργία μεγάλων συγκεντρωτικών μονάδων, μάλιστα μέσα από αδιαφανείς μεθοδεύσεις και χωρίς την παραμικρή κοινωνική διαβούλευση.
Θα αντιταχθούμε με κάθε νόμιμο μέσο στην υλοποίηση αποφάσεων που θα κινούνται σε αυτή κατεύθυνση και θα επιδιώξουμε να αποδοθούν όλες οι ευθύνες που ενδεχομένως απορρέουν, με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, από πράξεις ή παραλείψεις των αρμοδίων που θα επιφέρουν πρόστιμα από την Ε.Ε..
Είναι επιτέλους ύστατη ώρα, ώστε αποκεντρωμένα, σε επίπεδο ΟΤΑ ή και νομών, να υλοποιηθούν έργα και δράσεις στην κατευθυντήρια γραμμή της Εναλλακτικής Διαχείρισης και της αρχής «Ο Ρυπαίνων Πληρώνει».
Η Εναλλακτική Διαχείριση Απορριμμάτων που πρεσβεύουμε εμείς περιλαμβάνει :
Πρόληψη, Μείωση Όγκου, Οικολογικές συσκευασίες, Επαναχρησιμοποίηση, Ενημέρωση, Ευαισθητοποίηση, Συμμετοχή των δημοτών, Διαλογή στην Πηγή, Ανακύκλωση, Λιπασματοποίηση – Κομποστοποίηση, Υγειονομική Ταφή των Υπολειμμάτων, τα οποία θα βαίνουν (όπως και ο βαθμός επικινδυνότητας τους) διαρκώς μειούμενα. Πρόκειται για επιλογή που μπορεί να ξεκινήσει αμέσως, συμφέρει οικονομικά, δεν βλάπτει την υγεία, εξοικονομεί φυσικούς πόρους και ενέργεια, αποτελεί την οικολογικά συμβατή και κοινωνικά αποδεκτή λύση του προβλήματος και ενεργοποιεί τον πολίτη.
Απαιτούμε, από την Περιφέρεια Πελοποννήσου, από τους ΟΤΑ:
• Να ξεκινήσει την Εναλλακτική Διαχείριση των Απορριμμάτων !
• Να ξεκινήσει εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού.
• Να τοποθετήσει κάδους για την Ανακύκλωση υλικών συσκευασίας.
• Να ξεκινήσει δραστηριότητες Λιπασματοποίησης–Κομποστοποίησης για τα οργανικά απορρίμματα.
Ζητάμε:
Ουσιαστικά μέτρα και δεσμευτικό διετές χρονοδιάγραμμα για την ένταξη όλων των δήμων της Πελοποννήσου στα «Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης» που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία. Ο στόχος «ΟΛΟΙ ΟΙ ΔΗΜΟΙ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» είναι ρεαλιστικός εφόσον οι Περιφέρειες Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας τον θέσουν ως προτεραιότητα και οι νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις στηρίξουν και συντονίσουν τις αναγκαίες δράσεις.
Δηλώνουμε πως μόνο σε αυτή την περίπτωση θα υποστηρίξουμε ενεργά σχεδιασμούς και ενέργειες για την εξεύρεση, κατασκευή και λειτουργία Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ).
Δηλώνουμε πως αρνούμαστε να πληρώσουμε τα πρόστιμα που οφείλονται στις λαθεμένες πολιτικές και στην ανεπάρκεια των αρχών.
Ναύπλιο 8-9 Νοεμβρίου 2008
https://diktio.wordpress.com/
Κίνηση Πολιτών Δήμου Κορινθίων
Δημοτική Παράταξη «Ναύπλιο η Άλλη Πρόταση»
Δημοτική Κίνηση «Κοινωνική Πρωτοβουλία Τεγεατών»
Δημοτική Παράταξη «Αρμονική Ανάπτυξη Ξυλοκάστρου»
Οικολογική Κίνηση Καλαμάτας
Ένωση Καταναλωτών Μεσσηνίας
Ηράκλεια Ένωση Αργολίδας Κορινθίας
Φίλοι του Μεσσηνιακού κόλπου
Ένωση Πολιτών για την Οικολογία και το Περιβάλλον (Ηλεία)
Οικολογική Κίνηση Πάτρας
Οικολογικός Σύλλογος Προστασίας Κορινθιακού (ΟΙΚΟ. ΣΥΛ.ΚΟ)
Περιβαλλοντική οργάνωση Σελιανίτικων Αχαΐας “Η ΑΥΡΑ”
Πρωτοβουλία Πολιτών Μεσσηνίας για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Απορριμμάτων
«ΑΛΚΥΟΝΗ» Ομοσπονδία Οικολογικών Οργανώσεων Κορινθιακού Κόλπου
Σχολιάστε
Αναρτήθηκε στις Uncategorized
Αναρτήθηκε από: stavrost | 1 Αυγούστου, 2008
Το Ψήφισμα των Αυτοδιοικητικών και Οικολογικών Κινήσεων Πελοποννήσου
Αυτό είναι το ψήφισμα που επέδωσαν σήμερα στον κ. Περιφερειάρχη Πελοποννήσου οι εκπρόσωποι των κινήσεων για την εναλλακτική διαχείριση των απορριμάτων.
ΨΗΦΙΣΜΑ
ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ : ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΞΕΚΙΝΗΣΤΕ !
ΔΙΑΛΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ – ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ – ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ / ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ
Οι ανεξάρτητες δημοτικές και νομαρχιακές κινήσεις και οικολογικές ομάδες της Περιφέρειας Πελοποννήσου, που υπογράφουμε αυτό το κείμενο, ανησυχούμε πολύ για τις εξελίξεις σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων.
Σήμερα, με λάθος πολιτικές φθάσαμε στο και πέντε όλων των χρονικών ορίων που έχουν τεθεί είτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, είτε από τον σχεδιασμό της Περιφέρειας είτε από το Γενικό Χωροταξικό Σχέδιο. Κανένας σχεδόν νομός της Περιφέρειας Πελοποννήσου δεν έχει αποφασίσει καμιά πολιτική για την διαχείριση των σκουπιδιών.
« Έξω από την αυλή μας και ας πάνε όπου θέλουν» είναι η κυρίαρχη λογική όλων σχεδόν των Δήμων.
Η εικόνα είναι απογοητευτική.
• Οι παράνομες χωματερές λειτουργούν ακόμη, μολύνοντας με διοξίνες εδάφη, νερά και αέρα, προκαλώντας πυρκαγιές, παρά το ότι είναι χρόνια γνωστό πως, ως τον Δεκέμβριο του 2008 πρέπει, όχι μόνο να κλείσουν, αλλά και να αποκατασταθούν.
Η προοπτική των προστίμων που θα επιβαρύνει τους δήμους, δηλαδή τους δημότες, για την εγκληματική εις βάρος της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος αυτή κατάσταση, δεν συγκινεί τις αρχές.
• Η χωροθέτηση χώρων διαχείρισης των απορριμμάτων δεν προχωρά, οι δε σχετικές συζητήσεις των ΟΤΑ βρίσκονται σε αδιέξοδο, αναδεικνύοντας έτσι και την πολιτική παθογένεια της Τοπικής Αυτοδιο’ικησης. Η Τοπική Αυτοδιοι’ηκηση δεν προβλέπει τίποτα για το αύριο, απλά μόνο διαχειρίζεται το σήμερα.
• Η τύχη των μη οικιακών απορριμμάτων, όπως τα νοσοκομειακά-ιατρικά που είναι τοξικά και απαιτούν ειδική διαχείριση, ή η λυματολάσπη από τους βιολογικούς, είναι άγνωστη.
• Τελευταία παρατηρείται κινητικότητα από επιχειρηματίες, οι οποίοι κάνουν παρουσιάσεις σε Δημοτικά και Νομαρχιακά συμβούλια και Συνδέσμους διαχείρισης απορριμμάτων, υποσχόμενοι ότι μπορούν να μας απαλλάξουν από ένα κακό μπελά.
Μιλούν για καύση, για πυρόλυση ή για βιομηχανοποίηση και όχι για διαλογή και ανακύκλωση στην πηγή.
Το κόστος (παράδοση στο εργοστάσιο) θα είναι πάνω από 80 ευρώ τον τόνο.
( Πρόκειται για κόστος πολλαπλάσιο αυτού της Εναλλακτικής Διαχείρισης των Απορριμμάτων. )
Και τα σκουπίδια θα μπουν σε μια διαδικασία παραγωγής κέρδους. Ποιος θα πληρώσει; Θα ιδιωτικοποιήσουμε άραγε την διάθεση των απορριμμάτων;
Μήπως υπάρχουν σκέψεις και για την ιδιωτικοποίηση της αποκομιδής;
Σε πολλούς Δήμους, λόγο έλλειψης προσωπικού και μηχανικού εξοπλισμού, η ιδιωτικοποίηση ισχύει από σήμερα.
Απέναντι σε αυτή τη ζοφερή κατάσταση, οι κινήσεις μας υπενθυμίζουν, πως τα οικιακά απορρίμματα τα παράγουμε εμείς οι ίδιοι οι πολίτες και εμείς πρέπει να συμμετέχουμε ενεργά στην διαμόρφωση μιας άλλης καταναλωτικής συνείδησης στην τοπική κοινωνία. Μιας συνείδησης για μείωση των σκουπιδιών.
Μονόδρομος σε αυτή την περίπτωση είναι η Διαλογή και η Ανακύκλωση στην Πηγή. Προτείνουμε τα παρακάτω έργα και δράσεις:
Πρώτη προτεραιότητα είναι η Διαλογή στην Πηγή και η Ανακύκλωση σε κάθε νομό της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει άμεσα, πριν από την διαδικασία εύρεσης χώρου ή χώρων ΧΥΤΥ. Είναι λοιπόν ύστατη ώρα να σχεδιαστούν Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων υλικών ( χαρτί, γυαλί, πλαστικό, μέταλλο ) σε κάθε νομό ή σε συνεργασία νομών.
Για το σκοπό αυτό απαιτείται άμεσος σχεδιασμός, ενημέρωση των πολιτών, κοινωνική διαβούλευση, οργάνωση και υλικοτεχνική υποδομή. (κάδοι, χώροι διαλογής- μεταφόρτωσης, μηχανήματα μεταφοράς κ.λπ.).
Χωρίς Διαλογή και Ανακύκλωση στην Πηγή οποιαδήποτε άλλη λύση είναι επιζήμια, δεν θα τύχει της απαραίτητης κοινωνικής αποδοχής και θα είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. α. Επιδότηση προγραμμάτων οικιακής κομποστοποίησης στις πόλεις.
α.Αγορά κάδων οικιακής κομποστοποίησης και διάθεσή τους σε δημότες.
β. Έναρξη συστηματικής και μακροπρόθεσμης ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των δημοτών σε μη αστικούς δήμους, με στόχο τα οργανικά απορρίμματα να τα οδηγούν απευθείας στους κήπους και στα χωράφια τους και όχι στους κάδους! ( Μην ξεχνάμε ότι πάνω από το 50% του πληθυσμού της Περιφέρειας ζει στους οικισμούς της υπαίθρου, και τα οργανικά απορρίμματα αποτελούν το 45-60% του συνολικού βάρους των σκουπιδιών ! )
Άμεσα ανάθεση μελετών για χωροθέτηση χώρου -χώρων ΧΥΤΥ.
Όχι στην καύση,
Όχι στη θερμική επεξεργασία των σκουπιδιών.
Οι επενδύσεις και η λειτουργία ΧΥΤΥ να είναι αντικείμενο διαδημοτικής συνεργασίας
( π.χ. μέσα από τους ΦοΔΣΑ ) και όχι ανάθεσης στην ιδιωτική πρωτοβουλία.
Εμείς θυμίζουμε ότι δεν υπάρχει το «ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΛΗ ΜΑΣ, ΚΑΠΟΥ ΑΛΛΟΥ, για να ξεφορτωθούμε τα σκουπίδια μας».
Θεωρούμε ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος κοινωνικού συμφέροντος να αναζητούνται «μαγικές» λύσεις μηχανικής διαλογής, βιολογικής ξήρανσης, καύσης ή θερμικής επεξεργασίας, ενεργειακής αξιοποίησης ή οποιαδήποτε άλλης μορφής «βιομηχανοποίησης» των απορριμμάτων με την κατασκευή και λειτουργία μεγάλων συγκεντρωτικών μονάδων, μάλιστα μέσα από αδιαφανείς μεθοδεύσεις και χωρίς την παραμικρή κοινωνική διαβούλευση.
Θα αντιταχθούμε με κάθε νόμιμο μέσο στην υλοποίηση αποφάσεων που θα κινούνται σε αυτή κατεύθυνση και θα επιδιώξουμε να αποδοθούν όλες οι ευθύνες που ενδεχομένως απορρέουν, με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, από πράξεις ή παραλείψεις των αρμοδίων που θα επιφέρουν πρόστιμα από την Ε.Ε..
Είναι επιτέλους ύστατη ώρα, ώστε αποκεντρωμένα, σε επίπεδο ΟΤΑ ή και νομών, να εφαρμοστούν μέτρα και να υλοποιηθούν έργα και δράσεις στην κατευθυντήρια γραμμή της Εναλλακτικής Διαχείρισης και της αρχής « Ο Ρυπαίνων Πληρώνει».
Η Εναλλακτική Διαχείριση Απορριμμάτων περιλαμβάνει :
Πρόληψη, Μείωση, Επαναχρησιμοποίηση, Ενημέρωση – Ευαισθητοποίηση – Συμμετοχή των δημοτών, Διαλογή στην Πηγή, Ανακύκλωση, Λιπασματοποίηση – Κομποστοποίηση, Υγειονομική Ταφή των Υπολειμμάτων, τα οποία θα βαίνουν – όπως και ο βαθμός επικινδυνότητας τους – διαρκώς μειούμενα.
Πρόκειται για την επιλογή εκείνη, η οποία μπορεί να ξεκινήσει αμέσως, συμφέρει οικονομικά, δεν βλάπτει την υγεία, εξοικονομεί φυσικούς πόρους και ενέργεια, αποτελεί την οικολογικά συμβατή και κοινωνικά αποδεκτή λύση του προβλήματος.
Απαιτούμε, από την Περιφέρεια Πελοποννήσου, από τους ΟΤΑ και τους ΦοΔΣΑ, Επιτέλους :
• Να ξεκινήσουν την Εναλλακτική Διαχείριση των Απορριμμάτων !
• Να αναλάβουν εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού.
• Να τοποθετήσουν κάδους για την Ανακύκλωση υλικών συσκευασίας.
• Να ξεκινήσουν δραστηριότητες Λιπασματοποίησης – Κομποστοποίησης για τα οργανικά απορρίμματα.
Σε αυτή την περίπτωση δηλώνουμε ότι θα υποστηρίξουμε ενεργά σχεδιασμούς και ενέργειες για την εξεύρεση, κατασκευή και λειτουργία Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ).
Τρίπολη, 23 Ιουλίου 2008
* «Κίνηση Πολιτών Δήμου Κορινθίων»
* Δημοτική Παράταξη « Nαύπλιο η Αλλη Πρόταση»
* Νομαρχιακή Κίνηση Αργολίδας «Αργολίδα Κοινωνία των Πολιτών»
* Νομαρχιακή Κίνηση «Αρκάδων Κοινόν»
* Δημοτική Κίνηση «Κοινωνική Πρωτοβουλία Τεγεατών»
* Δημοτική Παράταξη «Αρμονική Ανάπτυξη Ξυλοκάστρου»
* «Οικολογική Κίνηση Καλαμάτας»
* «Ένωση Καταναλωτών Μεσσηνίας»
* Νομαρχιακή Παράταξη Κορινθίας «Αδέσμευτοι και Ενεργοί πολίτες»
* «Πρωτοβουλία Πολιτών Μεσσηνίας για την Εναλλακτική Διαχείριση των Απορριμμάτων»
* Δημοτική Κίνηση «Τρίπολη – Ανθρώπινη Πόλη»
* Δημοτική Πρωτοβουλία Γυθείου «Λώστος»
* Δημοτική Παράταξη <>
Παρακαλώ πολύ για την παράταση της διαβούλευσης του νομοσχεδίου γιατί δεν προλάβαμε να το διαβάσουμε και σχολιάσουμε αφενός λόγω μεγάλου μεγέθους αφετέρου λόγω εντατικοποιησης της καλοκαίρινης εργασίας μας.
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Σας στέλνω το πιο κάτω μήνυμα που λάβαμε:
Αγαπητε Σ.. Καλημέρα
χαίρομαι που σας χαιρετίζω στις επάλξεις του οικολογικού αγώνα.
ο βουλευτης Μεσσηνίας κ. Χρυσομάλης (ΝΔ) δήλωσε οτι
λογω Κορονοιου – σε ολες τις προθεσμίες θα δίδεται 2μηνη παράταση.
Μπορείτε να μας επιβεβαιώσετε τεκμηριωμένα την πιο πάνω πληροφορία;
Σε αρκετές περιοχές κατασκευάστηκαν ή έχουν προγραμματιστεί εργοστάσια παραγωγής SRF. Η επιλογή αυτή είναι σύμφωνη με το εν λόγω σχέδιο; Υπάρχει κεντρικός σχεδιασμός υποχρεωτικός για τους δήμους ή ο κάθε δήμος αποφασίζει κατά το δοκούν φέρνοντας την κεντρική διοίκηση προ τετελεσμένων;Πρόσφατα στον Βόλο δημιουργήθηκε τεράστιο θέμα με την απόφαση του δήμου για εργοστάσιο SRF για το οποίο η απόφαση της Περιφέρειας είναι μάλλον ασαφής. Συνεπώς, είναι φανερό ότι στη διαχείριση των αποβλήτων οι απόψεις μεταξύ των φορέων διίστανται και η επιβολή κανόνων σε κεντρικό επίπεδο είναι επιβεβλημένη. Διαφορετικά θα υπάρξουν δαπάνες (εργοστάσια SRF) αμφίβολου αποτελέσματος καθόσον ούτε η ποιότητα ούτε η διάθεση του προϊόντος είναι σίγουρη και βεβαίως η επιβάρυνση του Περιβάλλοντος τεράστια είτε από την καύση είτε από τη μη διάθεση του τελικού προϊόντος.
Η διαχείριση και επεξεργασία απορριμμάτων, είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο που περιέχει σημαντικά προβλήματα με πολυδιάστατες λύσεις.
Οι ενστάσεις μου σε συγκεκριμένα σημεία του ΕΣΔΑ είναι οι εξής:
1. Στην παράγραφο 1.2 αναφέρετε ότι από το πεδίο εφαρμογής «εξαιρούνται βασικά απόβλητα». Ποιος θα ασχοληθεί με αυτά;
2. Στην παράγραφο 1.4.2 αναφέρετε ότι δεν υφίσταται διαχείριση των αποβλήτων μικρών μονάδων και ιατρείων. Δε θα ληφθεί κάποια λύση σε αυτό το θέμα;
3. Στην παράγραφο 1.4.3 τα στρώματα, έπιπλα, ληγμένα φάρμακα και λοιπά επικίνδυνα απόβλητα από νοικοκυριά. Που θα καταλήγουν;
4.1 Στην παράγραφο 2.1.5.3 αναφέρετε ότι οι εγκαταστάσεις παραγωγής τσιμέντου εκ της φύσεώς τους αποτελούν υποδομές με στόχο τη διαχείριση αποβλήτων, όμως παρεμπιπτόντως υποδέχονται απόβλητα ή δευτερογενή προϊόντα τους, μεταξύ των οποίων και δευτερογενή καύσιμα(SRF/RDF).
Υπάρχουν απαραίτητες προδιαγραφές για την προστασία του περιβάλλοντος; Πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι έλεγχοι; Από ποιόν; Κάθε πότε;
4.2 Πιο κάτω στην παράγραφο 2.1.5.4.4 αναφέρετε ότι: «Παλαιότερα είχε αναφερθεί ως ενδεχομένως ενδιαφέρουσα η συναποτέφρωση δευτερογενών καυσίμων σε λιγνιτικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Πέραν των λόγων που μπορεί να δυσχέραιναν μία τέτοια επιλογή (όπως δυσκολίες από την ετερογένεια των καυσίμων, κανονιστικές διατάξεις, κόστος), η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε δραστικότατη απολιγνιτοποίηση σε άμεσο χρονικό ορίζοντα (2023) και σε ΕΣΔΑ –ΕΣΔΕΑ 2020 πλήρη απολιγνιτοποίηση ως το 2028 καθιστά μία τέτοια επιλογή πλήρως ανεφάρμοστη, γι αυτό και δεν εξετάζεται.»
Η καύση με αυτό τον τρόπο απορρίφτηκε.
Η καύση σε τσιμεντοβιομηχανίες και ΜΕΑ γιατί είναι σωστή επιλογή;;;
Σύμφωνα με την οδηγία 94/67 προβλέπονται προληπτικά μέτρα ώστε να επιτευχθεί μείωση αρνητικών επιπτώσεων που μπορεί να προκληθεί από την καύση επικίνδυνων αποβλήτων προς το περιβάλλον αλλά και τη δημόσια υγεία. Καθορίζει περιορισμούς για τη δραστηριότητα των εγκαταστάσεων καύσης αποβλήτων, προσθέτοντας περιορισμούς οριακών τιμών εκπομπών.
Η καύση ενδείκνυται κυρίως σε μολυσματικά ή τοξικά απορρίμματα, καθώς αναπτύσσονται σοβαρές αντιρρήσεις για την καύση αστικών στερεών απορριμμάτων. Οι βασικότεροι λόγοι των αντιρρήσεων αυτών προκύπτουν γιατί με τη μέθοδο αυτή:
Υπάρχει πιθανότητα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Το κόστος επένδυσης και λειτουργίας είναι υψηλό, καθώς ο όγκος των απορριμμάτων είναι τεράστιος.
Απαιτείται ύπαρξη εξειδικευμένου προσωπικού.
Απαιτείται συμπληρωματικό καύσιμο για την έναρξη και λειτουργία της καύσης.
Η παραγόμενη τέφρα είναι πιθανό να περιέχει τοξικά υλικά.
Γιατί εσείς την κρίνετε σωστή;
5. Στη σελίδα 247 αναφέρετε ότι: «Στην χώρα λειτουργούν 44 Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ), συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων κέντρων εξευγενισμού χωριστά συλλεγόντων υλικών. Αυτά τα στοιχεία που παραθέτετε δεν είναι σωστά. Τα υφιστάμενα ΚΔΑΥ είναι πολύ λιγότερα και δεν λειτουργούν, απ΄ όσο γνωρίζω, κέντρα εξευγενισμού χωριστά συλλεγόντων υλικών στη χώρα μας.
Εκτός αυτού τα ΚΔΑΥ αυτή τη στιγμή βρίσκονται εκτός λειτουργίας κατά τις ημέρες Σαββάτου και Κυριακής με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται ανακυκλώσιμα υλικά.
Με αυτό τον τρόπο δε νομίζω ότι ενισχύεται η ανακύκλωση υλικών, το αντίθετο μάλιστα.
6. Τα Ιδιωτικά Νοσηλευτικά Ιδρύματα διαθέτουν εγκαταστάσεις αποτέφρωσης; Γίνεται καύση στα απόβλητα τους όπως ορίζει ο νόμος; Δεν έχετε αναφέρει κάτι στον ΕΣΔΑ γι΄ αυτό το θέμα.
7. Στο Κεφάλαιο 7, στο σχέδιο διαχείρισης για τα λοιπά ρεύματα αποβλήτων, αυτά εμπίπτουν στην εναλλακτική διαχείριση. Γιατί; Γιατί τα μέτρα είναι ενδεικτικά και όχι περιοριστικά;
8. Το βασικότερο και σημαντικότερο όλων θεωρώ ότι είναι το εργατικό δυναμικό. Πως το Υπουργείο καθορίζει αυτούς τους στόχους χωρίς να δίνει το δικαίωμα στους Δήμους να προσλάβουν το απαραίτητο μόνιμο προσωπικό για τη διεκπεραίωση των στόχων που ορίζει το ΕΣΔΑ; Γιατί επιβάλει στους Δήμους να ακολουθήσουν τους στόχους που ορίζει αναγκάζοντάς τους να πληρώνουν ακριβότερα τους εργολάβους;
9. Πως ζητάει την πραγματοποίηση αυτών των στόχων χωρίς την απαραίτητη οικονομική στήριξη;
Εκτός των παραπάνω η γενική οικολογική μου πρόταση είναι ότι το σχέδιο δράσης θα έπρεπε να επικεντρωθεί κυρίως στη μείωση των παραγόμενων απορριμμάτων.
Η βέλτιστη και οικονομικότερη επιλογή ανάμεσα στις μεθόδους διαχείρισης απορριμμάτων θεωρείται πλέον η επίτευξη μείωσης των παραγόμενων αποβλήτων. Είναι σαφές ότι το πιο θετικό και χρήσιμο απόβλητο είναι αυτό που δεν έχει παραχθεί. Επομένως οι αναπτυγμένες χώρες έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν τρόπους μείωσης της παραγωγής αποβλήτων, σχεδιάζοντας οικολογικά προϊόντα και ενισχύοντας την ενημέρωση των καταναλωτών για βελτίωση της καταναλωτικής δράσης, προσπαθώντας να τους πείσουν να αλλάξουν τις συνήθειες τους και να λειτουργούν με μεγαλύτερη οικολογική συνείδηση:
αγοράζοντας μόνο τα προϊόντα που χρειάζονται χωρίς επιπρόσθετες σπατάλες
επιλέγοντας ανθεκτικά προϊόντα, τα οποία να έχουν δημιουργηθεί από ανακυκλώσιμα υλικά
χρησιμοποιώντας λιγότερα υλικά συσκευασίας.
Για την επίτευξη ενός συστήματος αξιών, τον προσδιορισμό νέων μορφών ανάπτυξης και τη διαμόρφωση του μέλλοντος με όρους αειφορίας το ζητούμενο δεν μπορεί να είναι η διαμόρφωση κανονισμών, με σκοπό τον εξαναγκασμό των κοινωνιών ώστε να αντιμετωπιστεί η περιβαλλοντική κρίση, αλλά η αναθεώρηση του τρόπου που ο άνθρωπος αποδέχεται τη θέση του στον κόσμο, τη αλληλεπίδρασή του με το συνολικό περιβάλλον και τους συνανθρώπους του και την εφαρμογή της αειφόρου ανάπτυξης.
Η διαχείριση και επεξεργασία απορριμμάτων, είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο που περιέχει σημαντικά προβλήματα με πολυδιάστατες λύσεις.
Οι ενστάσεις μου σε συγκεκριμένα σημεία του ΕΣΔΑ είναι οι εξής:
1. Στην παράγραφο 1.2 αναφέρετε ότι από το πεδίο εφαρμογής «εξαιρούνται βασικά απόβλητα». Ποιος θα ασχοληθεί με αυτά;
2. Στην παράγραφο 1.4.2 αναφέρετε ότι δεν υφίσταται διαχείριση των αποβλήτων μικρών μονάδων και ιατρείων. Δε θα ληφθεί κάποια λύση σε αυτό το θέμα;
3. Στην παράγραφο 1.4.3 τα στρώματα, έπιπλα, ληγμένα φάρμακα και λοιπά επικίνδυνα απόβλητα από νοικοκυριά. Που θα καταλήγουν;
4.1 Στην παράγραφο 2.1.5.3 αναφέρετε ότι οι εγκαταστάσεις παραγωγής τσιμέντου εκ της φύσεώς τους αποτελούν υποδομές με στόχο τη διαχείριση αποβλήτων, όμως παρεμπιπτόντως υποδέχονται απόβλητα ή δευτερογενή προϊόντα τους, μεταξύ των οποίων και δευτερογενή καύσιμα(SRF/RDF).
Υπάρχουν απαραίτητες προδιαγραφές για την προστασία του περιβάλλοντος; Πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι έλεγχοι; Από ποιόν; Κάθε πότε;
4.2 Πιο κάτω στην παράγραφο 2.1.5.4.4 αναφέρετε ότι: «Παλαιότερα είχε αναφερθεί ως ενδεχομένως ενδιαφέρουσα η συναποτέφρωση δευτερογενών καυσίμων σε λιγνιτικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Πέραν των λόγων που μπορεί να δυσχέραιναν μία τέτοια επιλογή (όπως δυσκολίες από την ετερογένεια των καυσίμων, κανονιστικές διατάξεις, κόστος), η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε δραστικότατη απολιγνιτοποίηση σε άμεσο χρονικό ορίζοντα (2023) και σε ΕΣΔΑ –ΕΣΔΕΑ 2020 πλήρη απολιγνιτοποίηση ως το 2028 καθιστά μία τέτοια επιλογή πλήρως ανεφάρμοστη, γι αυτό και δεν εξετάζεται.»
Η καύση με αυτό τον τρόπο απορρίφτηκε.
Η καύση σε τσιμεντοβιομηχανίες και ΜΕΑ γιατί είναι σωστή επιλογή;;;
Σύμφωνα με την οδηγία 94/67 προβλέπονται προληπτικά μέτρα ώστε να επιτευχθεί μείωση αρνητικών επιπτώσεων που μπορεί να προκληθεί από την καύση επικίνδυνων αποβλήτων προς το περιβάλλον αλλά και τη δημόσια υγεία. Καθορίζει περιορισμούς για τη δραστηριότητα των εγκαταστάσεων καύσης αποβλήτων, προσθέτοντας περιορισμούς οριακών τιμών εκπομπών.
Η καύση ενδείκνυται κυρίως σε μολυσματικά ή τοξικά απορρίμματα, καθώς αναπτύσσονται σοβαρές αντιρρήσεις για την καύση αστικών στερεών απορριμμάτων. Οι βασικότεροι λόγοι των αντιρρήσεων αυτών προκύπτουν γιατί με τη μέθοδο αυτή:
Υπάρχει πιθανότητα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Το κόστος επένδυσης και λειτουργίας είναι υψηλό, καθώς ο όγκος των απορριμμάτων είναι τεράστιος.
Απαιτείται ύπαρξη εξειδικευμένου προσωπικού.
Απαιτείται συμπληρωματικό καύσιμο για την έναρξη και λειτουργία της καύσης.
Η παραγόμενη τέφρα είναι πιθανό να περιέχει τοξικά υλικά.
Γιατί εσείς την κρίνετε σωστή;
5. Στη σελίδα 247 αναφέρετε ότι: «Στην χώρα λειτουργούν 44 Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ), συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων κέντρων εξευγενισμού χωριστά συλλεγόντων υλικών. Αυτά τα στοιχεία που παραθέτετε δεν είναι σωστά. Τα υφιστάμενα ΚΔΑΥ είναι πολύ λιγότερα και δεν λειτουργούν, απ΄ όσο γνωρίζω, κέντρα εξευγενισμού χωριστά συλλεγόντων υλικών στη χώρα μας.
Εκτός αυτού τα ΚΔΑΥ αυτή τη στιγμή βρίσκονται εκτός λειτουργίας κατά τις ημέρες Σαββάτου και Κυριακής με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται ανακυκλώσιμα υλικά.
Με αυτό τον τρόπο δε νομίζω ότι ενισχύεται η ανακύκλωση υλικών, το αντίθετο μάλιστα.
6. Τα Ιδιωτικά Νοσηλευτικά Ιδρύματα διαθέτουν εγκαταστάσεις αποτέφρωσης; Γίνεται καύση στα απόβλητα τους όπως ορίζει ο νόμος; Δεν έχετε αναφέρει κάτι στον ΕΣΔΑ γι΄ αυτό το θέμα.
7. Στο Κεφάλαιο 7, στο σχέδιο διαχείρισης για τα λοιπά ρεύματα αποβλήτων, αυτά εμπίπτουν στην εναλλακτική διαχείριση. Γιατί; Γιατί τα μέτρα είναι ενδεικτικά και όχι περιοριστικά;
8. Το βασικότερο και σημαντικότερο όλων θεωρώ ότι είναι το εργατικό δυναμικό. Πως το Υπουργείο καθορίζει αυτούς τους στόχους χωρίς να δίνει το δικαίωμα στους Δήμους να προσλάβουν το απαραίτητο μόνιμο προσωπικό για τη διεκπεραίωση των στόχων που ορίζει το ΕΣΔΑ; Γιατί επιβάλει στους Δήμους να ακολουθήσουν τους στόχους που ορίζει αναγκάζοντάς τους να πληρώνουν ακριβότερα τους εργολάβους;
9. Πως ζητάει την πραγματοποίηση αυτών των στόχων χωρίς την απαραίτητη οικονομική στήριξη προς τους Δήμους;
Εκτός των παραπάνω η γενική οικολογική μου πρόταση είναι ότι το σχέδιο δράσης του ΕΣΔΑ θα έπρεπε να επικεντρωθεί κυρίως στη μείωση των παραγόμενων απορριμμάτων.
Η βέλτιστη και οικονομικότερη επιλογή ανάμεσα στις μεθόδους διαχείρισης απορριμμάτων θεωρείται πλέον η επίτευξη μείωσης των παραγόμενων αποβλήτων. Είναι σαφές ότι το πιο θετικό και χρήσιμο απόβλητο είναι αυτό που δεν έχει παραχθεί. Επομένως οι αναπτυγμένες χώρες έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν τρόπους μείωσης της παραγωγής αποβλήτων, σχεδιάζοντας οικολογικά προϊόντα και ενισχύοντας την ενημέρωση των καταναλωτών για βελτίωση της καταναλωτικής δράσης, προσπαθώντας να τους πείσουν να αλλάξουν τις συνήθειες τους και να λειτουργούν με μεγαλύτερη οικολογική συνείδηση:
αγοράζοντας μόνο τα προϊόντα που χρειάζονται χωρίς επιπρόσθετες σπατάλες
επιλέγοντας ανθεκτικά προϊόντα, τα οποία να έχουν δημιουργηθεί από ανακυκλώσιμα υλικά
χρησιμοποιώντας λιγότερα υλικά συσκευασίας.
Για την επίτευξη ενός συστήματος αξιών, τον προσδιορισμό νέων μορφών ανάπτυξης και τη διαμόρφωση του μέλλοντος με όρους αειφορίας το ζητούμενο δεν μπορεί να είναι η διαμόρφωση κανονισμών, με σκοπό τον εξαναγκασμό των κοινωνιών ώστε να αντιμετωπιστεί η περιβαλλοντική κρίση, αλλά η αναθεώρηση του τρόπου που ο άνθρωπος αποδέχεται τη θέση του στον κόσμο, τη αλληλεπίδρασή του με το συνολικό περιβάλλον και τους συνανθρώπους του και την εφαρμογή της αειφόρου ανάπτυξης.
Το νέο ΕΣΔΑ είναι φιλόδοξο και εμπροσθοβαρές. Το ζητούμενο είναι η μέθοδος, η δυνατότητα, η πειθώ και ο έλεγχος της εφαρμογής του. Η θεωρητική αποτύπωση, ακόμα και ιδανική, μπορεί να κριθεί μόνο με βάση την πρακτική εφαρμογή της, την πραγματικότητα και «το εφικτό». Άλλωστε, αρκετές προϊσχύουσες περιβαλλοντικές διατάξεις είχαν «θετικό» στίγμα και στόχους, όμως αγνοούνται ακόμα σήμερα από υπόχρεους φορείς και εμπλεκόμενους.
Α.
Η αρχή της ΧΩΡΙΣΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ/ΔΙΑΛΟΓΗΣ στην πηγή αποβλήτων, απαιτεί,
για την ευρεία οριζόντια εφαρμογή της στο σύνολο της Επικράτειας,
α)ενημέρωση των Δήμων, των Κοινοτήτων , των φορέων, των κοινωνικών ομάδων, των Οργανισμών/Ιδρυμάτων/ Υπηρεσιών και των πολιτών για τη σημασία της «χωριστής συλλογής» αποβλήτων και την ανάδειξή της ως «νομική υποχρέωση» και ως κανόνα «κοινωνικής συμπεριφοράς»
β)χωροταξιακό σχεδιασμό, που θα εξελιχθεί σε βάθος χρόνου(δεδομένης της δυσκολίας εγκατάστασης πολλών κάδων σε σημεία συλλογής προσβάσιμα στους πολίτες, λόγω υφιστάμενης δόμησης στον αστικό ιστό, αλλά και σε απομακρυσμένες περιοχές λόγω δυσκολίας και κόστους διαχείρισης, μεταφοράς κλπ, ενδεχομένως δυσανάλογου με τα αποτελέσματα της χωριστής συλλογής)
γ)εξασφάλιση μέσων ή συνεργασιών στους Φορείς/ΦΟΔΣΑ/ΟΤΑ για τη χωριστή μεταφορά/αποκομιδή των συλλεχθέντων, στο δεύτερο στάδιο διαχείρισης , άλλως μόνη η «χωριστή απόρριψη» είναι αλυσιτελής, άν δηλ. τα χωριστά συλλεχθέντα οδηγούνται/καταλήγουν στην ανακύκλωση ως σύμμεικτα
Β.
Πρώτη ενδεδειγμένη ελάχιστη και αναγκαία ενέργεια για την εφαρμογή του σχεδίου,
α)ο χωρικός καθορισμός των ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΣΗΜΕΊΩΝ /ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΙΑΛΟΓΗΣ , ήτοι τουλάχιστον ένα σε κάθε Δήμο ή ευρύτερη κατοικημένη περιοχή, νησί, δομή κλπ και όπου υπάρχει επιπλέον χωρική δυνατότητα,
β) η οργάνωση και λειτουργία των ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ, ήτοι ο τρόπος Σύμβασης/συνεργασίας των ΟΤΑ/ΦΟΔΣΑ με συλλογείς- μεταφορείς-ανακυκλωτές-ΣΕΔ- κοινωνικές εταιρείες κλπ, η εποπτεία διαχείρισης εισερχομένων -εξερχομένων αποβλήτων και ο έλεγχος καταγραφής των στοιχείων αποβλήτων κάθε ρεύματος
γ) στο πλαίσιο του επανασχεδιασμού-χωροθέτησης κάδων χωριστής συλλογής που προβλέπεται (σελ.72), με την έκδοση κανονιστικών πράξεων, να επαναπροσδιορισθεί ο τρόπος συλλογής των αποβλήτων από τα ΣΕΔ ή από τους ΟΤΑ ή από τους φορείς ή από τους συνεργαζόμενους με αυτούς συλλογείς/μεταφορείς, καθώς και η «Σύμβαση Σημείου Συλλογής» μεταξύ αυτών ή και τρίτων(μη δημοτικά σημεία συλλογής)
Γ.
Το νέο ΕΣΔΑ ενισχύει/αναβαθμίζει το ρόλο των ΟΤΑ/ΦΟΔΣΑ ως προς τη διαχείριση αποβλήτων, συνεπώς ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ:
– ρύθμιση/έλεγχος της καταστατικής νομιμοποίησης του Φορέα διαχείρισης ανά περιφέρεια και των δήμων που ασκούν αρμοδιότητες ΦΟΔΣΑ
-παροχή κινήτρων για ανταγωνιστική επίπεδα συλλογής και ανακύκλωσης
– καθιέρωση υποχρεωτικής Σύμβασης μεταξύ ΟΤΑ/Φορέων και ΣΕΔ για όλα τα ειδικά ρεύματα αποβλήτων, ΑΗΗΕ, μπαταρίες, λάστιχα, κλπ
– εξασφάλιση της ποιότητας και αξιοπιστίας των παρεχομένων στοιχείων αποβλήτων από τους φορείς διαχείρισης και από τους ΟΤΑ
-εξοικείωση και εκπαίδευση, ιδίως μικρών δήμων/τοπικών φορέων, με την ορθή εφαρμογή καταγραφής στοιχείων στο ΗΜΑ, άλλως δεν θα προκύπτουν με ακρίβεια τα δεδομένα
-έλεγχος/διασταύρωση των στοιχείων συλλογής και ανακύκλωσης των ΟΤΑ με στοιχεία συνεργαζόμενων με αυτούς και με εκθέσεις ΣΕΔ και Φορέων
-ενημέρωση σε τοπικό επίπεδο των ΟΤΑ/Φορέων/κοινοτήτων κλπ, για περιβαλλοντική ευθύνη και περί των κανόνων κυκλικής οικονομίας
-ανάδειξη και ανάληψη της «ατομικής ευθύνης» των πολιτών/δημοτών ως προς τον τρόπο απόρριψης των αποβλήτων
Δ.
Η πρόβλεψη διαλειτουργικότητας και διασύνδεσης των Μητρώων ΗΜΑ, ΗΜΠ, ΕΜΠΑ, ΓΕΜΗ, αποτελεί τη σημαντικώτερη πρόοδο ως προς την αποτύπωση του Χάρτη των αποβλήτων και των υποχρέων στην Ελλάδα και μένει να υλοποιηθεί
Ε.
Οι εξουσιοδοτικές διατάξεις που προβλέπουν νομοθετική ρύθμιση, ΚΥΑ,ΥΑ κλπ για την εφαρμογή τους, πρέπει να θεσμοθετηθούν εγκαίρως.
Ζ.
Ο έλεγχος/διαφάνεια/δημοσίευση εκθέσεων των ΣΕΔ που επαναδιατυπώνεται στο σχέδιο(σελ.42), προβλέπεται ήδη επαρκώς στο ν.4496/2017 και στον πρότερο ν. 2939/04 & 4042/12 καθώς και οι κυρώσεις για παραβάτες (διαχειριστές, εισφοροδιαφεύγοντες κλπ), και εφ΄όσον υλοποιηθεί η διασύνδεση των Μητρώων θα απλοποιηθεί ή δεν θα απαιτείται.
Παναγιώτα Βαγενά
Δικηγόρος
Για τη ΦΩΤΟΚΥΚΛΩΣΗ ΑΕ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
Ταχ. Δ/νση: Μάρκου Μουσούρου 15
Τ.Κ.: 712 01 Ηράκλειο
Email: d.pexws@crete.gov.gr
Πληροφορίες: Ε. Καργάκη
Τηλ.: 2813-410124
Αριθ. Πρωτ: 181953/21-8-2020
ΘΕΜΑ: Συμμετοχή στη διαβούλευση του νέου ΕΣΔΑ
Σήμερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο ισχύει η οριζόντια νομοθεσία περί αποβλήτων (Οδηγία (ΕΕ) 2018/851) με καθορισμό πολύ φιλόδοξων ποσοτικών στόχων, που όμως αναγνωρίζει τη δυσκολία επίτευξης των στόχων αυτών για ορισμένα κράτη μέλη (στα οποία περιλαμβάνεται και η Ελλάδα) και δίνει τη δυνατότητα αναβολής μέχρι πέντε έτη (έως το 2040) στην επίτευξη των στόχων, υπό συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις.
Αντιθέτως ο προτεινόμενος νέος ΕΣΔΑ έρχεται να εναρμονίσει την Οδηγία 2018/851 με ακόμα πιο φιλόδοξα σχέδια, απορρίπτοντας αυτή τη δικλείδα ασφαλείας που δίδεται για τη χώρα μας. Αυτό το σχέδιο όμως του νέου ΕΣΔΑ που προϋποθέτει υπερπροσπάθειες ενεργειών και συντονισμού από πάρα πολλούς φορείς, υπερβολικά μεγάλο επενδυτικό κόστος που θα μετακυλίεται στον πολίτη αφού δεν θα χρηματοδοτούνται στο νέο ΕΣΠΑ εγκαταστάσεις επεξεργασίας σύμμεικτων ΑΣΑ (ενώ τα υπόλοιπα κλάσματα οργανικού και ανακυκλώσιμων υπόκεινται σε περικοπές καθώς κατηγοριοποιούνται ως ΥΓΟΣ).
Οδηγεί επίσης και σε πολύ μεγάλο λειτουργικό κόστος αφού θα περιλαμβάνει πολλά στάδια επεξεργασίας συμπεριλαμβανομένων των κοστοβόρων εργοστασίων ενεργειακής αξιοποίησης, περιβαλλοντικό κόστος από την αύξηση των μεταφορών και πολύ χρόνο έως την ολοκλήρωσή του, θα έχει τεράστιες συνέπειες σε επίπεδο Χώρας, ΟΤΑ, ΦΟΣΔΑ και ΣΕΔ, εάν δεν επιτευχθούν οι υψηλοί στόχοι που πιέστηκαν χρονικά, χωρίς να γίνεται αντίστοιχα τεκμηρίωση αυτής της πρότασης. Το κείμενο είναι αρκετά θεωρητικό και δεν προκύπτουν στοιχεία για την αξιολόγηση της επίτευξής του ή όχι. Η τεκμηρίωση θα έπρεπε να είναι τεχνικοοικονομική ώστε να έχει μια ολοκληρωμένη εικόνα και ο πολίτης που θα κληθεί να πληρώσει το πολύ μεγάλο κόστος του νέου Σχεδιασμού.
Στο πλαίσιο της υποστήριξης της νέας πρότασης περιλαμβάνεται και η αξιολόγηση και ο σχολιασμός του υφιστάμενου ΕΣΔΑ. Επισημαίνεται από το κείμενο ότι οι στόχοι του ΕΣΔΑ το 2015 ήταν υπέρμετρα φιλόδοξοι και το χρονοδιάγραμμα μικρό. Διαπιστώνεται σημαντική υστέρηση επίτευξης των στόχων και κρίνεται το υφιστάμενο καθεστώς ανεπαρκές. Όμως δεν λαμβάνεται καθόλου υπόψη ότι βρισκόμαστε στην τελική ευθεία υλοποίησης του. Οι Δήμοι ξεκίνησαν να υποβάλουν προτάσεις για χρηματοδότηση συστημάτων διαλογής στην πηγή, ενώ οι μονάδες επεξεργασίας χρηματοδοτούνται και κατασκευάζονται τώρα, δεν έχουν λειτουργήσει ακόμα. Οι ΦΟΔΣΑ δεν είχαν μέχρι πρόσφατα ξεκάθαρο καθεστώς θεσμικού ρόλου. Όλα αυτά τα χρόνια έγιναν ζυμώσεις και προσπάθειες για να προχωρήσουν σε αυτό το στάδιο οι διαδικασίες, το οποίο πρέπει να συνυπολογιστεί στο σχέδιο επίτευξης του νέου ΕΣΔΑ. Δεν γίνεται να ξεκινήσουν όλα από την αρχή. Αντιθέτως θα πρέπει να στηριχθεί ο νέος σχεδιασμός στα σημαντικά βήματα που έγιναν μέχρι σήμερα.
Κι αν ο προηγούμενος σχεδιασμός κρίνεται φιλόδοξος, πώς θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται ο προτεινόμενος που ανεβάζει τους στόχους και μικραίνει το χρονοδιάγραμμα;
Βεβαίως έχουν προβλεφθεί πολλές νέες διαδικασίες που θα βελτιώσουν και θα ολοκληρώσουν το πλαίσιο της διαχείρισης αποβλήτων αναβαθμίζοντάς το σε πιο ολιστικό, ενσωματώνοντας και άλλες πολιτικές όπως η κυκλική οικονομία, το σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, το σχέδιο για την κατάργηση των πλαστικών μίας χρήσης κ.α. Είναι παραδεκτό ότι πρόκειται για ένα πιο ολοκληρωμένο σχεδιασμό σε επίπεδο χώρας, καθώς έχει γίνει μια προσπάθεια ενσωμάτωσης όλων των κατηγοριών αποβλήτων αλλά και μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης στο θέμα το οποίο είναι πραγματικά πολυδιάστατο.
Ο προτεινόμενος νέος όμως ΕΣΔΑ, θέτει στόχο μείωσης της υγειονομικής ταφής των ΑΣΑ, σε ποσοστό μικρότερο του 10%, πέντε χρόνια νωρίτερα από τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και δέκα χρόνια νωρίτερα από τη δυνατότητα που δίδεται στη χώρα μας, την ώρα που το μέσο ποσοστό σε επίπεδο χώρας, αγγίζει το 80%.
Πολύ συνοπτικά αυξάνονται οι στόχοι για τη διαλογή στην πηγή των ανακυκλώσιμων και μειώνεται το ποσοστό προς ταφή. Η εξίσωση έχει πολλούς απροσδιόριστους παράγοντες και γι αυτό επιλέγεται η λύση της ενεργειακής αξιοποίησης για να κλείσει τις εκκρεμότητες. Για παράδειγμα η Διαλογή στην Πηγή (ΔσΠ) απαιτεί μακροχρόνια προσπάθεια ενημέρωσης ευαισθητοποίησης, εφαρμογής δίκαιης τιμολογιακής πολιτικής και μέριμνα για την αξιοποίηση των προϊόντων που αυτή τη στιγμή είναι αμφίβολα (αφού το compost και τα ανακυκλώσιμα δεν έχουν αγορά). Οι μονάδες επεξεργασίας θα παράγουν πολύ CLO και RDF που δεν υπάρχει αντίστοιχα βιώσιμη διαχείρισή τους. Οι ΧΥΤΑ γεμίζουν και οι χωροθετήσεις δυσκολεύουν. Οπότε παρουσιάζεται ότι η ενεργειακή αξιοποίηση είναι η ενδεδειγμένη λύση για σίγουρα αποτελέσματα σε όλη την Ελλάδα. Όμως είναι ένα πολύ-παραγοντικό και δύσκολο θέμα που θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την πολύ μεγάλη δυσκολία χωροθέτησης, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα (αύξηση μεταφορών, εκπομπές ρύπων, παραγωγή επικίνδυνων υπολειμμάτων), το οικονομικό αντίκτυπο του μεγάλου επενδυτικού και λειτουργικού κόστους, της αναγκαιότητας να λειτουργεί αποδεδειγμένα ως διαδικασία ανάκτησης και όχι διάθεσης, κλπ.
Κατά την άποψή μας ο νέος ΕΣΔΑ έπρεπε να μεταβεί με διαδικασίες πιο ήπιες στην επίτευξη των στόχων. Να επενδύσει πολύ περισσότερο στην εξασφάλιση της επιτυχίας της ΔσΠ που αυτό είναι και το πνεύμα της Οδηγίας και να στοχεύσει στην ολοκλήρωση των έργων των ΠΕΣΔΑ που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη χωρίς να δημιουργεί τροποποιήσεις και συνεπαγόμενες καθυστερήσεις. Καθώς τα έργα σε όλες τις Περιφέρειες έχουν σχεδιαστεί και χρηματοδοτούνται βάσει των στόχων του ισχύοντος ΕΣΔΑ εκτιμούμε ότι θα δημιουργηθεί μεγάλη σύγχυση και ανατροπή σε ήδη προχωρημένες διαδικασίες. Διαδικασίες που για να φτάσουν σε αυτό το σημείο πέρασαν 5 χρόνια από την έγκριση του ισχύοντος ΕΣΔΑ.
Ο νέος ΕΣΔΑ θα μπορούσε να διαφοροποιήσει την διαδικασία για την επίτευξη των στόχων στις μεγάλες πρωτεύουσες που πιέζονται περισσότερο λόγω αυξημένων ποσοτήτων και να δώσει την ευκαιρία στις υπόλοιπες περιοχές να λειτουργήσουν στο πνεύμα της ήπιας διαχείρισης με ένταση ΔσΠ και συνεργασία με τις τσιμεντοβιομηχανίες. Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα να συνεργαστεί ο πολίτης συμμετέχοντας ενεργά, οπότε θα ολοκληρώνεται η διαχείρισή με φιλοπεριβαλλοντικά αποτελέσματα και δεν θα έχει την εύκολη λύση της καύσης που θα τον αποτρέπει από την προσπάθεια της ΔσΠ. Επίσης θεωρούμε ότι πρέπει το τέλος ταφής να μπει αφού ολοκληρωθούν οι επί μέρους μονάδες σε κάθε περιοχή και μόνο στα ανεπεξέργαστα απόβλητα.
Γενικότερα θεωρώντας ότι συνεχίζουμε τον υφιστάμενο σχεδιασμό που έχουμε δρομολογήσει, με την απαίτηση ότι πρέπει να αυξήσουμε τα ποσοστά ΔσΠ για τα ανακυκλώσιμα όπως απαιτεί η νέα Οδηγία, τότε το υπόλειμμα που μας μένει για ταφή θα είναι περίπου 16%. Εδώ βέβαια θεωρούμε δεδομένο ότι γίνεται χρήση του CLO σε εργασίες επίχωσης (αποκατάσταση λατομείων) που θεωρείται ανάκτηση, και ότι θα οδηγούμε το παραγόμενο από τις δρομολογημένες μονάδες (ΜΕΑ) SRF/RDF στις τσιμεντοβιομηχανίες. Άρα, αν ο νέος ΕΣΔΑ έβαζε ως ελάχιστο στόχο ταφής το 16% (εξαιρώντας τις δύο μεγάλες πρωτεύουσες που είναι και οι μεγάλοι παραγωγοί), τότε δεν θα χρειαζόταν οι μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης στην υπόλοιπη χώρα.
Τέλος θέλουμε να επισημάνουμε ότι η Περιφέρεια Κρήτης από το 2011 έχει δώσει πολύ μεγάλη έμφαση στην εκπόνηση και υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου και σύγχρονου ΠΕΣΔΑ και έχει δώσει μεγάλο αγώνα για την χρηματοδότηση των έργων του ΠΕΣΔΑ με κοινοτικά κονδύλια μεριμνώντας για το κοινωνικό συμφέρον. Απόδειξη για το ενδιαφέρον της Περιφέρειας, αποτελεί και η πρόσφατη υπογραφή προγραμματικής σύμβασης με 2 Πολυτεχνεία για την ανάπτυξη και εφαρμογή μονάδας αεριοποίησης στην περιοχή του Ηρακλείου που θα εξετάσει τη δυνατότητα να μετατρέπει το παραγόμενο SRF της Μονάδας Βιολογικής Ξήρανσης Ηρακλείου σε ενέργεια και στη συνέχεια θα πειραματιστεί και με άλλα ρεύματα με προτεραιότητα στο υπόλειμμα των ΜΕΑ.
Πιο στοχευμένες παρατηρήσεις:
Σελ. 3 και 4: Θα πρέπει να γίνει εξ αρχής, μια σαφής αναφορά στο ποια είναι τα δευτερογενή υλικά και ποια τα δευτερογενή (απορριμματογενή καύσιμα).Επειδή αναφέρονται όλες οι κατηγορίες αποβλήτων (βιομηχανικών, γεωργοκτηνοτροφικών κλπ) και σε πολλές από αυτές προκύπτουν δευτερογενή προϊόντα ή/και εναλλακτικά καύσιμα, ή απορριμματογενή καύσιμα είναι καλό να γίνεται διάκριση ώστε να είναι ξεκάθαρο τι πάει για καύση και τι για άλλη χρήση.
Σελ. 5: Σε περίπτωση που θα υλοποιηθούν έργα με το καθεστώς ΣΔΙΤ, το πιο πιθανό είναι να απαιτηθούν ελάχιστες εγγυημένες ποσότητες. Εκτός του ότι αυτές θα πρέπει να συνάδουν με τους στόχους του ΕΣΔΑ και της νομοθεσίας για την κυκλική οικονομία, θα πρέπει να γίνει ρητή αναφορά στο ότι τυχόν άλλες εισερχόμενες εκτός των ΑΣΑ κατηγορίες αποβλήτων θα διαφοροποιούνται στη διαχείριση (τιμολόγιο και υποχρεώσεις) και δεν θα επιβαρύνουν τους πολίτες.
Σελ. 6: Παρόλο που αναφέρεται στους βασικούς στόχους του ΕΣΔΑ ο συνδυασμός με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), παραπέρα δεν δίνονται σαφείς κατευθύνσεις, πώς θα επιτευχθεί αυτό.
Σελ. 6: Διαφωνούμε με την εφαρμογή του τέλους ταφής στα απόβλητα που οδηγούνται σε ΧΥΤΑ – ΧΥΤΥ, στο μέρος που αφορά στα υπολείμματα από τις μονάδες επεξεργασίας αστικών αποβλήτων. Αυτό θεωρούμε ότι δεν αποτελεί αντικίνητρο αλλά φοροεισπρακτικό μέτρο.
Σελ. 7: Ο εκσυγχρονισμός των ΚΔΑΥ τον οποίο θεωρούμε επιβεβλημένο για την ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση των ανακυκλώσιμων, δεν χρειάζεται να συνδυαστεί με την παραγωγή εναλλακτικού (δευτερογενούς) καυσίμου, εφόσον αυτό μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω τροφοδότησης (των υπολειμμάτων των ΚΔΑΥ) στις αντίστοιχες ΜΕΑ. Απλοποίηση διαδικασιών.
Σελ. 7: Η τιμολογιακή πολιτική, για το τέλος επεξεργασίας των βιοαποβλήτων αποτελεί το πιο δύσκολο κεφάλαιο κατά την άποψή μας. Η εφαρμογή του συστήματος πληρώνω όσο πετάω απαιτεί αυξημένα κεφάλαια για σύγχρονο εξοπλισμό εφαρμογής και παρακολούθησης, απαιτεί δομή με εξειδικευμένο προσωπικό για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση, χρόνο για την πιλοτική εφαρμογή, ένταση στη συνεχή ευαισθητοποίηση, μόνιμα συστήματα ιχνηλασιμότητας και καθαρότητας των ροών. Όμως είναι απαραίτητο να δοθεί μεγάλη έμφαση στο θέμα αυτό ώστε να πετύχει η επίτευξη του στόχου διαχωρισμού του οργανικού κλάσματος. Έτσι θα μπορέσει να εφαρμοστεί και ο Νόμος 4685/2020 για τους μεγάλους παραγωγούς εστίασης. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες το εφαρμόζουν σταδιακά και προωθείται η επιλογή αυτή μέσα από τις προτάσεις που προβλέπονται στο νέο ΕΣΠΑ. Το θέμα «πληρώνω όσο πετάω» απαιτεί ξεχωριστό κεφάλαιο με μεγαλύτερη έμφαση στον ΕΣΔΑ.
Σελ. 32 Ενώ γίνεται εκτενής αναφορά για τα βιολογικά απόβλητα, δεν καθορίζεται σαφώς ποιος είναι ο ελάχιστος ποσοτικός στόχος για τη ΔσΠ των οργανικών αποβλήτων. Αναφέρεται ότι το 2022 – δηλαδή ένα χρόνο νωρίτερα από τις προβλέψεις της Οδηγίας 2018/851 – τα βιολογικά απόβλητα είτε διαχωρίζονται και ανακυκλώνονται στην πηγή, είτε συλλέγονται χωριστά και δεν αναμιγνύονται με άλλα είδη αποβλήτων. Στη σελ 60 στον πίνακα για τους στόχους διαχείρισης των ΑΣΑ αναφέρεται ρητά η «Υποχρεωτική καθολική χωριστή συλλογή των Βιολογικών Αποβλήτων έως 31 Δεκεμβρίου 2022». Ενώ στον πίνακα 23 σελ. 85 για την «ξεχωριστή συλλογή ανά ρεύμα ΑΣΑ (οικιακού τύπου)» ο στόχος για το 2030 αναφέρεται ως 40%.
Όλα τα έργα ΔσΠ και ΜΕΒΑ έχουν σχεδιαστεί και έχουν υποβληθεί για χρηματοδότηση με το ελάχιστο ποσοστό του 40% που είχε θέσει ο ισχύον ΕΣΔΑ για το 2020. Τώρα τίθεται στόχος 35% το 2025 και 40% το 2030; Και τα έργα που έχουν προγραμματιστεί να δουλεύουν στο 40% θα έχουν άλλες υποχρεώσεις από τα νέα έργα που θα υποβληθούν με το νέο καθεστώς;
Σελ. 38, 39, 68, 69: Προτείνονται παρεμβάσεις για την κάλυψη του κενού του δικτύου συλλογής ανακυκλώσιμων υλικών, πέραν αυτών που υπάγονται στην εναλλακτική διαχείριση και εκμετάλλευση των πόρων του ΕΣΠΑ (χρηματοδότηση δικτύου συλλογής κάδων, απορριμματοφόρων κλπ). Πολύ σωστά αφού δεν καλύπτεται αυτό το κενό από το αντίστοιχο ΣΕΔ. Αλλά με τι κίνητρα και πόρους το ΣΕΔ θα διαχειρίζεται την επιπλέον ποσότητα των ανακυκλώσιμων;
Σελ. 60: Αφού επιλέχθηκε το σενάριο 3, που εκφράζει την σταθεροποίηση της παραγωγής αποβλήτων, κατ’ άτομο από το 2020 έως το 2030, γιατί αυξάνεται ο τελικός συντελεστής σε 515kg/κατ/έτος, το 2030 σε σχέση με το 2025;
Σελ. 62: Αναφέρεται ενθάρρυνση της επαναχρησιμοποίησης συσκευασιών που διατίθενται στην αγορά χωρίς να αναφέρονται οι τρόποι. Μέτρο πολύ χρήσιμο αλλά και πάρα πολύ δύσκολο και στοχευμένο, αφού αφορά τις επιχειρήσεις.
Σελ. 73: Η αναφορά στο πρότυπο ecolabel και κάθε άλλης καλής και αποδεκτής για αξιοποίηση ποιότητας κόμποστ, σημαίνει ότι στις δράσεις του νέου ΕΣΔΑ δεν συμπεριλαμβάνεται η πολύ ουσιαστική ανάγκη που δημιουργείται από τον σχεδιασμό, -σύμφωνα με τον οποίο θα παράγεται μεγάλη ποσότητα compost από προδιαλεγμένο οργανικό – να θεσπιστούν εθνικά πρότυπα με βάση τα χαρακτηριστικά της χώρας, ώστε να μπορεί χωρίς αγκυλώσεις να διατίθεται και να πωλείται το compost Α ποιότητας στην αγορά. Απαίτηση, που προκύπτει από την ανάγκη βιωσιμότητας των μονάδων αλλά και της καταγεγραμμένης ανάγκης των ελληνικών εδαφών σε καλής ποιότητας compost, λόγω των φτωχότερων χαρακτηριστικών του εδάφους εξαιτίας του κλίματος, όπως αναφέρεται και στη σελ. 32.
Σελ. 73: Στα νησιά προτείνεται η δημιουργία Μονάδων Προεπεξεργασίας Αποβλήτων/Απορριμμάτων που θα περιλαμβάνουν κατ’ ελάχιστον, βιολογική επεξεργασία σταθεροποίησης του οργανικού κλάσματος. Σύμφωνα με την εμπειρία που έχουμε από την περιοχή μας (ΜΠΑ Ηρακλείου), αυτές οι Μονάδες δημιουργούν πολύ μεγάλο υπόλειμμα. Θα έπρεπε να προτείνεται εντατική ΔσΠ και όχι ΜΠΑ.
Σελ. 74: Τονίζεται η δυνατότητα διαπεριφερειακής συνεργασίας ώστε τα απόβλητα κάποιου νησιού να μεταφέρονται σε ΜΕΑ άλλου νησιού. Αυτό επαφίεται στην ευχέρεια των οικείων ΠΕΣΔΑ ή/και ΦΟΔΣΑ, όμως μπορεί αυτό να γίνει και με πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ, εφόσον κριθεί απαραίτητο. Οι αποφάσεις του ΥΠΕΝ στην περίπτωση αυτή θα κατισχύουν έναντι των υπολοίπων. Στην περίπτωση αυτή το ΥΠΕΝ μπορεί να προχωρήσει τόσο στη λήψη της σχετικής απόφασης, όσο και σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την υλοποίησή της. Βλέπουμε εδώ ότι γίνεται χρήση του σχετικού άρθρου που τέθηκε στον Νόμο 4685/2020, χωρίς όμως να γίνεται αναφορά στην προϋπόθεση της έκτακτης ανάγκης όπως αναφέρεται στον Νόμο. Άρα πρόκειται για μόνιμες καταστάσεις για τις οποίες μπορεί να αποφασίζει το Υπουργείο χωρίς τη συναίνεση του ενδιαφερόμενου υποδοχέα.
Σελ. 74: Επίσης επισημαίνεται ότι εφόσον κριθεί σκόπιμο οι αρμόδιοι φορείς (ΟΤΑ, ΦΟΔΣΑ) μπορεί να δρομολογούν διαδικασίες και δράσεις για την υλοποίηση των βασικών υποδομών, παρότι μπορεί να μην προβλέπονται στα ισχύοντα ΠΕΣΔΑ, με την προϋπόθεση, βέβαια ότι είναι συμβατές με το παρόν ΕΣΔΑ. Σε αυτήν την περίπτωση και μέχρι την έγκριση του νέου ΠΕΣΔΑ η συμβατότητα αυτή θα διαπιστώνεται από το ΥΠΕΝ μετά από αίτημα του αρμόδιου φορέα.
Με λίγα λόγια στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των ΦΟΔΣΑ ή συναίνεση από την Περιφέρεια να συμπεριληφθεί στον σχεδιασμό Μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης, μπορεί ο ένας ΦΟΔΣΑ που το επιθυμεί, να δρομολογήσει τις διαδικασίες για την υλοποίησή της, με απλή διαπίστωση συμβατότητας με τον νέο ΕΣΔΑ από το ΥΠΕΝ, στο διάστημα που δεν θα έχει ολοκληρωθεί η έγκριση του ΠΕΣΔΑ. Αυτό όμως θα εντείνει τις διαφορές και θα επιφέρει τοπικές συγκρούσεις.
Σελ. 76, 77: Αναφέρεται ότι εφόσον αναμένεται στην αρχή της λειτουργίας των ΚΔΑΥ, και των ΜΕΒΑ το ποσοστό υπολείμματος να είναι αρκετά μεγάλο, θα πρέπει αυτό να λαμβάνεται υπόψη κατά τον σχεδιασμό των μονάδων (υποθέτουμε ότι εννοεί των μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης), ώστε αυτές να μην υποδιαστασιολογούνται. Αυτό είναι εντελώς λάθος παραδοχή, γιατί κατ’ αρχάς έως την έναρξη λειτουργίας των μονάδων εν. αξ. θα έχουν ήδη λειτουργήσει αρκετά χρόνια πριν τα ΚΔΑΥ και οι ΜΕΒΑ και θα έχουν πιάσει τους στόχους τους (μικρό υπόλειμμα) και επιπλέον αυτό στην τελική θα οδηγήσει σε υπερδιαστασιολόγηση των μονάδων εν. αξ. και επομένως σε μη βιώσιμη λειτουργία ή μη επίτευξη στόχων ΔσΠ (λόγω πρόκλησης της εύκολης καύσης) ή ακριβοπληρωμένες μεγάλες εγγυημένες ποσότητες.
Σελ. 78: Θα έπρεπε να επιδιώκεται η μεθόδευση της χρήσης του βιολογικά επεξεργασμένου οργανικού κλάσματος σε εργασίες επίχωσης (αποκατάσταση λατομείων), εργασία που θεωρείται ανάκτηση και όχι να προωθείται η ενσωμάτωσή του στο υπόλειμμα ή στο SRF/RDF που οδηγείται προς ενεργειακή αξιοποίηση. Γιατί να προηγείται η επεξεργασία για δημιουργία CLO αν είναι να οδηγείται στην καύση;
Σελ. 92: Εφόσον τα δευτερογενή καύσιμα πάνε για καύση μαζί με το υπόλειμμα γιατί πρέπει να γίνεται η διαδικασία για την παραγωγή του και να αυξάνονται οι επεξεργασίες και το κόστος. Γιατί δεν οδηγούνται κατευθείαν ως υπόλειμμα για καύση;
Ουσιαστικά η ενεργειακή αξιοποίηση επινοήθηκε για να ελαχιστοποιηθεί το υπόλειμμα. Στα διάφορα σενάρια που γίνονται το CLO και το SRF/RDF οδηγούνται με διάφορους συνδυασμούς στην καύση. Αλλά αν είναι τελικά να καούν, γιατί πρέπει να περάσουν στη διαδικασία δημιουργίας τους;
Σελ. 94: Ακόμα και η Μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης έχει ένα υπόλειμμα 25% με 30%. Και μάλιστα ένα μέρος των αποβλήτων της είναι επικίνδυνο και χρήζει ειδικής διαχείρισης. Δεν το συζητάμε να αρχίσουμε και τη διαδικασία χωροθέτησης ΧΥΤΕΑ.
Σελ. 94: Σημειώνεται στον ΕΣΔΑ ως δυνατότητα, η Μονάδα Ενεργειακής Αξιοποίησης της Περιφέρειας Κρήτης να υποδεχτεί και τα υπολείμματα ή/ και το δευτερογενές καύσιμο που μπορεί να παράγεται από τις ΜΕΑ της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Αυτό αποτελεί δεύτερο μεγάλο ζήτημα για την Περιφέρεια Κρήτης στην περίπτωση που κάποιοι ΦΟΔΣΑ ή και η Περιφέρεια διαφωνήσουν, καθώς το Υπουργείο θα έχει τη δυνατότητα να επιβληθεί.
Σελ. 99, 100, 101: Εντάσσοντας στη διαδικασία διαχείρισης την ενεργειακή αξιοποίηση, στα τρία σενάρια που γίνονται για να μειωθεί το ποσοστό για ταφή, παρατηρούμε ότι τα δύο τελευταία σενάρια που μειώνουν περισσότερο το υπόλειμμα, δημιουργούν αυξημένες απαιτήσεις επεξεργασίας, άρα και αύξηση κόστους, συν το κόστος της θαλάσσιας μεταφοράς που απαιτείται για το SRF/RDF και το τέλος εισόδου στις τσιμεντοβιομηχανίες. Το ερώτημα και πάλι είναι ότι αφού τελικά επιλέγουμε την καύση γιατί προσθέτουμε τόσα ενδιάμεσα στάδια επεξεργασίας που αυξάνουν το κόστος διαχείρισης;
Επίσης η Μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης αποδυναμώνεται ως προς τον χαρακτηρισμό της ανάκτησης και η διαδικασία θεωρείται πάλι διάθεση. Όπως αναφέρεται και στη σελ. 103 σε κάθε περίπτωση οι σχετικές αποφάσεις θα λαμβάνονται από τους οικείους ΦΟΔΣΑ, με βάση την αξιολόγηση όλων των δεδομένων που τους αφορούν και κύριο γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα της διαχείρισης των ΑΣΑ. Λογικό, αλλά πουθενά δεν αναφέρεται το κριτήριο της κόστους που μεταφέρεται στον πολίτη.
Σελ. 110: Η διερεύνηση δυνατότητας συνεπεξεργασίας ΑΣΑ με άλλου τύπου απόβλητα που την ευθύνη φέρει ο παραγωγός τους, σε μονάδες επεξεργασίας ΑΣΑ και ειδικά ενεργειακής αξιοποίησης με θερμική επεξεργασία,αποτελεί ένα ευαίσθητο θέμα, καθώς πρέπει ξεκάθαρα και διαφανώς να διαχωριστεί το λειτουργικό και επενδυτικό κόστος της Μονάδας για τον πολίτη από τον παραγωγό του άλλου αποβλήτου.
Σελ. 110, 111: Οι διαδικασίες που προβλέπουν διαπεριφερειακές συνεργασίες των ΦΟΔΣΑ/ΟΤΑ και τη δυνατότητα αυτών να δρομολογούν και να υλοποιούν δράσεις που δεν προβλέπονται από τα ισχύοντα ΠΕΣΔΑ αλλά συνάδουν με τις προβλέψεις του παρόντος ΕΣΔΑ, μέχρι την έγκριση των νέων ΠΕΣΔΑ, κατόπιν σύμφωνης γνώμης του ΥΠΕΝ, πρέπει να λάβουν οπωσδήποτε υπόψη και την άποψη της κοινωνίας της Περιφέρειας που θα σηκώσει το βάρος.
Σελ. 110: Στον πίνακα 35 «Προτεινόμενα μέτρα και δράσεις για τα ΑΣΑ- δείκτες παρακολούθησης» να μπει οπωσδήποτε και η υποχρέωση από την κεντρική διοίκηση να συντάξει διάταξη – ρύθμιση για προδιαγραφές εγχώριου compost για διάθεση στην αγορά.
Σελ. 116: Στον πίνακα 36 «Ενδεικτικά προτεινόμενα μέτρα και δράσεις για τα Απόβλητα Συσκευασίας» Για την ενίσχυση των μέτρων πρόληψης στο πλαίσιο των νέων αναθωρημένων (ΠΕΣΔΑ) & ΤΣΔΑ σε συμμόρφωση με τις διατάξεις του παρόντος ΕΣΔΑ και με τις κατευθύνσεις του νέου Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης, να πουν ως υπόχρεοι φορείς και οι ΦΟΣΔΑ.
Σελ. 131: Στο κεφάλαιο «Χρηματοδοτικά Μέσα» αντιλαμβανόμαστε ότι δεν θα υπάρχει πλέον κάποιο εργαλείο που να χρηματοδοτεί τη βαριά βιομηχανία διαχείρισης των ΑΣΑ. Στο νέο ΕΣΠΑ δεν θα είναι επιλέξιμες, στον επενδυτικό Αναπτυξιακό Νόμο επιλέγονται μόνο οι ιδιωτικές επιχειρήσεις. Στο Πράσινο Ταμείο προβλέπει χρηματοδοτήσεις που προέρχονται από την είσπραξη του τέλους ταφής. Για τη χρηματοδότηση των έργων ΣΔΙΤ και ιδίως των Μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης αναφέρονταιμόνο τα πλεονεκτήματα που προσφέρει ο ιδιώτης με το 50%. Δεν αναφέρονται τα μειονεκτήματα ούτε ο και τρόπος εξασφάλισης του άλλου δημόσιου 50%.
Σελ. 146- 147: Πρέπει να γίνει σαφές για ποιες Περιφερειακές Υπηρεσίες Περιβάλλοντος γίνεται αναφορά.
Παράρτημα VI: Κριτήρια Χωροθέτησης Μελλοντικών / Προβλεπόμενων Υποδομών
Σελ. 326 αναφέρεται: «Για όλες τις εγκαταστάσεις που εκτελούν εργασίες διαχείρισης αποβλήτων D & R, εξετάζεται πάντα ο βαθμός όχλησης και αντιστοίχως χωροθετούνται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία».
Όμως, τα έργα και οι δραστηριότητες της 4ης Ομάδας έργων και δραστηριοτήτων, ήτοι τα «Συστήματα Περιβαλλοντικών Υποδομών» της Υ.Α. ΔΙΠΑ/οικ. 37674/2016 δεν κατατάσσονται σε βαθμούς όχλησης, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 78 του Κεφαλαίου ΙΔ΄ του Νόμου 4442/2016.
Σελ. 328 αναφέρεται: «Σε κάθε περίπτωση, ο τελικός αποκλεισμός ή η χωροθέτηση μιας θέσης ενός έργου ή εγκατάστασης διαχείρισης αποβλήτων γίνεται κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, λαμβάνοντας υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά του κάθε επί μέρους έργου και μετά τη γνωμοδότηση των αρμοδίων φορέων και υπηρεσιών».
Αυτή η «δικλείδα ασφαλείας» για την τελική χωροθέτηση είναι χρήσιμη και κατά την άποψή μας πρέπει να προστεθεί και στο άρθρο 5 της ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/11936/836 (ΦΕΚ 436 Β΄/14-2-2019) περί καθορισμού της διαδικασίας και των δικαιολογητικών για την εγκατάσταση και λειτουργία έργων και δραστηριοτήτων «Συστημάτων Περιβαλλοντικών Υποδομών», όπως η ΚΥΑ αυτή έχει τροποποιηθεί και ισχύει. Στο συγκεκριμένο άρθρο (παρ. 1) αναφέρεται ότι «Η βεβαίωση χωροθέτησης αποτελεί βεβαίωση ως προς τη δυνατότητα εγκατάστασης της δραστηριότητας στις περιπτώσεις […] και αποτελεί απαραίτητο δικαιολογητικό για την εκκίνηση της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης […]», ενώ δεν υπάρχει αναφορά στη «δικλείδα» τελικού αποκλεισμού ή τελικής χωροθέτησης κατά τη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Η εταιρεία ΤΕRRΑ ΑΕ ΒΙΟΚΕΡΑΛ , με αντικείμενο δραστηριότητας την παραγωγή κεραμικών δομικών προιόντων , συμμετέχοντας στη Δημόσια Διαβούλευση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων , παρουσιάζει τις απόψεις της μέσα από μια μακρόχρονη εμπειρία και συνεργασία με ερευνητικά εργαστήρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό . Παράλληλα έχουν δημοσιευθεί στην πλατφόρμα της Ε.Ε. για τις καλές πρακτικές .Η βιομηχανία κεραμικών δομικών προιόντων είναι από τις ενεργοβόρες ( θερμική και ηλεκτρική ενέργεια ) και από τις μεγαλύτερες διεθνώς σε κατανάλωση πρώτων υλών . Με συνεχείς τεχνολογικές επενδύσεις και διαρκή έρευνα , έχει φθάσει σε άριστο σημείο παραγωγής προιόντων από πλευράς ποιότητας και προσφερομένων ιδιοτήτων για τον τελικό χρήστη . Τα κεραμικά δομικά προιόντα προσφέρουν τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής προιόντος με ανάλυση LCA και συμβάλλουν στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων ( 55% της ενεργειακής ανάγκης ) , καθόλη τη διάρκεια ωφελίμου ζωής τους . Στη φάση έψησης , αναπτύσσονται θερμοκρασίες μέχρι 1080 ο C όπου λαμβάνουν χώρα χημικές διεργασίες και η κυψελωτή δομή του κεραμικού , προσφέρει αντιρρυπαντικές πρακτικές όταν χρησιμοποιούνται απόβλητα ως πρόσθετα ή υποκατάστατα πρώτων υλών .Τα διαρκή ζητήματα στα οποία αναζητά λύσεις σε καθημερινή βάση προγράμματος παραγωγής η βιομηχανία κεραμικών δομικών προιόντων , είναι :
• Ενεργειακοί πόροι και εξοικονόμηση ενέργειας
• Επάρκεια πρώτων υλών ( αργιλικών κοιτασμάτων )
• Συνδυασμένες μεταφορές
• Ποιότητα παραγομένων προιόντων
• Χαμηλό αποτύπωμα άνθρακαΗ εταιρεία ΤΕRRA AE ΒΙΟΚΕΡΑΛ , συμμετέχοντας σε Ευρωπαικά προγράμματα διάχυσης της τεχνολογίας και της διαχείρισης αποβλήτων , καθώς και της μετατροπής των αποβλήτων ( επικινδύνων και μη ) μετά από αξιολόγηση ( valorisation ) σε παραγωγικούς πόρους ( εναλλακτικά καύσιμα και εναλλακτικές πρώτες ύλες ) , έχει αποκτήσει σχετική τεχνογνωσία . Παράλληλα , σύμφωνα με την αποδοχή τεχνικών ομάδων εργασίας στην Ε.Ε. ότι δεν αποτελεί διαδικασία αποτέφρωσης ή συναποτέφρωσης η χρήση των αποβλήτων ως ενεργειακός πόρος από τις βιομηχανίες προιόντων ( τσιμεντοβιομηχανίες , ασβεστοβιομηχανίες , κεραμοποιίες ) , προτείνει :1. την εφαρμογή και αξιοποίηση της πυρολυτικής επεξεργασίας των μεταχειρισμένων ελαστικών οχημάτων , με πρόσθετο μηχανολογικό εξοπλισμό στους υφιστάμενους κλιβάνους της έψησης των κεραμικών προιόντων , αφενός για την εκμετάλλευση του αερίου syngas ως πρόσθετου καυσίμου ύλης , αφετέρου του πυρολυτικού άνθρακα ως συστατικό στην αργιλική μάζα . Η πυρολυτική επεξεργασία των ελαστικών , θα επιλύσει και τα προβλήματα της διάθεσης των ελαστικών διαμέτρου άνω των 1400 mm των οποίων η συλλογή δεν καλύπτεται από το σύστημα ECOELASTICA .
2. την αξιοποίηση της ιλύος από την επεξεργασία αστικών λυμάτων ως εναλλακτικού καυσίμου βιομάζας , παράλληλα με την προσθήκη στην αργιλική μάζα .3. την αξιοποίηση των φυτικών και ζωικών υπολειμμάτων και των βιοαποδομήσιμων λασπών βιομηχανικής προέλευσης καθώς και λασπών από την εξόρυξη υδρογονανθράκων και διυλιστηρίων , με στόχο την εκμετάλλευση του εναπομείναντος ενεργειακού φορτίου .
4. την αξιοποίηση των φυτικών υπολειμμάτων σε συνδυασμό με τα απόβλητα εκσκαφών , κατασκευών και κατεδαφίσεων για την διαμόρφωση ή πλήρωση των ορυχείων αργίλου .
5. την αξιοποίηση των ορυχείων αργίλου ως ΧΥΤΕΑ ή υποδοχείς αποβλήτων αμιάντου , εξαιτίας της στεγανοποιητικής δυνατότητας των πηλωδών κοιτασμάτων .
6. την αξιοποίηση των εξαντλημένων ορυκτελαίων , των υπολειμμάτων των ελαιουργείων ( κατσίγαρου ) ως εναλλακτικό καύσιμο ή πρόσθετο στην αργιλική μάζα .
7. την αξιοποίηση των υπολειμμάτων καύσης βιομάζας ή αεριοποίησης βιομάζας από εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ως πρόσθετο στην αργιλική μάζα .
8. την αξιοποίηση των υλικών εκσκαφών στην παραγωγή κεραμικών δομικών προιόντων ως αργιλική μάζα ( μετά από επεξεργασία ) .Οι παραπάνω προτάσεις , αποτελούν υφιστάμενες δράσεις της βιομηχανίας κεραμικών διεθνώς , για τους κάτωθι λόγους :
1. έχει αναπτυχθεί τεχνολογία και ανάλογος μηχανολογικός εξοπλισμός .
2. η βιομηχανία κεραμικών δομικών προιόντων έχει μεγάλη διασπορά σε εγκαταστάσεις ( αρχή της εγγύτητας ) .
3. προσφέρει ολιστική διαχείριση και τοπική ανάπτυξη μέσα από το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας ( προστασία του περιβάλλοντος ) 100% zero waste παραγωγική διαδικασία .
4. προσφέρει χώρους για ποσότητες αποθήκευσης σε όλη την Ελλάδα .
5. ικανοποιεί τη συνδυασμένη μεταφορά χαμηλού κόστους κεραμικών δομικών προιόντων / αποβλήτων .Απαραίτητη προυπόθεση αποτελεί : – η ανάπτυξη συνεργασιών με ερευνητικά κέντρα για την διασφάλιση της ποιότητας των παραγόμενων κεραμικών προιόντων – η ολοκληρωμένη παρακολούθηση των περιβαλλοντικών παραμέτρων με υιοθέτηση στόχων και συστημάτων ελέγχου – η προσαρμογή της Ελληνικής νομοθεσίας στην αντίστοιχη Ευρωπαική σε χρόνο έγκαιρο , χωρίς παρερμηνείες από τις κατά τόπους περιφέρειες – η υπογραφή εθελοντικής συμφωνίας με το αντίστοιχο Υπουργείο .Επιπροσθέτως , αποτελεί βασική προυπόθεση ή επιτακτική ανάγκη η αξιολόγηση υλοποιηθέντων ερευνητικών προγραμμάτων αξιοποίησης αποβλήτων στην παραγωγή κεραμικών προιόντων , εφόσον έχουν χρηματοδοτηθεί από Ευρωπαικά κονδύλια και παραμένουν ανεκμετάλλευτα .
https://www.huffingtonpost.gr/entry/to-neo-ethniko-schedio-yia-ta-apovleta-einai-pros-te-lathos-kateethense_gr_5f3f7910c5b697824f972568
Απουσιάζει κάθε αναφορά στο κόστος που θα κληθούν να επωμιστούν οι πολίτες, καθώς και στους τρόπους που θα χρηματοδοτηθούν οι πολλές επενδύσεις που θα απαιτηθούν. Απουσιάζει επίσης, η οποιαδήποτε νύξη για το κόστος που θα κληθούν να πληρώσουν οι άτυχοι πολίτες στις περιφέρειες που θα προκρίνουν την καύση απορριμμάτων αντί της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης. Το κόστος λειτουργίας των μονάδων καύσης δεν θα είναι μικρότερο από 150-200€/τόνο εισερχόμενων απορριμμάτων, όμως το ΕΣΔΑ δεν αναφέρει τίποτα επ’ αυτού.
Ο όποιος σχεδιασμός περιορίζεται στο διάστημα 2020-2030 χωρίς καμιά μνεία για το διάστημα μετά το 2030. Όμως όλοι γνωρίζουμε ότι τα έργα που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο του νέου ΕΣΔΑ θα καθορίσουν το τοπίο στον χώρο της διαχείρισης των αποβλήτων για τα επόμενα 30-40 έτη. Πιο ειδικά, οι μονάδες καύσης σκουπιδιών που προγραμματίζονται προβλέπεται να κατασκευαστούν στην καλύτερη περίπτωση μετά το 2026-2028, πράγμα που σημαίνει ότι θα πρέπει να λειτουργούν για να είναι οικονομικά βιώσιμες τουλάχιστον έως το 2055-2060. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει να ‘κλειδώσουν’ συμφωνίες με τους δήμους. Έτσι παρότι όλα δείχνουν πως έως το 2050 όλη η Ευρώπη θα πρέπει να οδηγηθεί στην ‘μηδενική παραγωγή αποβλήτων’, εμείς θα συνεχίζουμε να χρηματοδοτούμε τις ρήτρες που θα έχουν επιβληθεί για την καύση.
Θεωρείται ότι οι Έλληνες θα συνεχίσουν να παράγουν τις ίδιες ποσότητες αποβλήτων το διάστημα 2020-2030, παρότι είναι σαφές από την ευρωπαϊκή νομοθεσία ότι η Ελλάδα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη παραγωγής αποβλήτων κι άρα στη μείωση των αστικών στερεών αποβλήτων σε απόλυτα μεγέθη.
Οι ευρωπαϊκοί στόχοι που έχουμε υιοθετήσει για την ανακύκλωση παρατίθενται αυτούσιοι χωρίς όμως καμιά πληροφορία σχετικά με το πώς θα επιτευχθούν, χωρίς καμιά ανάλυση των μέτρων που θα απαιτηθούν, χωρίς περιγραφή των αλλαγών που πρέπει να συμβούν. Αγνοείται επίσης η μεγάλη σημασία που πρέπει να αποκτήσει η επαρκής και ολοκληρωμένη κατάρτιση των ΟΤΑ προκειμένου να καταφέρουν να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τη διαλογή στην πηγή, να λειτουργήσουν ικανοποιητικά τα πράσινα σημεία και νέα συστήματα ανάκτησης υλικών, να πετύχουν υψηλά επίπεδα καθαρότητας των ανακυκλώσιμων υλικών. Στο ίδιο πλαίσιο, υποτιμάται η ανάγκη ενδελεχούς και συνεχούς ενημέρωσης των πολιτών προκειμένου να αλλάξουν συμπεριφορές.
Γίνεται ανάλυση βάσει συγκεκριμένων εκτιμήσεων για τη σύσταση των αστικών στερεών αποβλήτων κι έπειτα στα προτεινόμενα μέτρα αναφέρεται η ανάγκη να γίνει έρευνα για να βρεθούν αξιόπιστα στοιχεία για την ποιοτική σύσταση των αποβλήτων. Μα αν δεν έχεις αξιόπιστα στοιχεία, πώς κάνεις αξιόπιστο σχεδιασμό; Να σημειωθεί εδώ πως ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης έπρεπε να είχε ήδη στα χέρια του αποτελέσματα έρευνας για τη σύσταση των αποβλήτων, όμως αυτή άγνωστο πώς και γιατί μετατέθηκε για το μέλλον. Ίσως γιατί εξυπηρετούσε τους σκοπούς του παρόντος ΕΣΔΑ να μην υπάρχουν πραγματικά δεδομένα σχετικά με το που βρίσκεται σήμερα η ανακύκλωση.
Δεν γίνεται καμιά αναφορά στον τρόπο που θα στηριχθεί η δευτερογενής αγορά για ανακυκλώσιμα υλικά και πως θα αναπτυχθεί η επαναχρησιμοποίηση, που θεωρείται κομβικής σημασίας για τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία. Αντ’ αυτού, το ΕΣΔΑ θεωρεί λανθασμένα πως η μακροχρόνια καύση απορριμμάτων είναι μέρος της κυκλικής οικονομίας.
Απουσιάζει έστω μια νύξη για την ανάγκη δημιουργίας ενός πλαισίου ελέγχου και διαφάνειας για την αποτροπή των παρανομιών στον χώρο των στερεών αποβλήτων και την παραδειγματική τιμωρία των κακών πρακτικών, που όλοι οι ‘παροικούντες την Ιερουσαλήμ’ γνωρίζουν πως αποτελούν κοινό τόπο.
Το νέο ΕΣΔΑ δεν διεκδικεί δάφνες αριστείας. Είναι δείγμα αποτυχίας, γιατί εμμέσως αποδέχεται πως αδυνατεί να θέσει κανόνες και να πετύχει στόχους. Με το νέο ΕΣΔΑ, το ΥΠΕΝ παραδέχεται πως δεν μπορεί ή δεν θέλει να βάλει τάξη στην ‘κόπρο του Αυγεία’.
Δεν μπορεί να θεωρείται ως σχεδόν μοναδικός στόχος η καύση των απορριμμάτων, αντί το ΕΣΔΑ να θέτει το πλαίσιο ώστε έως το 2050 να φτάσουμε σε μια οικονομία μηδενικών αποβλήτων, μεγιστοποιώντας τα οφέλη για την οικονομία, την κοινωνία, το περιβάλλον. Η κυβέρνηση μπορεί να διορθώσει τις εξόφθαλμες αστοχίες του ΕΣΔΑ. Το θέλει;
ΠΡΟΣ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ
ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 119
ΤΚ 11526 ΑΘΗΝΑ
Υπ’ όψιν: κ. Μανώλη Γραφάκου – ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ
Βόλος, 21 Αυγούστου 2020
ΘΕΜΑ: Δημόσια διαβούλευση για το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)
Αξιότιμε κύριε Γραμματεύ,
H εταιρεία μας, Polisan Hellas Α.Ε., με έδρα τον Βόλο, δραστηριοποιείται στην παραγωγή ρητίνης Πολυ(τερεφθαλικού αιθυλένιου) (ΡΕΤ), η οποία χρησιμοποιείται σε ευρύ φάσμα προϊόντων, όπως δοχεία αναψυκτικών, τροφίμων και ποτών. Από το 2018, η εταιρεία μας παράγει τη σειρά προϊόντων Polipet Eco series, τα οποία περιέχουν έως και 33% μεταχειρισμένο/μεταποιημένο PET, το οποίο κατά τη μεγάλη πλειονότητά του συλλέγεται τοπικά, προωθώντας τη συλλογή, ανακύκλωση και βιωσιμότητα σύμφωνα με την Οδηγία για τα Πλαστικά Μίας Χρήσης (SUP).
Με την παρούσα η εταιρεία μας, επιθυμεί να συμμετάσχει στα πλαίσια της Δημόσιας διαβούλευσης για το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και να καταθέσει τις παρατηρήσεις και προτάσεις της επί του νέου ΕΣΔΑ και συγκεκριμένα όσων προβλέπονται αναφορικά με προϊόντα ΡΕΤ.
Ειδικότερα, το νέο ΕΣΔΑ εισάγει ποσοτικούς στόχους σχετικά με το ελάχιστο ποσοστό ανακυκλωμένου πλαστικού που πρέπει να περιέχουν οι φιάλες ποτών PET που διατίθενται στην αγορά και συγκεκριμένα:
α) από το 2025, οι φιάλες ποτών PET θα περιέχουν τουλάχιστον 25% ανακυκλωμένο πλαστικό, υπολογιζόμενο ως μέσος όρος για όλες τις φιάλες ποτών PET που διατίθενται στην αγορά στην επικράτεια της χώρας· και
β) από το 2030, οι φιάλες ποτών PET θα αποτελούνται κατά τουλάχιστον 35% από ανακυκλωμένο πλαστικό, υπολογιζόμενο ως μέσος όρος για όλες τις φιάλες ποτών PET που διατίθενται στην αγορά στην επικράτεια της χώρας.
Από μία πρώτη ανάγνωση της ανωτέρω ρύθμισης αντιλαμβανόμαστε ότι οι ποσοτικοί αυτοί στόχοι δεν αφορούν το ποσοστό περιεκτικότητας ΡΕΤ ανά φιάλη, αλλά συγκεντρωτικά το ποσοστό περιεκτικότητας ΡΕΤ κατά μέσο όρο στο σύνολο των φιαλών PET που διατίθενται στην εγχώρια αγορά.
Με βάση την εμπειρία μας, η ανωτέρω θεσπιζόμενη μέθοδος υπολογισμού των ποσοτικών στόχων θα δημιουργήσει στρεβλώσεις στην αγορά, καθώς οι στόχοι αυτοί θα καλυφθούν αναπόφευκτα από τις εταιρείες που μοιράζονται το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς με αποτέλεσμα το σχέδιο να μην τύχει καθολικής εφαρμογής στο σύνολο της αγοράς. Πέραν αυτού όμως, θεωρούμε ότι δεν θα είναι εν τέλει εφικτός ο έλεγχος της συμμόρφωσης της αγοράς με τους ανωτέρω ποσοτικούς στόχους, καθώς δεν είναι δυνατόν να υπάρξουν διαθέσιμα συγκεντρωτικά στοιχεία επί του συνόλου των φιαλών ΡΕΤ που διατίθενται στην Επικράτεια, είτε αυτές παράγονται εντός Ε.Ε., είτε –και πολύ περισσότερο- όταν αυτές είναι προϊόν εισαγωγής από τρίτες χώρες. Θα πρέπει, για το λόγο αυτό, να βρεθεί μια πιο κατάλληλη μέθοδος υπολογισμού των ως άνω στόχων που θα συνδράμει ουσιαστικά στην επίτευξη του απώτερου στόχου του ΕΣΔΑ και δεν θα δυναμιτίζει εξ αρχής την εφαρμογή του σχεδίου.
Ενόψει της προβληματικής αυτής, θα θέλαμε να προτείνουμε τα κάτωθι προς αναθεώρηση του νέου ΕΣΔΑ:
• Οι ως άνω ποσοτικοί στόχοι του 25% και 35% να υπολογίζονται ανά εταιρεία / εμφιαλωτή ή εμπορικό σήμα (brand). Με τον τρόπο αυτόν θα καταστεί δυνατόν να ρυθμισθεί το σύνολο της αγοράς, θα επιμερισθεί το κόστος της συμμόρφωσης ισότιμα σε όλους τους εμφιαλωτές ανάλογα με το μερίδιό τους στην αγορά και θα διευκολυνθεί με τον τρόπο αυτόν ο έλεγχος της συμμόρφωσης με τις επιταγές του νέου πλαισίου.
• Να προβλεφθεί ένας εμπροσθοβαρής ενδιάμεσος ποσοτικός στόχος 15% ανακυκλωμένου πλαστικού ήδη από το 2023, ούτως ώστε να υπάρξει ομαλή μετάβαση της αγοράς στο νέο σύστημα και να μην διακυβευθεί η εφαρμογή του στόχου του 25% για το 2025.
• Για την επίτευξη των στόχων συλλογής και ανακύκλωσης που προωθεί το νέο ΕΣΔΑ, θα πρέπει να θεσμοθετηθεί ότι το ανακυκλωμένο ΡΕΤ (RPET) που θα χρησιμοποιείται ως δευτερογενής πρώτη ύλη θα πρέπει να αποτελεί αποκλειστικά προϊόν συλλογής εντός Ε.Ε.
Αναφορικά με το τελευταίο σημείο, τονίζουμε ότι στην αντίθετη περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος χρήσης ανακυκλωμένου ΡΕΤ αποκλειστικά από χώρες εκτός Ε.Ε. (όπως η Ινδία, η Κίνα, η Τουρκία, κλπ), οι οποίες δεν υπόκεινται στο ίδιο κόστος συλλογής, ανακύκλωσης και παραγωγής, αλλά και στα ίδια περιβαλλοντικά πρότυπα συγκριτικά με την Ε.Ε. Τούτο αναμφίβολα θα έχει καταστροφικές επιπτώσεις στην εγχώρια συλλογή και ανακύκλωση αποβλήτων, καθώς δεν θα υπάρχει πλέον κίνητρο για τις εταιρείες να δραστηριοποιηθούν στον χώρο της διαχείρισης αποβλήτων. Η Plastics Recyclers Europe υπογράμμισε πρόσφατα ότι η πώληση ανακυκλωμένου PET που εισάγεται σε χαμηλές τιμές καθιστά τις παραγόμενες στην Ε.Ε. δευτερογενείς πρώτες ύλες λιγότερο ελκυστικές και ως εκ τούτου οικονομικώς ασύμφορη την αλυσίδα ανακύκλωσης στην Ευρώπη, ανατρέποντας στην πράξη τον σχετικό σχεδιασμό.
Δεδομένων των στόχων που τίθενται από το ΕΣΔΑ και την Οδηγία SUP η μη θέσπιση μιας εφαρμόσιμης μεθόδου υπολογισμού των ποιοτικών στόχων, αλλά και η μη θεσμοθέτηση της υποχρεωτικής χρήσης δευτερογενών πρώτων υλών αποκλειστικά από την Ε.Ε. υπονομεύουν ολόκληρη την αλυσίδα, από τους παραγωγούς και τους μεταποιητές, έως τους φορείς ανακύκλωσης. Αυτό με τη σειρά του έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Green Deal και καθιστά την επίτευξη των στόχων της κυκλικής οικονομίας ανεφάρμοστη και οικονομικά ασύμφορη.
POLISAN HELLAS A.E.
Η παρούσα επιστολή θα αναρτηθεί στο http://www.opengov.gr/minenv/?p=11115#comments και θα σταλεί και ταχυδρομικώς στην αρμόδια Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων.
Εμείς θα μιλήσουμε για τα ΟΤΚΖ ( οχήματα στο τέλος κύκλου ζωής ) που στον πίνακα της σελίδας 10 με τις κατηγορίες που καλείται να αντιμετωπίσει το ΕΣΔΑ φαίνονται να αφορούν μόνο το 1% του συνόλου των αποβλήτων – σε τόνους βάρους. Η οικονομική αξία ομως αυτών των συγκεκριμένων αποβλήτων είναι τέτοια, που κάθε μέρα δεκάδες αυτοκινητάμαξες τα εξάγουν στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης για Επαναχρησιμοποίηση. Αυτή την επαναχρησιμοποίηση συνεχίζετε και μας την αρνείστε παρόλες τις Οδηγίες της ΕΕ που την θέτουν σε απόλυτη προτεραιότητα και παρα τις ευκαιρίες οπως την παρούσα. Και με τι στοιχεία να την σκεφτείτε καν, αφού στον πίνακα 70 της σελίδας 193 και την αξιολόγηση της ENVIROPLAN A.E δεν υπάρχει καμμία διάκριση μεταξύ επαναχρησιμοποίησης, ανάκτησης και ανακύκλωσης οπως θα έπρεπε – αντιθέτως παρουσιάζονται ως επαναχρησιμοποίηση & ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση & ανάκτηση δηλαδή μηλοπορτόκαλα και πατατοκρέμμυδα που δεν είναι σωστό να τα βάζουμε μαζί. Πως να μην έχουμε αντίρρηση λοιπον σε αυτό το αποτυχημένο outsourcing του ΥΠΕΝ που δεν περνάει τις εξετάσεις του δημοτικού? Πως πέρασε τις εξετάσεις της Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ ΥΠΕΝ Τομέα Περιβάλλοντος και χρηματοδοτήθηκε απο ΕΤΠΑ και ΕΣΠΑ η βιασύνη, η προχειρότητα και η δημιουργική αποφυγή κοινοτικών υποχρεώσεων ? Ετσι πιάνουμε τους στόχους ? Αυτά ομως είναι γενικώτερα θέματα που δεν μας δίνεται χρόνος να αναπτύξουμε. Να θίξουμε ομως λόγω ειδικότητος, πόσο ανώφελη είναι αυτού του είδους η νομοθεσία : τα παλιά, καλά αυτοκίνητα χρήσης της χώρας μας, αφού αδικήθηκαν επι 20 χρόνια απο την στρεβλή εφαρμογή των Ευρωπαικών Οδηγιών ( Auto Oil, ΟΤΚΖ, κ.ά. ) τελικά αυτο – εξαιρέθηκαν απο την κατηγορία των αποβλήτων,παραμένοντας περιζήτητα λογω της οικολογικής και οικονομικής αξίας τους, οσο και αν αυτή υποβαθμίστηκε νομοθετικά και δημιουργώντας μάλλιστα κοινοτικές ροές που είναι απο χρόνια καταγραμμένες στις αξιολογήσεις των Οδηγιών και συνεχίζονται με αυξητική τάση. Μιας και το ΥΠΕΝ βρίσκεται σήμερα σε εμφανώς δεσπόζουσα θέση και σε νομοθετική πρωτοβουλία τεράστιου εύρους αλλα και ταχύτητας, καλό θα ήταν να λάβει υπόψιν χρόνιες ανισορροπίες οπως την εν λόγω και τις αιτίες τους που θέτουν τα πάντα υπο αμφισβήτηση και σε κίνδυνο. Η συνεχιζόμενη απαγόρευση επαναχρησιμοποίησης των αυτοκινήτων στη χώρα μας, είναι μια κραυγαλέα Ευρωπαική αναντιστοιχία που αντανακλά το κλαδικό συμφέρον των τοπικών εισαγωγέων προς βλάβη ολων των άλλων και είναι πολύ εύκολο να αρθεί με μια ΚΥΑ αντίστοιχη της πρόσφατης απαγόρευσης εισαγωγών.
Η Ένωση Τσιμεντοβιομηχανιών Ελλάδος επιθυμεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων. Για το σκοπό αυτό, παρουσιάζουμε κατωτέρω τα κυριότερα σημεία υπεροχής της ενεργειακής αξιοποίησης των αποβλήτων στις εγκαταστάσεις μας και τις βασικές παρατηρήσεις στο υπό διαβούλευση σχέδιο:
Η Ελληνική τσιμεντοβιομηχανία είναι κοινωνικός εταίρος που συνδράμει ουσιαστικά στην εκτροπή αποβλήτων από την ταφή, στόχος ιδιαίτερα σημαντικός όπως αναφέρεται πολλάκις στο υπό διαβούλευση ΕΣΔΑ και διαθέτει ήδη, στα περισσότερα εργοστάσιά της, κατάλληλες εγκαταστάσεις ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων, αδειοδοτημένες και λειτουργούσες. Για τη συνέχιση της δραστηριότητας αυτής δεν απαιτείται από την πλευρά του Δημοσίου κάποιου είδους επένδυση ή δέσμευση πόρων.
Η θερμική αξιοποίηση των αποβλήτων γίνεται σε περιβάλλον πολύ υψηλών θερμοκρασιών και περίσσειας οξυγόνου. Με τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο δεν προκύπτει τέφρα επειδή το στερεό υπόλειμμα ενσωματώνεται στο προϊόν (κλίνκερ).
Η συνεπεξεργασία στην τσιμεντοβιομηχανία προσφέρει ουσιαστική λύση στη διαχείριση αποβλήτων, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα ανάκτηση ενέργειας και ανακύκλωση υλικών. Με τον τρόπο αυτό ιεραρχικά είναι ανώτερη μέθοδος στην πυραμίδα της διαχείρισης απορριμμάτων συγκριτικά με την απλή ανάκτηση ενέργειας.
Η ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων αποτελεί βέλτιστη πρακτική εδώ και δεκαετίες στην Ευρώπη και για περισσότερο από δέκα έτη στην Ελλάδα. Ειδικότερα, η κατευθυντήρια οδηγία της ΕΕ προβλέπει και την επιλογή της ενεργειακής αξιοποίησης στην κυκλική οικονομία. Ειδικά για χώρες με υψηλά ποσοστά ταφής προβλέπεται η αξιοποίηση της υφιστάμενης βιομηχανίας και στη συνέχεια η εξέταση ίδρυσης νέων μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης δεδομένου ότι η πρώτη αποτελεί άμεση λύση καθώς δεν απαιτεί χρονοβόρες διαδικασίες χωροθέτησης και αδειοδότησης όπως οι μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης.
Η προκύπτουσα μείωση του κόστους των στερεών καυσίμων βοηθά την Ελληνική τσιμεντοβιομηχανία να αντιμετωπίσει εισαγωγές και ανταγωνισμό στις εξαγωγές της από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (Τουρκία, Αίγυπτος, Αλγερία κ.α.) που δεν υπόκεινται στους περιορισμούς εκπομπών CO2 και άλλες διατάξεις προστασίας του περιβάλλοντος.
Το αναφερόμενο στο Σχέδιο σενάριο 1 αγνοεί παντελώς την ύπαρξη της Ελληνικής Τσιμεντοβιομηχανίας η οποία αξιοποιεί δευτερογενή καύσιμα πάνω από 10 χρόνια με απόλυτα ασφαλή και επωφελή περιβαλλοντικά μέθοδο, ανώτερη του waste to energy και αφήνει στη διακριτική ευχέρεια των ΦΟΔΣΑ τη δημιουργία μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης μέσω ΣΔΙΤ ακόμα και σε περιοχές που γειτνιάζουν με υπάρχουσες τσιμεντοβιομηχανίες, ενώ το σενάριο 2 (και το 2α) είναι σαφώς ρεαλιστικότερα και αποτυπώνουν τις δυνατότητες και ανάγκες της βιομηχανίας.
Υπό την προϋπόθεση της δέσμευσης της τσιμεντοβιομηχανίας για τις ποσότητες που μπορεί να παραλάβει, προκύπτει σαφώς συνολικά το πλεονέκτημα της χρήση του δευτερογενούς καυσίμου στην τσιμεντοβιομηχανία (Σενάριο 2 και 2α).
Σημειώνεται επίσης, ότι οι ΦΟΔΣΑ θα παράγουν δευτερογενές καύσιμο σύμφωνα με την πιο κάτω ανάλυση. Η διακριτή παραγωγή δευτερογενούς καυσίμου και υπολειμμάτων παρουσιάζει πλεονεκτήματα, για τους ακόλουθους κυριότερους λόγους:
• Ευελιξία στις αποφάσεις των ΦΟΔΣΑ τόσο αρχικά, όσο και διαχρονικά.
Για μεγαλύτερη ευελιξία, οι ΜΕΑ πρέπει να είναι εξοπλισμένες με γραμμές (πχ. τεμαχιστή) επεξεργασίας ώστε να μπορούν να διαθέσουν τα υλικά προς συνεπεξεργασία, όταν τα υλικά ανακύκλωσης μένουν αδιάθετα στις ΜΕΑ δημιουργώντας προβλήματα αποθήκευσης
• Δυνατότητα αξιοποίησης του δευτερογενούς καυσίμου στην τσιμεντοβιομηχανία πριν τη δημιουργία των Μονάδων Θερμικής Επεξεργασίας, χωρίς βέβαια να αποκλείεται η επίσπευση δημιουργίας τους από ΦΟΔΣΑ που επιθυμούν να βαδίσουν νωρίτερα προς την πιο ολοκληρωμένη και αποτελεσματική διαχείριση των αποβλήτων.
Οι παρακάτω Περιφέρειες θα διασφαλίζουν την παραγωγή SRF\RDF από ΜΕΑ κατάλληλο για δευτερογενές καύσιμο, με βάση την αρχή της εγγύτητας σε βιομηχανίες όπως οι τσιμεντοβιομηχανίες, ώστε να διασφαλίζεται η παραγωγή αυτού τουλάχιστον στο 30% των εισερχομένων οδηγώντας σε συνολική ποσότητα άνω των 500kt/έτος. Τα ΠΕΣΔΑ θα διανέμουν την παραγωγή SRF\RDF στις ΜΕΑ με βάση τον σχεδιασμό τους.
Παραγωγή SRF/RDF ανά Περιφέρεια, κατάλληλο για δευτερογενές καύσιμο σε βιομηχανίες (όπως τσιμεντοβιομηχανίες) σε kt/έτος:
ΦΟΔΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΜΕΑ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΑ ΣΕΡΡΩΝ
ΜΕΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΠΚΜ
ΜΕΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΠΚΜ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 136±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΕΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
ΜΕΑ ΒΟΛΟΥ
ΜΕΑ ΛΑΡΙΣΑΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 48±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΑ ΗΛΕΙΑΣ
ΜΕΑ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ
ΜΕΑ ΑΓΡΙΝΙΟΥ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 37±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΑ ΘΗΒΑΣ
ΜΕΑ ΧΑΛΚΙΔΑΣ
ΜΕΑ ΛΑΜΙΑΣ
ΜΕΑ ΦΩΚΙΔΑΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 36±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ/ΕΔΣΝΑ ΜΕΑ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ
ΜΕΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ
ΜΕΑ ΦΥΛΗΣ
ΜΕΑ ΣΧΙΣΤΟΥ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 209±15%
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΧΑΪΑΣ
ΜΕΑ ΑΙΓΙΑΛΗΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 20±15%
Γενικό σύνολο ΕΔΣΝΑ 486±15%
Επίσης όσον αφορά στα ΚΔΑΥ, προτείνουμε τα εξής:
Έχουν ήδη γίνει επιτυχημένες δοκιμές ενεργειακής αξιοποίησης των υπολειμμάτων των ΚΔΑΥ στα εργοστάσια παραγωγής τσιμέντου, επομένως στον ΕΣΔΑ πρέπει να συμπεριληφθεί όχι ως δυνατότητα αλλά ως υποχρέωση των ΚΔΑΥ και των υφιστάμενων ΜΕΑ η επεξεργασία από τις ίδιες ή από συνεργαζόμενες μονάδες των υλικών που δεν είναι δυνατόν να ανακυκλωθούν για την παραγωγή εναλλακτικού καυσίμου SRF/RDF και άρα την άμεση εκτροπή τους από την ταφή. Παράλληλα πρέπει να μειωθεί άμεσα το ποσοστό των εισερχομένων στις ΜΕΑ και ΚΔΑΥ υλικών που είναι δυνατόν να οδηγηθούν στην ταφή.
Επισημαίνουμε ότι η ΕΕΑΑ επιδοτούσε την ανάκτηση υλικών συσκευασίας που περιείχαν τα ΑΣΑ (υπόλειμμα της ανακύκλωσης που αντί να καταλήγει στην ταφή γίνεται SRF και οδηγείται σε ενεργειακή αξιοποίηση). Η εν λόγω επιδότηση διεκόπη με απόφαση του ΕΟΑΝ το 2018. Πρέπει να ισχύσει και πάλι, και να λειτουργήσει ως κίνητρο εκτροπής υλικών από την ταφή.
Είναι αναγκαία η εφαρμογή ενιαίου τέλους ταφής σε όλα τα οδηγούμενα σε ΧΥΤΑ – ΧΥΤΥ απόβλητα, λαμβάνοντας υπόψη για τον καθορισμό του το πραγματικό κόστος των εναλλακτικών στην ταφή τρόπων διάθεσης.
Σχετικά με την αξιοποίηση βιολογικών και γεωργοκτηνοτροφικών αποβλήτων για την παραγωγή ζωοτροφών, επισημαίνεται η ανάγκη εφαρμογής πολύ αυστηρών προδιαγραφών για την αποφυγή επιπτώσεων στην τροφική αλυσίδα του ανθρώπου. Η επιλογή της ενεργειακής αξιοποίησης είναι σαφώς ασφαλέστερη και με μικρότερο κόστος.
Το ίδιο ακριβώς ισχύει για τις ιλύες των βιολογικών καθαρισμών.
Νίκος Αντωνόπουλος
Νομικός Σύμβουλος ΟΤΑ
Εmail. antonnop@gmail.com
Πάτρα 21-8-2020
1. Είναι εύλογες οι αντιρρήσεις για το άτοπο της διαβούλευσης του ΕΣΔΑ εν μέσω θερινών διακοπών, αλλά αποτελεί σύνηθες φαινόμενο σε διαβουλεύσεις κορυφαίων Σχεδίων όπως π.χ. για την Κλιματική Αλλαγή και την Ενέργεια ή νομοσχέδια όπως για το περιβάλλον, τους ΟΤΑ , την πολιτική προστασία ή τη χωροταξία, να τυχαίνουν ελάχιστης συμμετοχής. Επομένως υπάρχει λόγω ελλείματος κοινωνικού και πολιτικού ενδιαφέροντος και θεσμικής συμμετοχής διαχρονικά σοβαρό πρόβλημα με τις ορθές δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
2. Εν προκειμένω παραμονή της λήξης της τρέχουσας διαβούλευσης έχουμε μόλις 25 παρεμβάσεις σε σχόλια και απαράδεκτη απουσία όλων των κορυφαίων συμμέτοχων στο όλο εγχείρημα ΕΣΔΑ όπως της ΚΕΔΕ και όλων των ΟΤΑ, των ΦΟΔΣΑ, της Ένωσης ΦΟΔΣΑ, των ΔΕΥΑ της Ένωσης Περιφερειών, του ΕΟΑΝ, της ΕΕΑΑ, των πάσης φύσεως ανακυκλωτών, του Εθνικού Συμβουλίου Κυκλικής οικονομίας, της ΠΑΣΕΓΕΣ, των Βιομηχάνων, ΔΕΗ, των ΑΕΙ, Τεχνικών και Επαγγελματικών Επιμελητηρίων κ.ά. Το φαινόμενο αυτό καταδεικνύει το τεράστιο θεσμικό έλλειμμα της χώρας και το μέγεθος της πολιτική θεσμικής ένδειας.
Με αυτό καταδεικνύεται το ανύπαρκτο ενδιαφέρον όλων των συναρμοδίων και συνυπευθύνων καταδεικνύει την αδυναμία υλοποίησης ενός τόσο φιλόδοξου και ταχύρρυθμου Σχεδίου. Με δεδομένη μάλιστα την απουσία ικανών μηχανισμών αποτελεσματικής διαχείρισης μεγάλων πολυετών εργοσχεδίων αυτής της ζωτικής σημασίας, χωρίς αλλαγή πλεύσης και πολιτικοδιαχειριστική αναδόμηση πολύ λίγα μπορούν να επιτευχθούν.
3. Η όλη αυτή εργασία εμφανίζεται ως ένα παροδοτέο έργο μιας ορισμένης εταιρείας, χωρίς να εμφανίζεται πουθενά ο ρόλος του επιτελικού κράτους και οι αρμόδιοι επιτελείς του, οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες και οι χειριζόμενοι σχεδιάζοντες τα κορυφαία αυτά θέματα.
4. Για ένα τόσο κορυφαίο ζήτημα όπου καταγράφουμε επί πολλές δεκαετίες είναι απορίας άξιο γιατί δεν ζητήθηκε η συνδρομή από ξένους εμπειρογνώμονες, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το JASPERS, την ΕΕΑ ώστε να έχουμε μια αμερόληπτη εικόνα και προτάσεις των πλέον ενδεδειγμένων λύσεων.
5. Κατ’ αρχήν δεν αναφέρθηκαν στο υπό διαβούλευση σχέδιο και δεν αναλύθηκαν στοιχειωδώς τα πολλαπλά αίτια της αδυναμίας υλοποίησης όλων των προηγουμένων σχεδίων και την αποτυχία όλων των τεθέντων στόχων, με συνέπεια την επονείδιστη θέση ουραγού που κατέχει η χώρα μας σε πανευρωπαικό επίπεδο.
6. Ο όλος σχεδιασμός έχει μεν πληθώρα στατιστικών αναφορών και πινάκων (τα 3/5 του συνόλου των 739 σελίδων) πλην όμως οι πίνακες και όλα τα τεκμαιρόμενα στοιχεία είναι ανακριβή και αδιασταύρωτα και τα εξ αυτών διατυπωνόμενα συμπεράσματα έωλα και αβάσιμα.
7. Επίσης απουσιάζει πέραν της ξερής και ανεπεξέργαστης παράθεσης της σχετικής Ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας κάθε αναφορά σε εθνικούς η περιφερειακούς σχεδιασμούς των άλλων κρατών η σχετική επιστημονική βιβλιογραφία και οι αναφορές σε καλές πρακτικές-παραδείγματα.
8. Εν τω μεταξύ παρεισέφρησε η κρίσιμης σημασίας υπόθεση της μη έγκρισης από την Επιτροπή της ΕΕ του μεγάλου έργου ΣΔΙΤ της ΜΕΑ Πελοποννήσου με τις διατυπωμένες 31 σοβαρές παρατηρήσεις από την 15-5-2020 που έτασσαν προθεσμία απάντησης εντός διμήνου. Αυτές όμως επειδή είναι δύσπεπτες για τους απροετοίμαστους συναρμόδιους παραμένουν ακόμα αναπάντητες. Όλα αυτά τα προβλήματα και οι επιπτώσεις δεν αναφέρονται καν στο εκπονηθέν Σχέδιο. Καλό θα ήταν για να μην βρεθούμε σύντομα εκτός ευρωπαϊκών πολιτικών και χρηματοδοτήσεων να συσχετισθούν δεόντως και να συμπληρωθούν πειστικά στον προκείμενο σχεδιασμό.
9. Καθοριστική είναι η απουσία τεκμηριωμένων οικονομικών δεδομένων που αφορούν τα τρέχοντα κόστη των υπηρεσιών αστικής καθαριότητας και του συνολικού κόστους διαχείρισης των αστικών στερεών αποβλήτων. Επίσης λείπουν οι δαπάνες των παραγωγών και των εναλλακτικών διαχειριστών. Οφείλεται να προεκτιμηθεί σε ορίζοντα δεκαετίας το συνολικό κόστος, οι αναγκαίες δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες και επενδύσεις, οι προσδοκώμενοι Κοινοτικοί πόροι και για τα προτεινόμενα σχέδια ή δράσεις.
10. Εύστοχες είναι οι παρατηρήσεις της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και της Ένωσης επιστημόνων εργοληπτών δημοσίων έργων και πρέπει να εκτιμηθούν δεόντως.
11. Παραλείπεται η ανάγκη σύστασης και λειτουργίας ικανού διατομεακού και διεπιστημονικού οργάνου προγραμματισμού συντονισμού, για τη μελέτη και διαρκή αξιολόγηση του όλου σχεδιασμού. Φυσικά δεν εννοούμε ως πρότυπα την Εθνική Επιτροπή για την Κυκλική Οικονομία ή τον ΕΟΑΝ. Παρά τη συχνή αναφορά περί ανάπτυξης της Κυκλικής Οικονομίας δεν φαίνεται να έχουν κατανοηθεί και ερμηνευθεί σωστά οι βασικές αρχές και επιδιώξεις της και δεν αναφέρονται ούτε καν σε επίπεδο εκλαΐκευσης όπως η ιεράρχηση διαχείρισης αποβλήτων και τα 40 Βήματα Μετάβασης στη Κυκλική Οικονομία.
12. Δεν αξιολογήθηκαν και δεν εμφανίστηκαν πουθενά τα αίτια της αποτυχίας του ΕΟΑΝ και των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, ούτε αποτιμήθηκε συγκριτικά το έργο των ΦΟΔΣΑ, οι οποίοι παραλλάσσονται θεσμικά διαρκώς επί μία εικοσαετία και παραμένουν χωρίς επαρκείς δομές και στελέχωση ενώ επωμίζονται για την επόμενη 10ετία πολλά και απαιτητικά καθήκοντα.
13. Η διαχείριση των Γεωργοκτηνοτροφικών αποβλήτων παρά τον τεράστιο όγκο τους, δεν διαχωρίζεται και δεν εξειδικεύεται, ούτε ορίζονται τρόποι και φορείς διαχείρισης και ελέγχου, όπως π.χ. για τα κτηνοτροφικά απόβλητα ή την Βιομάζα που παράγεται στα δάση. και την αξιοποίηση των κλαδεμάτων για εμπλουτισμό της κομποστοποίηση μαζί με τα άλλα οικιακά και επαγγελματικά βιοπαποικοδομήσιμα.
14. Αναφερόμαστε στο ζήτημα της διαχείρισης αξιοποίησης του μεγάλου όγκου των κλαδεμάτων από τις ελιές, που καίγονται υπαίθρια προκαλώντας μεγάλη ατμοσφαίρική ρύπανση και δεν υπάρχει ένα στοιχειώδες συλλογικό σύστημα κλαδοτεμαχισμού επεξεργασίας και αξιοποίησης για κομποστοποίηση μαζί με άλλα βιοαποικοδομήσιμα.
15. Τo κομποστοειδές CLO εκτός από λατομεία –ορυχεία, να διατίθεται εφόσον υπάρχει ασφαλής τρόπος διάθεσης και την επιχωμάτιση και αποκάτασταση των διαβρωμένων αποψιλωμένων εκτάσεων και των “badlands”.
16. Aπουσιάζει κάθε αναφορά για την ανακύκλωση των παλαιωμένων και αποσυρομένων εξοπλισμών ΑΠΕ στο τέλος κύκλου ζωής, όπως των ανεμογεννητριών, των ηλεκτρικών δικτύων, των Φ/Β βιομηχανικού και οικιακού τύπου και των πυλώνων. Εκτιμάμε πως πρέπει να επιβληθεί παρακράτηση ποσοστού ανάλογου με αυτού που αποδίδεται στους ΟΤΑ για τις δαπάνες μελλοντικής αποξήλωσης και ανακύκλωσης των εξοπλισμών αυτών. Το έργο αυτό πρέπει να ανατεθεί σε ένα εθνικό φορέα.
17. Ένα άλλο χρόνιο και αθεράπευτο πρόβλημα που αποσιωπήθηκε είναι της απόσυρσης και αξιοποίησης των εκατοντάδων χιλιάδων ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης οχήματων που είναι διασκορπισμένα σε κάθε συνοικία και χωριό της χώρας. Συναφές είναι και το ζήτημα του εγκαταλλειμμένου μεγάλου πλήθους χωματουργικών, γεωργικών, επαγγελματικών, βιομηχανικών οχημάτων, τροχαίου υλικού, μηχανημάτων που είναι παρατημένα ανεξέλεγκτα παντού ,ευρίσκονται εκτός εμβέλειας του ΟΔΔΥ και αγνοείται η τύχη τους.
18. Το ποσοστο του 4% που αναφέρεται στα πράσινα αστικά απόβλητα κήπων εκτιμάμε πως είναι πολύ υποδέεστρο του πραγματικού. Θεωρούμε ιδιαίτερα σκόπιμο και επωφελές να διατεθούν από τους ΦΟΔΣΑ ή του ΟΤΑ κομοστοποιητές και κλαδοτεμαχιστές στις περιαστικές και αγροτικές περιοχές με ειδικό πρόγραμμα.
19. Πουθενά δε αναφέρεται κάποιο σχέδιο εξυγίανσης και αποκατάστασης των πολλών χιλιάδων ανεξέλεγκτων και αχαρτογράφητων ΧΑΔΑ σε όλη την επικράτεια. Χαρακτηριστικά εκεί που υπάρχουν οι γραφικές πινακίδες «Μην Ρίχνετε Μπάζα—Απαγορεύεται».
20. Παρεμφερές είναι το πρόβλημα της συνεχιζόμενης ρύπανσης σε όλο το μήκος του εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου με διαρκή απόρριψη σκουπιδιών από τους επωχούμενους, γεγονός και αποτελεί περιβαλλοντική πληγή και διαρκές αισθητικό όνειδος
21. Μια άλλη μεγάλη εκκρεμότητα η μη αναφορά απορρύπανσης των τοξικών βομβών τύπου «Αμιαντίτ» σε έκταση 110 στρ στο Δρέπανο Πατρών και των δεκάδων χιλιάδων δεματοποιημένων σκουπιδιών που έχουν εναποτεθεί στον Αλφειό ποταμό, στην Αρχαία Ολυμπία, στην Τέμενη Αιγίου κ.ά.
22. Παράλληλα στο ΕΣΔΑ και στα ΠΕΣΔΑ πρέπει να περιληφθούν ειδικά χωροταξικά παραρτήματα που να περιλαμβάνουν όλες τις κύριες και δευτερεύουσες εγκαταστάσεις, τις πηγές παραγωγής, προέλευσης και μεταφοράς των στερεών αποβλήτων.
23. Υποτυπώδης είναι και η αναφορά στα απόβλητα που παράγονται από τα υδρευτικά και αρδευτικά δίκτυα, λάστιχα, σωλήνες, τις δεξαμενές νερού και τροφίμων ποτών κ.ά.
24. Δεν προσδιορίζονται πουθενά με σαφήνεια οι διευρυμένες ευθύνες των παραγωγών, οι συγκεκριμένες πολιτικές βιομηχανικής συμβίωσης, η σήμανση και η ανίχνευση προέλευσης των πάσης φύσεως προϊόντων, βάσει πιστοποιήσεων όπως το γνωστό ecolabel.
25. Δεν καταγράφονται αξιόπιστα οι ποσότητες των υπολειμμάτων από τις εγκαταστάσεις ΔΕΥΑ και ποιάς διάθεσης ή επεξεργασίας τυχαίνουν. Ούτε γίνεται αναφορά στις πολλές υπολειτουργούσες εγκαταστάσεις.
26. Δεν προσδιορίζονται οι εφαρμοστικοί και ελεγκτικοί μηχανισμοί και οι κυρώσεις σε βάρος των παραβατών ή των φορέων και οργάνων διαχείρισης που δεν εκπληρώνουν τους στόχους. Με δεδομένη την ανυπαρξία αξιολόγησης, εποπτείας, ελέγχου και αστυνόμευσης και ασήμαντης παρουσίας εποπτών δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος δεν θα πρέπει να αναμένουμε κάποιο θεαματικό αποτέλεσμα.
27. Είναι αναγκαίο να προσδιοριστεί μια συνεκτική και συστηματική επιμορφωτική πολιτική για την κατάρτιση όλων των αρμοδίων και μια διαρκής ενημερωτική καμπάνια ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης των πολιτών και ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής αγωγής στην εκπαιδευτική διαδικασία όλων των επιπέδων.
Οι βιομηχανικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν στην κατοχή τους ιστορικά απόβλητα αποθηκευμένα κατόπιν σχετικής αδείας διατηρούν ως μόνη εναλλακτική τη διάθεσή τους σε μονάδες του εξωτερικού.
Η πορεία της εξαγωγής των ανωτέρω επικινδύνων αποβλήτων όμως εξαρτάται από παράγοντες εξωγενείς, ανεξάρτητους από την βούληση των κατόχων αποβλήτων ή την ετοιμότητα προς εξαγωγή, όπως ενδεικτικά τη διαθεσιμότητα ή ετοιμότητα των εργοστασίων επεξεργασίας του εξωτερικού, τις διεθνείς εμπορικές συγκυρίες και την τήρηση ειδικών προδιαγραφών για την εξασφάλιση της ποιότητας των αποβλήτων, οι οποίες τίθενται από της παραλήπτριες εταιρείες για την αποδοχή τους, και συνήθως απαιτούν την προμήθεια, εγκατάσταση και αδειοδότηση ειδικού εξοπλισμού από την πλευρά των κατόχων κ.λ.π.
Η προθεσμία που τίθεται από το «Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων 2020- 2030» για την απομάκρυνση των ιστορικών αποθηκευμένων αποβλήτων αναφέρεται:
– Στον Πίνακα 52 (3.2.4.): «στόχοι διαχείρισης για τα ΒΕΑ», περίπτωση 8.4 «μέχρι το 2023» και
– Στον Πίνακα 53 (3.2.5.): «ενδεικτικά προτεινόμενα μέτρα και δράσεις για τα ΒΕΑ..» περίπτωση ΒΕΑ 8 «Σταδιακή απομάκρυνση των σχετικών ΒΕΑ» «έως το 2023».
Η αναφορά «έως» ή «μέχρι το 2023» μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα: αφορά την αρχή ή το τέλος του έτους 2023; Συνεπώς θα πρέπει να εξειδικευθεί το ακριβές χρονικό σημείο του έτους 2023 στο ΕΣΔΑ. Η βέλτιστη προθεσμία θα ήταν αυτή του τέλους του έτους 2023, δεδομένων και των προαναφερθέντων αστάθμητων παραγόντων της δυνατότητας εξαγωγής των επικινδύνων αποβλήτων.
https://drive.google.com/file/d/13EOuk1ty1r86wKJUHtZwPx6JYzTMmlPO/view?usp=sharing
Α. Εισαγωγή
Η παρούσα διαδικασία αποτελεί παρωδία διαβούλευσης και έχει επιλεγεί συνειδητά προκειμένου να μην υπάρξει ουσιαστικός διάλογος και κριτική στο σχέδιο του νέου ΕΣΔΑ. Επιβεβαιώνεται ότι οι κρίσιμες αποφάσεις έχουν, ήδη, ληφθεί, με αποτέλεσμα η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης να έχει καθαρά προσχηματικό χαρακτήρα. Παρόλα αυτά, επιλέξαμε να καταθέσουμε αυτήν την παρέμβαση, για να μην αφήσουμε κανένα περιθώριο σε ισχυρισμούς του τύπου ότι δεν υπήρξε αντίλογος στις συγκεκριμένες κυβερνητικές επιλογές, εστιάζοντας στη διαχείριση των αστικών αποβλήτων και -αναγκαστικά- με συνοπτικό τρόπο.
Ξεκινούμε με δύο προκαταρκτικές παρατηρήσεις:
α) Το πρώτο πράγμα που θα έπρεπε να τεκμηριώνεται στο σχέδιο του νέου ΕΣΔΑ είναι το αν και για ποιους λόγους υφίσταται ανάγκη αναθεώρησης του υφιστάμενου ΕΣΔΑ, που εγκρίθηκε το Δεκέμβρη του 2015. Η μόνη σχετική αναφορά που γίνεται -και αυτή επιδερμικά- αφορά στην αποτυχία εκπλήρωσης των στόχων του υφιστάμενου ΕΣΔΑ, διαπίστωση που είναι πέρα για πέρα αληθής. Εκείνο που αποκρύπτεται, όμως, είναι το γεγονός ότι οι στόχοι έμειναν ανεκπλήρωτοι, όχι επειδή εφαρμόστηκε το υφιστάμενο σχέδιο, αλλά επειδή η προηγούμενη κυβέρνηση το αγνόησε και το υπονόμευσε συνειδητά. Επιχειρώντας τη σκόπιμη αυτή συγκάλυψη, η κυβέρνηση της ΝΔ θεωρεί ότι έχει το αναγκαίο άλλοθι, για να ανατρέψει τις πιο σημαντικές από τις προβλέψεις του υφιστάμενου ΕΣΔΑ.
β) Εκφράζουμε, για μια ακόμη φορά, τις επιφυλάξεις και τη δυσπιστία μας στο πώς παρουσιάζονται και χρησιμοποιούνται βασικά μεγέθη στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων, με πιο χαρακτηριστικά αυτά που αναφέρονται στην ανάκτηση και στην ανακύκλωση. Αναφέρεται, συγκεκριμένα, συνολικό ποσοστό ανάκτησης (με προδιαλογή και σε μονάδες επεξεργασίας) 21,6%, για το 2018, το οποίο δεν τεκμηριώνεται με αναλυτικά στοιχεία. Γίνεται λόγος για διαλογή στην πηγή του 5,7% των βιοαποβλήτων (139.244 τόνοι), επίσης αυθαίρετο, αφού στην περιφέρεια Αττικής τα προδιαλεγμένα οργανικά ήταν μόνο 1.750 τόνοι και τα κλαδέματα, 57.514 τόνοι. Γράφεται ότι στη μονάδα επεξεργασίας της Φυλής (ΕΜΑΚ) έγινε ανακύκλωση 190.524 τόνων οργανικών. Η αλήθεια είναι ότι από τις 317.040 τόνους εισερχομένων στο ΕΜΑΚ το 2018, τα ανακτηθέντα ανακυκλώσιμα ήταν 11.970 τόνοι και τα κάθε κατηγορίας και κακής ποιότητας οργανικά ήταν 62.029 τόνοι, τα περισσότερα των οποίων οδηγήθηκαν για ταφή ή για αποκαταστάσεις χωματερών. Ακόμη και αν συνυπολογίσουμε τις «απώλειες» της επεξεργασίας (αέριες εκπομπές, στραγγίσματα) τις 190.524 τόνους δεν τις προσεγγίζουν στο ελάχιστο. Άλλωστε, οι εποχές που άχρηστα «προϊόντα» του ΕΜΑΚ -ακόμη και το δευτερογενές καύσιμο RDF- επιδοτούνταν από το τέλος της ανακύκλωσης δεν είναι μακριά.
Β. Το υφιστάμενο ΕΣΔΑ και τα βασικά του χαρακτηριστικά
Για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε το σχέδιο του νέου ΕΣΔΑ, επιβάλλεται να παραθέσουμε τα βασικά χαρακτηριστικά του υφιστάμενου ΕΣΔΑ, στο οποίο -κάτω από πολύ ιδιαίτερες συνθήκες- έγινε δυνατό να ενσωματωθούν βασικές κινηματικές επιδιώξεις, όπως:
• Η κατοχύρωση του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισης των αποβλήτων και η εγκατάλειψη της πρακτικής των συμπράξεων δημόσιου – ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ).
• Η έμφαση στην πρόληψη, στην επαναχρησιμοποίηση και στην ανάκτηση με διαλογή στην πηγή των υλικών, έναντι της ανάκτησης μέσω επεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων.
• Ο χαρακτηρισμός ως μη επιλέξιμης της καύσης και των μεθόδων θερμικής ανάκτησης ενέργειας από δευτερογενή καύσιμα, που προέρχονται από επεξεργασία αποβλήτων.
• Η αποκέντρωση των υποδομών διαχείρισης, στη βάση της εγγύτητας στους χώρους παραγωγής των αποβλήτων, της μικρής κλίμακας, της ηπιότητας των δραστηριοτήτων και της οικονομικότητας του συστήματος.
• Ο καθορισμός των εξής στόχων για το 2020: ανάκτηση με προδιαλογή υλικών 50%, ανάκτηση υλικών μέσω μηχανικής επεξεργασίας 24%, υγειονομική ταφή 26%, με επιδίωξη το ποσοστό της ταφής να μειώνεται σταδιακά σε όφελος της ανάκτησης με προδιαλογή υλικών.
• Η καθιέρωση των τοπικών δημοτικών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων και η δημιουργία ισχυρού και εκτεταμένου δικτύου δημοτικών ή διαδημοτικών υποδομών ανακύκλωσης, ως βασικού εργαλείου για την επίτευξη των παραπάνω στόχων.
• Η χρηματοδοτική και αδειοδοτική υποστήριξη των δήμων, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στον παραπάνω ρόλο.
• Η ριζική αναδιάρθρωση του συστήματος ανακύκλωσης, με υλοποίηση των ξεχωριστών ρευμάτων, η επανεξέταση του ρόλου των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΕΔ) και η αντιμετώπιση του τέλους ανακύκλωσης ως δημόσιου πόρου, για την περαιτέρω ανάπτυξη της ανακύκλωσης και της προδιαλογής των υλικών.
• Ο εξορθολογισμός του κόστους των υπηρεσιών διαχείρισης των αποβλήτων και η προώθηση περιβαλλοντικά και οικονομικά βιώσιμων επενδύσεων, με στόχο τη θεσμοθέτηση ανταποδοτικού οφέλους προς τον πολίτη από την ανακύκλωση.
Γ. Η μη υλοποίηση των στόχων του ΕΣΔΑ είναι καθαρά πρόβλημα πολιτικής διαχείρισης
Είναι ηλίου φαεινότερο ότι οι στόχοι του υφιστάμενου ΕΣΔΑ παραμένουν ανεκπλήρωτοι. Ως προς αυτούς, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η πενταετία 2016-2020 ήταν περίοδος στασιμότητας. Αυτό οφείλεται στο ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ -επί των ημερών της οποίας εγκρίθηκε το υφιστάμενο ΕΣΔΑ- όχι μόνο δεν το υποστήριξε, αλλά κατά κανόνα το υπονόμευσε. Συνέχισε την πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων (με και χωρίς ΣΔΙΤ), αντί της ανακύκλωσης πριμοδότησε τις μονάδες επεξεργασίας και τους χώρους ταφής, ενθάρρυνε τις πρακτικές της καύσης, άφησε άθικτο το φαύλο καθεστώς της ανακύκλωσης, δε στήριξε τους δήμους στην προσπάθεια των ήπιων αποκεντρωμένων δράσεων, δεν ανέλαβε τις νομοθετικές και διοικητικές πρωτοβουλίες για να επιλύσει χωροταξικά και διαχειριστικά προβλήματα της αποκεντρωμένης διαχείρισης.
Δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι η μη υλοποίηση των στόχων του υφιστάμενου ΕΣΔΑ δεν οφείλεται στο περιεχόμενό του, αλλά στην πολιτική διαχείρισή του από την προηγούμενη και την τωρινή κυβέρνηση, φυσικά. Θεωρούμε ότι αυτό που προέχει είναι η περαιτέρω ισχυροποίησή του, η εξάλειψη ορισμένων αντιφάσεων που το χαρακτηρίζουν (όπως κάποια «παράθυρα» στην ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων), η συγκεκριμενοποίηση των μέτρων που είναι απαραίτητα για την υλοποίηση της αποκέντρωσης, η ανακοπή του κύματος της ιδιωτικοποίησης και, φυσικά, η επιβεβλημένη αναθεώρηση των στόχων, ως προς το χρόνο της υλοποίησής τους (ορισμένες πιο συγκεκριμένες προτάσεις παραθέτουμε στο τέλος).
Δ. Η γενική κατεύθυνση του σχεδίου του νέου ΕΣΔΑ
Η μη υλοποίηση των στόχων του ΕΣΔΑ αξιοποιείται από την κυβέρνηση της ΝΔ, όχι για να αναδείξει τα πραγματικά αίτια, αλλά για να πλήξει το περιεχόμενό του, καλλιεργώντας μια ακραία ρεβανσιστική πολιτική, εξόφθαλμα φιλική και εξυπηρετική στα εργολαβικά συμφέροντα, που λυμαίνονται τον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων. Ως βασικό επικοινωνιακό εργαλείο χρησιμοποιείται η υπόσχεση για ουσιαστικό περιορισμό της ταφής, με τέτοιο τρόπο μάλιστα, ώστε να γίνεται εύπεπτη η αποδοχή παρωχημένων και επικίνδυνων πρακτικών, όπως αυτές της καύσης. Η γενική κατεύθυνση του σχεδίου του νέου ΕΣΔΑ αποτυπώνεται στις εξής επιλογές:
1. Υιοθετείται ένα συντηρητικό και στατικό πλέγμα στόχων, ιδιαίτερα αν πάρουμε υπόψη ότι η υλοποίησή τους μετατίθεται από το 2020, στο 2030.
2. Οι στόχοι γίνονται ελάχιστα πιο ελκυστικοί, μόνο με την εφαρμογή σεναρίων ενεργειακής αξιοποίησης – καύσης και μόνο ως προς το ποσοστό της ταφής.
3. Επανέρχεται δριμύτερος ο συγκεντρωτισμός, με βαρύνοντα το ρόλο του αρμόδιου υπουργείου και των υπουργείων που σχετίζονται με τη διαχείριση των οικονομικών πόρων και των επενδύσεων. Οι τοπικές δράσεις, όσο και όπου θα αναπτύσσονται, θα είναι κάτω από τη «σκέπη» υπερτοπικών φορέων ή και των ίδιων των εργολάβων, απευθείας.
4. Επιχειρείται η βίαιη και ταχεία ιδιωτικοποίηση των τμημάτων του τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων που για την ώρα διαχειρίζονται οι ΟΤΑ και οι διαδημοτικοί φορείς διαχείρισης.
5. Στο καθαρά διαχειριστικό κομμάτι, η επίτευξη των στόχων του ΕΣΔΑ επιδιώκεται κυρίως μέσω της ανάπτυξης μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων (ΜΕΑ) και ενός δικτύου μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης (συμπεριλαμβανομένων των τσιμεντοβιομηχανιών), που θα χρησιμοποιούν υπολείμματα επεξεργασίας αποβλήτων ή/και δευτερογενή καύσιμα. Ειδικότερα, προβλέπεται να λειτουργήσουν 3-4 μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και η κατασκευή αντίστοιχων μονάδων, εντός των ίδιων των ΜΕΑ, αν αυτό προκριθεί από τα οικεία ΠΕΣΔΑ ή/και τους οικείους ΦΟΔΣΑ. Με βάση όλα αυτά, η ενεργειακή αξιοποίηση αποτελεί βασικό εργαλείο του νέου ΕΣΔΑ.
Ε. Κριτική βασικών σημείων του ΕΣΔΑ για τα αστικά απόβλητα
1. Συντηρητικοποίηση στόχων
Ο υφιστάμενος ΕΣΔΑ προέβλεπε για το 2020 προδιαλογή υλικών σε ποσοστό 50%, ανάκτηση υλικών από μηχανική επεξεργασία 24% (δηλαδή, συνολική ανάκτηση 74%) και ταφή του υπόλοιπου 26%. Η στοχοθεσία αυτή έχει ένα δυναμικό χαρακτήρα, αφού προβλέπει σταδιακή αύξηση του ποσοστού της προδιαλογής και αντίστοιχη μείωση των δύο άλλων, μέχρι το ποσοστό της ταφής να κατέβει κάτω από το 10%, μέσα σε εύλογο χρόνο.
Το σχέδιο του νέου ΕΣΔΑ, στο βασικό του σενάριο για το 2030 προβλέπει συνολική ανάκτηση ανακυκλούμενων υλικών σε ποσοστό 69,87%, δευτερογενή καύσιμα 7,58% και ταφή 22,55%. Η πολυδιαφημισμένη μείωση της ταφής σε ποσοστό κάτω του 10%, περιέχεται σε εναλλακτικά σενάρια, με πολύ πιο εκτεταμένη τη δραστηριότητα της καύσης, όπου η συνολική ανάκτηση ανακυκλούμενων υλικών θα είναι 63,12%, τα δευτερογενή καύσιμα 26,97% και η ταφή 9,91%. (υπάρχουν και άλλα δύο παρεμφερή σενάρια).
Είναι προφανές ότι πρόκειται για πολύ πιο συντηρητική επιλογή στόχων, που ακυρώνει τις διακηρύξεις για κυκλική οικονομία, ιδιαίτερα αν σκεφτούμε ότι αναφερόμαστε σε βάθος δεκαετίας. Το σημαντικότερο είναι ότι πρόκειται για σενάρια στατικά, αφού η υιοθέτηση μεθόδων καύσης απαιτεί -ιδιαίτερα όταν έχουμε ΣΔΙΤ- σταθερές ποσότητες καυσίμων, πράγμα που σημαίνει ότι στην πράξη υπάρχει πλαφόν στην προδιαλογή των υλικών. Καλό θα ήταν να ληφθεί υπόψη η εμπειρία των ευρωπαϊκών χωρών, που εφάρμοσαν παρόμοιες πρακτικές πριν από πολλά χρόνια, οι οποίες τώρα βρίσκονται αντιμέτωπες με την αδυναμία τροφοδότησης των μονάδων καύσης με πρώτη ύλη, αναζητώντας σκουπίδια από άλλες χώρες. Αυτή είναι η αποτυχία της συγκεκριμένης αντίληψης και είναι κάπως προκλητικό να θεωρεί η κυβέρνηση ότι θα την εισπράξουμε ως πανάκεια. Δεν είναι της παρούσης, αλλά αξιοποιούμε την ευκαιρία για να επισημάνουμε ότι τοπικιστικές αντιλήψεις του τύπου «ποτέ και πουθενά ΧΥΤΑ» ή «να στέλνουμε τα υπολειμματικά σύμμεικτα για καύση στο εξωτερικό» έχουν δώσει «χείρα βοηθείας» στις συντηρητικές και φιλοεργολαβικές κρατικές πολιτικές.
Θα το πούμε απερίφραστα: προτιμούμε για μια συγκεκριμένη μεταβατική περίοδο να έχουμε μεγαλύτερα ποσοστά ταφής, αν αυτό πρόκειται να οδηγήσει σε μεγιστοποίηση της ανακύκλωσης και σε καθεστώς μηδενικών -ουσιαστικά- αποβλήτων, από το να έχουμε δεσμευτικά όρια στην ανακύκλωση και, ταυτόχρονα, όλες τις περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της καύσης.
2. Συγκεντρωτισμός
Το σχέδιο του νέου ΕΣΔΑ αποπνέει πολύ έντονο συγκεντρωτισμό, μια γεύση του οποίου είχαμε πάρει, σχετικά πρόσφατα, με τη ψήφιση των τροπολογιών για τις διαδικασίες έγκρισης των περιφερειακών και του εθνικού σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων. Ουσιαστικά, υποκαθιστά τα περιφερειακά (ΠΕΣΔΑ) και, σε ένα βαθμό, τα τοπικά σχέδια των δήμων, αφού προσδιορίζει αναλυτικά τις περιφερειακές ή/και τις διαδημοτικές υποδομές, που αποτελούν αντικείμενο των ΠΕΣΔΑ. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η παρακάτω αναφορά (σελ. 74), που ανοίγει την πόρτα για μεταφορά αποβλήτων από περιφέρεια σε περιφέρεια:
«Τονίζεται ιδιαίτερα η δυνατότητα διαπεριφερειακής συνεργασίας για την ανάπτυξη ή/και τη χρήση και την αξιοποίηση του παραπάνω δικτύου βασικών υποδομών, εφόσον οι κατά περίπτωση συνθήκες το ευνοούν ή το επιβάλλουν. Η υλοποίηση της δυνατότητας διαπεριφερειακής συνεργασίας εναπόκειται στα οικεία ΠΕΣΔΑ ή/και στους οικείους ΦΟΔΣΑ, όμως μπορεί αυτό να γίνει και με πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ, εφόσον κριθεί απαραίτητο.Οι αποφάσεις του ΥΠΕΝ στην περίπτωση αυτή θα κατισχύουν έναντι των υπολοίπων. Στην περίπτωση αυτή το ΥΠΕΝ μπορεί να προχωρήσει τόσο στη λήψη της σχετικής απόφασης, όσο και σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την υλοποίησή της, όπως -ενδεικτικά- η ωρίμανση σχετικών έργων.»
Η τάση αυτή εκφράζεται, επίσης, με αυθαίρετες αλλαγές στα υφιστάμενα ΠΕΣΔΑ, όπου οι περιφερειακές διοικήσεις ή οι φορείς διαχείρισης είναι πολιτικά ελεγχόμενοι, πριν ακόμη από την έγκριση του νέου ΕΣΔΑ και πριν ακόμη από την αναθεώρηση των ΠΕΣΔΑ. Κραυγαλέο παράδειγμα αποτελεί η προώθηση της κατασκευής στη Φυλή νέας φαραωνικής μονάδας επεξεργασίας και καύσης, που δεν προβλέπεται από τον υφιστάμενο ΠΕΣΔΑ. Σε μικρότερη κλίμακα θα μπορούσαμε να επισημάνουμε το παράδειγμα της Σαντορίνης, όπου ο κ. Χατζηδάκης εξήγγειλε μονάδα επεξεργασίας, χωρίς να υπάρχει σχετική πρόβλεψη στο ισχύον ΠΕΣΔΑ της περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Είναι χαρακτηριστικά τα παρακάτω αποσπάσματα:
«Αναμόρφωση θεσμικού πλαισίου ΦΟΔΣΑ με στόχο -μεταξύ άλλων-την ενίσχυσή τους, την ενδεχόμενη περαιτέρω μείωση του αριθμού τους, τη διερεύνηση επέκτασης των αρμοδιοτήτων τους σε άλλα αντικείμενα και σε άλλα ρεύματα (όπως δυνατότητα δημιουργίας πράσινων σημείων, ΚΔΕΥ, ΧΥΤΕΑ, εγκαταστάσεων διαχείρισης ΜΠΕΑ)» (σελ. 105)
«Απλοποίηση και επιτάχυνση αδειοδότησης εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων» (σελ. 108)
«Έκδοση διάταξης για δυνατότητα αρμόδιων Φορέων (ιδίως ΦΟΔΣΑ/ ΟΤΑ) να δρομολογούν και να υλοποιούν δράσεις που δεν προβλέπονται από τα ισχύοντα ΠΕΣΔΑ αλλά συνάδουν με τις προβλέψεις του παρόντος ΕΣΔΑ, μέχρι την έγκριση των νέων ΠΕΣΔΑ, κατόπιν σύμφωνης γνώμης του ΥΠΕΝ» (σελ. 111)
Η τάση του συγκεντρωτισμού εκφράζεται ακόμη και στις αυτονόητα θεωρούμενες τοπικές δράσεις, όπως αυτές της προδιαλογής ανακυκλώσιμων και οργανικών υλικών. Στην περιφέρεια Αττικής, στήνεται συστηματικά ένα δίκτυο διαχείρισης ανακυκλώσιμων και οργανικών υλικών από τον ίδιο το φορέα διαχείρισης (ΕΔΣΝΑ), που με τη σειρά του το μεταβιβάζει στους εργολάβους, με τους οργανισμούς της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης να είναι αμέτοχοι, εξαιτίας της οικονομικής δυσπραγίας τους και λόγω της απουσίας πολιτικής βούλησης να αντισταθούν σε αυτούς τους σχεδιασμούς. Πιθανότατα και η διαλογή στην πηγή θα είναι υπόθεση των ΣΕΔ και όχι των δήμων:
«Υλοποίηση της χωριστής συλλογής, στο μέτρο που αυτό είναι τεχνικώς εφικτό, οικονομικά βιώσιμο και αποφέρει τα βέλτιστα περιβαλλοντικά αποτελέσματα, τουλάχιστον για το χαρτί, τα μέταλλα, τα πλαστικά και το γυαλί, με σταδιακή επέκταση της χωριστής συλλογής ανά υλικό από το/τα οικεία ΣΕΔ, με στόχο η χωριστή συλλογή να επεκταθεί σε όλο το έδαφος της Ελληνικής επικράτειας μέχρι το 2025» (σελ. 117)
Η λογική της αποκέντρωσης αντιμετωπίζεται εχθρικά, παρότι όλα τα υφιστάμενα ΠΕΣΔΑ την έχουν σαν σημείο αφετηρίας, καθώς είναι προσαρμοσμένα στο ισχύον ΕΣΔΑ. Δεν είναι ότι σε καθεστώς αποκεντρωμένης διαχείρισης αποκλείεται εξ ορισμού η διείσδυση του ιδιωτικού κεφαλαίου, αλλά είναι πολύ πιο αποδοτικός ο έλεγχος και η συνδιαλλαγή πολιτικών και εργολάβων, όταν ο σχεδιασμός και η ανάθεση των έργων γίνεται σε κεντρικό επίπεδο. Για τον ίδιο λόγο είναι πολύ πιο εύκολη και αποτελεσματική η διαχείριση των χρηματοδοτικών εργαλείων και των πόρων, με τρόπο που πολλές φορές συμβάλλει στη δημιουργία πολιτικών δεσμεύσεων.
Στα παραπάνω θα πρέπει να προσθέσουμε και τη διαπίστωση ότι δεν προβλέπεται η κατασκευή νέας μονάδας αποτέφρωσης επικίνδυνων υγειονομικών αποβλήτων, πέραν αυτής που λειτουργεί στην εγκατάσταση της Φυλής και εξυπηρετεί τις ανάγκες ολόκληρης της χώρας.
3. Επιδίωξη ολοκληρωτικής ιδιωτικοποίησης του τομέα διαχείρισης αποβλήτων
Η ιδιωτικοποίηση (και) του τομέα διαχείρισης των αποβλήτων είναι ιδεολογικό χαρακτηριστικό του συντηρητικού πολιτικού χώρου, οπότε και δεν ξενίζει η εμμονή σε αυτήν την επιδίωξη. Ούτε και εμφανίζεται για πρώτη φορά. Εδώ και πολλά χρόνια και με διάφορους τρόπους υλοποιείται σε μεγάλο μέρος του τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων, παρά τη γενική εντύπωση που υπάρχει για το αντίθετο. Το νέο στοιχείο στο υπό συζήτηση σχέδιο του ΕΣΔΑ είναι η προσπάθεια της ολοκληρωτικής ιδιωτικοποίησης του τομέα της διαχείρισης αποβλήτων. Η γενικότερη κυβερνητική πολιτική νομιμοποίηση εκφράζεται και στο σχέδιο του νέου ΕΣΔΑ, όπου αναφέρεται:
«Δίνει τη δυνατότητα και προτρέπει όλους τους δημόσιους φορείς της διαχείρισης αποβλήτων, για συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ). Αυτό αφορά όλα τα επίπεδα διαχείρισης των αποβλήτων (όπως συλλογή, διαλογή, επεξεργασία),εφόσον η συνεργασία αυτή επιτυγχάνει ικανοποιητικό λόγο ποιότητας-κόστους παροχής υπηρεσιών, προς όφελος των πολιτών και του περιβάλλοντος. Στα έργα που θα υλοποιηθούν εφεξής με ΣΔΙΤ, εφόσον επιλεγεί να τεθούν ελάχιστες εγγυημένες ποσότητες, αυτές θα πρέπει να συνάδουν με τους στόχους του ΕΣΔΑ και της ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας για την κυκλική οικονομία.» (σελ.5)
Από την άλλη, όλο το μοντέλο της διαχείρισης είναι τέτοιο που οδηγεί αναγκαστικά στην ιδιωτικοποίηση. Ο συγκεντρωτισμός, οι μεγάλες και σύνθετες μονάδες επεξεργασίας και καύσης, η κεντρική διαχείριση ακόμη και των δράσεων ανακύκλωσης υλικών και προδιαλογής οργανικών, η υποχρηματοδότηση των δήμων, ακόμη και η «από τα πάνω» επιβολή αμφίβολης αξιοπιστίας συστημάτων διαχείρισης (π.χ. Ανταποδοτική Ανακύκλωση) είναι επιλογές που πριμοδοτούν απροκάλυπτα την εμπλοκή των εργολάβων και αποθαρρύνουν, αν δεν καθιστούν αδύνατη, την εμπλοκή των δήμων.
Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να τεκμηριώνει ούτε τη μείωση του κόστους διαχείρισης, ούτε τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του συστήματος. Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Η πρόσφατη απένταξη της χρηματοδότησης από την ΕΕ του έργου ΣΔΙΤ διαχείρισης των αποβλήτων της περιφέρειας Πελοποννήσου είναι ένα πολύ πρόσφατο παράδειγμα που αναδεικνύει τη σπατάλη δημόσιων πόρων. Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα, στο οποίο αναφερθήκαμε προηγουμένως, σχετίζεται με την καθήλωση των στόχων της συνολικής ανάκτησης, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις ΣΔΙΤ, γι’ αυτό και δεν είναι τυχαία η αναφορά στις ελάχιστες εγγυημένες ποσότητες στο τελευταίο απόσπασμα που παραθέσαμε. Ακόμη πιο ενδεικτικά είναι τα τραγικά ποσοστά στους τομείς της προδιαλογής και ανακύκλωσης υλικών, τομείς στους οποίους κυριαρχούν και τους ελέγχουν τα ιδιωτικά «συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης» (ΣΕΔ).
Ας αναρωτηθούμε ποιος ωφελείται από το γεγονός ότι το 80% των πόρων κατευθύνεται σε υποδομές διαχείρισης σύμμεικτων αποβλήτων, δηλαδή σε ΜΕΑ – μονάδες καύσης και σε χώρους ταφής, ενώ μόλις το 10% στα δίκτυα χωριστής συλλογής. Είναι προφανές υποθέτουμε ότι τα νέα κατασκευαστικά και λειτουργικά κόστη τόσων μονάδων δεν πρόκειται να αντισταθμιστούν από τη μείωση των τελών ταφής, λόγω των μειωμένων ποσοτήτων που θα θάβονται. Εκτίμησή μας, για τα δεδομένα της περιφέρειας Αττικής, είναι ότι το κόστος διαχείρισης/τόνο αστικών στερεών αποβλήτων θα διπλασιαστεί.
4. Οι μονάδες επεξεργασίας και καύσης βάζουν φρένο στην προδιαλογή
Το σχέδιο του ΠΕΣΔΑ παραθέτει μια μακριά λίστα μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων, των οποίων η λειτουργία έχει συνδεθεί με την παραγωγή δευτερογενών καυσίμων, που θα χρησιμοποιηθούν σαν εναλλακτικό καύσιμο στη βιομηχανία (κυρίως, στην τσιμεντοβιομηχανία) ή σαν πρώτη ύλη για καύση σε ειδικές μονάδες για αποκλειστική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (ακόμη και σαν ΑΠΕ), καθώς επιβεβαιώνεται η εκτίμησή μας ότι η δυνατότητα απορρόφησης της τσιμεντοβιομηχανίας έχει συγκεκριμένα όρια. Αξίζει να σημειώσουμε ότι συζήτηση δε γίνεται για την καύση μόνο δευτερογενών καυσίμων αλλά και των υπολειμμάτων των μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων και των μονάδων επεξεργασίας βιοαποβλήτων.
Έτσι όπως προδιαγράφονται οι συγκεκριμένες υποδομές θεωρούμε ότι αντιμάχονται την προδιαλογή των υλικών και την προσέγγιση του στόχου της κοινωνίας των μηδενικών αποβλήτων. Είναι προφανές ότι, για να είναι βιώσιμη -από οποιαδήποτε σκοπιά- η διαδικασία της καύσης, θα χρειάζονται σταθερά επαρκείς ποσότητες «πρώτης ύλης», πράγμα που σημαίνει καθήλωση σε χαμηλά επίπεδα της προδιαλογής των υλικών, αλλά και της ανακύκλωσης από τη μηχανική επεξεργασία. Ταυτόχρονα, θα εκτοξευθεί το κόστος διαχείρισης και θα δημιουργηθούν πρόσθετοι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι, χωρίς να είναι διασφαλισμένη η συμβατότητά της με την ισχύουσα ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, αφού χρειάζεται να επιτυγχάνεται ένας υψηλός βαθμός ενεργειακής απόδοσης, για να μη θεωρείται ισοδύναμη με την ταφή.
Με βάση τα παραπάνω και για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ στην πρότασή του επιλέγει να μην συμπεριλάβει διαδικασία ενεργειακής αξιοποίησης – καύσης, εμμένοντας στην πλέον ωφέλιμη -περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά- αλυσίδα: πρόληψη – επαναχρησιμοποίηση – ανακύκλωση με προδιαλογή στην πηγή – περαιτέρω ανάκτηση με μηχανική επεξεργασία – τελική διάθεση, με τα πρώτα στάδια να κερδίζουν διαρκώς έδαφος, σε βάρος των τελευταίων.
Επειδή καλλιεργείται μια σκόπιμη σύγχυση, οφείλουμε να διευκρινίσουμε ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική μέθοδος επεξεργασίας των υπολειμματικών σύμμεικτων. Έχουμε επιλέξει να συμπεριλάβουμε τη μηχανική επεξεργασία στην πρότασή μας, με την προϋπόθεση ότι κύρια επιδίωξη είναι η μεγιστοποίηση της ανάκτησης ανακυκλούμενων υλικών (όχι η παραγωγή δευτερογενών καυσίμων και υποβαθμισμένου οργανικού υλικού – CLO) και ότι υπάρχει η ευελιξία της προσαρμογής σε συνεχώς μειούμενες ποσότητες των εισερχόμενων υπολειμματικών σύμμεικτων και της υποδοχής ρευμάτων ανακυκλώσιμων υλικών για περαιτέρω διαχωρισμό. Για το λόγο αυτό μας βρίσκει ριζικά αντίθετους ο συγκεκριμένος σχεδιασμός του σχεδίου του νέου ΕΣΔΑ.
Είναι ψευδής ο ισχυρισμός ότι η καύση είναι το αντίδοτο στην ταφή. Στην πραγματικότητα το αντίδοτο στην ταφή είναι η μεγιστοποίηση της ανάκτησης, διαδικασία η οποία μας απαλλάσσει ταυτόχρονα και από ένα βασικό παράγοντα αύξησης του κόστους και των περιβαλλοντικών κινδύνων, την καύση.
5. Δέσμια των ιδιωτικών συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΕΔ) η ανακύκλωση
Για μια ακόμη φορά, παραμένουν ανεφάρμοστες οι υποχρεώσεις της χώρας μας για εκτεταμένη και καθολική εφαρμογή της συλλογής στα ξεχωριστά βασικά ρεύματα ανακυκλώσιμων υλικών, ενώ η όλη διαχείριση εξακολουθεί να βρίσκεται στα χέρια των ιδιωτικών συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΕΔ), με τάση παραπέρα επέκτασης. Διατηρείται ο μπλε κάδος για «ανακυκλώσιμα» και προστίθεται κίτρινος για χαρτί. Επίσης, διατηρούνται οι κώδωνες του γυαλιού και εισάγεται ο καφέ κάδος για τα βιοαπόβλητα. Η δέσμευση για διαλογή σε διακριτά ρεύματα που υπάρχει στον υφιστάμενο ΕΣΔΑ και στους ΠΕΣΔΑ μετατίθεται για το 2025.
«Υλοποίηση της χωριστής συλλογής, στο μέτρο που αυτό είναι τεχνικώς εφικτό, οικονομικά βιώσιμο και αποφέρει τα βέλτιστα περιβαλλοντικά αποτελέσματα, τουλάχιστον για το χαρτί, τα μέταλλα, τα πλαστικά και το γυαλί, με σταδιακή επέκταση της χωριστής συλλογής ανά υλικό από το/τα οικεία ΣΕΔ, με στόχο η χωριστή συλλογή να επεκταθεί σε όλο το έδαφος της Ελληνικής επικράτειας μέχρι το 2025» (σελ. 117)
Η προδιαλογή των βιοαποβλήτων, παρότι είναι υπόθεση κρίσιμης σημασίας, αντιμετωπίζεται με εξαιρετική προχειρότητα. Υποβαθμίζεται τελείως η ενημέρωση και η προετοιμασία των πολιτών και των δήμων και όλη η προσοχή είναι στραμμένη στην κατασκευή των μονάδων και στην προμήθεια και διανομή υλικού (κάδοι, οχήματα). Η εμπειρία μας από την περιφέρεια της Αττικής είναι αρνητική, εξελίσσεται σε υπόθεση εργολαβικών αναθέσεων και μας φέρνει στη δυσάρεστη θέση να προβλέψουμε ότι η όλη υπόθεση θα οδηγηθεί σε ένα μεγαλοπρεπές φιάσκο, το οποίο και θα μας κοστίσει ακριβά και θα δυσφημίσει την ίδια την ιδέα της προδιαλογής των οργανικών.
Ορισμένες προτάσεις,
που αφορούν στην πρόληψη και στην οργάνωση της διαλογής στην πηγή, προϋποθέτουν ότι η διαχείριση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους Δήμους και είναι οι εξής:
1. Πρόληψη
Σύνδεση της κατά κεφαλήν παραγωγής σύμμεικτων απορριμμάτων με το τέλος διάθεσης σε ΜΕΑ ή ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ. Με το σημερινό καθεστώς της ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΔΑΠΠ/31606/930 και με τον τρόπο που εφαρμόστηκε (π.χ. από τον ΕΣΔΝΑ), χρεώνονται με χαμηλότερο τέλος ταφής, οι κάτοικοι των «ακριβών» περιοχών της Αττικής, παρότι παράγουν πολλαπλάσια σύμμεικτα απορρίμματα κατά κεφαλήν!
2. Διαλογή στην πηγή, σε επίπεδο δήμου:
2.1. Δυνατότητα των Δήμων να διαθέτουν τα προδιαλεγμένα υλικά ανακύκλωσης, γεγονός που σήμερα όχι μόνο δεν ενθαρρύνεται αλλά κοστολογείται με βάση την προαναφερθείσα ΚΥΑ, όπως εφαρμόστηκε, για παράδειγμα, στη νέα τιμολογιακή πολιτική του ΕΣΔΝΑ με την οποία κοστολογεί τα προδιαλεγμένα ανακυκλώσιμα. Αυτή η δυνατότητα θα υπάρξει μόνο εφόσον οι Δήμοι εισπράττουν για τις ποσότητες ανακυκλώσιμων που συλλέγουν, την αναλογούσα εισφορά ανακύκλωσης, που καταβάλουν οι καταναλωτές αλλά τη διαχειρίζονται αδιαφανώς τα ιδιωτικά ΣΕΔ/ΚΔΑΥ.
2.2. Δυνατότητα των Δήμων να συλλέγουν διακριτά τα βιοαπόβλητα, με τη διάθεση επιπλέον ειδικού εξοπλισμού και να τα οδηγούν σε μονάδες κομποστοποίησης, που είναι απλές τεχνολογικά και πρέπει να χωροθετηθούν και να δημιουργηθούν άμεσα ως υποδομές πρώτης προτεραιότητας, περιορίζοντας τις ανάγκες δημιουργίας μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων.
2.3. Δυνατότητα των Δήμων να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν αποτελεσματικά προγράμματα ΔσΠ σημαίνει σχεδιασμός και υλοποίηση των αναγκαίων υποδομών (από αμαξοστάσια, ΣΜΑΥ, πράσινα σημεία, αποθήκες κ.λπ.), γεγονός που προϋποθέτει άρση των χωροταξικών και πολεοδομικών εμποδίων. Η έλλειψη ειδικής πρόβλεψης αυτών των χρήσεων (σε αντίθεση π.χ. με τους υποσταθμούς της ΔΕΗ), έχουν επιβάλει τη λειτουργία παράνομων υποδομών κοινής ωφέλειας και αποτελούν το σοβαρότερο παράγοντα ανάσχεσης της ορθολογικής διαχείρισης απορριμμάτων από τους Δήμους.
2.4. Είναι κρίσιμο να υλοποιηθούν υποδομές και εργοστάσια ανακύκλωσης και επεξεργασίας. Η ανακύκλωση πρέπει να γίνεται κατά το δυνατόν σε επίπεδο χώρας, για λόγους
• δυνατότητας απρόσκοπτης διάθεσης των ανακυκλώσιμων που να μην εξαρτάται από άλλους παράγοντες όπως τώρα που η ανακύκλωση -ιδιαίτερα των πλαστικών- έχει μπλοκάρει λόγω της άρνησης της Κίνας και άλλων χωρών να παραλαμβάνουν ανακυκλώσιμα και της πτώσης της τιμής του πετρελαίου
• μείωσης της ρύπανσης που προκαλούν οι μεταφορές αποβλήτων
• δημιουργίας τοπικών μονάδων επεξεργασίας και θέσεων απασχόλησης
• προστασίας του πλανήτη και των χωρών που αναλαμβάνουν τη διαχείριση των ανακυκλώσιμων υλικών χωρίς τις αντίστοιχες υποδομές με αποτέλεσμα να προκαλείται ανεξέλεγκτη διάθεση
• αποφυγής της παράνομης διακίνησης επικινδύνων αποβλήτων
Κλείνοντας να επισημάνουμε για μια ακόμη φορά ότι οι λύσεις στο πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων δε στηρίζονται κυρίως σε τεχνολογικές, επιστημονικές ή τεχνοκρατικές λύσεις αλλά σε πολιτικές αποφάσεις. Το μοντέλο της αποκεντρωμένης διαχείρισης, στηριγμένο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, με κοινωνική συμμετοχή και έλεγχο και με ολοένα και μεγαλύτερη μείωση των αποβλήτων, είναι αυτό που εξασφαλίζει το χαμηλότερο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος, τις περισσότερες θέσεις εργασίας και τη μεγαλύτερη διαφάνεια. Και είναι σε πλήρη αντιδιαστολή με το μοντέλο της συγκεντρωτικής, αδιαφανούς και ιδιωτικοποιημένης διαχείρισης, που στηρίζεται στις μεγάλες ποσότητες σύμμεικτων αποβλήτων, στις πανάκριβες τεχνολογίες και στην περιβαλλοντική υποβάθμιση και προωθείται από το παρόν ΕΣΔΑ.
20/8/2020
ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ
Συντονισμός φορέων, συλλογικοτήτων και πολιτών Δ. Αττικής – Δ. Αθήνας
oxixytafilis.blogspot.com – oxi.xyta.filis@gmail.com – f/b: Δυτικό Μέτωπο
Ζητάμε και εμείς παράταση της διαβούλευσης
ΔΙΑΛΟΓΗ στην ΠΗΓΗ ! ΠΩΣ;;
ΕΝΑ ΠΡΩΤΟ ΣΚΑΡΙΦΗΜΑ
Είναι πολύ εύκολο να μιλάει κανείς για τη ΔΙΑΛΟΓΗ στην ΠΗΓΗ, έτσι γενικά και αόριστα, παρόλο που είναι ο ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ για το διαχωρισμό των απορριμμάτων μας και ιδιαίτερα των ΑΣΑ, αλλά δεν είναι και εύκολη υπόθεση.
Υπό προϋποθέσεις όμως είναι εύκολο αν αντιληφθούμε και συνειδητοποιήσουμε τι χάνουμε και τι κερδίζουμε όχι μόνο σε χρήματα αλλά και σε ευημερία.
Το σύστημα της «ΔΙΑΛΟΓΗΣ στην ΠΗΓΗ» δεν είναι μόνο το θεωρητικό στάδιο αλλά και το πρακτικό και κυρίως αυτό.
Δεν είναι μόνο φιλοσοφική ενασχόληση αλλά και πράξη. «Εν αρχή ην η πράξη»
Το σύστημα αυτό έχει να παλέψει από την αρχή με τις ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΕΣ ιδέες και προκαταλήψεις ολόκληρου του πληθυσμού ολόκληρης της χώρας που του έχουν εμφυσηθεί από την προπολεμική εποχή. Δηλ. την εποχή του «κάρου» που απέχει παρασάγγες από την εποχή μας, αλλά και της εξελιγμένης βιομηχανοποίησης των πάντων.
Δεν είναι εύκολη υπόθεση αλλά δεν είναι και αδύνατον να οδηγηθεί σε ένα ποσοστό 90% του πληθυσμού μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα, όχι με βήματα αλλά με άλματα, που θα «αποδεχθεί» την αναγκαιότητα της ανακύκλωσης και της κυκλικής οικονομίας και ταυτόχρονα της προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και της γνώσης η οποία θέλει όλα τα ανακυκλούμενα ως «πόρους» δηλ. πρώτες ύλες . «Ανάγκα και Θεοί πείθονται».
Το θέμα όμως είναι το πώς θα επιτευχθεί ο στόχος αυτός.
Δεν υπάρχει κανένας άλλος τρόπος να πραγματοποιηθεί η διαλογή των ΑΣΑ παρά ΜΟΝΟ με ΔΥΟ τρόπους.
1. Την δημιουργία των προϋποθέσεων εκ μέρους της οργανωμένης πολιτείας για να ξεκινήσει η διαδικασία και
2. Τη δημιουργία των προϋποθέσεων που θα καταστήσει πάλι η Πολιτεία τον Πολίτη συνυπεύθυνο στη διαδικασία της «ΔΙΑΛΟΓΗΣ στην ΠΗΓΗ».
I. Οσον αφορά την οργανωμένη πολιτεία εννοούμε ολόκληρο τον αρμόδιο οργανισμό που θα λάβει μέρος στην έναρξη και κατά την ΑΕΝΑΗ διάρκεια των διαδικασιών.
1. Όλα τα συναρμόδια Υπουργεία με τις συγκριμένες αρμοδιότητες και μηχανισμούς.
2. Όλες οι Περιφέρειες με τις δικές τους συγκεκριμένες αρμοδιότητες και
3. Όλοι οι ΟΤΑ α.΄ βαθμού, δηλ. οι Δήμοι της χώρας.
II. Όσον αφορά στον Πολίτη, στη λειτουργία του συστήματος με τα ΔΥΟ χέρια μας και τα δέκα δάχτυλά μας, σε συνδυασμό με τις εγκεφαλικές διαδικασίες της γνώσης, της υπευθυνότητας, της ευαισθησίας, και της προσοχής, τουλάχιστον στα πρώτα στάδια.
Μέχρι να «ανακαλυφθούν» τα ρομπότ η ανθρώπινη λειτουργία για την έναρξη και συνέχιση της «Διαλογής στη Πηγή», είναι η μόνη λύση.
ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ
1. Συντάσσεται κεντρικά με συντονισμένες μέσω ΑΝΟΙΚΤΩΝ διαβουλεύσεων διαδικασιών ο «Κώδικας που περιλαμβάνει τις διαδικασίες της Διαλογής στην Πηγή» δηλ. που περιλαμβάνει το Α & το Ω όλων των διαδικασιών που αφορούν όλα τα τμήματα της ανακύκλωσης.
2. Ο «Κώδικας» αυτός εισάγεται ως Νόμος στη Βουλή για ψήφιση κλπ.
3. Αναρτάται στο Διαδίκτυο σε ειδική ιστοσελίδα που θα είναι ο κόμβος της «Διαλογής στην Πηγή» και εν γένει της Ανακύκλωσης. Όλα τα θέματα καθίστανται γνωστά σε ολόκληρο το κοινό και σε πολλές γλώσσες.
4. Η Πολιτεία μέσω του α’. βάθμιου οργάνου εγκαθιστά και διαχειρίζεται τους εγκεκριμένους «κάδους» ή όποιο άλλο σύστημα που μπορεί να είναι ευέλικτο. Τα παραδείγματα παγκοσμίως είναι πολλά.
5. Οι ΟΤΑ συλλέγουν τα απορρίμματα βάσει σχεδίου προγράμματος σε ενιαίο χρόνο και με ενιαίες προδιαγραφές σε όλες τις πόλεις και οικισμούς.
6. Ιδρύονται όσα ΚΔΑΥ είναι απαραίτητα, που λειτουργούν με τις ίδιες προδιαγραφές.
7. Για τα οργανικά απορρίμματα κατασκευάζει συστήματα αερόβιας κομποστοποίησης σε φυλασσόμενες και λειτουργούσες ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΛΑΤΕΙΕΣ. (Η αναερόβια διαδικασία αποφεύγεται διότι και κοστοβόρα είναι αλλά και το δήθεν βιοαέριο που παράγεται είναι ένας μύθος).
ΣΤΑΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ
1. Το γνωστικό επίπεδο που πληθυσμού είναι απόλυτα αναγκαίο να εξυψωθεί. Η γνώση ότι τα απορρίμματά μας είναι κομμάτι της ζωής μας και του ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ μας που θα μας βοηθήσει να λύνουμε τα προβλήματα της καθημερινότητας ώστε οι τόποι διαβίωσής μας να είναι «καθαροί από απορρίμματα» αλλά και ότι τα απορρίμματα μας είναι οι πρώτες ύλες για τη συνέχιση της ευημερίας μας.
2. Η υπευθυνότητα. Μεγάλη λέξη. Η ατομική ευθύνη αποτελεί τη συνιστώσα της συνισταμένης λειτουργούσας κοινωνίας. Χωρις ατομική ευθύνη δεν μπορεί να λειτουργήσει το σημερινό σύστημα του Πολιτισμού μας. Κι όταν αναφερόμαστε στον πολιτισμό εννοούμε όλα εκείνα τα στοιχεία που απογειώνουν τον άνθρωπο πέρα από την απλή επιβίωση. Αλλά για να βρεθούμε σε ένα άλλο επίπεδο ευημερίας η αξία της υπευθυνότητας μας οδηγεί στην συνισταμένη ΟΙΚΟ-ΛΟΓΙΑ – ΟΙΚΟ-ΝΟΜΙΑ. Δεν είναι τυχαίο ότι το πρώτο συστατικό των λέξεων και εννοιών είναι το ΟΙΚΟ αυτό όμως πρέπει να βιωθεί και να οδηγήσει στη συνισταμένη ΟΙΚΟ – ΛΟΓΙΑ + ΝΟΜΙΑ = ΟΙΚΟΛΟΓΙΟΝΟΜΙΑ ή ΟΙΚΟΝΟΜΙΟΛΟΓΙΑ που περιέχουν τα πάντα.
3. Η ευαισθησία, είναι ο κύριος παράγοντας του ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ μας. Μας οδηγεί στους δρόμους πέρα από την απλή επιβίωση και συμβίωση με ολόκληρο το σύστημα της κοινωνίας. Χωρις ευαισθησία, που είναι συνιστώσα του πολιτισμού, δεν μπορούν να λυθούν τα καθημερινά προβλήματα που ορθώνονται μπροστά μας, και αυτό σημαίνει ότι η ευημερία μας είναι ευάλωτη γιατί αυτά που είναι η συνιστώσα της ευημερίας, τα υλικά αγαθά, που μας κάνουν ευτυχείς να τα αποκτήσουμε και να έχουμε, όταν ο χρόνος παρέλθει για την κατοχή τους εκ μέρους μας, δεν πρέπει τα αποχωριζόμαστε ως ΑΧΡΗΣΤΑ αλλά ως πρώτες ύλες που θα μας προσφερθούν για μια άλλη συνέχεια της ευημερίας μας. Δηλ. δεν θα έχουν ΑΠΑΞΙΩΘΕΙ και αυτό θα οφείλεται στην ευαισθησία όταν τα αποκτήσαμε και τα χαρήκαμε.
4. Η προσοχή, τουλάχιστον στα πρώτα στάδια της Διαλογής στην ΠΗΓΗ, είναι απολύτως χρήσιμη και ένας παράγοντας ανάπτυξης του πολιτισμένου τρόπου ζωής μας και της οξύνοιας μας . Όλα τα περνάμε από τον εγκέφαλό μας οξύνοντας τον, αλλά ταυτόχρονα κερδίζουμε χρόνο και κόπο και το κυριότερο πόρους δηλ. πρώτες ύλες, δημιουργούμε θέσεις εργασίας και εξοικονομούμε ενέργεια. ΄Αρα η προσοχή μας κάνει προσεκτικούς και σε άλλες εκφάνσεις της ζωής μας.
Εν κατακλείδι η «Διαλογή στην Πηγή» είναι παράγοντας ευημερίας που είναι το μέσο για μια ευτυχισμένη ζωή.
Μπορεί όλα αυτά να θεωρηθούν από κάποιους που δεν μπορούν να αντιληφθούν πώς ο Πολιτισμός έφτασε σε αυτά τα πολύ ψηλά επίπεδα, ως ξεπερασμένες ηθικολογίες.
Όμως ο Πολιτισμός μας έφτασε εδώ που έφτασε μέσα από τα παραγόμενα αγαθά που χρησιμοποιούμε καθημερινά και τα θεωρούμε ως δεδομένα, αλλά αυτά τα αγαθά έχουν δημιουργηθεί ΚΑΙ από τις πρώτες ύλες ΚΑΙ από την εργασία ΚΑΙ από τα Κεφαλαιουχικά εργαλεία και μηχανές δηλ. τελικά από τις επιστήμες. Χωρις όμως τις πρώτες ύλες δηλ. τους πόρους δεν μπορούν να υπάρξουν αγαθά. Οι πρώτες ύλες είναι το παν.
Επομένως κομβικό στοιχείο του Πολιτισμού μας είναι οι πρώτες ύλες και μόνο αυτές, τις οποίες εμείς θα πρέπει να τις φροντίζουμε ως αξίες, που δεν χάνονται σύμφωνα με τον Πρώτο Θερμοδυναμικό Νόμο της Αφθαρσίας της ύλης, αλλά δεν μπορούμε να τις χρησιμοποιήσουμε, αλλά χάνονται με διαφορετικό τρόπο από τη ζωή μας σύμφωνα με το Δεύτερο Θερμοδυναμικό Νόμο της Εντροπίας. Άρα η μείωση της Εντροπίας εμπεριέχεται απόλυτα μέσα σ το σύστημα της «Διαλογής στην Πηγή» των αποβλήτων μας ή των απορριμμάτων μας.
ΕΠΙΜΕΤΡΟ
Δυστυχώς, δεν μας δώσατε την ευκαιρία να περιηγηθούμε όλες τις 926 σελίδες του Νέου ΕΣΔΑ και να εκφράσουμε είτε τη συμφωνία μας είτε τη διαφωνία μας τεκμηριωμένα. Αυτό σημαίνει διαβούλευση.
Η εμφάνιση του opengov.gr πρέπει να αναβαθμιστεί όχι μόνο καλλιτεχνικά, όπου θα μπορούν να συμπεριληφθούν και ορισμένες φωτογραφίες μαζί με τα κείμενα που θα προσδώσουν μια άλλη ευχάριστη φιλική νότα στο χρήστη, αλλά και τη δυνατότητα να συμπεριλαμβάνει και κείμενα σε pdf ή άλλες κοινόχρηστες εφαρμογές.
ΕΠΙΣΗΣ:
1. Υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές, δεν προλάβαμε να τις μετρήσουμε πόσες, για «ενεργειακή αξιοποίηση» των «δευτερογενών (απορριμματογενών) καυσίμων», ιδού, ένας νεολογικός λεξικογραφικός ακροβατισμός για τη λέξη «απορριμματογενών». Το νεολογισμό αυτόν τον ερμηνεύσατε ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ και τον εντάξατε στον ΕΣΔΑ στην έννοια ΑΝΑΚΤΗΣΗ δηλ. στη διαδικασία της καύσης, ως απόρριμμα που μπορεί «να καεί» για την παραγωγή ενέργειας. Δεν είναι δυνατόν να παράγουμε νεολογισμούς και να τους βαφτίζουμε και να τους χρησιμοποιούμε με αυτόν τον τρόπο, κατά το δοκούν. Αν πάτε στο λήμμα «ανάκτηση» του Χρηστικού Λεξικού της Νεοελληνικής γλώσσας της Ακαδημίας Αθηνών», θα δείτε ότι υπάρχει ένα συμπλήρωμα: «ανάκτηση ενέργειας ΟΙΚΟΛ.- ΤΕΧΝΟΛ. 1. Παραγωγή ενέργειας από οργανικά απόβλητα (και ΜΟΝΟ) μέσω ποικίλων διεργασιών (καύσης, πυρόλυσης, αναερόβιας χώνευσης) κλπ. Η λέξη ΑΝΑΚΤΗΣΗ σημαίνει, «η εκ νέου απόκτηση χαμένου πράγματος». Επομένως, μπορούν να καούν ΜΟΝΟ και ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ οργανικά απόβλητα και όχι ότι άλλο υπάρχει μέσα στα ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ απόβλητα. Γνωρίζετε πάρα πολύ καλά ότι, δυστυχώς, η Ελλάδα είναι η χώρα των ΣΥΜΜΕΙΚΤΩΝ (ανάμιξη μαζί δύο ή περισσοτέρων πραγμάτων, ανακατωμένων απορριμμάτων ή αποβλήτων), καμία άλλη χώρα της ΕΕ δεν έχει αυτή τη «ρετσινιά», απόδειξη ότι οι καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είναι συνεχείς και συνέχεια πληρώνουμε πρόστιμα. Αποφασίσατε λοιπόν ό,τι είναι ΣΥΜΜΕΙΚΤΟ (αφαιρουμένων των μετάλλων» να πάει για ΚΑΥΣΗ. Αυτό είναι ένα ΜΕΓΑΛΟ ΛΑΘΟΣ. Στα ελληνικά ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ υπάρχουν τα ΠΑΝΤΑ. Από ψόφιες γάτες μέχρι ίσως και ραδιενεργά απόβλητα. Επομένως είμαστε ΑΠΟΛΥΤΑ ΑΡΝΗΤΙΚΟΙ με την επιλογή σας, διότι η καύση συμμείκτων είναι ΑΠΟΛΥΤΑ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΗ και ως τέτοια ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗ. Δεν μας ενδιαφέρει ποιο πρότυπο ακολουθείτε (γαλλικό κλπ.), ολόκληρη η ελληνική κοινωνία θα είναι απέναντί σας όπως και στα ΣΔΙΤ απορριμμάτων. Η ρήση του νυν περιφερειάρχη Πελοποννήσου και πρώην Δημάρχου Καλαμάτας κ. Παν. Νίκα για τη διαχείριση της Μονάδας Λιπασματοποίησης Απορριμμάτων Καλαμάτας «ΜΟΛΑΚ») όπου «ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΜΠΑΙΝΟΥΝ – ΣΠΟΥΠΙΔΙΑ ΒΓΑΙΝΟΥΝ» είναι απόλυτα χαρακτηριστική και αληθής, που ειπώθηκε όταν τον πίεζαν να επαναλειτουργήσει η «ΜΟΛΑΛ», άσχετα αν ανέχτηκε τη Μαραθόλακκα Καλαμάτας.
Η τυχόν έγκριση του ΕΣΔΑ με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, θα πρέπει να έχει ως προϋπόθεση Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και Μελέτης που θα αφορά στην Υγεία του Πληθυσμού και όλων των άλλων ζωντανών Οργανισμών, για τη σχεδιαζόμενη καύση ΣΥΜΜΕΙΚΤΩΝ ή δευτερογενών απορριμματογενών απορριμμάτων, όπως τα αποκαλείτε.
2. Όλες οι ανακυκλώσιμες συσκευασίες έχουν έναν κωδικό ανακύκλωσης και μεταξύ αυτών τα πλαστικά που διακρίνονται από 7 Κωδικούς. Στη χώρα μας υπάρχει πλήρης ασυδοσία στην αγορά. Μόνον η αλυσίδα LIDL είναι συνεπής (σε μεγάλο βαθμό) για την κωδικοποίηση των συσκευασιών της, ενώ η απόλυτη πλειοψηφία των παραγωγών αλλά και όλα σχεδόν τα άλλα καταστήματα αγνοούν ή θέλουν να αγνοούν την ύπαρξή τους. ΟΙ έλεγχοι ανύπαρκτοι. Οι καταναλωτές αγνοούν τη διαφορά του γερμανικού “The Green Dot (German: Deer Grunge Punk) is the license symbol of a European network of industry-funded systems for recycling the packaging materials, με τη σύμβολο της ανακύκλωσης !!
3. Κανονικά η κωδικοποίηση όλων των ανακυκλώσιμων συσκευασιών και ιδιαιτέρως των πλαστικών θα πρέπει να λάβει νομική αναγνωρησιμότητα και μάλιστα σε σημεία εμφανή και όχι σε κρυφά σημεία, σαν να ντρεπόμαστε να δηλώνεται η ανακυκλωσιμότητά τους. Πώς, λοιπόν, ελαφρά τη καρδία μιλάτε για καύσεις όταν το μεγαλύτερο τμήμα της καύσης αλλά και το πιο επικίνδυνο είναι τα πλαστικά; Αν είναι πρακτικά αδύνατο να διαχωρίσουμε τα πλαστικά, ανάλογα τον κωδικό τους, τότε καταργούμε γενικώς τα πλαστικά. !! ή εναλλακτικά να ανακυκλώνονται όλοι οι κωδικοί μαζί για μια, δεύτερης ή τρίτης κατηγορίας, πρώτη ύλη.
4. Το εντελώς εξωφρενικό της όλης υπόθεσης που λέγεται ΚΑΥΣΗ είναι ότι θα διατεθούν έως και 800 εκατομμύρια ΕΥΡΩ για την ανέγερσή τεσσάρων εργοστασίων και μάλιστα για χρήση μιας 10ετίας. Τι να πρωτοκριτικάρει κανείς για αυτή την ΕΦΥΗ ιδέα;
Α. Με αυτό το ποσό των 800 εκατομμυρίων ΕΥΡΩ μπορούμε να στήσουμε άμεσα ολόκληρο το σύστημα της Διαλογής στην Πηγή στη χώρα μας και να μας περισσέψουν χρήματα.
Β. Αφού μέχρι το 2030 θα πρέπει η ανακύκλωση να φτάσει στην κορυφή, προς τι να δημιουργηθούν αυτά τα 4 εργοστάσια παραγωγής ρεύματος και να διαθέσουμε 800 εκατομμύρια ΕΥΡΩ, πετώντας τα στον αέρα;
Γ. Για την ανέγερσή τους και τον εξοπλισμό τους πόσα εκατοντάδες εκατομμύρια KWH θα σπαταληθούν, πλέον των 800 εκατομμυρίων ΕΥΡΩ;
Δ. Για την απόσβεσή τους πόσες GKWH θα διατεθούν; Και πόσο για να αποσβεστούν οι εγκαταστάσεις και ο μηχανολογικός εξοπλισμός;
Ε. Για τη λειτουργία τους, για μια 10ετία, πόσες GKWH θα απαιτηθούν. Και πόσα εκατομμύρια ΕΥΡΩ για μισθούς και άλλες δαπάνες;
ΣΤ. Για τη λειτουργία τους θα απαιτηθούν δαπάνες για τη μεταφορά των προς καύση αποβλήτων. Έχετε προϋπολογίσει το κόστος των μεταφορών; Απίστευτες ποσότητες καυσίμων θα απαιτηθούν. Κανονικά θα πρέπει να έχουμε αποκλειστικότητα σε κάποιες πετρελαιοπηγές για τον ανεφοδιασμό του στόλου αυτού που θα μετα φέρει κάθε χρόνο 2 εκατομμύρια απόβλητα σε αποστάσεις εκατομμυρίων χιλιομέτρων. Να μην υπολογίσουμε τα υπόλοιπα κόστη μεταφορών, οδηγοί, επισκευές, και ότι χρειάζεται ένα αξιόπιστο στόλο φορτηγών αυτοκινήτων;
Ζ. Αναλογιστήκατε ποιο θα είναι το καθαρό όφελος αυτής της επένδυσης; Εμείς έχουμε την αίσθηση ότι όχι μόνο θα είναι ελλειμματικό 100% αλλά θα πληρώσουμε και επί πλέον κόστη. Αν συνυπολογίσουμε τις καύσεις των αποβλήτων και όλων των άλλων διαδικασιών μεταφοράς τους οι εκπομπές σε διοξείδιο του άνθρακα θα συμβάλλουν αναίτια στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και συνακόλουθα στην κλιματική αλλαγή.
Η. Για να ΣΥΝΑΙΝΕΣΟΥΜΕ απαιτούνται να είναι γνωστοί οι λογαριασμοί. Γιατί οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους.
5. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε (γιατί δεν προλάβαμε) αν κάθε στοιχείο που αναφέρετε έχει και την αντίστοιχή τεκμηρίωση (πίνακες, διαγράμματα κλπ.), μάλλον είναι υποθετικά.
6. Στο, ΕΣΔΑ δεν υπάρχει καμία αναφορά στην Απόφαση αριθ. 1386/2013/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 20ης Νοεμβρίου 2013 σχετικά με γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2020 «Ευημερία εντός των ορίων του πλανήτη μας» . Ένα κείμενο πιλότος του τι πρέπει να γίνει, γιατί πρέπει να γίνει, και από ποιόν πρέπει να γίνει. Είναι ο γενικός «μπούσουλας», η πυξίδα για την 7ετία 2013 – 2020. Τελικά ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΣΧΕΔΟΝ ΤΙΠΟΤΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ από ότι προβλεπόταν. Θα κληθεί η σημερινή κυβέρνηση να «απολογηθεί» για τα πεπραγμένα της χώρας μας. Μην αναφερθούμε στην «κρίση» γιατί η κρίση προήλθε διαχρονικά από την αβελτηρία μας.
7. Ο ΕΟΕΑΝ είναι απολύτως αδύνατον να συντονίσει τις ανακυκλώσιμες συσκευασίες που είναι μόνο για την Ελλάδα δισεκατομμύριο ή ακόμα και δισεκατομμύρια τεμάχια πλαστικά και χαρτόνια.
8. Υπάρχουν και πάρα πολλά άλλα θέματα που δεν προλαβαίνουμε να τα αναφέρουμε λόγω λήξης της Διαβούλευσης.
9. Ελπίζουμε την επόμενη φορά να υπάρχει περισσότερος χρόνος. Τώρα βιάζεστε πολύ. Αλλά εμείς επιμένουμε για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και Μελέτης που θα αφορά στην Υγεία του Πληθυσμού και των άλλων ζωντανών Οργανισμών, για τη σχεδιαζόμενη καύση ΣΥΜΜΕΙΚΤΩΝ ή δευτερογενών απορριμματογενών απορριμμάτων, όπως τα αποκαλείτε, πριν από τη ΠΥΣ.
10. Πάντως, οι τρόποι που επιλέξατε για τη διαχείριση των απορριμμάτων δεν έχουν αειφορικό πρόσημο και ειδικότερα η καύση.
11. Πάντως, για μια τόσο σημαντική Διαβούλευση, η συμμετοχή με 18 μέχρι σήμερα Σχόλια είναι μια ομολογουμένως αποτυχημένη Διαβούλευση.
Καλαμάτα 20.8.2020 με την κλεψύδρα στο 00 !!
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
1.Όπως αναφέρεται στους ορισμούς, στα ΑΣΑ περιλαμβάνονται τα ανάμεικτα απόβλητα που συλλέγονται χωριστά από άλλες πηγές εκτός των νοικοκυριών και είναι παρόμοια ως προς τη φύση και τη σύνθεση με τα οικιακά απόβλητα.
Τα απόβλητα αυτά δύναται να προέρχονται από εμπορικά κέντρα, αεροδρόμια, λιμένες, βιομηχανίες κ.ά.
Τα απόβλητα αυτά στην παρούσα κατάσταση οδηγούνται κατά κύριο λόγω προς διάθεση, ιδίως στην Περιφέρεια Αττικής, καθώς δεν υπάρχει δυνατότητα διαχείρισής τους σε ιδιωτικές εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων. Αιτία του γεγονότος αυτού αποτελεί η αδυναμία αδειοδότησης ιδιωτικών εγκαταστάσεων για τη διαχείριση ΑΣΑ προερχόμενων εκτός δημοτικών δραστηριοτήτων, χωρίς την προηγούμενη έγκριση από το ΦΟΣΔΑ της εκάστοτε περιφέρειας.
Προτείνεται να γίνει απεμπλοκή της κατηγορίας των ΑΣΑ, που προέρχονται από άλλες πηγές εκτός των νοικοκυριών, από τους ΦΟΣΔΑ προκειμένου να καταστεί δυνατή η διαχείριση αυτών από ιδιωτικές εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων και κατ’ επέκταση να μειωθούν οι ποσότητες που οδηγούνται προς διάθεση σε ΧΥΤΑ.
2.Στην ενότητα ‘ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΤΟ ΝΕΟ ΕΣΔΑ’ (σελίδα 10 από 729 του pdf), πριν την πρόταση / μέτρο: «Δημιουργία και οργάνωση χώρων υγειονομικής ταφής επικινδύνων αποβλήτων» και προκειμένου να ικανοποιείται η στρατηγική της ΕΕ για την προώθηση μεθόδων ανακύκλωσης / ανάκτησης αποβλήτων, έναντι της ταφής, να περιλαμβάνεται ως πρόταση / μέτρο: “Ενίσχυση και δημιουργία μονάδων διαχείρισης επικινδύνων αποβλήτων”.
3.Στην ενότητα ‘ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΤΟ ΝΕΟ ΕΣΔΑ’ (σελίδα 10 από 729 του pdf), και στην πρόταση / μέτρο: “Προώθηση της παραγωγής εναλλακτικών δευτερογενών καυσίμων από τις ΜΕΑ και από τα υπολείμματα των ΚΔΑΥ”, να καταστεί σαφές ότι η αναφορά περιλαμβάνει και επικίνδυνα απόβλητα.
4.Στην ενότητα, ‘ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ, ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ …. ΠΟΥ ΚΑΛΕΙΤΑΙ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ Ο ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ’ (σελίδα 14 από 729 του pdf), στην ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ της σελίδας 15 από 729 του pdf, πέρα από τα ρεύματα επικινδύνων αποβλήτων, να γίνεται αναφορά και στα μη επικίνδυνα απόβλητα που παραλαμβάνονται από λιμενικές εγκαταστάσεις, τη διαχείριση των οποίων ορίζει ο Φορέας Διαχείρισης Λιμένα στο Σχέδιο Παραλαβής και Διαχείρισης Αποβλήτων.
5.Βασική προϋπόθεση για την επιτυχή υλοποίηση οποιουδήποτε σχεδιασμού αποτελεί η δέσμευση και η ενεργή συμμετοχή των εμπλεκομένων, που θα κληθούν και να τον εφαρμόσουν. Αυτό ισχύει τόσο σε επίπεδο φυσικών προσώπων όσο και σε επίπεδο εταιρειών / βιομηχανιών. Συνεπώς η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση όσων θα συμβάλουν στην αποτελεσματική διαλογή / διαχωρισμό στην πηγή είναι ιδιαίτερα σημαντική. Σίγουρα όμως, πέρα από την ευαισθητοποίηση είναι αναγκαία η θέσπιση οικονομικών κινήτρων ή / και αντικινήτρων που θα εξασφαλίσουν την επιτυχία του εγχειρήματος.
6.Κεφάλαιο 1.4.3 (σελίδα 33 από 729 του pdf), στην ενότητα ‘Βιομηχανικά Απόβλητα’ (σελίδα 39 από 729 του pdf), πρωτίστως να αναφέρεται «η χώρα επιβάλλεται να αποκτήσει το συντομότερο περισσότερες εγκαταστάσεις διαχείρισης επικινδύνων αποβλήτων. Για τις κατηγορίες αποβλήτων που δεν δύναται να αξιοποιηθούν και προορίζονται αποκλειστικά και μόνο για ταφή, επιβάλλεται να δημιουργηθούν το συντομότερο και ΧΥΤΕΑ».
Σύμφωνα με τους στόχους διαχείρισης των ΒΕΑ θα πρέπει να αυξηθεί στο μέγιστο δυνατό η ανάκτηση/αξιοποίηση αυτών μέσω της απορρόφησης από άλλους παραγωγικούς κλάδους, ιδίως ως πρώτη ύλη ή καύσιμο. Στόχος που δύναται να επιτευχθεί μέσω των εγκαταστάσεων επεξεργασίας επικίνδυνων αποβλήτων.
Τέλος, θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι οι ΧΥΤΕΑ θα πρέπει να αποτελούν την έσχατη λύση για τη διαχείριση των ΒΕΑ, όπως άλλωστε ορίζεται στην Οδηγία 2008/98/ΕΚ και τον Ν.4042/2012.
7.Στο κεφάλαιο 2.1.4 (σελίδα 64 από 729 του pdf), στους ‘Στόχους Διαχείρισης’ του πίνακα 9, να προστεθεί ως στόχος ‘Απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης ΜΕΑ για την επεξεργασία ΑΣΑ’.
8.Στο υποκεφάλαιο 2.1.5.4.5 (σελίδα 96 από 729 του pdf), στην ενότητα ‘ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ’, να είναι σαφές ότι το εναλλακτικό σενάριο 2, περιλαμβάνει γενικά ενεργοβόρες βιομηχανίες, με την τσιμεντοβιομηχανία να αναφέρεται ως παράδειγμα και όχι ως αποκλειστική επιλογή. Στην ίδια ενότητα, καλό θα ήταν στους ποσοτικούς υπολογισμούς που εξετάζουν την αποτελεσματικότητα των δύο σεναρίων ως προς την επίτευξη του εθνικού στόχου μείωσης του ποσοστού αποβλήτων προς ταφή, να συνυπολογιστεί η ποσότητα εναλλακτικού δευτερογενούς καυσίμου που εισάγεται από τις τσιμεντοβιομηχανίες, με ευνοϊκότερα για αυτές οικονομικά δεδομένα και επεξεργάζεται σε προτεραιότητα από τις εγχώριες ποσότητες εναλλακτικού καυσίμου.
9.Με σκοπό την προώθηση των διεργασιών ανακύκλωσης / ενεργειακής αξιοποίησης, είναι αναγκαίο να τεθεί το πλαίσιο στις ενεργοβόρες βιομηχανίες, βάσει του οποίου θα καθορίζονται ποσοστά ή άλλες παράμετροι, σχετικά με παραλαβή και επεξεργασία εναλλακτικών δευτερογενών καυσίμων εγχώριων ή / και από εισαγωγή.
Με σκοπό την ελαχιστοποίηση των αποβλήτων που οδηγούνται προς ταφή, να τεθούν περιορισμοί ή/και να δοθούν κίνητρα στους παραγωγούς των αποβλήτων προκειμένου η διαχείριση αυτών να γίνεται αποκλειστικά μέσω αδειοδοτημένων εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων ώστε να αξιοποιούνται στο μέγιστο δυνατό όπως ορίζεται στην Οδηγία 2008/98/ΕΚ και τον Ν.4042/2012.
ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΥΠΕΝ – ΚΕΔΕ – ΕΝΠΕ – ΤΕΕ – ΠΟΕ ΟΤΑ
Παρέμβαση του Ελληνικού Δικτύου ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece για το
ΝΕΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ
19 Αυγούστου 2020
Ανθέων 72, 12461, Χαϊδάρι | Τηλέφωνο: 690 7720897 – 215 5257408 | Mail: naturefriendsgreece@gmail.com
[ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι θέσεις των ΦτΦ θα κατατεθούν επιπρόσθετα με ΥΠΟΜΝΗΜΑ στο ΥΠΕΝ και στους αρμόδιους φορείς με φωτογραφίες και ενεργούς συνδέσμους]
I – ΕΙΣΑΓΩΓΗ:
Α. Το Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ΦτΦ α) πρότεινε με επιστολή προς το ΥΠΕΝ (07.08.2020) την παράταση της δημόσιας διαβούλευσης τουλάχιστον μέχρι 10 Σεπτεμβρίου 2020 β) με επιστολή του (12.08.2020) προς ΚΕΔΕ, ΤΕΕ, ΕΝΠΕ, ΠΟΕ-ΟΤΑ ζήτησε να καταθέσουν τις απόψεις τους για το νέο ΕΣΔΑ έτσι ώστε να ληφθούν υπόψη των ΦτΦ στη διαμόρφωση θέσεων και προτάσεων προς το ΥΠΕΝ. Δυστυχώς τόσο το ΥΠΕΝ (α) όσο και οι εμπλεκόμενοι φορείς (β) δεν ανταποκρίθηκαν στα αιτήματά μας.
Β. Η παρέμβαση των ΦτΦ στη δημόσια διαβούλευση περιορίζεται στο Κεφάλαιο ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ επειδή ο χρόνος που καθόρισε το ΥΠΕΝ είναι ιδιαίτερα περιορισμένος.
Γ. Θεωρούμε το κεφάλαιο ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΚΣΚΑΦΩΝ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΩΝ (ΑΕΚΚ) είναι ιδιαίτερα σημαντικό, συνδέεται άμεσα με τα ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ, ωστόσο λυπούμαστε που δεν έχουμε το χρόνο να παρέμβουμε.
Δ. Η κριτική και οι προτάσεις που καταθέτουν οι ΦτΦ βασίζονται στις πάγιες θέσεις του οργανισμού για μια «Οικολογική, Αποκεντρωμένη, Ολοκληρωμένη και Κοινωνικά Δίκαιη Διαχείριση των Αστικών Αποβλήτων» (26/7/2013), οι οποίες έχουν επικαιροποιηθεί στις 10/2/2015 με αφορμή το «Τριήμερο Συνέδριο για τη Διαχείριση των Απορριμμάτων στην Αττική» που διοργάνωσε η Περιφέρεια Αττικής, και συνεχώς επεξεργάζονται και εμπλουτίζονται, λαμβάνοντας υπόψη μας τις αλλαγές που πραγματοποιούνται, τις καλές πρακτικές σε διεθνές, Ευρωπαϊκό και Εθνικό Επίπεδο.
Ε. Οι ΦτΦ διαχειρίζονται το ειδικό blog «Λιγότερα Απόβλητα – Καλύτερη Ζωή» το οποίο λειτουργεί ως ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ μείωσης και διαχείρισης αποβλήτων, αλλά και ως «πομπός» ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και προβολής της βασικής αρχής του οργανισμού «Το καλύτερο απόβλητο είναι αυτό που δεν παράχθηκε ποτέ» https://zerowastegr.wordpress.com/.
ΣΤ. Ο ελάχιστος χρόνος που όρισε το ΥΠΕΝ μας επιτρέπει να εκτιμήσουμε τη διαβούλευση προσχηματική, υποκριτική και μη δημιουργική. Η συμμετοχή μας στη δημόσια διαβούλευση για τα νέο ΕΣΔΑ γίνεται κυρίως για την υπεράσπιση του θεσμού e-government και όχι γιατί εξασφαλίζεται η δημόσια, δημοκρατική, ελεγκτική και δημιουργική συμμετοχή φορέων και πολιτών.
ΙΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ (2015)
Στο Νέο ΕΣΔΑ που καταθέσατε αξιολογείτε με λάθος τίτλο αυτόν που ήδη υπάρχει και σχεδιάζετε την τροπόποιησή του (σ.16). Ο πραγματικός τίτλος του υφιστάμενου ΕΣΔΑ είναι «Κύρωση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων» ΦΕΚ B 2706/2015.
Η άποψή μας είναι ότι η φιλοσοφία του υφιστάμενου ΕΣΔΑ ήταν σε θετική κατεύθυνση γιατί διαπνέεται από το όραμα της «Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων». Αυτός ο όρος «πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων» που «κάνει τη διαφορά» δεν υπάρχει ή είναι αδύναμος με τον τρόπο που περιγράφεται στο νέο σχεδιασμό, ανεξαρτήτως αν υφιστάμενος ΕΣΔΑ δεν εφαρμόστηκε στην πράξη από την προηγούμενη κυβέρνηση.
Σημαντικό μερίδιο ευθύνης για τη «μη εφαρμογή του ΕΣΔΑ» έχουν και οι Περιφέρειες με τους ΠΕΣΔΑ, με ακραία την περίπτωση τον ΠΕΣΔΑ Αττικής και τη διαιώνιση της λειτουργίας του ΧΥΤΑ Φυλής, καθώς και οι Δήμοι οι οποίοι «υποχρεώθηκαν» να καταθέσουν Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων, χωρίς να τα «πιστέψουν» και να δρομολόγησαν την εφαρμογή τους.
Σε θετική κατεύθυνση εκτιμούμε ότι ήταν οι «συνοδοί» νόμοι και οι ΚΥΑ για τις πλαστικές σακούλες (ΦΕΚ B 2812/ 2017), ο νόμος για την Ανακύκλωση 4496/2017, ο Κανονισμός τιμολόγησης Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ)-(ΦΕΚ Β’ 1277/15-04-2019), οι Κυρώσεις στους Δήμους που δεν προωθούν την ανακύκλωση και τη διαλογή στην πηγή ΦΕΚ (2218 Β/08.06.2019) και η Εθνική Στρατηγική για την Κυκλική Οικονομία (ΥΠΕΝ 2018).
ΑΠΟΨΗ: Θεωρούμε το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο για την πρόληψη, μείωση και διαχείριση των ΑΣΑ σε εθνικό επίπεδο ικανοποιητικό αλλά μη αποδοτικό. Συμφωνούμε με το δεύτερο τμήμα της δικής σας αξιολόγησης, ότι δηλαδή δεν έγιναν «… οι δράσεις, που θα οδηγούσαν σε επιτυχή εφαρμογή του [πρακτικά μέτρα εφαρμογής]» δεν συμφωνούμε όμως με το πρώτο μέρος, ότι δηλαδή «Εθνικός Σχεδιασμός δεν εμπεριείχε το μείγμα των απαιτούμενων μέτρων…».
Ένα σημαντικό θετικό στοιχείο του υφιστάμενου σχεδιασμού ήταν η πρόβλεψη για την «αλλαγή συμπεριφοράς και αντίληψης», το πλαίσιο του προγράμματος που έχει επεξεργαστεί το «Τμήμα Περιβάλλοντος, Τροφίμων και Αγροτικών Υποθέσεων του Ενωμένου Βασιλείου»/ Department for Environment, Food and Rural Affairs- Defra MODEL 4E (Enable/ Καθιστώ ικανούς – Engage/ Προκαλώ τη συμμετοχή – Encourage/ Ενθαρρύνω –Exemplify/ Αναδεικνύω καλές πρακτικές).
Δυστυχώς αυτό το μοντέλο δεν εφαρμόστηκε και ίσως να ήταν μία από τις σοβαρότερες αιτίες για την μη «επιτυχή εφαρμογή» του υφιστάμενου ΕΣΔΑ. (για το Defra MODEL4E θα επανέλθουμε στη συνέχεια).
III – ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΕΣΔΑ
1. ΕΣΔΑ και 17 ΣΒΑ: Στο νέο ΕΣΔΑ δεν υπάρχει καμία αναφορά για τους 17 Στόχους Βιώσιμους Ανάπτυξης του ΟΗΕ/ AGENDA 2030 και ειδικότερα οι στόχοι και υποστόχοι για τη μείωση και την οικολογικά και κοινωνικά δίκαιη διαχείριση των αποβλήτων (ενδεικτικά οι ΣΒΑ 6, 11,12. Ο βασικός υποστόχος 11.6 απουσιάζει: «Έως το 2030, μείωση του δυσμενούς, κατά κεφαλήν, περιβαλλοντικού αντίκτυπου των πόλεων, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην ποιότητα του αέρα και τη διαχείριση των αστικών και άλλων αποβλήτων».
2. ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΙΕΡΑΡΧΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: Παρά το γεγονός ότι γίνεται μια ισχνή αναφορά στην «…πυραμίδα ιεράρχησης των μεθόδων διαχείρισης των αποβλήτων…» (σ.24) το «σήμα κατατεθέν», δηλαδή το καθιερωμένο παγκόσμιο σχήμα της πυραμίδας Hierarchy of Waste Management, στο οποίο με εύληπτο τρόπο παρουσιάζονται οι «Επιθυμητές και λιγότερο επιθυμητές επιλογές» απουσιάζει και αυτό.
3. ΕΣΔΑ – ΕΛΛΕΙΨΗ ΟΡΑΜΑΤΟΣ και ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ: Ο νέος ΕΣΔΑ δεν είναι οραματικός και δεν διαπνέεται από τη φιλοσοφία της «Πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων», ίσως για αυτόν το λόγο οι συντάκτες του «κρύβουν» το σχήμα της πυραμίδας (ΙΙΙ -2). Η βέλτιστη επιλογή στην «πυραμίδα ιεράρχησης είναι η πρόληψη». Ο νέος ΕΣΔΑ δεν δημιουργεί εκείνο το «φαντασιακό», κατά τον Κορνήλιο Καστοριάδη, το οποίο θα εμπνεύσει την κοινωνία με αντικαταναλωτικά πρότυπα και θα την ενεργοποιήσει να πάρει μέρος ενεργά στον έλεγχο αλλά και στην υλοποίηση της πρόληψης, της μείωσης και της οικολογικά, αποκεντρωμένης και κοινωνικά δίκαιης διαχείρισης των ΑΣΑ.
4. ZERO WASTE – ΜΗΔΕΝΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ: Μια ακόμα απόδειξη για την μη προβολή της πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων είναι η άγνοια ή η απόκρυψη ή η αντίθεση που έχουν οι συντάκτες του νέου ΕΣΔΑ με το σύνθημα και το παγκόσμιο κίνημα ZERO WASTE. Ένα σύνθημα και μια εκστρατεία που έχει αγκαλιάσει εκατομμύρια νέους σε όλο τον κόσμο. Δεν είναι θέμα ότι δεν υπάρχει το σύνθημα αλλά το γεγονός ότι δεν παρουσιάζεται η φιλοσοφία και η πολιτική της πρόληψης στο νέο ΕΣΔΑ. Περισσότερα: ZERO WASTE EUROPE 2019 – ANNUAL REPORT |Μηδενικά απόβλητα στην Ευρώπη- Ετήσια Έκθεση 2019 https://bit.ly/3iWqEXh
5. «ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΙΔΙΑ» -ΙΔΙΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟ 2030 – ΔΥΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ: Η έλλειψη οράματος και φιλοσοφίας (ΙΙΙ – 3,4) ακολουθείται από τον εφησυχασμό και την ικανοποίηση να καταφέρουμε «μια από τα ίδια», όπως και το 2019, το ίδιο και το 2030. Συγκεκριμένα παρουσιάζουμε δύο παραδείγματα, από τις Περιφέρειες Αττικής και Κρήτης. Από τα παραδείγματα και τα στοιχεία, φαίνεται πολύ καθαρά ότι η μείωση της παραγωγής ΑΣΑ είναι ασήμαντη. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι αριθμοί ενδεχομένως να έχουν τοποθετηθεί από το ΥΠΕΝ από τα στοιχεία των ΠΕΣΔΑ Αττικής και Κρήτης. [Αναλυτική παρουσίαση στον πίνακα που ακολουθεί]
ΠΙΝΑΚΑΣ
2019 2030 2019 2030
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ | σελ.591 – πίνακας 403 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ | σελ.591 – πίνακας 403 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ | σελ.657 – πίνακας 482 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ | σελ.657 – πίνακας 482
Παραγωγή ΑΣΑ /t 1.992.159 1.876.867 401.373 378.144
ΜΟΝΙΜΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ 3.742.235 3.595.192 634.930 609.982
ΕΠΟΧΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ 26.158 53.119 92.946 188.748
ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ 3.768.393 3.648.312 727.876 798.730
Παραγωγή ΑΣΑ ανά κάτοικο Kg 529 514 551 473
5 – ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ/ ΣΔΙΤ (σ.131). Οι πρόσφατες εξελίξεις με την Επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ) Πελοποννήσου μέσω ΣΔΙΤ, θα πρέπει να σας κάνει να επανεξετάσετε τη θέση σας. Ιδιαίτερα οι βασικές παρατηρήσεις της Κομισιόν για τη ΣΔΙΤ Πελοποννήσου, αναφορικά με την υπερ-κοστολόγηση και την υπερ-διαστασιολόγηση των μονάδων είναι αποκαλυπτικές, ανησυχητικές αλλά και τροχιοδεικτικές για τα έργα τα οποία προβλέπονται μέσω ΣΔΙΤ στο Νέο ΕΣΔΑ. [Η επιστολή της Κομισιόν https://bit.ly/2FrO3Bw%5D. Οι παρατηρήσεις της κομισιόν, που είχαν ως αποτέλεσμα να αποσύρετε το φάκελο του έργου «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ» https://bit.ly/2Q5N7Fe προφανώς συνδέονται με τις «εγγυημένες ποσότητες» των ΜΕΑ, οι οποίες έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την πολιτική της πρόληψης και της μείωσης των ΑΣΑ, άρα σε αντίθεση με τους Παγκόσμιους και Ευρωπαϊκούς Στόχους (ΙΙΙ -1,2]. Η κατασκευή των 27 μονάδων μέχρι τέλος του 2023 αν γίνουν μέσω ΣΔΙΤ, και κατά συνέπεια με υπερ-κοστολόγηση και υπερ-διαστασιολόγηση που συνηθίζεται κατά κανόνα, είναι ασύμφορη για την οικονομία αλλά και για το περιβάλλον, γιατί στην καλύτερη περίπτωση θα βασίζεται στη διατήρηση και στην εξασφάλιση των ποσοτήτων ΑΣΑ που παράχθηκαν το 2019, και όχι στη μείωση ποσοτήτων ΑΣΑ, που είναι παγκόσμιος και Ευρωπαϊκός στόχος. Απόδειξη είναι και οι προβλέψεις του νέου ΕΣΔΑ για το 2030 (διάβαζε και ΙΙΙ – 4).
6 – ΚΑΥΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. Η μέθοδος της καύσης ή κατ’ ευφημισμόν «ανάκτηση ενέργειας» και η δημιουργία εργοστασίων που την προετοιμάζουν διαπερνά το νέο ΕΣΔΑ. Τα προβλήματα που έχει δημιουργήσει η καύση RDF-SRF στη τσιμεντοβιομηχανία του Βόλου, με ευθύνη και της προηγούμενης κυβέρνησης, θα ενταθούν όπως προκύπτει και με την αίτηση της ΑΓΕΤ με την οποία ζητά από τον ΕΔΣΝΑ (ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΉΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ) να της δώσει 5.000 τόνους αποβλήτων για να τα κάψει πειραματικά στο Βόλο και στο Αλιβέρι. (21/7/2020). ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η καύση αποβλήτων αποτελεί κόκκινο πανί για το οικολογικό κίνημα.
Ecologic, Institute for International and European Environmental Policy: The recovery of waste is further separated into categories: recovery of materials and recovery of energy. Whichever of these two options is better for the environment and human health is the preferred; the recovery of materials is most often the more preferred option. Recovery of materials includes activities such as recycling and composting. These activities generally require a collection system, as well as a method of material processing or conversion into a new product. Recovery of energy, such as incineration, is usually the less preferred option. https://bit.ly/3iPxG07
7 – Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΒΕΛΤΙΣΗ ΕΠΙΛΟΓΗ. Τουλάχιστον από τις 22 Ιανουαρίου 2018 που δημοσιεύτηκε από τη GAIA η αποκαλυπτική έκθεση «RECYCLING IS NOT ENOUGH – It’s time to rethink how to solve the plastic waste crisis» https://bit.ly/2YcsPhP είναι γνωστό σε όσους ασχολούνται με σοβαρό και συστηματικό τρόπο ότι η ανακύκλωση πλαστικών δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στο περιβάλλον με αποτέλεσμα αρκετές χώρες όπως η Κίνα να έχουν διακόψει ή περιορίσει την εισαγωγή πλαστικών. https://bit.ly/2EaRTP4. Πολλά ερωτηματικά προκύπτουν με τις συχνές πυρκαγιές σε εργοστάσια ανακύκλωσης πλαστικών στη χώρα μας και πρόσφατα στη Μεταμόρφωση (Κουκουβάουνες). Για την «Πυρκαγιά στη Μεταμόρφωση: Η αποθήκευση και το αδιέξοδο της ανακύκλωσης» διαβάστε στο άρθρο του έγκριτου δημοσιογράφου Γιώργου Λιάλιου https://bit.ly/2CDI4IR.
8 – ΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΤΥΧΕΙ. Οι δύο βασικοί «διαχειριστές» της ανακύκλωσης στην Ελλάδα κατά τη γνώμη μας έχουν αποτύχει στο έργο τους α) η ΕΕΑΑ (Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης) με τους μπλε κάδους, η οποία «ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 2001 αποτέλεσε πρωτοβουλία ελληνικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στην παραγωγή συσκευασιών και την εμπορία συσκευασμένων προϊόντων…» https://bit.ly/322mPcA (δηλαδή είναι οι παραγωγοί των συσκευασιών) β) η ΑΝΤΑΠΟΔΟΤΙΚΗ ανακύκλωση (σπιτάκια ανακύκλωσης) https://bit.ly/327PigP. Ο νέος ΕΣΔΑ θα πρέπει να αναζητήσει νέες μορφές ανακύκλωσης, αν θέλει να πετύχει τους στόχους του. Μία πρόταση είναι να δώσει «στους Δήμους δυνατότητα να διαθέτουν, εμπορεύονται, τα προϊόντα ανάκτησης αποβλήτων» (Περισσότερα IV -3).
9 – ΝΕΟΣ ΕΣΔΑ, η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ και ΦΟΡΕΩΝ. Στο κείμενο υπάρχουν τουλάχιστον τρεις αναφορές για το θέμα αυτό: α) Ευαισθητοποίηση των πολιτών – ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην ανακύκλωση (σ.9) β) Σχεδιασμός και υλοποίηση ενός Ολοκληρωμένου Επικοινωνιακού Σχεδίου Δράσης (σ.40) γ) Ενημέρωση και Συμμετοχή Κοινού και Φορέων (σ.41). Παρ’ όλα αυτά δεν καταγράφεται ένα πιστοποιημένο και αξιόπιστο μοντέλο για την «Την Ενθάρρυνση των κοινωνικών πρωτοβουλιών για την πιο άμεση συμμετοχή στη διαχείριση των αποβλήτων, στο πλαίσιο ενός συστήματος δημόσιας αποκεντρωμένης διαχείρισης» και τη «Διασφάλιση της υψηλής προστασίας του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας».
Αν και η ενημέρωση και η συμμετοχή του κοινού από μόνη της δεν είναι αρκετή, απαιτείται να συνυπάρχει με την αποκεντρωμένη, οικολογική και κοινωνικά δίκαιη, αξιόπιστη διαχείριση των αστικών αποβλήτων. Επιβάλλεται το σύστημα «ενημέρωσης και συμμετοχής των πολιτών» να περιγράφεται, να προβλέπονται οι οικονομικοί πόροι και η διαφανής και δίκαιη κατανομή τους.
Ένας από τους λόγους, ίσως και ο σοβαρότερος, για τη μη υλοποίηση του υφιστάμενου ΕΣΔΑ, για την «αλλαγή συμπεριφοράς και αντίληψης» όλων των εμπλεκομένων μερών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, θεωρούμε ότι είναι η μη εφαρμογή του Defra MODEL4E (Enable/ Καθιστώ ικανούς – Engage/ Προκαλώ τη συμμετοχή – Encourage/ Ενθαρρύνω –Exemplify/ Αναδεικνύω καλές πρακτικές).
IV – ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1. Η κατανομή αρμοδιοτήτων ανά εμπλεκόμενο φορέα (πέραν των ήδη υπαρχόντων) για τη διενέργεια ελέγχων εφαρμογής του νέου ΕΣΔΑ: Επιθεωρητές περιβάλλοντος / ΕΟΑΝ / ΑΑΔΕ / ΕΦΕΤ / ΓΓΠΚ (σ.282) μπορεί «να ακούγονται ευχάριστα στ’ αυτιά μας» όπως λέει και ο γνωστός τραγουδοποιός, ωστόσο όλες οι προαναφερόμενες υπηρεσίες είναι υποστελεχωμένες, χωρίς υλικοτεχνικές υποδομές κ.ά.
2. Κριτήρια Χωροθέτησης Μελλοντικών/ Προβλεπόμενων Υποδομών (σ.326). Εκτός των κριτηρίων που περιγράφονται στο νέο ΕΣΔΑ, θα πρέπει η χωροθέτηση να είναι αποκεντρωμένη και κοινωνικά δίκαιη. Η διαχρονική και ισχύουσα λογική και πολιτική «οι φτωχοί θα φάνε τη ρύπανση» θα πρέπει να αλλάξει. Το παράδειγμα του ΧΥΤΑ Φυλής, ο μοναδικός στην Αττική, είναι προς αποφυγή.
3. Οι Δήμοι να έχουν τη δυνατότητα να διαθέτουν, εμπορεύονται, τα προϊόντα ανάκτησης αποβλήτων.
4. Να ενταχθούν στο σύστημα «ανάκτησης αποβλήτων» εκείνοι που ήδη εργάζονται με άτυπες μορφές εργασίας στο σημερινό σύστημα. Ανακύκλωση χωρίς τους ανθρώπους που συλλέγουν τα ανακυκλώσιμα δεν γίνεται…| RECYCLING WITHOUT RECYCLERS IS GARBAGE https://bit.ly/34iejIS
V – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Το Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece εκτιμά ότι ο νέος ΕΣΔΑ δεν ανταποκρίνεται στους Παγκόσμιους και Ευρωπαϊκούς Στόχους, δεν διαπνέεται από τη φιλοσοφία της πρόληψης και της μείωσης των ΑΣΑ, βασίζεται στη δημιουργία νέων εργοστασίων με την αναξιόπιστη και βλαπτική για το δημόσιο συμφέρον μέθοδο ΣΔΙΤ, δρομολογεί απροκάλυπτα την καύση αποβλήτων που αποτελεί κόκκινο πανί για το οικολογικό κίνημα.
Οι ΦτΦ ανεξαρτήτως από την αρνητική εκτίμηση που έχουν για το νέο ΕΣΔΑ θα στηρίξουν επιμέρους πλευρές του, όπως π.χ. τα Πράσινα Σημεία, καθώς και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών, με την προϋπόθεση να γίνεται με διαφάνεια, αντικειμενικότητα και με πιστοποιημένο σύστημα (ΙΙΙ – 8).
Οι ΦτΦ παράλληλα θα συνεχίσουν την εκστρατεία «Λιγότερα Απόβλητα – Καλύτερη Ζωή», θα προβάλλουν καλές πρακτικές, θα συνεργάζεται και θα αναπτύσσει κοινές δράσεις σε όλα τα επίπεδα (πολιτικό, κοινωνικό).
VI – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ | ΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΣΚΕΨΗ
1. Κάνε τη Διαχείριση των Αστικών Αποβλήτων όπως η GLEN EIRA, Δήμος της Αυστραλίας που ενημερώνει τους κατοίκους ακόμα και στην Ελληνική γλώσσα https://bit.ly/2Y9o7RB
2. Πριν από την ανακύκλωση: Οι ΦτΦ επιμένουν να προβάλλουν τις τρεις προηγούμενες κατά σειρά επιλογές πριν από την ανακύκλωση: Πρόληψη, Μείωση όγκου, Επανάχρηση ειδών, σε συνδυασμό με αξιόπιστα και δίκαια συστήματα διαχείρισης και με την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και με τη συμμετοχή των πολιτών. https://bit.ly/34eph2a
3. Νέα έκδοση: Η ανακύκλωση και η κυκλική οικονομία δεν είναι αρκετή https://bit.ly/3azubYE
4. ZERO WASTE EUROPE 2019 – ANNUAL REPORT |Μηδενικά απόβλητα στην Ευρώπη- Ετήσια Έκθεση 2019 https://bit.ly/3iWqEXh
5. Ας ξεκαθαρίσουμε κατ΄ αρχή τι είναι οι Σ.Μ.Α . Είναι Σταθμοί Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων . https://bit.ly/315ExfO
6. 16.2 κιλά ηλεκτρονικά απόβλητα «παράγει» κάθε άνθρωπος στον κόσμο| Στηρίζουμε το ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΥΗ – RIGHT TO REPAIR https://bit.ly/320Bepu
7. Ανακύκλωση χωρίς τους ανθρώπους που συλλέγουν τα ανακυκλώσιμα δεν γίνεται…| RECYCLING WITHOUT RECYCLERS IS GARBAGE https://bit.ly/34iejIS
8. «RECYCLING IS NOT ENOUGH – It’s time to rethink how to solve the plastic waste crisis» https://bit.ly/2YcsPhP
9. Ecologic, Institute for International and European Environmental Policy – EU Waste Policy and Challenges for Regional and Local Authorities https://bit.ly/3iPxG07
10. ppCΙΤΥ – Ολοκληρωμένο Σύστημα Λήψης Χωρικών Αποφάσεων & Συμμετοχικού Σχεδιασμού https://www.commonspace.gr/ppcity
11. Defra MODEL 4E (Enable/ Καθιστώ ικανούς – Engage/ Προκαλώ τη συμμετοχή – Encourage/ Ενθαρρύνω – Exemplify/ Αναδεικνύω καλές πρακτικές) https://www.wrap.org.uk/content/defra-4es-model
12. Επιμορφωτικό υλικό – Φυλλάδια – VIDEO https://bit.ly/2Ec6RUQ
13. Λιγότερα Απόβλητα – Καλύτερη Ζωή. Ενημερωτικό blog των ΦτΦ https://zerowastegr.wordpress.com/
———–
Το Ελληνικό Δίκτυο «ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ»/Naturefriends Greece, έχει νομική μορφή σωματείου, ιδρύθηκε το 2007 και αποτελεί τμήμα της Διεθνούς Οργάνωσης Naturefriends International/NFI (1895). https://www.nf-int.org
Από το 2018 είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Seattle to Brussels και εκπρόσωπός του στην Ελλάδα http://s2bnetwork.org.
Οι ΦτΦ/NFGR ήταν εθνικοί συντονιστές της εκστρατείας people4soil για να χαρακτηριστεί το έδαφος κοινό αγαθό και συνεργάζονται με Ευρωπαϊκές και Διεθνείς οργανώσεις και Κοινωνικά Δίκτυα για το περιβάλλον, το δίκαιο εμπόριο, τον πολιτισμό κ.ά.
Μία πρόσφατη δημοσίευσή μας σε έντυπο Τοπικό Μέσο Ενημέρωσης την οποία καταθέτουμε ως τμήμα των προτάσεων μας στη διαβούλευση για τον ΕΣΔΑ που αφορά το θέμα ΑΣΑ.
Η «ΔΙΑΛΟΓΗ στην ΠΗΓΗ» ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ (ΑΣΑ)
ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ – ΑΜΕΣΑ – ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΡΧΙΣΕΙ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η κατάσταση που επικρατεί εδώ και δεκαετίες όσον αφορά στο θέμα ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ δεν μας τιμά καθόλου ως πολιτισμένη χώρα και ειδικότερα η μεθόδευση που καλλιεργείται από τις εθνικές και τοπικές αρχές της μεταφοράς των απορριμμάτων από τόπο σε τόπο δηλ. κάποιοι που παράγουν τα σκουπίδια να τα διώχνουν από κοντά τους, πετώντας τα κατά «πρόσωπο» σε άλλες περιοχές.
Π.χ τα σκουπίδια της τουριστικής Κέρκυρας στην Ήπειρο, της τουριστικής Δυτικής Μάνης στους Δελφούς κλπ.
Αυτό δεν μπορεί πλέον να συνεχιστεί και γι αυτό προτείνουμε το σύστημα της «Διαλογής στην Πηγή», όπως έχουν διατυπωθεί στις δυο τελευταίες Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ούτε να μας «τρέχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε τόσο στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τη μη τήρηση των Οδηγιών. Και στο κάτω – κάτω είναι ακόμη περισσότερο ντροπή να είμαστε εδώ και χρόνια οι ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΙ και με απόσταση, από το προτελευταίο μέλος στη λίστα των 28 κρατών μελών της ΕΕ, στο θέμα των σκουπιδιών.
ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΒΡΕΘΕΙ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ, ΟΥΤΕ ΜΗΧΑΝΗΜΑ, ΟΥΤΕ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ
«ΔΙΑΛΟΓΗ στην ΠΗΓΗ»
ΔΗΛΑΔΗ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΤΑ ΔΥΟ ΧΕΡΙΑ ΜΑΣ & ΤΑ (10) ΔΕΚΑ ΔΑΧΤΥΛΑ ΜΑΣ.
ΟΛΑ ΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΜΑΣ, ΟΤΙ ΨΩΝΙΖΟΥΜΕ,ΠΕΡΝΟΥΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΑΣ !! ΣΩΣΤΑ;
ΑΦΟΥ ΛΟΙΠΟΝ ΠΕΡΝΟΥΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΑΣ, ΚΑΙ ΤΑ ΒΛΕΠΟΥΜΕ,
ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΣΚΕΦΤΟΥΜΕ ΣΕ ΠΟΙΟΝ ΚΑΔΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΑ ΣΤΕΙΛΟΥΜΕ;
ΠΕΝΤΕ (5) ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΗΛ, ΟΙ ΚΑΔΟΙ ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ ΟΙ ΔΗΜΟΙ ΑΜΕΣΑ ΝΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΟΝ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟΥΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΗΣΟΥΝ.
ΜΟΛΙΣ ΤΡΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ ΑΝ ΣΚΕΦΤΟΥΜΕ,
ΒΡΙΣΚΟΥΜΕ το ΜΗΤΟ ΤΗΣ «ΔΙΑΛΟΓΗΣ στην ΠΗΓΗ»
Αυτή η δημοσιίευσή μας αποτελεί μία αδρή ανάλυση για το πώς μπορούμε να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε για το πολύ ενδιαφέρον παιχνίδι που λέγεται «ΔΙΑΛΟΓΗ στην ΠΗΓΗ».
Ακριβώς εκεί που παράγεται το τι θα διαλέξουμε να κρατήσουμε και τι να πετάξουμε και πού να το πετάξουμε !!
• Πρέπει να υπάρξει ΑΜΕΣΑ ένας ενιαίος «Κώδικας Διαλογής των Απορριμμάτων ΑΣΑ Πανελλήνιας εμβέλειας» σε πρώτο επίπεδο (διαχωρισμός απορριμμάτων) και δεύτερο επίπεδο (συλλογής από τους ΟΤΑ)όπως έχει εισηγηθεί η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ και έχει ενσωματωθεί αυτούσια η πρότασή της στη σελ. 81. στον ΕΣΔΑ 2015.
• Άμεση διενέργεια διαγωνισμών για την προμήθεια των (5) πέντε νέων κάδων για τη νέου τύπου «Διαλογή στην Πηγή». Κάποια στιγμή βέβαια θα πρέπει να αλλάξει το σύστημα των κάδων.
• Χωροταξικός σχεδιασμός για την τοποθέτηση των κάδων, με ένα ευέλικτο σύστημα που εκ περιτροπής όλοι θα πρέπει «να υποστούμε την ύπαρξη τους» γιατί είναι αναγκαίοι, μέχρι να υπάρξει άλλη λύση..
• Χωροταξικός σχεδιασμός άμεσα δημιουργίας Κομποστοπλατεία μιάς ή περισσοτέρων για τη διαχείριση του οργανικού απορρίμματος από τις κουζίνες μας, τους κήπους μας κλπ..
• Σύνταξη Καταλόγου των υλικών κατά είδος των απορριμμάτων δηλ. σύνταξη πρωτοκόλλων για τη Δημιουργία Κωδικών των ανακυκλώσιμων συσκευασιών, των ανακυκλώσιμων υλικών και των συμμείκτων. Δηλ. ποιο είναι ποιο και πού πηγαίνει.
• Υποχρέωση των βιομηχανιών για την απλούστευση των συσκευασιών των προϊόντων τους σύμφωνα με τη σύσταση των Οδηγιών της ΕΕ. Επισημαίνουμε ότι υπάρχει πλήθος συσκευασιών που αποτελούνται από διαφορετικά υλικά (χαρτί, πλαστικό, αλουμίνιο σε επιστρώσεις), π.χ συσκευασίες γάλακτος ώστε να καθίσταται δύσκολος έως αδύνατος ο διαχωρισμός των υλικών προς ανακύκλωση. Δηλ. αποφυγή RDF.
• ΦΟΔΣΑ – Υπεύθυνος για τη παραλαβή από το Δήμο των συλλεγομένων απορριμμάτων, την τήρηση των πρωτοκόλλων, την διάθεση σε ΚΔΑΥ των ανακυκλώσιμων, τη λειτουργία κομποστοπλατειών, τον τελικό έλεγχο και την ταφή των ΣΥΜΜΕΙΚΤΩΝ και γενικά των χώρων επεξεργασίας μετά την παράδοση από τους Δήμους των απορριμμάτων.
• Συμμετοχή των πολιτών και των φορέων τους σε επιτροπή που θα συσταθεί για την παρακολούθηση της «Διαλογής στην Πηγή».
• Απόδοση στους πολίτες και στα Νομικά πρόσωπα (κυρίους των απορριμμάτων) δικαιώματα χρηματικής ελάφρυνσης στα τέλη καθαριότητας, για τη συμμετοχή τους στην επίτευξη της «Διαλογής στην Πηγή».
• Πλήρης ενημέρωση των πολιτών μέσω της Τηλεόρασης αλλά και με διαδικτυακά βίντεο για όλες τις πτυχές της «Διαλογής στην Πηγή» και της ανακύκλωσης στην ιστοσελίδα του Δήμου αλλά και άλλων αντίστοιχων συνδέσμων.
• Όπως στην περίπτωση που εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Κορονοϊού για τους «ξεχασιάρηδες» και υπήρχε τέλος 150 ΕΥΡΩ επειδή «ξέχασαν» να συμπληρώσουν το χαρτί εξόδου ή να στείλουν SMS,αυτό πρέπει να ισχύει και για όσους θα «ξεχάσουν» να κάνουν τη διαλογή τους. Μπορεί να μην είναι 150 ΕΥΡΩ, αλλά πάντα θα πρέπει να συμβάλλουν στη σωστή ανακύκλωση αν το έχουν ξεχάσει!!
• Άμεση απεμπλοκή του Δήμου Καλαμάτας από τη διαδικασία συμμετοχής στη δημιουργία του εργοστασίου στην περιοχή της Καλλιρρόης, διότι αυτό αντιστρατεύεται την διαδικασία της ΠΛΗΡΟΥΣ ανακύκλωσης με το σύστημα «ΔΙΑΛΟΓΗ την ΠΗΓΗ». Φανταστείτε ποια θα είναι η εικόνα του εργοστασίου αυτού που θα μοιάζει με ΝΕΟ-ΥΒΡΥΔΙΟ ΜΟΛΑΚ & Μαραθόλακκας μαζί, όπου γρήγορα θα δημιουργηθεί μια νέα Μαραθόλακκα για τα σύμμεικτα σκουπίδια.
ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ – ΣΤΑΔΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ – ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ
1. Σε πρώτο επίπεδο:
Ο κύριος των απορριμμάτων (ο νομικά υπεύθυνος, δηλ. αυτός που θα έχει την ευθύνη μέσα στην κατοικία, το γραφείο ή την επιχείρηση) είναι ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ για την ορθή, ορθολογική και σωστή διαλογή των απορριμμάτων του και ΟΧΙ στη δημιουργία «σκουπιδιών» (σύμμεικτων) που δημιουργούνται:
• Είτε στη κατοικία του
• Είτε στο γραφείο του
• Είτε στην Επιχείρισή του
πριν τα διαθέσει στους αντίστοιχούς κάδους που θα έχει ορίσει ο Δήμος.
Δηλ. Να κάνει την : ΠΛΗΡΗ «Διαλογή στην Πηγή» εξ αρχής.
Τα απορριπτόμενα στους κάδους θα πρέπει να είναι ΑΠΟΛΥΤΑ ΚΑΘΑΡΑ τα απορρίμματα και όπου χρειάζεται με λίγο ξέπλυμα με νερό.
Αναλυτικά τα είδη των κάδων και ποιά απορρίμματα θα δέχονται! Πρωτόκολλα απορριμμάτων.
Α. Χωριστή διαλογή των οργανικών δηλ. ότι είναι υπόλειμμα από εκείνα που είναι μέρος της τροφής μας και των κήπων. ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ.
Β. Χωριστή διαλογή όλων των πλαστικών κάθε είδους. ΚΑΘΑΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ.
Γ. Χωριστή διαλογή των σιδηρούχων και αλουμινένιων περιεκτών. ΚΑΘΑΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ.
Δ. Χωριστή διαλογή του χαρτιού και χαρτόκουτων μικρού μεγέθους. ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ. Ειδικά για τα χαρτοκιβώτια εμπορευμάτων οι επιχειρηματίες ως υπεύθυνοι κύριοι υποχρεούνται σε ειδική διαχείριση με μείωση του όγκου τους.
Ε. Χωριστή διαλογή σύμμεικτων δηλ. άχρηστα ή βρώμικα ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ
Οι γυάλινοι περιέκτες (μπουκάλια κλπ) και κάθε είδους και γυαλιών γενικώς είναι εκτός των κλασικών κάδων.
Υπάρχουν ξεχωριστά υπόλοιπα ρεύματα ανακύκλωσης. Π.χ Ελαστικά, μπαταρίες, έλαια κλπ. Εκεί πηγαίνουν τα συγκεκριμένα είδη.
2.Σε δεύτερο επίπεδο
Ο ΔΗΜΟΣ είναι υποχρεωμένος:
Α. Να διαθέτει την υποδομή(Καθαρούς Κάδους) για τη συλλογή των απορριμμάτων του, με βάση τη σειρά διαχωρισμού των απορριμμάτων, όπως αναφέρθηκαν αναλυτικά πιο πάνω.
Β. Να δημιουργεί τις προϋποθέσεις σωστής λειτουργίας του συστήματος «ΔΙΑΛΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ» και την επικαιροποίηση της με καμπάνιες.
Γ. Να ελέγχει την τήρηση εκ μέρους των υπευθύνων της διαλογής των απορριμμάτων και την τήρηση των πρωτοκόλλων .
Γ. Να διαθέτει τους οικιακούς κάδους συλλογής των οργανικών (για τα υπόλοιπα της παρασκευής των φαγητών π.χ φλούδες πατάτας, κρεμμυδιών, φρούτων, λαχανικών και άλλων υπολειμμάτων) καθώς και τις ΒΙΟΑΠΟΔΟΜΗΣΙΜΕΣ σακούλες για τα οργανικά.
Δ. Να ενημερώνει τους πολίτες του Δήμου μέσα από ειδική εφαρμογή για όλα όσα αφορούν στη «Διαλογή στην Πηγή» και την πορεία της ανακύκλωσης των υλικών.
Ε. Ειδικά για τη νεολαία, προγράμματα συμμετοχής και εφαρμογής καλών πρακτικών.
3. Ο ΦΟΔΣΑ θα διαθέτει σε ΚΔΑΥ τα ανακυκλώσιμα, στην Κομποστοπλατεία τα οργανικά για κομποστοποίηση και το 15% των συμμείκτων βρώμικων στο ΧΥΤΥ του Δήμου.
4. ΤΟ ΚΔΑΥ, παραλαμβάνει τα ανακυκλώσιμα διαλεγμένα στους κάδους, ολοκληρώνει τη διαλογή, και οδηγεί τα ανακυκλώσιμα στα σημεία πώλησης τους.
Και μην ξεχνούμε ότι η ορθή ΔΙΑΛΟΓΗ στην ΠΗΓΗ θα πρέπει να γίνεται μέσω ενός «Κώδικα διαχωρισμού, συλλογής και διαχείρισης απορριμμάτων» που θα είναι υποχρεωτικός που θα έχει νομική ισχύ, πανελλαδικής εμβέλειας ώστε ο κάθε πολίτης να γνωρίζει ότι ο διαχωρισμός πραγματοποιείται πανελλαδικά ομοιόμορφα»και είναι υποχρεωμένος να τον τηρεί απαρέγκλιτα. Στον κώδικα θα απαριθμούνται κατ ομάδες τα προς ανακύκλωση και με τους υπαρχοντες ΚΩΔΙΚΟΥΣ που ισχύουν στην Ε.Ε. Ο Κανονισμός σε περίληψη θα πρέπει να διανέμεται σε όλους τους επισκέπτες μας στις κυριότερες γλώσσες.
Ελπίζουμε στην άμεση συμμετοχή των πολιτών της πόλης και του Δήμου ολόκληρου για την έξοδο από τα αδιέξοδα που έχουν δημιουργηθεί στη Μαραθόλακκα Καλαμάτας και τις εκτός Μαραθόλακκας – Μαραθόλακκες που υπάρχουν παντού, εξ αιτίας της μη «Διαλογής στην Πηγή» και της χρήσης του ΓΚΡΙ κάδου ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ με την απόρριψη σε αυτόν ΜΟΝΟ των βρώμικων αντικειμένων.
Θα ακολουθήσουν και άλλες λεπτομερέστερες ανακοινώσεις μας
Θα είμαστε πάντα κοντά σας για κάθε νέα εξέλιξη στο θέμα.
Καλαμάτα 28 Μαΐου 2020
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ – ΕΝΩΣΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ
Επειδή φοβόμαστε ότι η παράταση της διαβούλευσης μπορεί να μη γίνει δεκτή από την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ήδη βρισκόμαστε στην τελευταία ημέρα της προθεσμίας, είμαστε υποχρεωμένοι να καταθέσουμε επί της ουσίας τις απόψεις μας που θεωρούνται πλεον κείμενα για τη Διαβούλευση.
Δεν μπορούμε πλέον να απεμπολήσουμε το δικαίωμα μας να καταθέσουμε τις απόψεις μας, που επί 31 χρόνια προσπαθούμε να υλοποιηθούν, ακόμη και με αναφορές μας προς την ΕΟΚ τότε και ΕΕ, αν και μπορεί να θεωρηθεί από κάποιους ότι «σπάμε αποχή».
Όπως προκύπτει από τα κείμενα μας αυτά, που είναι μόνο ένα μικρό μέρος των δεκάδων παρεμβάσεών μας και στα Τοπικά Μέσα Επικοινωνίας και μάλιστα στον Ημερήσιο Τύπο της Μεσσηνίας, είμαστε υποχρεωμένοι να διατρανώσουμε τις ορθολογικές και επιστημονικά αποδεκτές θέσεις μας για τη «Διαλογή στην Πηγή», που επίσημα βρίσκονται στο διαδίκτυο από το 2004, πριν ακόμη γίνουν δεκτές από την ΕΕ με τις δύο Οδηγίες 2008 και την τροποποιητική για τα οργανικά απόβλητα Οδηγία του 2018 .
Το πρόβλημα των ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ή ΒΙΟΑΠΟΔΟΜΗΣΙΜΩΝ αποβλήτων ή απορριμμάτων μας, κυρίως των ΑΣΑ, είναι για εμάς το ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ των ΣΥΜΜΕΙΚΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ μας, και γι αυτό η ΕΕ το ρύθμισε επί τέλους με την Οδηγία του 2018 !
Καλαμάτα 19.8.2020
Με τιμή
Για την
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Στέφανος Λεων. Κουνιάδος
Σας παραθέτουμε τις δύο διαδικτυακές καταχωρήσεις μας επί της ουσίας της διαβούλευσης
https://www.oikologos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=312:-a-&catid=42:recycling&Itemid=205
Ποιές είναι οι κατηγορίες των αστικών απορριμμάτων μας & ποιά η λύση;
Στέφανος Κουνιάδος 35001 προβολές μέχρι 19.8
Ακολουθεί το κείμενο με τα δεδομένα του 2004.
Ποιές είναι οι κατηγορίες των αστικών απορριμμάτων μας & ποιά η λύση συλλογής για τα αστικά μη επικίνδυνα απορρίμματά μας;
Οι βασικές κατηγορίες των αστικών απορριμμάτων είναι τρείς:
Τα ΟΡΓΑΝΙΚΑ ή ΒΙΟΑΠΟΔΟΜΗΣΙΜΑ ή ΖΥΜΩΣΙΜΑ
1. Δηλαδή, όλα τα απορρίμματα που προέρχονται από τα ΒΡΩΣΙΜΑ μας, αποκαλούνται ΟΡΓΑΝΙΚΑ δηλ. κομποστοποιήσιμα για παραγωγή λιπάσματος. Αυτό το απόρριμμα είναι εκείνο που αν ανακατευθεί με ένα μέρος των ανακυκλώσιμων απορριμμάτων και των άχρηστων δημιουργεί το πρόβλημα των ΣΥΜΜΕΙΚΤΩΝ απορριμμάτων. Δηλαδή ένα εντελώς άχρηστο υλικό! Αυτό που θέλουν κάποιοι να «κάψουν» είναι ακριβώς αυτά τα σύμμεικτά. Σ’ αυτά βέβαια περιλαμβάνονται π.χ και οι καρπουζόφλουδες, και οι πεπονόφλουδες και μπανανόφλουδες και κάθε τι που είναι φλούδες. Αν είναι δυνατόν να μας δώσουν ενέργεια αυτά τα υλικά!!!
Οι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ
2. Δηλαδή, όλα τα απορρίμματα που είναι οι κάθε είδους συσκευασίες και προέρχονται από τη Βιομηχανία ή Βιοτεχνία καθώς και τα χειροτεχνουργήματα, και είναι καθαρά δηλ. χωρις προσμείξεις με οργανικές ύλες. Το ανακάτωμα ενός μέρους αυτών των απορριμμάτων (των συσκευασιών) με τα Οργανικά (η πρώτη πιο πάνω κατηγορία) οδηγεί στα ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ απορρίμματα. Δηλαδή σε ένα εντελώς άχρηστο υλικό. ! Που και αυτό θέλουν να στείλουν για καύση. Δηλαδή τους σπάνιους μη ανανεώσιμους πόρους, αλλά και τεράστιες ποσότητες άχρηστου χαρτιού που αυτό μπορεί να οδηγηθεί στην κομποστοποίηση.
Τα ΑΧΡΗΣΤΑ ή ΒΡΩΜΙΚΑ ή ΑΚΑΘΑΡΤΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ
3. Δηλαδή, όλα τα υπόλοιπα απορρίμματα που προέρχονται από υλικά της βιομηχανίας και τα χρησιμοποιούμε ως βοηθητικά για τις ανάγκες μας αλλά δεν αποτελούν συσκευασίες που όμως έχουν λερωθεί με οργανικές ύλες κάθε είδους και είναι ακάθαρτα και δεν μπορούν να οδηγηθούν στην ανακύκλωση των ανακυκλώσιμων συσκευασιών και περιέχονται στα ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ. Δηλαδή ένα εντελώς άχρηστο υλικό. ! Που περιέχει κυρίως πολύ πλαστικό. Όσοι το προορίζουν για καύση μπορούν να μας πουν την ποιότητα των απαγόμενων στην ατμόσφαιρα αερίων;
Άρα η «διαλογή στην πηγή» δηλ. ο διαχωρισμός κατά κατηγορία σε 3 διαφορετικά «καδάκια» εκεί που παράγονται τα απορρίμματα μας – στο σπίτι, στο γραφείο, στην επιχείρηση – είναι η μόνη λύση για τα αστικά απορρίμματά μας.
Διότι:
1ον. Αποφεύγουμε τη δημιουργία ΧΥΤΑ που αποτελεί το αγκάθι για κάθε τοπική κοινωνία στην περιοχή της οποίας σχεδιάζεται η εγκατάσταση ΧΥΤΑ που αντικαθίσταται από ΧΥΤΥ που δέχεται ΜΟΝΟ το τρίτο απόρριμμα δηλ. τα ΑΧΡΗΣΤΑ ή ΑΚΑΘΑΡΤΑ απορρίμματα που είναι μόλις 10-15%.
2ον. Ανακτούμε πρώτες ύλες ή πόρους, όπως πλαστικό, γυαλί, χαρτί, μέταλλα, που αποτελούν το 35% των αστικών απορριμμάτων.
3ον. Ανακτούμε κομπόστ το οποίο είναι ένα τέλειο εδαφοβελτιωτικό υλικό και που αποτελεί το 45-50% των απορριμμάτων μας.
Πως γίνεται η «διαλογή στην πηγή».
Όπως είπαμε πιο πάνω πρέπει να έχουμε, στο ΧΩΡΟ που δημιουργούνται τα απορρίμματα μας, 3 «καδάκια» κατά προτίμηση πλαστικά.
Α. Στο «καδάκι» των Οργανικών χρησιμοποιούμε βιοαποδομήσιμη σακούλα και όχι ΑΠΛΗ πλαστική.
Β. Στο καδάκι με τα Ανακυκλώσιμα χρησιμοποιούμε ένα μεγαλύτερο κάδο ή ειδική τσάντα των ανακυκλώσιμων συσκευασιών ή μια καθαρή πλαστική σακούλα.
Γ. Στο καδάκι με τα ΑΧΡΗΣΤΑ χρησιμοποιούμε σακούλα πλαστική.
Όλα αυτά τα εναποθέτουμε στους αντίστοιχους 3 στην αρχή και κατόπιν σταδιακά σε περισσότερους δημοτικούς κάδους ή καλύτερα σε ατομικούς κάδους ανά οικογένεια, επιχείρηση, γραφείο.
Μη πει κανείς ότι όλα αυτά είναι δύσκολα πράγματα. Στην Ιαπωνία υπάρχουν 47, παρακαλούμε, κάδοι ανακύκλωσης απορριμμάτων !!! Αλλού πάνε π.χ τα PET πλαστικά μπουκάλια και αλλού τα πλαστικά πώματα τους !!! Εμεις εδώ δεν μπορούμε να έχουμε ούτε τρείς (3) κάδους !!!
ΑΥΤΟ ΗΤΑΝ ΟΛΟ ΚΙ ΟΛΟ, που γι αυτό:
1. Έχουμε «εισπράξει» πρόστιμα εκατοντάδων εκατομμυρίων ΕΥΡΩ από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και αναμένεται, έτσι όπως πάμε, να εισπράξουμε και μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ΕΥΡΩ ακόμη. Δηλ. ένα μεγάλο μέρος των ΕΣΠΑ θα το επιστρέψουμε στην Ε.Ε ως πρόστιμα !!! Εύγε μας !! Κατά τα άλλα μας νοιάζει (;) που πάμε για πτώχευση ως κοινωνία και Πολιτεία.
2. Θεωρούμαστε μια από τις ΠΛΕΟΝ ΒΡΩΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ στον κόσμο!!!
3. Θα έχουμε εξοικονομήσει πρώτες ύλες και κομπόστ εκατοντάδων εκατομμυρίων ΕΥΡΩ ετησίως.
4. Θα έχουμε αποφύγει έριδες για ΧΥΤΑ και θα έχουμε εξοικονομήσει εκατοντάδες εκατομμύρια ΕΥΡΩ από τη μη κατασκευή ΧΥΤΑ γιατί 10πλασιάζεται ο χρόνος ζωής του ΧΥΤΥ. Αν δηλ. ένας χώρος (ΧΥΤΑ) σύμμεικτων απορριμμάτων σχεδιάζεται για 20 χρόνια, ο αντίστοιχος ΜΟΝΟ για τα άχρηστα θα μας επαρκέσει για 200 χρόνια !!!
5. Θα έχουμε αποφύγει μεταφορτώσεις και άπειρα χιλιόμετρα μεταφορών. Αλήθεια για να τα πάμε πού άραγε;
6. Θα έχουμε προστατεύσει το περιβάλλον από υγρά απόβλητα, από αέρια του θερμοκηπίου και από κάθε άλλου είδους επιβαρύνσεις (ορατές και αόρατες).
Όλα αυτά πρέπει να τα κάνουμε διότι είναι ΝΟΜΙΚΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και όχι εθελοντικά ή πρόγραμμα. Η Ε.Ε έχει μια από τις καλύτερες Νομοθεσίες για τα απορρίμματα κι εμείς τη γράφουμε στα παλαιότερα των υποδημάτων μας !!
Και για να το κάνουμε σωστά:
Πρέπει να υπάρχει ένας λεπτομερής και ΕΝΙΑΙΟΣ για ολόκληρη τη χώρα, ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ (ΚΩ.Δ.Α) κατά το πρότυπο του ΚΩΔΙΚΑ ΟΔΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ (Κ.Ο.Κ) που απαιτεί ενιαία εφαρμογή.
Έτσι τόσο απλά είναι τα πράγματα. Τουλάχιστον όσον αφορά στη συλλογή των απορριμμάτων στο πρώτο στάδιο από τους πρωτοβάθμιους ΟΤΑ.
Θα επανέλθουμε στο τι θα γίνει σε δεύτερο στάδιο για την επεξεργασία αυτών των απορριμμάτων.
Στέφανος Λεων. Κουνιάδος
Για την
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Ακολουθεί η παράθεση του λινκ με το κείμενο του 2005, στη σύνταξη του οποίου συμμετείχε και η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
7 (Χ.Υ.Τ.Υ.=Χώρος Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων, μετά την ανακύκλωση-διαλογή στην πηγή )
ΧΥΤΥ, όχι ΧΥΤΑ
Επιτροπή Πρωτοβουλίας Πολιτών Μεσσηνίας Με 38446 προβολές από Οκτώβριο 2005
https://www.oikologos.gr/index.php?option=com_content&view=category&id=42&Itemid=205
Λόγω του μεγέθους του κειμένου παραθέτουμε μόνο το λινκ στο οποίο παραπέμπουμε.
19.8.2020
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Λόγω του χρονικού διαστήματος κατά το οποίο διεξάγεται η δημόσια διαβούλευση (μέσα Αυγούστου), παρακαλούμε για την χορήγηση εύλογης χρονικής παράτασης για την υποβολή ενδεχόμενων σχολίων/παρατηρήσεων.
ΥΠ ΟΨΗ ΤΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ ΥΠΕ Η ΟΔΗΓΙΑ 1999/31
Αξιότιμοι,
κύριε Χατζηδάκη, Υπουργέ ΥΠΕ
Κύριε Γραφάκο Γ.Γ ΥΠΕ
Από την κλεψύδρα που μετρά αντίστροφα το χρόνο, προς τη λήξη του χρόνου για τη διαβούλευση, αντιλαμβανόμαστε ότι μάλλον δεν πειστήκατε ότι ο χρόνος που διαθέσατε για τη διαβούλευση είναι ελάχιστος.
Για αυτό λοιπόν θέλουμε να σας γνωρίσουμε το τί έχει συμβεί όσον αφορά στην χώρα μας και πώς αντιμετωπίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το αίτημά μας. Με πολύ μεγάλη μεγαλοψυχία και μόνο, αν δεν κάνουμε λάθος, για την Ελλάδα.
Αν ανοίξετε λοιπόν τους φακέλους σας που αφορούν στη Διαχείριση των Αποβλήτων του έτους 1999 εκεί θα βρείτε την:
ΟΔΗΓΙΑ 1999/31/ EΚ του συμβουλίου της 26ης Απριλίου 1999, L 182
Περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων.
Για τις προθεσμίες που ζητήθηκαν από την τότε Κυβέρνηση αναφέρονται στο άρθρο 3, Πεδίο εφαρμογής παράγραφος 2, και αφορούν στις προθεσμίες εφαρμογής της οδηγίας λεπτομερώς.
Η τότε Κυβέρνηση δια του Υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ, ζήτησε προθεσμίες εφαρμογής και αναβολή του χρόνου της εφαρμογής της Οδηγίας για ΠΕΝΤΕ (5) συναπτά έτη.
Ενώ επί πλέον χρειάστηκαν να παρέλθουν τα 2 έτη ακόμη για την προσαρμογή της Οδηγίας στην ελληνική νομοθεσία, χρόνος που προβλέπονταν από τη Οδηγία.
Δηλαδή η τότε Κυβέρνηση έλαβε αναβολή 7 ετών για την υλοποίηση της Οδηγίας.
Είναι λοιπόν φανερό ότι από την ΕΕ δίνονται γενναιόδωρες παρατάσεις προθεσμιών για καθοριστικά θέματα. Επομένως, δεν είναι σωστό σήμερα η Κυβέρνηση να στέκεται με τον πέλεκυ της προθεσμίας για τέτοιο θέμα επειδή πιέζουν οι Δήμαρχοι και οι Περιφερειάρχες να «κουκουλώσουν τα σκουπίδια της χώρας μας».
Δυστυχώς πρέπει να τονίσουμε ότι από τότε πέρασαν 21 χρόνια και η Οδηγία αυτή μέχρι σήμερα δεν έχει ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ ΣΧΕΔΟΝ ΚΑΘΟΛΟΥ, (αυτό επιδιώκεται να λυθεί με το νέο ΕΣΔΑ).
Με αποτέλεσμα να είμαστε οι τελευταίοι ή οι προτελευταίοι, όπως αναφέρει ο ΓΓ κ Γραφάκος, με ευθύνη μας και παρ’ όλο πως πήραμε προθεσμία 5 + 2 ολόκληρα έτη.
Επομένως το αίτημά μας για αναβολή, με καταληκτική προθεσμία 15 Οκτωβρίου έχει έρεισμα διότι, ενώ η ΕΕ μεγαλόψυχα μας έδωσε 5 +2 ΟΛΟΚΛΗΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΒΟΛΗ, σεις δηλ. η Κυβέρνηση αρνείται, να πούμε, πεισματικά(;), να δώσει μια εύλογη προθεσμία για να δοθεί η δυνατότητα να διαβαστούν και να σχολιαστούν οι 926 σελίδες της πρότασής σας.
Τι θα έχει χαθεί αν δοθεί μια επί πλέον προθεσμία;
Κι εδώ θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι «τρέχει» και άλλη μιά διαβούλευση μέχρι τις 28/8.
Ισα – ισα θα λειτουργήσουν πλήρως και οι δημοκρατικές διαδικασίες.
Δεν σας προβληματίζει το γιατί 2 ημέρες πριν τη λήξη της διαβούλευσης, σήμερα 19/8, υπάρχουν μόνο 15 Σχόλια ;!!!, για ένα θέμα που κυριολεκτικά καίει ολόκληρη την ελληνική κοινή γνώμη, που μετρά τα 100ντάδες εκατομμύρια ΕΥΡΩ πρόστιμα που έχουμε επιστρέψει στα ταμεία της ΕΕ, για τη διαχείριριση των αποβλήτων μας, χώρια εκείνα που μας έχουν διαγράψει;
Καμιά διαβούλευση δεν είχε μέχρι σήμερα τέτοια υποδοχή!!
Ενώ οι συμμετοχές θα έπρεπε να είναι εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες.
Επομένως αναμένουμε να παραδειγματιστείτε, από την ενέργεια της Ευρ. Επιτροπής τότε, να μας δοθεί η πιο κάτω αναφερόμενη προθεσμία.
Ετσι ο σκοπός της διαβούλευσης θα έχει επιτευχθεί, για να διεξαχθεί μια πρότυπη Διαβούλευση και ένα ΑΛΜΑ 21 ετών, ώστε με ομοψυχία πλεον η κοινωνία να πειστεί και να εμπεδώσει τα δεδομένα και την ανάγκη του ΕΣΔΑ και κυρίως να πειστούν οι Δήμαρχοι και τα Δημοτικά Συμβούλια ΟΛΗΣ της Χώρας ότι τα ψέματα για τα ΑΠΟΒΛΗΤΑ μας τελείωσαν και να προχωρήσουμε, ανεβαίνοντας γρήγορα τα σκαλοπάτια, ξεπερνώντας σταδιακά αλλά ΓΡΗΓΟΡΑ, για να βρεθούμε όπως βρεθήκαμε στο θέμα για τον ΚΟΡΟΝΟΪΟ στην παγκόσμια πρωτοπορία.
Αυτό το οφείλουμε στον εαυτό μας μετά από 21 χρόνια αδράνειας να εφαρμόσουμε αυτά που έχουμε προσυπογράψει από τότε ως Κυβερνήσεις.
Και μία σημείωση για τον κ. Υπουργό.
Ήμασταν εκεί, στο ΕΒΕΑ το 1914 κ. Υπουργέ. Λάβαμε μέρος με περέμβασή μας και ο κ. Λάγκεντντορφ, εκπρόσωπος τότε της ΕΕ επαίνεσε την παρέμβασή μας.
Είπε τότε:
«Αν δεν κάνετε ΔΙΑΛΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ ματαιοπονείτε. Μόνο έτσι θα σωθείτε από τα απόβλητά σας» και τόνισε με έμφαση η λύση για τα απόβλητα είναι «Διαλογή στην Πηγή, Διαλογή στην Πηγή, Διαλογή στην Πηγή….».
Αυτή είναι η μοναδική λύση που με πολύ κόπο έγινε αποδεκτή από τη Όργανα του Υπουργείου αλλά μη αποδεκτή από τους Δημάρχους της χώρας, και γνωρίζετε γιατί.
Σας κάνουμε έκκληση να δεχθείτε τα αιτήματα όλων όσοι σας ζήτησαν μια εύλογη παράταση της διαβούλευσης, που κατά την άποψή μας η καταληκτική προθεσμία θα πρέπει να είναι η 15 Οκτωβρίου 2020.
Εξ άλλου, εσείς ως ευρωβουλευτής, επί δύο, αν δεν κάνουμε λάθος, πενταετίες, γνωρίζετε πολύ καλά πώς παίρνονται οι αποφάσεις στην ΕΕ.Δηλ. με τις απόψεις όλων σας να πηγαινοέρχονται Ευρωκοινοβούλιο – Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και να αλλάζουν οι φράσεις και οι παράγραφοι των κειμένων, μέχρι να οριστικοποιηθεί μια Οδηγία με ΟΜΟΦΩΝΙΑ, όπως συμβαίνει και σε όλα τα θέματα.
ΥΓ
Δείτε στο διαδίκτυο το Πρόγραμμα Life 98 ENV/GR/000211 της ΕΕ το οποίο διαχειρίστηκε ο Δήμος Καλαμάτας με τη Νομαρχία Aurich της Γερμανίας το 1998.
Μετά τη λήξη του Προγράμματος εκτύπωσε ένα εντυπωσιακό 16σέλιδο με όλα τα ρεύματα των αποβλήτων με έμφαση στα ΑΣΑ, το οποίο κανονικά θα πρέπει να έχει αποσταλεί με όλα τα δεδομένα στο Υπουργείο τότε ΥΠΕΧΩΔΕ και ποτέ δεν υλοποιήθηκε !!
Αυτό είναι το «λινκ»στο διαδίκτυο.
Kalamata Waste – Development and
adjustment to the Mediterranean conditions
of an integrated system for waste collection
and recycling
LIFE98 ENV/GR/000211
Αυτά στις 19.8.2020, 2 ημέρες πριν λήξει η προθεσμία της διαβούλευσης για τον ΕΣΔΑ.
Ευχαριστούμε για την προσοχή σας
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Προφανώς ο χρόνος αναρτησης για διαβούλευση του «Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων» (ΕΣΔΑ) είναι ανεπαρκής για μελέτη και υποβολή προτάσεων για ένα τόσο σοβαρό θέμα, εν μέσω της καλοκαιρινής περιόδου. Επιβάλλεται να δοθεί παράταση της διαβούλευσης και να δημοσιοποιηθεί για μεγαλύτερη συμετοχή των πολιτών στο διάλογο.
Εν τούτοις , ως πολίτης , και μέλος του Δ.Σ. του Ναυταθλητικού Πολιτιστικού και Πολιτιστικού Συλλόγου“ΤΑ ΤΡΙΖΟΝΗΣΙΑ” με έδρα τα Τριζόνια (Δήμου Δωρίδος Ν. Φωκίδας- Κορινθιακός κίλπος) επισημαίνω την ανάγκη να εξετασθεί το θέμα της διαχείρισης τόσο των στερεών αποβλήτων όσο και των υγρών (βοθρολυμάτων), των μικρών νησιών, με τη δημιουργία εγκαταστάσεων βιολογικού καθαρισμού, για την αποφυγή περιβαλλοντολογικής ρύπανσης και προστασία της δημόσιας υγείας.
Αξιότιμοι κύριοι της σύλληψης του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων
Θα ήθελα να σημειώσω την ανάγκη εκπόνησης ειδικού σχεδιασμού για τα νησιά της Ελλάδος 1 και ο εθνικός σχεδιασμός με μονάδες καύσης και λοιπά δεν συνάδει δεν ταιριάζει στον τρόπο απόθεσης απορριμμάτων στην νησιωτική Ελλάδα.
Η καύση των απορριμμάτων σαν φιλοσοφία είναι αντίθετη με την ανακύκλωση.
Η ανακύκλωση των συσκευασιών για να μπορέσει να συντελεστεί πρέπει να συνδυαστεί με μία παιδεία σεβασμού στο περιβάλλον και μία παιδεία ανακύκλωσης η οποία πρέπει να εισαχθεί στα σχολεία ούτως ώστε να απασχολήσει τους πολίτες από μικρή ηλικία.
Όταν προβάλλεται η προτάσσεται κατά περίπτωση η φιλοσοφία και η στάση της καύσης των απορριμμάτων ως τρόπο αντιμετώπισής τους, τότε εύκολα καταλαβαίνουμε ότι αυτό έρχεται σε σύγκρουση με την φιλοσοφία και την άποψη της ανακύκλωσης των συσκευασιών. Είναι γνωστό σε όλους μας πως κόσμος κοιτάει πρωτίστως την ευκολία του σε σχέση με τα απορρίμματά του.
I
Γνωρίζουμε επίσης πως η καύση έχει μία μεγάλη επιβάρυνση, στο περιβάλλον όπου συντελείται. Καθώς επίσης γνωρίζουμε πως για να διατηρηθεί καύση χρειάζεται μόνιμα μεγάλη ποσότητα από απορρίμματα τα οποία πρέπει να καίγονται. Έχουμε το παράδειγμα από τις βόρειο-ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες αναγκάστηκαν να εισαγάγουν σκουπίδια ούτως ώστε να μπορούν να διατηρούν την υψικάμινο καύσης των σκουπιδιών σε υψηλή θερμοκρασία.
Γνωρίζουμε πως με το τέλος ανακύκλωσης που πληρώνουν όλοι οι πολίτες με την αγορά αγαθών, η ίδια η πολιτεία οφείλει να εξασφαλίζει ένα αποτελεσματικό σύστημα ανακύκλωσης για τις συσκευασίες, πράγμα που δεν συντελείται η αν συντελείται συντελείται με ένα τρόπο όπου ο πολίτης είναι πάλι επιβαρημένος με το κόστος μίας επιπλέον διαδικασίας της ανακύκλωσης που ήδη έχει πληρώσει.
Οι 729 σελίδες του νομοσχεδίου είναι πάρα πολλές για να σχολιαστούν στο διαδίκτυο ο χρόνος που διατίθεται είναι πάρα πολύ μικρός. Εν κατακλείδι θα ήθελα να επισημάνω ως πολίτης της Μυκόνου πως η πιο σωστή λύση για τα νησιά μας είναι να οργανωθούν κέντρα διαλογής συσκευασιών ανακύκλωσης και κέντρα διαλογής απορριμμάτων με βασική φιλοσοφία την ανακύκλωση στην πηγή, την ανακύκλωση στα σπίτια. Στην περίπτωση που ένα τέτοιο σύστημα αναληφθεί και εκτελεσθεί από τους κατά τόπους δήμους γνωρίζουμε πολύ καλά πως τα έσοδα θα είναι ιδιαίτερα υψηλά. Σε αυτή την περίπτωση επίσης το περιβάλλον, θα έχει την λιγότερη δυνατή επιβάρυνση και η καύση θα είναι περιττή. Χρειάζεται όμως οργάνωση στην συλλογή χρειάζεται οργάνωση με κομποστοποιητές για τα οργανικά απορρίμματα καθώς επίσης χρειάζεται οργάνωση στην μεταφορά των ανακυκλώσιμων υλικών. Ο κατά τόπους ΧΥΤΑ μπορούν έτσι να μετατραπούν σε ΧΥΤΙ εξυπηρετώντας μια τέτοια άποψη.
Βαγγέλης Πελέκης
Σχετικά με το αρ 4. ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΩΡΓΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ (ΓΚΤ)
1, Οι κτηνοτροφικές μονάδες απορρίπτουν την κοπροσωρό ανεξέλεγκτα, όπως όλοι γνωρίζουμε.
Πρόταση: Παράδοση σε Αδειοδοτημένες Μονάδες επεξεργασίας ΖΥΠ, για παραγωγή λιπασμάτων, εδαφικών υποστρωμάτων, βιοαερίου κλπ με Βεβαίωση παραλαβής όπου θα χρησιμοποιείται υποχρεωτικά στα σφαγεία. Η βεβαίωση μπορεί να έχει ισχύ για 6 μήνες. Θα λειτουργεί σαν ενημερότητα διάθεσης ΖΥΠ
2. Σχετικά με το αρ 2.2. Ιλύες Αστικού Τύπου:
Αποτελεσματική χρήση της ιλύος για την γεωργία , αποτελεί η προυπόθεση γνώσης όπου θα διαχειρίζεται σύμφωνα με της αρχές της Ορθής Γεωργικής Πρακτικής .
Επομένως, μονόδρομος και η μόνη διέξοδος είναι να παραδίδεται σε Μονάδες Αξιοποίησης.
3. Ποσότητες CLO παραγόμενες από τις της MEΒA
ΣΕΛΊΔΑ 77-78 & 92
Σε όσες από τις ΜΕΑ αρχικά έχει επιλεγεί η παραγωγή CLO, δεδομένου ότι αυτό μετά από το 2026 δεν λογίζεται πλέον ως ανάκτηση (πλην των περιπτώσεων που αυτό
χρησιμοποιείται σε εργασίες «επίχωσης», όπως για την αποκατάσταση λατομείων), και εφόσον είναι τεχνικοοικονομικά εφικτό…
ΣΕΛΊΔΑ 92 -94 (Γ) Μείωση, έως το 2030, της ποσότητας των αστικών αποβλήτων που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής στο 10% ή λιγότερο της συνολικής ποσότητας των αστικών αποβλήτων που παράγονται (κατά βάρος).
Για τον υπολογισμό των συγκεκριμένων αποτελεσμάτων υπέρ υπολογιστικής, διαχειριστικής και θεσμικής ασφάλειας γίνεται η παραδοχή, ότι τα υπολείμματα και το CLO οδηγούνται σε ΧΥΤΥ (αφού πλέον θεσμικά μετά το 2026 το CLO δεν λογίζεται ως ανάκτηση, πλην των περιπτώσεων που προορίζεται για εργασίες επίχωσης, όπως για την αποκατάσταση λατομείων),
ΣΕΛΙΔΑ 96 :Παράλληλα επισημαίνεται, ότι οι οικείοι ΦΟΔΣΑ θα πρέπει να επιδιώκουν κατά το δυνατόν τη δημιουργία μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης, που θα επιτυγχάνουν την κατάταξή τους σύμφωνα με τις ισχύσουσες διατάξεις στην κατηγορία εργασιών «Ανάκτησης» (κατηγορία R) και όχι στην κατηγορία εργασιών «Διάθεσης» (κατηγορία D), στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό με βάση τα χαρακτηριστικά των προς διαχείριση αποβλήτων και τις τοπικές συνθήκες.
Η αξιοποίηση του compost CLO στην γεωργία, είναι μια Ευρωπαική πρακτική.
Οι Μονάδες επεξεργασίας βιοαποβλήτων και κομποστοποίησης μπορούν να ανακτήσουν το 100% του παραγόμενου compost CLO και να το επιστρέψουν στην χρήση.
Επισημαίνουμε την παράλειψη της περαιτέρω επεξεργασίας και κομποστοποίησης σε Μονάδες Βιοαποβλήτων και εκτιμούμε πώς η διόρθωση αυτή είναι καθοριστική για την λειτουργία των ΜΕΒΑ, καθώς σε αντίθετη περίπτωση μη αποτελεσματικής διάθεσης του compost CLO,
ΑΠΛΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ ΑΝΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΒΟΜΒΕΣ με την συσσώρευση δεκάδων χιλιάδων τόνων υλικού CLO που δεν έχει προβλεφθεί ή έχει παραμεληθεί η αξιοποίησή του.
Το παρόν σχέδιο του ΕΣΔΑ 2020 – 2030 είναι υπερβολικά εμπροσθοβαρές και αισιόδοξο και δε λαμβάνει υπόψη του τη μέχρι σήμερα εμπειρία στους τομείς της αδειοδότησης, κατασκευής και λειτουργίας εγκαταστάσεων επεξεργασίας απορριμμάτων.
Συγκεκριμένα, υπερβολικά αισιόδοξες παραδοχές εκπόνησης του ΕΣΔΑ αποτελούν τα ακόλουθα:
i. Η ανταπόκριση του κοινού στις απαιτήσεις της χωριστής συλλογής και το εξαιρετικά αισιόδοξο υπόλειμμα που προκύπτει από τις εργασίες στα ΚΔΑΥ και τις ΜΕΒΑ. Το πολύ χαμηλό έως μηδενικό (ΜΕΒΑ) υπόλειμμα σημαίνει ότι στην πράξη αφενός οι ΜΕΑ θα δέχονται πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τις υπολογιζόμενες, αφετέρου οι στόχοι για την ανάκτηση μέσω ΔσΠ δεν θα επιτυγχάνονται. Η μέχρι τώρα εμπειρία έχει αποδείξει ότι τα συστήματα ΔσΠ εμπεριέχουν σημαντικά ποσοστά προσμίξεων, οι οποίες αγνοούνται στους υπολογισμούς των ισοζυγίων του παρόντος ΕΣΔΑ όπως και στον προηγούμενο ΕΣΔΑ.
ii. Η κατασκευή 26 ΜΕΑ και πάνω από 35 ΜΕΒΑ μέχρι το 2023. Η ελληνική μελετητική και κατασκευαστική αγορά (λίγες εξειδικευμένες εταιρείες) δεν είναι δυνατό να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις σχεδιασμού, κατασκευής και λειτουργίας τόσο πολλών εγκαταστάσεων, ειδικά όταν ήδη υπάρχουν πολλά δρομολογημένα έργα.
iii. Ο χρόνος ωρίμανσης, προμελέτης, αδειοδότησης, χρηματοδότησης, διαγωνιστικής διαδικασίας και κατασκευής ξεφεύγει ήδη από το χρονοδιάγραμμα. Ένας από τους λόγους που καθιστούν ανέφικτο το χρονοδιάγραμμα είναι η ανυπαρξία πρότυπων τευχών, γεγονός που αφενός θα οδηγήσει σε καθυστερήσεις λόγω προσφυγών και αφετέρου, εφόσον διατηρηθούν οι μέχρι σήμερα πρακτικές θα οδηγήσει σε χαμηλής ποιότητας και αναποτελεσματικά έργα.
Η προτυποποίηση των τευχών δημοπράτησης θα πρέπει να συμπεριληφθεί στα μέτρα του ΕΣΔΑ και να υιοθετεί τρόπο βαθμολόγησης που να βασίζεται στους στόχους ΕΣΔΑ / ΠΕΣΔΑ και να αξιολογείται βάσει της υφιστάμενης εμπειρίας και να χρησιμοποιεί σύστημα ποινών κατά τη λειτουργία εφόσον δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι.
iv. Η αναθεώρηση των ΠΕΣΔΑ αναφορικά με την ενεργειακή αξιοποίηση είναι πολύ δύσκολο να γίνει, καθώς απαιτούνται διαπεριφερειακές συνεργασίες, προκειμένου πάνω από μία περιφέρειες να χρησιμοποιούν την ίδια εγκατάσταση (με ενδεχόμενο σοβαρό πρόβλημα ασυμφωνίας ως προς τη χωροθέτησή της). Είναι χαρακτηριστικό ότι η έγκριση των ΠΕΣΔΑ που ισχύουν σήμερα πήρε από 10 μήνες έως και πάνω από ένα έτος μέχρι να ολοκληρωθεί, χωρίς να υπάρχει αναγκαιότητα διαχείρισης αντίστοιχου προβλήματος.
v. Οι εκτιμήσεις για τις ανακτήσεις ανακυκλώσιμων υλικών από όλες τις εγκαταστάσεις (σελ. 90) είναι υπερβολικά αισιόδοξες και δε λαμβάνουν υπόψη τους τις συνθήκες της αγοράς ανακυκλώσιμων υλικών.
vi. Δεν εξετάζεται σε κανένα σημείο του σχεδίου ΕΣΔΑ το τελικό κόστος προς τον πολίτη.
vii. Η ανάπτυξη των συστημάτων ΔσΠ και η βελτίωση των συλλεγόμενων υλικών θα πάρει σημαντικό χρόνο ο οποίος σίγουρα θα ξεπεράσει το 2025!
1. Το μέτρο ΑΣΑ.31 (διερεύνηση του ενδεχόμενου επιδότησης της απορριματογενούς kWh ως ΑΠΕ) δεν είναι δυνατό να έχει ως χρονοδιάγραμμα όλη την περίοδο του ΕΣΔΑ (2020 – 2030), καθώς δε θα μπορούν να ληφθούν οι σχετικές επενδυτικές αποφάσεις. Εφόσον υπάρχει τέτοια πρόθεση η απόφαση θα πρέπει να ληφθεί το πολύ μέχρι το τέλος του 2022. Σε διαφορετική περίπτωση ο στόχος υλοποίησης των εγκαταστάσεων μέχρι το τέλος του 2028 (προκειμένου να έχουμε υπόλειμμα 10% το 2030) δε θα επιτευχθεί.
2. Οι ΜΕΑ να διαθέτουν κατάλληλη δυναμικότητα εφόσον προβλέπεται να παραλαμβάνουν και τα υπολείμματα των ΚΔΑΥ. Εναλλακτικά, να προβλεφθεί ότι τα ΚΔΑΥ μπορούν να οδηγούν τα υπολείμματα τους απ’ ευθείας προς ενεργειακή αξιοποίηση.
3. Υπολογίζεται ότι από τις δράσεις που θα αναπτυχθούν θα παράγονται σημαντικές ποσότητες κόμποστ από προδιαλεγμένα οργανικά, ~500.000τ/έτος. Παρόλες τις μεγάλες ποσότητες που αναμένονται να παραχθούν δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο για την αξιοποίηση και τη χρήση του υλικού στην γεωργία ή την ανθοκομία ή και το λιανεμπόριο. Θα πρέπει στα μέτρα να συμπεριληφθεί η νομοθέτηση του πλαισίου ποιοτικών χαρακτηριστικών, χρήσης, παρακολούθησης κλπ στα πρότυπα των λιπασμάτων ώστε να δημιουργηθεί και η αντίστοιχη αγορά με υγιείς κανόνες.
4. Προκειμένου να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα τροποποίησης των ΠΕΣΔΑ, υπάρχει άμεση αναγκαιότητα συμφωνίας με ενεργοβόρες βιομηχανίες σε τεχνικό επίπεδο (προδιαγραφές), ενδεχομένως και σε κεντρικό επίπεδο, πριν την έγκριση των ΠΕΣΔΑ.
5. Θα πρέπει να προτυποποιηθούν σχεδιαστικά οι μικρότερες ΜΕΒΑ βάσει δυναμικότητας (κυρίως αυτές των μικρών νησιών) προκειμένου να γίνει ταχεία δημοπράτηση και να προβλεφθεί ειδική δράση για αυτόν τον σκοπό.
6. Πριν την έναρξη της ενεργειακής αξιοποίησης του οργανικού κλάσματος των ΑΣΑ (αντί της παραγωγής CLO) πρέπει να υπάρξουν μέτρα στην κατάρτιση της αντίστοχιης νομοθεσίας ώστε να γίνει υποχρεωτική η αποκατάσταση των πολλών αργούντων λατομείων και ορυχείων της χώρας και να δωθούν τα κατάλληλα κίνητρα για τη χρήση του CLO σε ανενεργά λατομεία προκειμένου να διευκολυνθεί η διάθεσή του, η οποία συναντά σημαντικές γραφειοκρατικές δυσκολίες παρόλο που προβλέπεται στη σχετική νομοθεσία (Αριθμ. Οικ.56366/4351/ΦΕΚ 3339/12 Δεκεμβρίου 2014).
7. Σε τεχνικό επίπεδο, ως προς την ανάκτηση ενέργειας από απορριμματογενή καύσιμα, υπάρχουν προφανείς συνέργειες μεταξύ εγκαταστάσεων ενεργειακής αξιοποίησης και ενεργοβόρας βιομηχανίας.
Η ενεργοβόρα βιομηχανία επηρεάζεται σημαντικά από την εκάστοτε οικονομική συγκυρία και η αξιοποίηση δευτερογενών καυσίμων για ανάκτηση ενέργειας δε μπορεί να βασίζεται σε αυτήν μακροπρόθεσμα, ειδικά όταν η αγορά ανακυκλώσιμων υλικών επηρεάζεται από τις ίδιες οικονομικές συνθήκες (ζήτηση) και μπορεί να υπάρχει πρόσθετη αδυναμία απορρόφησής τους. Άρα η μακροπρόθεσμη επίτευξη στόχων μπορεί να εξυπηρετηθεί μόνο από έναν σχεδιασμό αφιερωμένο στη διαχείριση αποβλήτων. Η ενεργοβόρα βιομηχανία μπορεί άνετα να καλύψει τυχόν αιχμές.
8. Ως προς τα ΒΜΕΑ δεν υπάρχει καμία καταγραφή ποσοτήτων κατάλληλων προς ενεργειακή αξιοποίηση, είτε συνολικά είτε ανά Περιφέρεια. Κατά συνέπεια, είναι πολύ δύσκολο να ενταχθούν σε ένα συνολικό σχέδιο ανάπτυξης εγκαταστάσεων ενεργειακής αξιοποίησης και αντίστοιχων επενδύσεων στην τσιμεντοβιομηχανία. Η μόνη αναφορά που γίνεται είναι για τις ποσότητες που δεν είναι κατάλληλες και αφορούν περίπου το 50% των ΒΜΕΑ για το 2018. Θα πρέπει ο ΕΣΔΑ να εξειδικευθεί περαιτέρω και να συμπεριλάβει στην ενεργείακη αξιοποίηση τις σημαντικές ποσότητες ΒΜΕΑ οι οποίες αφενός μπορούν να ωφελήσουν το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας και αφετέρου οδηγούν προς ταφή το μεγαλύτερο μέρος των αποβλήτων τους μέχρι στιγμής.
9. Η υιοθέτηση συστημάτων «πληρώνω όσο πετάω» απαιτεί συντονισμένες δράσεις από τους τοπικούς ΟΤΑ, οι οποίοι δεν έχουν τους απαιτούμενους πόρους. Η δράση ΑΣΑ.7 δε μπορεί να εξαντλείται στη «Θέσπιση διάταξης και έκδοση εγκυκλίου για την εφαρμογή συστημάτων Πληρώνω όσο πετάω και λοιπών οικονομικών εργαλείων». Χρειάζονται βάσεις δεδομένων, τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές πληροφοριακών συστημάτων, συστήματα αυτοματοποιημένης χρέωσης κ.λπ., τα οποία μόνο μέσω ΣΔΙΤ θα μπορούσαν να υλοποιηθούν προκειμένου να υπάρχει διαλειτουργικότητα και σε ένα βαθμό απόσβεση σχεδιασμού και μείωση του τελικού κόστους για τον πολίτη.
10. Αν και η πρόβλεψη του ΕΣΔΑ σχετικά με την ευθυγράμμιση των τυχόν εγγυημένων ποσότητων σε έργα ΣΔΙΤ με τους εθνικούς ή/και ενωσιακούς στόχους είναι ορθή, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ιδιαίτερα σημαντικό σε έργα ΣΔΙΤ είναι να εξασφαλίζεται η χρηματοδότησιμότητα (bankabiity) των έργων. Ως εκ τούτου, και για να επιτευχθούν τα ιδιαίτερα σφιχτά χρονοδιαγράμματα κατασκευής νέων έργων, θα πρέπει να προβλεφθεί ένα χρηματο-οικονομικό μέγεθος το οποίο θα εξασφαλίζει την χρηματοδότηση από ιδιωτικά κεφάλαια των έργων ΣΔΙΤ το οποίο θα πρέπει να συμπεριληφθεί στα πρότυπα τεύχη έργων ΣΔΙΤ, ώστε να υπάρχει σαφές πλαίσιο για τους ΦΟΔΣΑ που θα επιλέξουν αυτού του είδους τη χρηματοδότηση.
11. Η διαφορετική τιμολόγηση Προδιαλεγμένων Οργανικών και σύμμεικτων ΑΣΑ παρουσιάζεται ως ένα από τα βασικά μέτρα που προτείνει ο νέος ΕΣΔΑ, χωρίς όμως να λαμβάνει υπόψη ότι ειδικότερα τα πρώτα χρόνια ανάπτυξης των συστημάτων ΔσΠ των οργανικών τα συλλεγόμενα απόβλητα θα εμπεριέχουν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά προσμίξεων. Αυτό έχει αποδειχθεί από την εμπειρία σε άλλες περισσότερο προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες αλλά και από την ανάπτυξη του “μπλε κάδου” στην χώρα μας όπου μετά από χρόνια λειτουργίας του συστήματος ακόμα τα ποσοστά προσμίξεων πλησιάζουν ακόμα και το 50% σε κάποιες περιοχές. Ως εκ των παραπάνω το κόστος επεξεργασίας των προδιαλεγμένων οργανικών αναμένεται να είναι υψηλό για τις νέες ΜΕΒΑ και η στόχευση για χαμηλότερο τέλος επεξεργασίας από τον ΕΣΔΑ μάλλον ανεδαφική.
Στις 6 Αυγούστου κατατέθηκε προς διαβούλευση το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, με στόχο να αντιμετωπιστεί το κατά γενική ομολογία τεράστιο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σε αυτό το ζήτημα. Με την προθεσμία κατάθεσης σχολίων επί ενός ιδιαίτερα σημαντικού κειμένου να λήγει στις 21 Αυγούστου, αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ότι η πολιτεία αντιμετωπίζει τη διαβούλευση προσχηματικά. Όπως έχει εκφράσει σε πολλές περιπτώσεις η Greenpeace, η διαβούλευση δεν είναι μια τυπική διαδικασία αλλά βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της δημοκρατίας και τον κοινωνικό έλεγχο αποφάσεων που θα επηρεάσουν τη ζωή όλων μας. Για τον λόγο αυτό καλούμε το Υπουργείο Περιβάλλοντος να παρατείνει τη διάρκεια της διαβούλευσης κατ’ ελάχιστον μέχρι και την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου.
Πέραν του ζητήματος που προκύπτει λόγω της ιδιαίτερα προβληματικής διαβούλευσης, με το παρόν σχόλιο η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace θέλει να τονίσει για άλλη μια φορά την αντίθεση της στη δημιουργία μονάδων καύσης που προκρίνει το νέο ΕΣΔΑ. Τον Φεβρουάριο του 2020, μαζί με την Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωση, το Μεσόγειος SOS και το WWF Ελλάς, καταθέσαμε αναλυτικά τις θέσεις μας στον Υπουργό Περιβάλλοντος*, με τις οποίες καταστήσαμε σαφές ότι μια τέτοια επιλογή είναι ασύμβατη με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.
Όπως τονίζει και το νέο ΕΣΔΑ βασική προτεραιότητα της χώρας πρέπει να είναι η εφαρμογή στην πράξη της πυραμίδας ιεράρχησης των μεθόδων διαχείρισης των αποβλήτων (μείωση -> επαναχρησιμοποίηση -> ανακύκλωση -> καύση & ταφή). Ωστόσο, το ΥΠΕΝ με το νέο σχέδιο κάνει το εντελώς αντίθετο, καθώς αντί να βάλει τα θεμέλια για μια κυκλική οικονομία που θα βασίζεται σε μια φιλόδοξη πολιτική μείωσης των παραγόμενων απορριμμάτων και στη δημιουργία ισχυρών κινήτρων για τη λειτουργία αποτελεσματικών συστημάτων επαναχρησιμοποίησης, προκρίνει την καύση των απορριμμάτων, η οποία δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα στην πηγή του. Αντίθετα διαιωνίζει την τεράστια σπατάλη πόρων και καταστά τη χώρα μας δέσμια μιάς μεθόδου που η διεθνής εμπειρία έχει αποδείξει ότι είναι οικονομικά και περιβαλλοντικά ασύμφορη.
*Το σχετικό ΔΤ και η επιστολή των τεσσάρων οργανώσεων: https://www.greenpeace.org/greece/issues/plastika/10387/lathos-i-opoia-skepsi-gia-kausi-skoupidion-stin-ellada/
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
ΠΡΟΣ τους
Αξιότιμο κ. Κωστή Χατζηδάκη,
Υπουργό Υ.Π.ΕΝ
Αξιότιμο κ. Εμμανουήλ Γραφάκο
Γενικό Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υ.Π.ΕΝ
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΜΕΣΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΑ
ΝΑ ΑΝΑΡΤΑΤΑΙ ΜΟΝΟ ΓΙΑ 16 ΗΜΕΡΕΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΣΧΕΔΙΟ 729 ΣΕΛΙΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΜΑΣ
ΠΟΥ ΜΑΣ ΤΑΛΑΝΙΖΟΥΝ 10ΕΤΙΕΣ !!
ΖΗΤΟΥΜΕ ΝΑ ΠΑΡΑΤΕΙΝΕΤΕ ΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΕΩΣ 15 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ.
ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΠΟΛΥΠΛΟΚΑ ΚΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ
ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ
Η ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ για το
«Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων» (ΕΣΔΑ)
ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΓΝΩΣΤΗ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ, ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ.
ΟΛΟΣ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΑΖΗΤΕΙ & ΑΝΑΜΕΝΕΙ ΛΥΣΕΙΣ !!
ΤΙΣ ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ!! ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ
Καλαμάτα 16 Αυγούστου 2020
Τον άρχοντα τριών δει μέμνησθαι:
Πρώτον ότι ανθρώπων άρχει.
Δεύτερον ότι κατά νόμους άρχει.
Τρίτον ότι ουκ αεί άρχει.
Αγάθων 448 – 400 π.χ
Αθηναίος τραγικός ποιητής
ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Άρθρο 1.
1. Το πολίτευμα της Ελλάδας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.
2. Θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η ΛΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ.
3. ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΠΗΓΑΖΟΥΝ από το ΛΑΟ, υπάρχουν ΥΠΕΡ ΑΥΤΟΥ και του ΕΘΝΟΥΣ και ασκούνται όπως ορίζει το ΣΥΝΤΑΓΜΑ. (Και όχι κατά το δοκούν, συμπληρώνουμε).
***************************
Στις 6/8 ξεκίνησε με λήξη την 21/8, http://www.opengov.gr/minenv/?p=11116 ένα σχέδιο διαβούλευσης 729 σελίδων με την ονομασία «Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων» (ΕΣΔΑ), που πρέπει, όχι μόνο εμείς ως Οικολογικές Κινήσεις αλλά και ολόκληρη η κοινωνία που ενδιαφερόμαστε για τη διαχείριση των αποβλήτων μας να το διαβάσουμε, να το αφομοιώσουμε, να βρούμε τα δικά μας δεδομένα και να κάνουμε προτάσεις μέχρι 21 Αυγούστου δηλ. μέσα σε 16 μέρες, συμπεριλαμβανομένης και της εκκλησιαστικής αργίας του 15αυγουστου, όταν ΟΛΟΙ ή σχεδόν ΟΛΟΙ έχουν προγραμματίσει τους τις ετήσιες διακοπές τους εντός του Αυγούστου και συγχρόνως, να έχουν στο νου τους, τον κορονοϊό να τους κυνηγάει !!!!
ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ.
1989 -2020.
Εμείς Ως Οικολογική Κίνηση, 31 χρόνια παλεύουμε «μέ και γιά» τα «σκουπίδια» μας.
Και μας ζητούν τώρα μέσα σε 16 ημέρες, εν μέσω Αυγούστου, των αδειών καλοκαιριού, του κορονοϊού, των πλημμυρών, των πυρκαγιών, των σεισμών κλπ, κλπ. των τουρκικών προκλήσεων (μέχρι και προετοιμασίας πολεμικών επιχειρήσεων), του ανοίγματος σχολείων, εμείς να διαβουλευτούμε και να προτείνουμε λύσεις (που έχουμε, αλλά δεν προλαβαίνουμε ούτε και τις 929 σελίδες της πρότασης να κριτικάρουμε).
Εμεις πάντως κάναμε το λογαριασμό των ημερών που προτείνατε και διαπιστώνουμε ότι δεν είναι δυνατόν να διεξαχθεί ένας πραγματικά γόνιμος διάλογος που αφορά σε ένα θέμα υψίστης σημασίας που τόσες αντιπαραθέσεις έχει δημιουργήσει εδώ και δεκαετίες.
Αν, όποιοι όρισαν τις 16 ημέρες, έχουν κάνει άλλο λογαριασμό μπορούν να μας τον ανακοινώσουν για να δούμε πού κάνουμε Λάθος.
Οι πιο κάτω λεπτομερείς υπολογισμοί μας αποδεικνύουν το αδύνατον να ολοκληρωθεί λογικά η διαβούλευση μέσα στα συγκεκριμένα πλαίσια των 16 ημερών.
1. Η ημέρα που αναρτήθηκε η διαβούλευση(6 Αυγούστου) δεν λαμβάνεται υπ’ όψη γιατί από την επομένη δηλ. 7/8 ισχύει η έναρξη όλων των προθεσμιών εκτός εάν ρητώς αναφέρεται άλλος τρόπος υπολογισμού προθεσμίας.
2. Απαιτείται μια ολόκληρη ημερολογιακά ημέρα δηλ. ένα 24ωρο, για να διαβάσουμε το κείμενο. Δηλ. απαιτούνται 3 πλήρη 8 οχτάωρα. Δηλ. τελικά 3 εργάσιμες ημερολογιακές ημέρες.
3. Απαιτείται να το κατανοήσουμε άλλη μια ημερολογιακή ημέρα, ολόκληρο 24ωρο. Δηλ απαιτούνται άλλα 3 πλήρη 8 οχτάωρα. Δηλ. 3 εργάσιμες ημερολογιακές ημέρες.
4. Να συλλέξουμε και να καταγράψουμε τα δεδομένα 2 ημερολογιακές ημέρες, δηλ 2 24ωρα. Δηλ απαιτούνται 6 πλήρη 8 οχτάωρα . Δηλ 6 εργάσιμες ημερολογιακές ημέρες
5. Να συγγράψουμε και να καταθέσουμε τα δεδομένα μας άλλες 2 μέρες δηλ. απαιτούνται 2 Χ 3 οκτάωρα. Δηλ. 6 εργάσιμες ημερολογιακές ημέρες.
6. Χωρίς να υπολογίσουμε τις απαιτούμενες διαβουλεύσεις των ΔΣ των Συλλόγων και άλλων φορέων για τη συμμετοχή στη διαβούλευση, όπως π.χ, των Δημοτικών Συμβουλίων όλης της χώρας που πρέπει να συμμετάσχουν και να καταθέσουν τις πλήρεις και αναλυτικές προτάσεις τους.!!
7. Από τις 16 ημέρες διαβούλευσης αφαιρούνται επίσης, ως μη εργάσιμες (2 σαββατοκύριακα και διπλό το 15αύγουστο, (παραμονή + 15αύγουστο) δηλ. 2 ημέρες. Σύνολο αφαιρουμένων ημερών 21.
8. Άρα από τις 16 ημέρες που ορίστηκε να διεξαχθεί η διαβούλευση δεν επαρκούν και μάλιστα αν αφαιρέσουμε τις 21 ημέρες μας οφείλονται σε όλους μας και 5 ημέρες !!!!
9. Αν προσθέσουμε τις συνέπειες του κορονοϊού στις μας ζωές μας + τις καταστροφές στην Εύβοια + τους σεισμούς κλπ. τότε πολλαπλασιάζονται 21 Χ 2 = 36 ημέρες!!!
10. Τί μπορούμε να κάνουμε στις 16 ΑΝΥΠΑΡΚΤΕΣ ημέρες που θέσατε για διαβούλευση που ΔΕΝ υπάρχουν ενώ απαιτούνται τουλάχιστον άλλες 36 ημέρες;
11. ΑΡΑ, έγινε ένα ΜΕΓΑΛΟ ΛΑΘΟΣ να ξεκινήσετε μια διαβούλευση ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΑ !!!
12. ΑΡΑ, η διαβούλευση που φέρατε για συζήτηση φαίνεται να είναι προσχηματική και επομένως δεν είναι έγκυρη και μη νόμιμη.
13. Με ποιόν αλγόριθμο οριστικά οι 16 ημέρες ως για ένα το πολύπλοκο κείμενο 929 σελίδων;
14. Δηλ. στην ουσία θα πρέπει να αφιερώσουμε 36 ημέρες και μάλιστα εντός του Αυγούστου όπου υπάρχουν να υλοποιηθούν οι καλοκαιρινές διακοπές, και κυρίως οι διακοπές όλων δικαστηρίων της χώρας, και χωρίς να μπορούμε να έχουμε τη δυνατότητα να διεκπεραιώσουμε καμία απολύτως δική μας υπόθεση, όχι όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση μια εθελοντική μεγάλης σημασίας δημόσια υποχρέωση όπως είναι μια η συγκριμένη διαβούλευση για τα απόβλητά μας !!
15. ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΤΕΘΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ 729 σελίδων ?????!!!!
16. Δηλαδή, να «Φάμε τις ημέρες των ετήσιων διακοπών μας» για τη διαβούλευση για τα σκουπίδια μας?
17. Γιατί τέτοια και τόση βιασύνη αυγουστιάτικα, ενώ χρειάζεται καθαρό μυαλό για ένα τόσο σοβαρό θέμα με τόσα δεδομένα που περιέχονται στο σχέδιο;
18. Δεν γνωρίζουμε πόσες ημέρες χρειάστηκαν για να ανατεθεί εκ μέρους του Υπουργείου το έργο στην εταιρεία που εκπόνησε το σχέδιο του ΕΣΔΑ, αλλά για να συντάξει η εταιρεία ένα κείμενο με άπειρους Πίνακες θα χρειάστηκαν τουλάχιστον 200-250 ημέρες. Εμεις τι μπορούμε να κάνουμε σε ελλείπουσες ημέρες για να είμαστε συνεπείς στις απόψεις μας;
19. ΑΡΑ κανονικά πρέπει να μην αποσύρετε το Σχέδιο από τη διαδικασία ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ, αλλά να παραμείνει ενεργό, ώστε όσοι ενδιαφέρονται, και είναι αυτοί πάρα πολλοί, να εργαστούν υπεύθυνα με ανθρώπινες συνθήκες, για να απαντήσουν σωστά ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ και όχι μόνο ΣΥΝΤΕΧΝΙΑΚΑ σε ότι τους αφορούν. Αυτό είναι η ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ εφ΄όλης της ΥΛΗΣ.
20. Να υπάρχει αναρτημένο μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου (με δεδομένο τον χρόνο έναρξης των σχολείων όλων των βαθμίδων) με ένα πλέον χρόνο τουλάχιστον 30 ήμερων διαβούλευσης, δηλ. μέχρι. 15 Οκτωβρίου.
21. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΛΟΓΙΚΟ ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕΙ ΤΟ ΛΑΘΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΟΡΘΩΣΕΤΕ.
Μετά από πολλούς αγώνες πάρθηκε από το ΛΑΟ το δικαίωμα της ψήφου του.
Σήμερα το ΔΙΚΑΙΩΜΑ του να εκφράζει την άποψή του για όλα τα κατατιθέμενα Νομοσχέδια μέσω της ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ, που είναι απότοκο δικαίωμα της ψήφου του, φαλκιδεύεται αυθαίρετα με ολιγοήμερες διαβουλεύσεις για θέματα πολύ σημαντικά, όπως π.χ τα ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ που μας ταλανίζουν τώρα εδώ και δεκαετίες.
Τα δε ΜΜΕ, ιδιαίτερα τα τηλεοπτικά, μη εξαιρουμένων των έντυπων, αγνοούν τις διαβουλεύσεις και ουδέποτε αναγγέλλουν τη διεξαγωγή τους.
Πρώτα και καλλίτερα στην απουσία ενημέρωσης τα «Κρατικά Μέσα Ενημέρωσης», Τηλεοράσεις και Ραδιόφωνα με τους δεκάδες Περιφερειακούς Ραδιοφωνικούς Σταθμούς.
Σα να θεωρούν ότι οι διαβουλεύσεις αφορούν μόνο τους υποψιασμένους πολίτες και όχι το ευρύ κοινό που πρέπει να το «κρατάμε» μακριά από τα μεγάλα προβλήματα του σύγχρονου κόσμου, με κυρίαρχη την συνισταμένη που είναι η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ διάσταση των προβλημάτων, όπως είναι π.χ η διαχείριση των απορριμμάτων, αστικών, βιομηχανικών κλπ., η αναγκαιότητα της σωστής λειτουργίας των βιολογικών καθαρισμών, η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, η κατά τόπους αντιπλημμυρική προστασία, η αντιπυρική θωράκιση και για πολλά άλλα και σοβαρά θέματα, όπου, όλα μαζί άλλα και το κάθε ένα χωριστά, είναι ικανά να δημιουργήσουν προβλήματα ισάξια ή και μεγαλύτερα του Covy – 19, στους σημερινούς ανθρώπους αλλά και στις επερχόμενες γενιές.
ΚΑΛΟΥΜΕ, ΓΙ ΑΥΤΟ, ΝΑ ΛΑΒΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ μας, που στην ουσία είναι οι μελλοντικοί μας ΠΟΡΟΙ για τη διαιώνιση του ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΣ, όχι μόνο οι παραδοσιακά ενδιαφερόμενοι φορείς των πολιτών, Οικολογικές και Περιβαλλοντικές Οργανώσεις αλλά και :
1. ΟΛΑ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΕΝΤΟΣ & ΕΚΤΟΣ ΒΟΥΛΗΣ, δεδομένου ότι δεν πρόκειται να ακολουθηθεί η πάγια νομοθετική διαδικασία με απόφαση της Βουλής, αλλά με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου και η εκ των υστέρων «νομιμοποίηση» από τη Βουλή, απλώς με επικύρωση, της ΠΥΣ!!, ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ, λες και έχουμε κάποια έκτακτη κατάσταση, αφού τα «ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ» μας κυνηγούν ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΕΣ!
2. ΟΛΕΣ ΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΡΧΕΣ και οι παρατάξεις τους
3. ΟΛΟΙ ΟΙ ΟΤΑ σε ολόκληρη τη χώρα και ειδικότερα οι ΟΤΑ Μεσσηνίας που είναι ΠΡΩΤΟΙ ΣΤΙΣ ΑΡΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ «Διαλογή στην Πηγή».
4. Ειδικότερα ο Δήμος Καλαμάτας και οι παρατάξεις του Δημοτικού Συμβουλίου.
ΩΣΤΕ να γνωρίσουμε, εμείς οι πολίτες, επί τέλους τί πρέπει να προσδοκούμε από όλους όσοι κρατούν τις τύχες μας στα χέρια τους και τι έχουν να προτείνουν.
Απευθυνόμαστε λοιπόν σε όλους να συμπράξουν για μιά βέλτιστη οικολογική και οικονομική λύση, επειδή η μέχρι τώρα τακτική να αποφασίζει η εκάστοτε κυβερνώσα πλειοψηφία αποδείχτηκε ατελέσφορη.
Ιδού λοιπόν τι συμβαίνει:
Το Πρώτο ΕΣΔΑ εγκρίθηκε πριν από 5 με την Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου με αριθ. 49/2015 ΦΕΚ 174 Α.΄15.12.2015 του ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, που έστω κατ’ ελάχιστον δεν υλοποιήθηκε.
Αυτό, το προς διαβούλευση σχέδιο, θα είναι το Δεύτερο ΕΣΔΑ, μέσα σε 5 χρόνια κι αυτό με ΠΡΑΞΗ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (ΠΥΣ).
Θεωρούμε ότι η διαδικασία των Πράξεων του Υπουργικού Συμβουλίου είναι Αντισυνταγματική διότι δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη δεδομένου ότι και αυτή η πράξη εγκρίνεται από τη Βουλή και μάλιστα χωρίς τις Συνταγματικές Πρόνοιες και Διαδικασίες των Νόμων.
Θα είναι και η τελευταία;; !!
Τα θέματα περιβάλλοντος πρέπει να είναι ΔΙΑΚΟΜΜΑΤΙΚΑ και με την έγκριση της κοινωνίας των Πολιτών και των φορέων τους ώστε να περιλαμβάνονται οι μέγιστες βέλτιστες συγκλίσεις για να μπορούν να είναι υλοποιήσιμα.
ΕΠΙΜΕΝΟΥΜΕ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΟΤΙ, ΤΟ ΕΣΔΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΛΥΤΑ ΤΑΥΤΙΣΜΕΝΟ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, (διότι στις διαδικασίες της σύνταξης των Οδηγιών έχει συμμετάσχει και η χώρα μας με τις Κυβερνήσεις μας και έχει συμφωνήσει) ΕΚΤΟΣ ΕΑΝ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΡΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΝΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ, ΠΟΥ ΑΥΤΟ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε ΚΑΙ ΔΕΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ.
ΠΑΝΤΩΣ, ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΘΕΙ, ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ, ΟΤΙ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΓΡΗΓΟΡΗ ΜΑΤΙΑ ΠΟΥ ΡΙΞΑΜΕ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΑ «Αστικά Στερεά Απόβλητα» (ΑΣΑ), Η «ΠΑΡΑΓΩΓΗ» ΣΥΜΜΕΙΚΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΚΟΛΟΥΘΑ «ΟΙ ΚΑΥΣΕΙΣ ΤΟΥΣ», ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΥΨΗΛΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΕΡΝΗΣΗΣ.
ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΜΑΣ, ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΣΤΙΣ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ του 6ου και 7ου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ Ε.Ε όπου διατρανώνεται ότι η Ε.Ε είναι Ο ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΩΘΕΙ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ, Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΥΤΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε.
ΑΥΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΥΠΟΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΝΩΣΤΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΩΝ ΣΧΕΔΟΝ ΤΩΝ ΔΗΜΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΠΟΥ ΑΡΝΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΠΡΟΩΘΗΣΟΥΝ ΤΗ «ΔΙΑΛΟΓΗ στην ΠΗΓΗ» και ΟΝΕΙΡΕΥΟΝΤΑΙ ΤΗΝ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΩΝ «ΣΚΟΥΠΙΔΙΩΝ» ΩΣ ΔΙΑ ΜΑΓΕΙΑΣ, ΚΑΙΓΟΝΤΑΣ ΤΑ, ΔΗΛΑΔΗ ΟΝΕΙΡΕΥΟΝΤΑΙ ΤΙΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ RDF & SRF ΠΟΥ «ΠΑΝΕ ΚΑΤ’ΕΥΘΕΙΑΝ ΓΙΑ ΚΑΥΣΕΙΣ», ΣΤΟΥΣ ΧΥΤΑ, ΚΑΤΑ ΛΑΘΟΣ, ΣΤΟΝ ΤΙΤΑΝΑ ΣΤΟ ΒΟΛΟ, ΚΑΙ ΓΙΑ ΔΗΘΕΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ η οποία ΒΑΦΤΙΣΤΗΚΕ «ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ».
ΕΝΩ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ Η ΕΥΘΥΝΗ ΦΟΡΤΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΩΜΟΥΣ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΦΟΔΣΑ(;) ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΟΛΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ, ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΛΥΤΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΟΜΩΝ της Α.΄βάθμιας και Β.΄βάθμιας Αυτοδιοίκησης.
Περισσότερα και αναλυτικότερα στη διαβούλευση.!!!
ΕΠΙΜΕΝΟΥΜΕ ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΑ
ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ από 15 Σεπτεμβρίου ΜΕΧΡΙ 15 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2020.
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) για την κρίσιμη χρονική περίοδο 2020 – 2030 τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση την Πέμπτη 6 Αυγούστου, και θα ολοκληρωθεί στις 21 Αυγούστου. Ο οδικός αυτός χάρτης, που αποτελείται από 729 σελίδες, τέθηκε σε διαβούλευση μέσα σε περίοδο διακοπών (αυτή του 15Αύγουστου), για διάστημα 15 ημερών, χωρίς να γίνει κανένας επίσημος διάλογος με τους παραγωγικούς και επιστημονικούς φορείς.
Οπότε το πρώτο αίτημα μας είναι η παράταση της διαβούλευσης και η επίσημη ενημέρωση και η συμμετοχική διαβούλευση με όλους τους εμπλεκομένους παραγωγικούς και επιστημονικούς φορείς, και όχι η εσπευσμένη τυπική και όχι ουσιαστική διαβούλευση 15 ημερών εντός της περιόδου των διακοπών του 15Αύγουστου.
Το αίτημα παράτασης της διαβούλευσης γίνεται ακόμα πιο σημαντικό εαν αναλογιστούμε την πορεία επίτευξης του φιλόδοξου στόχου της ταφής των αστικών στερεών αποβλήτων από 80% περίπου που είναι σήμερα σε 10%, σε μια περίοδο όπου η οικονομική κρίση και η κρίση λόγω covid19 δυσχεραίνουν πολύ την υλοποίηση των πολιτικών.
Επιπλέον, βασικές γενικές παρατηρήσεις επί του σχεδίου είναι:
1. Ο σχεδιασμός παρουσιάζει εναλλακτικά σενάρια, και αφήνει όλη την πρωτοβουλία στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) να επιλέξουν στο πλαίσιο των Περιφερειακών Σχεδίων ποιο σενάριο να υλοποιήσουν, κάτι το οποίο προυποθέτει την αναβάθμιση των ΦοΣΔΑ, την καλή συννενόηση μεταξύ τους στην περίπτωση που υπάρχουν περισσότεροι του ενός σε μια περιφέρεια, την καλή συνεργασία ΦοΔΣΑ και Περιφέρειας, την αναγκαία τεχνική επάρκεια των ΦοΔΣΑ, ενώ υποβαθμίζεται ο ρόλος των εθνικών δομών π.χ. Υπουργείου Περιβάλλοντος και ο εθνικός σχεδιασμός και συντονισμός.
2. Αναφέρεται η ανάπτυξη και η λειτουργία πολλών υποδομών και εργοστασίων, η οποία προυποθέτει την απαραίτητη εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων, η αναλυτική περιγραφή των οποίων χρηματοδοτήσεων θα πρέπει να αναφερθεί, να εξασφαλισθούν οι απαραίτητοι πόροι από ιδιωτικές επενδύσεις μέσω ΣΔΙΤ, κάτι το οποίο απαιτεί την διαβούλευση με ιδιωτικούς φορείς, αλλά επιπλέον σύμφωνα με την μέχρι τώρα εμπειρία, θα πρέπει να εξασφαλισθεί η μείωση της γραφειοκρατίας και η κατάλληλη συνεργασία των εμπλεκομένων δημόσιων υπηρεσιών.
3. Οσον αφορά τα ΑΕΚΚ, ακολουθείται και προωθείται η μέχρι τώρα πρακτική της δημιουργίας συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης σε περιφερειακό επίπεδο σε συνδυασμό με τις μονάδες επεξεργασίας ΑΕΚΚ που δημιουργούνται, ενώ δεν έχει ληφθεί καθόλου υπόψη η πρόταση της ΠΕΔΜΕΔΕ, η οποία κατατέθηκε στον ΕΟΑΝ από 28/5/2019, και ακόμα δεν εχει εξετασθεί από το ΔΣ του ΕΟΑΝ, για τη δημιουργία εθνικού συστήματος που θα λύσει όλα τα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί μέχρι τώρα και θα μεριμνήσει ουσιστικά και υπεύθυνα για την επίτευξη του εθνικού στόχου ανακύκλωσης των ΑΕΚΚ σε ποσοστό 70 %, κάτι το οποίο έπρεπε ήδη να έχει επιτευχθεί έως το 2020, σύμφωνα με την οδηγία πλαίσιο 2008/98/ΕΚ, και η κάλυψη όλης της γεωγραφικής έκτασης της χώρας με συνεργαζόμενες μονάδες αλλά και κινητές μονάδες που θα δημιουργηθούν με μέριμνα του ΣΕΔ σε συνεργασία με τις Περιφέρειες, την επιδότηση του ΣΕΔ για μεταφορά των ΑΕΚΚ και τον έλεγχο της απόδοσης και επιδότησης των μονάδων επεξεργασίας όχι μόνο βάσει της εισόδου υλικών, αλλά και της εξόδου δευτερογενών υλικών. Ολες αυτές οι προτάσεις υπάρχουν αναλυτικά στο επιχειρησιακό σχέδιο που κατέθεσε η ΠΕΔΜΕΔΕ, από 28 Μαίου 2019 στον ΕΟΑΝ, που είναι η αρμόδια Πανελλήνια Πρωτοβάθμια Οργάνωση Εργοληπτών, η οποία καλύπτει όλο το φάσμα των επιχειρήσεων και στελεχών που ασχολούνται με την κατασκευή των Δημοσίων Έργων. Επιπλέον, η ευρύτητα της εκπροσώπησης του κλάδου από την ΠΕΔΜΕΔΕ, είναι αναγνωρισμένη και στο εξωτερικό. Είναι η μόνη Εργοληπτική Οργάνωση που εκπροσωπεί την Ελλάδα στο διεθνή χώρο. Είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας της Κατασκευαστικής Βιομηχανίας (Fédération de l’ Industrie Européenne de la Construction – F.I.E.C.), μέλος των Ευρωπαίων Διεθνών Κατασκευαστών (European International Contractors – E.I.C.), και της European Demolition Association, EDA, με τον Πρόεδρο της ΠΕΔΜΕΔΕ να κατέχει θέσεις στα διοικητικά συμβούλια των παραπάνω ευρωπαικών οργανισμών.
4. Αναφέρεται στον εθνικό σχεδιασμό ότι το Compost Like Output CLO, μετά το 2026, δεν θα υπολογίζεται ως ανάκτηση, εκτός εαν προωθείται σε διαδικασίες επίχωσης, όπως για την αποκατάσταση λατομείων. Η συνολική εικόνα διαχείρισης του CLO σε εργασίες επίχωσης για την αποκατάσταση λατομείων, μπορεί να σχεδιασθεί και να γίνει η παρακολούθηση διαχείρισης της από ένα εθνικό σύστημα διαχείρισης ΑΕΚΚ.
5. Αλλες προτάσεις της ΠΕΔΜΕΔΕ που έχει καταθέσει με το επιχειρησιακό σχέδιο για τη δημιουργία εθνικού συστήματος διαχείρισης ΑΕΚΚ, και πρέπει να ληφθούν υπόψη στον εθνικό σχεδιασμό για τη διαχείριση των ΑΕΚΚ είναι:
• Η καθιέρωση διαδικασιών και υποχρεωτικών ποσοστών προμήθειας δευτερογενών υλικών στο πλαίσιο των πράσινων δημόσιων συμβάσεων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα ληφθεί υπόψη η ανακύκλωση ΑΕΚΚ.
• Η επένδυση και χρηματοδότηση σε δράσεις έρευνας και ανάπτυξης, για την ενίσχυση της αγοράς ανακυκλώσιμων υλικών.
• Η ανάπτυξη σήμανσης CE για προϊόντα που περιέχουν ανακυκλωμένα υλικά, ιδίως σήμανση CE για προϊόντα επαναχρησιμοποιούμενων προϊόντων δομικών κατασκευών (π.χ. δοκοί ξύλου, χάλυβας).
• Η θέσπιση υψηλού τέλους ταφής, ως αποτρεπτικός παράγοντας για την ταφή και ενεργοποίησης των δράσεων διαλογής και ανακύκλωσης στα ΑΕΚΚ.
• Η μείωση ΦΠΑ στα δευτερογενή ανακυκλωμένα υλικά, μπορεί να φέρει ικανοποιητικά αποτελέσματα στην αειφόρο διαχείριση των ΑΕΚΚ.
Το Εθνικό σύστημα που προτείνει η ΠΕΔΜΕΔΕ έρχεται να λύσει συσσωρευμένα προβλήματα, που παρουσιάζουν τα μέχρι σήμερα εγκεκριμμένα ΣΕΔ για τα ΑΕΚΚ:
Κάθε σύστημα έχει διαφορετικές χρηματικές εισφορές για τα ίδια απόβλητα ακόμα και στις ίδιες Περιφέρειες.
Η κατηγοριοποίηση των χρηματικών εισφορών δεν γίνεται με βάση τους κωδικούς Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων (ΕΚΑ) που ζητούν και τα Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων (ΣΔΑ) που κατατίθενται στις υπηρεσίες δόμησης και αυτό δυσκολεύει το έργο των μηχανικών – εργοληπτών.
Η αντιστοίχιση των κατηγοριών αποβλήτων με χρηματικές εισφορές και η σύγκριση τιμών σε διαφορετικά ΣΕΔ εντός της ίδιας γεωγραφικής περιφέρειας είναι πολύ δύσκολη.
Τα συστήματα επιδοτούν τις μονάδες ανακύκλωσης ανεξάρτητα από την απόδοση ανακύκλωσης τους (επιδότηση στην είσοδο των αποβλήτων)
Η Διοίκηση των συστημάτων στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί και Διοίκηση των Μονάδων επεξεργασίας ΑΕΚΚ, προκαλώντας ερωτηματικά για τη διαφάνεια και την ορθή αξιοποίηση των χρηματικών εισφορών που δίνουμε ως Εργολήπτες Δημοσίων Έργων – Διαχειριστές ΑΕΚΚ στα συστήματα.
Τα δημόσια έργα δεν προβλέπουν στην περιβαλλοντική αδειοδότηση ή στη σύμβαση ανάθεσης του έργου όρους και αντίστοιχη χρηματοδότηση για τη διαχείριση των ΑΕΚΚ.
Οι δημόσιες υπηρεσίες (δόμησης κλπ..) δεν είναι καλά ενημερωμένες για τις υποχρεώσεις διαχείρισης των ΑΕΚΚ.
Λόγω των θεμάτων – προβλημάτων που αναφέρθηκαν ανωτέρω αλλά και λόγω των χαμηλών ποσοστών ανακύκλωσης της χώρας αναδεικνύεται η ανάγκη για σύσταση ενός Εθνικού Συστήματος Εναλλακτική Διαχείρισης (ΕΣΕΔ), και αυτό πρέπει να προβλεφθεί στο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων.
Ο χρόνος διαβούλευσης είναι πολύ λίγος για ένα τόσο μεγάλο κείμενο. Παράλληλα αυτό το διάστημα είναι ως επί τω πλείστον διάστημα αδειών και διακοπών. Θα θέλαμε να έχουμε τη δυνατότητα να το εξετάσουμε προσεκτικά και να συμμετέχουμε στη διαβούλευση όσο πιο εποικοδομητικά γίνεται, οπότε ζητάμε μια εύλογη χρονική παράταση έως τα μέσα Σεπτέμβρη.
Με εκτίμηση
Καργάκη Ελένη
Στέλεχος Δ/νσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού
Περιφέρειας Κρήτης
Η δημόσια διαβούλευση γίνεται σε περίοδο ΑΚΥΡΗ. Καλοκαίρι & Δεκαπενταυγουστος… Καλό θα ήταν να παρει παραταση μεχρι τα μέσα Σεπτέμβρη.
Σελίδα 35
Γεωργοκτηνοτροφικά Απόβλητα
Προτείνουμε να προστεθεί μία παράγραφος η οποία θα αναφέρεται στην δυνατότητα της επιτόπου (in situs) επεξεργασίας αποδόμησης των ζωικών αποβλήτων με την μέθοδο της βιοεξυγίανσης με μικροοργανισμούς. Ο τρόπος αυτός είναι οικονομικότερος από την μεταφορά των αποβλήτων και εκπληρώνει και την υποχρέωση της κτηνοτροφικής μονάδας να συμβάλει στην κυκλική οικονομία αφού τα απόβλητα τελικά μεταβάλλονται σε λίπασμα.
Το προτεινόμενο κείμενο είναι:
«Τα γεωργοκτηνοτροφικά απόβλητα μπορούν να βιο-αποδομηθούν με την εφαρμογή μικροοργανισμών επιτόπου»
Σελίδα 168
Πίνακας 57:
Προτείνουμε να προστεθεί στο ΓΚΤ 2 το παρακάτω κείμενο:
– Επιτόπου εφαρμογή κομποστοποίησης με μικροοργανισμούς για την μετατροπή σε λίπασμα.
Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece
Ανθέων 72, 12461, Χαϊδάρι | Τηλέφωνο: 690 7720897 – 215 5257408
naturefriendsgreece@gmail.com | https://www.naturefriends.gr/
Αθήνα 7 Αυγούστου 2020
Προς: Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας
Κοιν.: ΚΕΔΕ, ΕΝΠΕ
ΘΕΜΑ: ΝΕΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ – Πρόταση για παράταση δημόσιας διαβούλευσης μέχρι 15 Σεπτεμβρίου 2020.
Κύριε Υπουργέ,
Στις 6 Αυγούστου 2020 καταθέσατε στο Διαδικτυακό Τόπο Διαβουλεύσεων το «Νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, 2020 – 2030» με ημερομηνία λήξης της διαβούλευσης 21 Αυγούστου.
Προτείνουμε την παράταση της “δημόσιας διαβούλευσης” μέχρι 15 Σεπτεμβρίου 2020 γιατί:
Η κατάθεση του νέου πολυσέλιδου ΕΣΔΧΑ, 729 σελίδες, ενός τόσο σημαντικού «εργαλείου», σε περίοδο καλοκαιριού και διακοπών, μόνο για δέκα πέντε ημέρες δημόσιας διαβούλευσης, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται το «μικρό Πάσχα» του Καλοκαιριού, ο Δεκαπενταύγουστος, δεν επιτρέπει ακόμα και στους πιο ενημερωμένους πολίτες και ειδικούς για το θέμα, την αξιολόγηση και τη σύνταξη προτάσεων.
Αν επιμείνετε στην αρχική σας απόφαση, θα μας επιτρέψετε να θεωρήσουμε ότι η δημόσια διαβούλευση για τον ΕΣΔΧΑ έγινε «εν κρυπτώ» (μη δημόσια) και να χαρακτηρίσουμε την κατάθεση του στο Διαδικτυακό Τόπο Διαβουλεύσεων προσχηματική και υποκριτική.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece από το 2017 διεξάγει την εκστρατεία «Λιγότερα Απόβλητα – Καλύτερη Ζωή». Περισσότερα ΕΔΩ https://zerowastegr.wordpress.com/
Κωνσταντίνος Φωτεινάκης
Πρόεδρος
Το Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece είναι μέλος της Διεθνούς Οργάνωσης Naturefriends International (1895) https://www.nf-int.org/ και του Ευρωπαϊκού Δικτύου Seattle to Brussels http://s2bnetwork.org/
σελ. 17
5. ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΚΣΚΑΦΩΝ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΩΝ(ΑΕΚΚ)
Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των επικίνδυνων αποβλήτων, 2020-2030 ΕΣΔΑ – ΕΣΔΕΑΠαραγωγή έτους αναφοράς 2018 Εκτιμώμενη παραγωγή 2025 2030(τόνοι)Απόβλητα Κατασκευών και Κατεδαφίσεων
Να διορθωθούν οι ποσότητες προϊόντων εκσκαφής , οπλισμένου σκυροδέματος κατεδαφίσεων και ανάκτησης του δομικού χάλυβα μέσω της αποδόμησης (deconstruction) των δομικών κατασκευών για τα δυο μεγάλα έργα :
1.Απόσυρση όλων των ΑΗΣ ( λιγνιτικών καθώς και των μονάδων καύσης φυσ. αερίου και πετρελαίου) συνολικής ισχύος 5454 MW (= 4337 +1117 ), όπου εκτιμάται ότι θα παραχθούν συνολικά περίπου 3.600.000 τόνοι οπλ. σκυροδέματος ως προϊόντα κατεδάφισης και 225.000 τόνοι χαλύβδινου οπλισμού , με τη παραδοχή 150 kg/m3 οπλ. σκυροδέματος. Η ποσότητα μπορεί να μειωθεί αν αποφασιστεί να διατηρηθούν ορισμένα κτίρια για επανάχρηση. Οι ποσότητες δομικού χάλυβα κατασκευών στους υπό απόσυρση ΑΗΣ εκτιμώνται σε 438-225= 213 χιλιάδες τόνους, λαμβάνονται συντηρητικά 200 χιλιάδες τόνοι.
Για μια πρώτη προσέγγιση της χρονικής κατανομής των ποσοτήτων βλ. άρθρο μου στο linkedin ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΠΟΣΥΡΣΗΣ ΑΗΣ ΤΗΣ ΔΕΗ – ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ -ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Published on March 2, 2020] . Είναι προφανές ότι η ΔΕΗ θα πρέπει να παράσχει σχετικά στοιχεία.
2. PROJECT ΕΛΛΗΝΙΚΟ
Eπειδή πρόκειται για κατεδάφιση περίπου 958 μεταλλικών κτιρίων αλλά και κτιρίων συμβατικής κατασκευής) εντός 3, 5 ετών και εκσκαφές για θεμελίωση υψηλών κτιρίων , ο αρμόδιος φορέας θα πρέπει να παράσχει σχετικά στοιχεία χρονικής κατανομής των ποσοτήτων :
προϊόντων εκσκαφής
οπλ. σκυροδέματος και δομικού χάλυβα κατασκευών από κατεδαφίσεις
ΥΓ “ Ελληνικό: άρχισαν κατεδαφίσεις διάρκειας 3,5 ετών Ξεκίνησε η κατεδάφιση του πρώτου από τους συνολικά 958 κτιριακούς όγκους, που βρίσκονται στην έκταση του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, σύμφωνα με το πρόγραμμα ισοπέδωσης της έκτασης των 6.500 στρεμμάτων που έχει χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης για τα γκρεμίσματα περίπου 3,5 χρόνων, για να αρχίσουν παράλληλα τα έργα της νέας επένδυσης ύψους 8 δις ευρώ. […] «…Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες έχει γίνει ήδη σύμβαση με φορέα ανακύκλωσης για την διαχείριση των υλικών και κατεδαφίσεων που θα προκύψουν, με προοπτική τα ανακυκλωμένα οικοδομικά υλικά να αξιοποιηθούν σε έργα της μελλοντικής ανάπτυξης….»https://ecopress.gr/elliniko-archise-programma-katedafiseon-diarkias-35-eton/
καλό θα ήταν το όλο έργο να σχεδιασθεί -κατά το δυνατόν- υπό το πρίσμα της κυκλικής οικονομίας.
ΘΕΩΡΩ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΑΔΙΚΟ ΚΑΙ ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΟ ΤΟ ΝΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΚΣΚΑΦΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΙΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ!!! ΚΑΘΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΘΑ ΠΑΡΑΞΕΙ ΤΟ ΠΡΟΙΟΝ ΤΗΣ, ΠΛΗΡΩΝΕΙ ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ!!!!!!
ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΚΣΚΑΦΩΝ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΩΝ(ΑΕΚΚ) – ΑΠΟΔΟΜΗΣΗ ΔΟΜΙΚΟΥ ΧΑΛΥΒΑ ‘ ΤΡΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
1. PROJECT ΕΛΛΗΝΙΚΟ
“ Ελληνικό: άρχισαν κατεδαφίσεις διάρκειας 3,5 ετών Ξεκίνησε η κατεδάφιση του πρώτου από τους συνολικά 958 κτιριακούς όγκους, που βρίσκονται στην έκταση του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, σύμφωνα με το πρόγραμμα ισοπέδωσης της έκτασης των 6.500 στρεμμάτων που έχει χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης για τα γκρεμίσματα περίπου 3,5 χρόνων, για να αρχίσουν παράλληλα τα έργα της νέας επένδυσης ύψους 8 δις ευρώ. […] «…Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες έχει γίνει ήδη σύμβαση με φορέα ανακύκλωσης για την διαχείριση των υλικών και κατεδαφίσεων που θα προκύψουν, με προοπτική τα ανακυκλωμένα οικοδομικά υλικά να αξιοποιηθούν σε έργα της μελλοντικής ανάπτυξης….»https://ecopress.gr/elliniko-archise-programma-katedafiseon-diarkias-35-eton/
Eπειδή πρόκειται για κατεδάφιση περίπου 900 κτιρίων καλό θα ήταν το όλο έργο να σχεδιασθεί -κατά το δυνατόν- υπό το πρίσμα της κυκλικής οικονομίας.
2. ΑΠΟΣΥΡΣΗΣ ΑΗΣ ΤΗΣ ΔΕΗ – ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ -ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Οπου θα εκδηλωθει σχετικό ενδιαφέρον από επενδυτές και άλλους φορείς, ως πρώτη προτεραιότητα πρέπει να τίθεται η -κατά το δυνατόν – αξοποίηση του κτριακού αποθέματος των ΑΗΣ της ΔΕΗ (μεταλλικών κτιρίων αλλα και κτιρίων συμβατικής κατασκευής) με κατάλληλο σχεδιασμό για αλλαγή χρήσης.
Οι κατασκευές από δομικό χάλυβα των ΑΗΣ ( ικριώματα λεβήτων, γέφυρες, μεταλλικά κτίρια, κ.λπ.) είναι δυνατόν να κατεδαφιστούν και ο χάλυβας να ανακτηθεί και να ανακυκλωθεί – υποβαλλόμενος σε διαδικασία τήξης με μεγάλες ποσότητες ενέργειας για να σχηματιστούν νέα προϊόντα χάλυβα. Ωστόσο, τμήματα του δομικού χάλυβα θα μπορούσαν να διασωθούν μέσω της αποδόμησης (deconstruction) της δομικής κατασκευής.
Μόνον από την απόσυρση των λιγνιτικών ΑΗΣ, συνολικής ονομαστικής ισχύος 4337 MW , και με βάση απολογιστικά στοιχεία ΑΗΣ άνθρακα (ΗΠΑ) [βλ. άρθρο μου στο linkedin ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Published on March 2, 2020]
εκτιμάται ότι οι ποσότητες χάλυβα + μικτού scrap , ανέρχονται συνολικά σε 438 χιλιάδες τόνους, περίπου , ενώ θα παραχθούν 225.000 τόνοι χαλύβδινου οπλισμού από την κατεδάφιση των κατασκευών εξ οπλ. σκυροδέματος .
Οι ποσότητες δομικού χάλυβα κατασκευών στους υπό απόσυρση ΑΗΣ εκτιμώνται σε 438-225= 213 χιλιάδες τόνους, λαμβάνονται συντηρητικά 200 χιλιάδες τόνοι.
Έως το τέλος της απόσυρσης των ΑΗΣ, εκτιμάται συνολικά ότι θα παραχθούν περίπου 3.600.000 τόνοι οπλ. σκυροδέματος ως προϊόντα κατεδάφισης και 225.000 τόνοι χαλύβδινου οπλισμού , με τη παραδοχή 150 kg/m3 οπλ. σκυροδέματος. Οι ποσότητες μπορεί να μειωθούν αν αποφασιστεί να διατηρηθούν ορισμένα κτίρια για επανάχρηση.
Αν δεν έχει προβλεφτεί από τις εκπονούμενες μελέτες απόσυρσης, για κάθε ΑΗΣ απαιτείται μελέτη τροποποίησης της ΑΕΠΟ, για την προσωρινή εγκατάσταση και λειτουργία επιπλέον μονάδας διαχείρισης ΑΕΚΚ (επανάθραυση οπλ. σκυροδέματος και διαχωρισμός του δομικού χάλυβα και διάστρωση του θραυστού σκυροδέματος εντός ή πλησίον του ΑΗΣ)
3. ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ & ΟΠΛΙΣΜΕΝΟΥ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΠΟΣΥΡΣΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ (ΑΝΘΡΑΚΑ + ΛΙΓΝΙΤΗ ) ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΙΣΧΥΟΣ 161 GW στην ΕΕ
» …..1. 3.1 ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ
Το σύνολο δεδομένων μας περιέχει 727 λειτουργικές μονάδες παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα, που βρίσκονται σε 315 μονάδες παραγωγής ενέργειας άνθρακα σε 21 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με συνδυασμένη εγκατεστημένη ισχύ 161 GW.
Επιπλέον 11 μονάδες, που αντιπροσωπεύουν σχεδόν 7 GW νέας συνδυασμένης χωρητικότητας, βρίσκονται υπό κατασκευή. » Πηγή ανάλυσης κλίματος (2017). Ένα “ stress test “ για τον άνθρακα στην Ευρώπη βάσει της Συμφωνίας του Παρισιού . Ένα ψηφιακό αντίγραφο αυτής της έκθεσης μαζί με τα υποστηρικτικά παραρτήματα διατίθεται στη διεύθυνση: “
http://www.climateanalytics.org/publications
Από την απόσυρση όλων των ανθρακικων και λιγνιτικών ΑΗΣ, σε 21 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με συνολική ισχύ 161 GW. και με βάση απολογιστικά στοιχεία ΑΗΣ άνθρακα στις ΗΠΑ, εκτιμάται ότι οι ποσότητες των μετάλλων ανακύκλωσης, ανέρχονται συνολικά σε 1838 χιλιάδες τόνους, περίπου όπως στον επόμενο πίνακα, ενώ εκτιμάται ότι θα παραχθούν περίπου 107333 χιλιάδες τόνοι οπλ. σκυροδέματος ως προϊόντα κατεδάφισης .
Ο πολλαπλασιαστή ΑΕΠ είναι 2,8 – που οδηγεί σε επίδραση επί του συνολικού ΑΕΠ 31%. Όσον αφορά την προστιθέμενη αξία, ο πολλαπλασιαστής είναι 2,7 αποδίδοντας 32% της συνολικής Π.Α. Σε επίπεδο απασχόλησης, πάλι, ο αντίστοιχος πολλαπλασιαστής είναι 3,5 – αποδίδοντας 30% του συνόλου της απασχόλησης: σε απόλυτα μεγέθη αυτά είναι 1,2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας – 360 χιλιάδες σε άμεση, 459 χιλιάδες σε έμμεση και 429 χιλιάδες σε προκλητή απασχόληση….”
Πηγή : Α. Δ.Παπαγιαννίδη Αντί προϋπολογισμού, μια ματιά σε «μέλλον» Πέμπτη, 20 Δεκ 2018 07:12UPD: 09:22 https://m.naftemporiki.gr/story/1426507
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Δεν υπάρχουν στοιχεία για τον πολλαπλασιαστή ΑΕΠ των εργασιών της ανακλυκλωσης, αλλά είναι εύλογο να κυμαίνεται μεταξύ 1,8 ÷ 1,9 (πολλαπλασιαστής δημοσίων επενδύσεων σε συνθήκες ύφεσης ), αναλόγως του βαθμού κυκλικότητας των εργασιών.
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία και δεδομένης τη ύφεσης και ανεργίας στην Ελλάδα αλλά στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι δυνατόν να συμφωνηθεί τεκμηριωμένα ένα πιο φιλόδοξο δεκαετές πρόγραμμα για το ποσοστό αξιοποίησης-ανακύκλωσης των αποβλήτων εκσκαφών και κατεδαφίσεων και την αποδόμηση (deconstruction) του δομικού χάλυβα.
5. ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΚΣΚΑΦΩΝ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΩΝ(ΑΕΚΚ)
Να προβλεφθεί νομοθετική ρύθμιση για έργα εκσκαφών και κατεδάφισης πάνω από ένα όριο παραγόμενων ΑΕΚΚ (λ.χ. 30.000 tn), όπως προβλέπεται ήδη από το 2017, σε αρκετές αποφάσεις έγκρισης ή τροποποίησης περιβαλλοντικών όρων έργων μεσαίας κλίμακας ( όπως αεροδρόμια όπου προβλέπεται η κατασκευή νέου αεροσταθμού και η κατεδάφιση του παλαιού ) . Η διαχείριση των ΑΕΚΚ από τις ως άνω εργασίες να συντελεί στην πληρέστερη ανακύκλωσή τους συμβάλλοντας στην ορθολογική χρήση φυσικών πόρων, ενώ παράλληλα περιορίζονται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις μεταφοράς αποβλήτων και πρώτων υλών κατασκευής .
Συγκεκριμένα προβλέπεται :
» …..Για τις ανάγκες του έργου σε σκυρόδεμα και για τη διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατεδαφίσεις και κατασκευές εφαρμόζονται τα εξής:
» 5.1. Οι ανάγκες του έργου σε σκυρόδεμα, θα πρέπει να καλυφθούν είτε από νομίμως λειτουργούσες υφιστάμενες μονάδες είτε από προσωρινή μονάδα παραγωγή σκυροδέματος που είναι δυνατόν να εγκατασταθεί και να λειτουργήσει μετά από υποβολή, αξιολόγηση και έγκριση Τεχνικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΤΕΠΕΜ) σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4014/2011. Στη μελέτη αυτή θα εξειδικεύεται ο τρόπος συμμόρφωσης με τους ακόλουθους όρους:
5.1.1. Η μονάδα παραγωγής σκυροδέματος εγκαθίσταται και λειτουργεί μόνο για το χρόνο που είναι απολύτως απαραίτητη, ενώ απεγκαθίσταται και απομακρύνεται αμέσως μετά, με ευθύνη της επίβλεψης.
5.1.2. Το σκυρόδεμα θα παράγεται σε κλειστό σύστημα, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι εκπομπές σκόνης ή οι εκροές υγρών αποβλήτων.
5.1.3. Οι μεταφορές και ζυγίσεις αδρανών και τσιμέντου θα γίνεται με κλειστές μεταφορικές ταινίες ή κοχλίες που θα αποκονιώνονται μέσω φίλτρων.
5.1.4. Τα σιλό αποθήκευσης τσιμέντου θα πρέπει να έχουν φίλτρα αποκονίωσης και οι βαλβίδες εκτόνωσης θα εξαερώνονται σε φίλτρα.
5.1.5. Η εκπομπή σκόνης και η κατάληψη χώρου κατά την προσωρινή αποθήκευση των αδρανών παραγωγής σκυροδέματος θα ελαχιστοποιηθεί, με τη χρήση κατάλληλων σιλό.
5.1.6. Το νερό από την παραγωγή σκυροδέματος και από την πλύση των οχημάτων διακίνησής του ανακυκλώνεται στο μέγιστο εφικτό βαθμό.
5.2. Με στόχο την ορθολογική χρήση φυσικών πόρων κατά τις εργασίες κατασκευής, θα πρέπει να μεγιστοποιηθεί η αξιοποίηση όσων από τα υλικά που θα προκύψουν από καθαιρέσεις υφιστάμενων εγκαταστάσεων είναι δυνατόν να επαναχρησιμοποιηθούν. Για το σκοπό αυτό, επιτρέπεται η εγκατάσταση εντός αερολιμένα της μονάδα διαχείρισης ΑΕΚΚ (προσωρινή απόθεση, θραύση, διαλογή κ.ά.), που περιγράφεται στο τεχνικό υπόμνημα ……υπό τους ακόλουθους όρους: 5.2.1. Η μονάδα θα διαχειρίζεται αποκλειστικά τα ΑΕΚΚ που προέρχονται από εργασίες εντός αερολιμένα και θα λειτουργεί μόνο για όσο χρονικό διάστημα διαρκούν οι εργασίες αυτές, ενώ τα παραγόμενα προϊόντα δομικών κατασκευών θα επαναχρησιμοποιούνται στο έργο.
5.2.2. Κατά τη λειτουργία της μονάδας θα εφαρμόζονται οι διατάξεις της κ.υ.α. 36259/1757/Ε103/2010 (Β΄ 1312) ιδίως αναφορικά με τα είδη και τους κωδικούς ΕΚΑ των εισερχόμενων αποβλήτων (περιλαμβανόμενου του αποκλεισμού όσων αποβλήτων περιέχουν επικίνδυνες ουσίες), τους χρόνους παραμονής, τα είδη και ο τρόπος διάθεσης του συνόλου των τελικών υλικών, καθώς και οι υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων και εκθέσεων κατά τις απαιτήσεις της σχετικής ισχύουσας νομοθεσίας»
Πηγή : Τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων του αερολιμένα Κεφαλονιάς, 2017.
Σε περιπτώσεις κατεδάφισης χαλύβδινων κατασκευών πάνω από ένα όριο παραγόμενου δομικού χάλυβα (λ.χ. 1.000 tn) να προβλέπεται νομοθετική ρύθμιση για την ανάκτηση του δομικού χάλυβα μέσω της αποδόμησης (deconstruction) των δομικών κατασκευών. Με το δεδομένο ότι, παγκοσμίως, μόλις το 10% του δομικού χάλυβα που προκύπτει από την κατεδάφιση αξιοποιείται σε κάποια μορφή επαναχρησιμοποίησης, πρέπει να ληφθούν και να τεθούν φιλόδοξοι στόχοι με αντίστοιχα μέτρα για επαναχρησιμοποίηση του δομικού χάλυβα (λ.χ. 2025 25%, 2030 50%).
Η όλη εργασία συμβάλλει στην απασχόληση: 6-10 εργατοώρες αποδόμησης/τόνο και 8 εργατοώρες επανακατασκευής/τόνο.
Από υλοποιημένο έργο στην Αττική προέκυψαν τα εξής: «… ο πρώτος ιδιοκτήτης ….. διπλασίασε τη τιμή πώλησης των μεταλλικών στοιχείων ενώ ο ιδιοκτήτης του βιομηχανικού κτιρίου μείωσε το κόστος κατασκευής του κατά 30%. »
Αν αναπτυχθεί η σχετική αγορά ενα μερος του δομικού χάλυβα θα επαναχρησιμοποιείται ενώ το υπόλοιπο θα αποσυναρμολογείται και θα αποθηκεύεται για εμπορία.
σελ. 17
5. ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΚΣΚΑΦΩΝ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΩΝ(ΑΕΚΚ)
Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των επικίνδυνων αποβλήτων, 2020-2030
ΕΣΔΑ – ΕΣΔΕΑ
Παραγωγή έτους αναφοράς 2018 Εκτιμώμενη παραγωγή 2025 2030(τόνοι)
Απόβλητα Κατασκευών και Κατεδαφίσεων
ΑΚΚ 1.500.000 1.578.909 1.651.251
Απόβλητα Εκσκαφών ΕΚ 3.443.092 3.624.220 3.790.272΅
Τα απόβλητα εκσκαφών και σκυροδέματος αποτελούν παγκόσμιο πρόβλημα . Κατά την διεξαγωγή εργασιών εκσκαφών και κατεδαφίσεων η χρήση της κυκλικής οικονομίας θα συνέβαλλε στην ανάκτηση πόρων και στην μείωση του ενεργειακού και ανθρακικού (CO2) αποτυπώματος στην αποφυγή νέων χώρων ταφής με την ανακύκλωση καθώς και στην αύξηση της απασχόλησης.
Οι πηγές ανάκτησης χάλυβα κατά τις κατεδαφίσεις κτιρίων συνδέονται με α.την ανακύκλωση του κατεδαφισμένου οπλισμένου σκυροδέματος μετά τις εργασίες θραύσης-διαχωρισμού οπλ. σκυροδέματος και
β. την ανάκτηση του δομικού χάλυβα μέσω της αποδόμησης (deconstruction) των δομικών κατασκευών.
Όμως, παγκοσμίως το 90% του δομικού χάλυβα που προκύπτει από την κατεδάφιση επιστρέφει στα χαλυβουργεία για ανακύκλωση, ενώ μόλις το 10% αξιοποιείται σε κάποια μορφή επαναχρησιμοποίησης.
Πρέπει να ληφθούν μέτρα για επαναχρησιμοποίηση του δομικού χάλυβα, αντί να επιστρέφει στα χαλυβουργεία.
Κατά την απόσυρση (αποσυναρμολόγηση- κατεδάφιση βιομηχανιών , και ειδικότερα στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής προκύπτει εμπορεύσιμος εξοπλισμός καθώς και διάφορα μέταλλα (χάλυβας , μεικτό scrap , ανοξείδωτος χάλυβας, χαλκός , κ.λπ.)
2. Τα πλεονάζοντα υλικά εκσκαφών που παράγονται κατά τις εργασίες κατασκευής μεγάλων έργων είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή αδρανών υλικών . Μετά την αξιοποίηση των υλικών εκσκαφής στην κατασκευή του έργου, η τελική διαχείριση των πλεοναζόντων προϊόντων εκσκαφής θα πραγματοποιηθεί σε μονάδα διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) ή εναλλακτικά σε εργασίες αποκατάστασης ανενεργού λατομείου της ευρύτερης περιοχής.