ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 1 – Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΤΥΠΩΝΕΙ ΕΝΑ ΠΛΗΡΕΣ, ΑΣΦΑΛΕΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ., ολοκληρώνοντας τη συμμετοχή του στη διαδικτυακή δημόσια διαβούλευση και έχοντας ήδη καταθέσει ειδικές παρατηρήσεις και συγκεκριμένες προτάσεις επί επιμέρους άρθρων του σχεδίου νόμου, θεωρεί αναγκαίο να διατυπώσει συνολικά τη θέση του επί του άρθρου 1.

Η επιτάχυνση, η απλοποίηση και η ψηφιοποίηση των διαδικασιών στεγαστικής αρωγής αποτελούν αναγκαίους στόχους.

Η σημερινή όμως διατύπωση του «Σκοπού», η οποία περιορίζεται στην αποτελεσματική και έγκαιρη λήψη μέτρων στεγαστικής αρωγής και στην κάλυψη των πρώτων αναγκών των πληγέντων, δεν αποτυπώνει το σύνολο της δημόσιας λειτουργίας που επιχειρεί να αναμορφώσει το νομοσχέδιο.

Η αποκατάσταση μετά από μία φυσική καταστροφή δεν αποτελεί απλώς διαδικασία χορήγησης οικονομικής ενίσχυσης.

Είναι σύνθετη τεχνική, διοικητική και επιχειρησιακή δημόσια λειτουργία, η οποία συνδέεται με:

* την ασφάλεια των κατασκευών,
* την προστασία ανθρώπων και περιουσίας,
* την ορθή αξιοποίηση δημόσιων πόρων,
* την πραγματική και ασφαλή αποκατάσταση των πληγέντων,
* τη διατήρηση της τεχνικής ικανότητας και της θεσμικής μνήμης του κράτους,
* και την επιχειρησιακή δυνατότητα της Πολιτείας να ανταποκριθεί στην επόμενη φυσική καταστροφή.

Για τον λόγο αυτό ο νόμος δεν αρκεί να καθορίσει πώς θα κινείται γρηγορότερα ένας φάκελος.

Πρέπει να κατοχυρώσει ταυτόχρονα ποιος ασκεί την κρίσιμη δημόσια τεχνική ευθύνη, με ποιον μηχανισμό, με ποιο προσωπικό, υπό ποιους όρους ασφάλειας και με ποιες πραγματικές προϋποθέσεις μπορεί το υφιστάμενο σύστημα να αντικατασταθεί από το νέο.

1. ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΚΑΙ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΧΩΡΙΣ ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Η πραγματική επιλογή δεν βρίσκεται μεταξύ «γραφειοκρατίας» και «ταχύτητας».

Ο στόχος πρέπει να είναι ένα γρήγορο, ψηφιακό και αναλογικό σύστημα, το οποίο απλοποιεί εκεί όπου μπορεί και διατηρεί ουσιαστική δημόσια τεχνική κρίση εκεί όπου ο κίνδυνος και η πολυπλοκότητα το απαιτούν.

Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις αποκατάστασης τεχνικά όμοιες.

Άλλη διαδικασία μπορεί να δικαιολογείται για περιορισμένες και σαφώς προσδιορισμένες μη φέρουσες βλάβες και άλλη για εκτεταμένες βλάβες, επεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό, σύνθετες λύσεις αποκατάστασης ή κτίρια αυξημένης σπουδαιότητας.

Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. έχει ήδη προτείνει τη θεσμοθέτηση της αρχής της διαβάθμισης του ελέγχου ανάλογα με τον πραγματικό τεχνικό κίνδυνο, το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο και την πολυπλοκότητα της υπόθεσης, καθώς και την ύπαρξη δεσμευτικού δημόσιου τεχνικού σταδίου στις περιπτώσεις όπου αυτό απαιτείται.

Η ψηφιοποίηση πρέπει να υπηρετεί τις θεσμικές αρμοδιότητες και όχι να τις υποκαθιστά.

Ο έλεγχος ότι μία λύση εφαρμόστηκε σωστά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προηγούμενη κρίση για το αν η ίδια η λύση ήταν τεχνικά κατάλληλη και ασφαλής.

2. ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΩΝ ΚΡΙΣΙΜΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ

Η συμμετοχή ιδιωτών μηχανικών, ελεγκτών δόμησης και ψηφιακών συστημάτων μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο και αναγκαίο μέρος της νέας διαδικασίας.

Δεν πρέπει όμως να οδηγεί σε αποχώρηση της αρμόδιας δημόσιας υπηρεσίας από τα κρίσιμα στάδια στα οποία ασκείται τεχνική κρίση, διατίθενται δημόσιοι πόροι και επηρεάζεται η ασφάλεια των κατασκευών.

Έχει ήδη επισημανθεί στη διαβούλευση ότι το ίδιο το Υπουργείο, απαντώντας επισήμως στη Βουλή, έχει δηλώσει ότι δεν υπάρχει σχεδιασμός εκχώρησης αρμοδιοτήτων ή διοικητικών λειτουργιών σε ιδιώτες και ιδιωτικές εταιρείες.

Η αρχή αυτή πρέπει να αποκτήσει και σαφή νομοθετική αποτύπωση.

Η νέα αρχιτεκτονική οφείλει παράλληλα να διακρίνει καθαρά:

* την ουσιαστική τεχνική κρίση της αρμόδιας δημόσιας υπηρεσίας,
* τις αρμοδιότητες πολεοδομικού ελέγχου των ΥΔΟΜ,
* και τον έλεγχο εφαρμογής της εγκεκριμένης λύσης από τον ελεγκτή δόμησης.

Ο δημόσιος τεχνικός κύκλος δεν πρέπει να διασπάται με τρόπο που να αποσυνδέει την αρχική αυτοψία από την πραγματική τεχνική πορεία και το τελικό αποτέλεσμα της αποκατάστασης.

3. ΠΡΩΤΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΗΘΕΙ ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ

Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση μεταβάλλει σε σημαντικό βαθμό τη φιλοσοφία, τη ροή και την κατανομή ευθύνης του υφιστάμενου συστήματος.

Μία αλλαγή αυτής της έκτασης προϋποθέτει ώριμο και πραγματικά λειτουργικό εφαρμοστικό μοντέλο.

Για τον λόγο αυτό αποτελεί βασική θέση του Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. ότι οι κρίσιμες τεχνικές, διοικητικές και επιχειρησιακές λειτουργίες του προηγούμενου συστήματος δεν πρέπει να καταργηθούν πριν το νέο σύστημα είναι πραγματικά έτοιμο να τις αντικαταστήσει.

Η κατάργηση πρέπει να είναι το τελευταίο και όχι το πρώτο βήμα της μετάβασης.

Πριν ενεργοποιηθούν οι κρίσιμες καταργήσεις πρέπει να έχουν εξασφαλιστεί σωρευτικά:

* οι αναγκαίες κανονιστικές πράξεις,
* η πλήρης παραγωγική λειτουργία των απαιτούμενων πληροφοριακών συστημάτων,
* ο σαφής καθορισμός των οργανικών μονάδων και των αρμοδιοτήτων τους,
* η πραγματική στελέχωσή τους,
* η εκπαίδευση του προσωπικού,
* η λειτουργική δυνατότητα διεκπεραίωσης όλων των κρίσιμων σταδίων,
* και επαρκής προηγούμενη δοκιμή της νέας συνολικής ροής σε αντιπροσωπευτικές πραγματικές περιπτώσεις.

Αντίστοιχα, οι εκκρεμείς υποθέσεις πρέπει κατά κανόνα να ολοκληρώνονται με ενιαίο και σαφές καθεστώς και να αποφεύγεται η αποσπασματική εφαρμογή δύο διαφορετικών συστημάτων στον ίδιο φάκελο.

4. ΝΕΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ, ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗ

Η παρ. 7 του άρθρου 25 αναγνωρίζει ήδη το μεταβατικό οργανωτικό ζήτημα, προβλέποντας ότι μέχρι τη θέση σε ισχύ του νέου Οργανισμού τις αρμοδιότητες της νέας «Γενικής Διεύθυνσης Στεγαστικής Αρωγής» θα ασκούν οι υφιστάμενες οργανικές μονάδες της ΓΔΑΕΦΚ.

Η πρόβλεψη αυτή αποτρέπει ένα άμεσο τυπικό κενό.

Δεν αποτελεί όμως πλήρη οργανωτική λύση.

Το σχέδιο νόμου δεν εμφανίζει ακόμη τη νέα οργανωτική διάρθρωση, τις οργανικές θέσεις ανά κλάδο και ειδικότητα, την περιφερειακή συγκρότηση, τον τρόπο μετάβασης του προσωπικού και δεσμευτικό χρόνο ολοκλήρωσης του νέου Οργανισμού.

Η ψήφιση του νέου πλαισίου πρέπει συνεπώς να συνοδευθεί από:

* σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα έκδοσης του Οργανισμού,
* πλήρη αποτύπωση των μονάδων και των αρμοδιοτήτων,
* επαρκείς οργανικές θέσεις,
* κατοχύρωση της περιφερειακής επιχειρησιακής παρουσίας,
* και ρητή διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας και της αξιοποίησης του υπηρετούντος έμπειρου προσωπικού.

Ο δημόσιος μηχανισμός αποκατάστασης δεν επιτρέπεται να μείνει ούτε μία ημέρα οργανωτικά μετέωρος ή επιχειρησιακά αποδυναμωμένος.

5. Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ

Η συμμετοχή της υπηρεσίας στην τεχνική πορεία των υποθέσεων δεν έχει μόνο ελεγκτική αξία.

Μέσα από τη διαχείριση διαδοχικών φυσικών καταστροφών, τις αυτοψίες και τους επανελέγχους, την επεξεργασία φακέλων, τις διοικητικές πράξεις και τις υπηρεσιακές αποστολές έχει δημιουργηθεί συσσωρευμένη τεχνική, διοικητική και επιχειρησιακή γνώση.

Η γνώση αυτή δεν αποτελεί μόνο ατομικό προσόν των εργαζομένων.

Αποτελεί λειτουργικό κεφάλαιο της ίδιας της Πολιτείας.

Η σταδιακή αποσύνδεση της αρμόδιας υπηρεσίας από την τεχνική πορεία της αποκατάστασης ή η απώλεια του ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει αυτή την εμπειρία θα οδηγούσαν σε απώλεια δημόσιας τεχνογνωσίας και θεσμικής μνήμης.

Για το ειδικό ζήτημα του προσωπικού ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. καταθέτει αυτοτελή παρέμβαση στο άρθρο 36 με ολοκληρωμένη πρόταση μετάβασης από τις διαδοχικές παρατάσεις σε δεσμευτικό μηχανισμό σταθερής στελέχωσης.

6. ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ: ΟΡΓΑΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Έχει ήδη αναπτυχθεί ειδικά στη διαβούλευση το σοβαρό θεσμικό κενό που αφορά την Υγεία και Ασφάλεια του προσωπικού.

Οι εργαζόμενοι του μηχανισμού αποκατάστασης καλούνται να πραγματοποιούν αυτοψίες και αποστολές σε πληγείσες περιοχές, σε κτίρια με βλάβες, υπό μεταβαλλόμενες περιβαλλοντικές και καιρικές συνθήκες και γενικότερα σε περιβάλλον αυξημένου επιχειρησιακού κινδύνου.

Το ζήτημα δεν αποτελεί δευτερεύον εργασιακό αίτημα.

Αποτελεί οργανικό τμήμα της ασφαλούς λειτουργίας του ίδιου του μηχανισμού.

Ένα νέο πλαίσιο αποκατάστασης δεν μπορεί να καθορίζει λεπτομερώς πώς θα πραγματοποιείται μία αυτοψία ή ένας έλεγχος και ταυτόχρονα να αφήνει αρρύθμιστο με ποιους θεσμικούς και επιχειρησιακούς όρους ασφάλειας θα εργάζεται ο άνθρωπος που καλείται να τα πραγματοποιήσει.

Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. έχει ήδη καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση για ειδικό πλαίσιο Υγείας και Ασφάλειας και για την έναρξη της αναγκαίας θεσμικής επεξεργασίας με συμμετοχή των εργαζομένων.

7. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ

Παράλληλα με το θεσμικό πλαίσιο Υγείας και Ασφάλειας πρέπει να εξεταστεί η οριζόντια αναγνώριση των ιδιαίτερων συνθηκών υπό τις οποίες λειτουργεί το προσωπικό του μηχανισμού αποκατάστασης.

Η άμεση επιχειρησιακή ετοιμότητα, οι εκτός έδρας αποστολές, οι αυτοψίες σε πληγείσες περιοχές, η αυξημένη ευθύνη και η εργασία σε συνθήκες φυσικής καταστροφής δεν αποτελούν περιστασιακά χαρακτηριστικά.

Αποτελούν στοιχεία της ύπαρξης και αποστολής του μηχανισμού.

Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. θεωρεί συνεπώς αναγκαία την οριζόντια μισθολογική αναγνώριση των ιδιαίτερων συνθηκών ετοιμότητας και επικινδυνότητας, με κατάλληλη ειδική πρόβλεψη για το προσωπικό του μηχανισμού αποκατάστασης.

Η αναγνώριση αυτή είναι διακριτή από την αμοιβή τυχόν υπερωριακής απασχόλησης: αφορά τα μόνιμα χαρακτηριστικά της αποστολής και της επιχειρησιακής ετοιμότητας του προσωπικού.

8. Ο ΝΟΜΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΕΙ ΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ – ΟΙ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΘΟΥΝ

Δεν θεωρούμε ούτε αναγκαίο ούτε θεσμικά ορθό να επιχειρηθεί στον ίδιο τον νόμο ο εξαντλητικός προσδιορισμός κάθε τεχνικού ορίου, ποσοστού δειγματοληψίας, κατηγορίας ή ειδικής περίπτωσης.

Ο ίδιος ο νόμος πρέπει όμως να κατοχυρώνει τη βασική αρχιτεκτονική ασφάλειας του νέου συστήματος:

* ουσιαστικό δημόσιο τεχνικό ρόλο,
* διαβάθμιση του ελέγχου ανάλογα με τον πραγματικό κίνδυνο,
* σαφή κατανομή των θεσμικών αρμοδιοτήτων,
* δεσμευτικό δημόσιο τεχνικό στάδιο στις υποθέσεις όπου το απαιτούν ο κίνδυνος και η πολυπλοκότητα,
* καθαρό και ασφαλές μεταβατικό καθεστώς,
* οργανωτική, στελεχιακή και επιχειρησιακή ετοιμότητα,
* διατήρηση της δημόσιας τεχνογνωσίας,
* ειδικό πλαίσιο Υγείας και Ασφάλειας,
* και θεσμική αναγνώριση των ιδιαίτερων συνθηκών ετοιμότητας και επικινδυνότητας του προσωπικού.

Οι ειδικότερες τεχνικές παράμετροι μπορούν να εξειδικευθούν μεταγενέστερα, μετά από συστηματική τεχνική επεξεργασία, πραγματικά δεδομένα, δοκιμή αντιπροσωπευτικών περιπτώσεων και ουσιαστική συμμετοχή των υπηρεσιακών στελεχών που εφαρμόζουν καθημερινά το σύστημα.

Στις επιμέρους κατ’ άρθρο παρεμβάσεις του ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. έχει ήδη καταθέσει ειδικότερες προτάσεις, μεταξύ άλλων, για την αρχική πρόσβαση του πολίτη στη δημόσια διαδικασία, τη διαβαθμισμένη Τεχνική Έγκριση, τη σαφή διάκριση αρμοδιοτήτων, τις πολυϊδιοκτησίες, τον τρόπο αποτίμησης της πραγματικής ζημίας, το μεταβατικό καθεστώς, τον Οργανισμό και τη στελέχωση.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1

Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται να προστεθεί στον σκοπό του Μέρους Α΄ περίπτωση γ΄ με την ακόλουθη κατεύθυνση:

«γ) η ασφαλής, τεχνικά τεκμηριωμένη και αποτελεσματική αποκατάσταση των πληγέντων κτιρίων, με διαβάθμιση των διαδικασιών και του δημόσιου τεχνικού ελέγχου ανάλογα με τον τεχνικό κίνδυνο και την πολυπλοκότητα, διατήρηση υπό δημόσια ευθύνη των κρίσιμων τεχνικών και διοικητικών λειτουργιών και διασφάλιση της οργανωτικής, στελεχιακής και επιχειρησιακής επάρκειας και συνέχειας του δημόσιου μηχανισμού αποκατάστασης.»

Η προσθήκη αυτή δεν επιχειρεί να μεταφέρει στο άρθρο 1 όλες τις επιμέρους ρυθμίσεις.

Κατοχυρώνει όμως την αναγκαία ερμηνευτική αρχή ολόκληρου του νέου πλαισίου.

ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΑ

Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. δεν υπερασπίζεται το υφιστάμενο πλαίσιο επειδή είναι παλαιό ούτε απορρίπτει τη μεταρρύθμιση επειδή είναι νέα.

Ζητεί ένα νέο σύστημα ταχύτερο, ψηφιακό και λειτουργικό, το οποίο θα απλοποιεί εκεί όπου μπορεί, θα διατηρεί ουσιαστική δημόσια τεχνική κρίση εκεί όπου ο κίνδυνος το απαιτεί και θα τίθεται σε πλήρη εφαρμογή όταν έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίες θεσμικές, τεχνικές, οργανωτικές, στελεχιακές και επιχειρησιακές προϋποθέσεις.

Η επιτυχία του νέου πλαισίου δεν θα κριθεί μόνο από το πόσο γρήγορα θα κινείται μία αίτηση ή θα καταβάλλεται μία ενίσχυση.

Θα κριθεί από το εάν, όταν συμβεί η επόμενη μεγάλη φυσική καταστροφή, ο πληγέντας πολίτης θα βρει απέναντί του ένα κράτος γρήγορο αλλά και τεχνικά αξιόπιστο, οργανωμένο, στελεχωμένο, ασφαλές και πραγματικά παρόν.

Ο δημόσιος μηχανισμός αποκατάστασης δεν επιτρέπεται να μείνει ούτε μία ημέρα οργανωτικά μετέωρος ή επιχειρησιακά αποδυναμωμένος.

Αυτή είναι η προϋπόθεση ώστε η μεταρρύθμιση της στεγαστικής αρωγής να αποτελέσει πραγματική πρόοδο για τους πληγέντες, το Δημόσιο και την ασφάλεια της αποκατάστασης μετά από φυσικές καταστροφές.

Οι ανωτέρω παρατηρήσεις αποτελούν τη συνοπτική καταληκτική τοποθέτηση του Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. στη δημόσια διαβούλευση. Ο Σύλλογος θα καταθέσει στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή της Βουλής αναλυτικό υπόμνημα, συνοδευόμενο από ειδικά θεματικά και κατ’ άρθρο Παραρτήματα, καθώς και συγκεκριμένες νομοτεχνικές προτάσεις επί των κρίσιμων διατάξεων του σχεδίου νόμου.

Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ.
Σύλλογος Εργαζομένων στην Αποκατάσταση Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών

Στοιχεία ΣΕΑΕΦΚ: Πρόεδρος Γιώργος Τσιρώνης Γενικός Γραμματέας Προκόπης Φωτεινόπουλος SITE https://seaefk.gr/

Γενικές παρατηρήσεις επί του σχεδίου νόμου

Μια αναγκαία μεταρρύθμιση που παραμένει ανολοκλήρωτη:

Θεωρούμε θετικό ότι το σχέδιο νόμου επιχειρεί να συγκεντρώσει και να εκσυγχρονίσει το κατακερματισμένο πλαίσιο στεγαστικής αρωγής, να επιταχύνει τις διαδικασίες, να βελτιώσει τον έλεγχο των ενισχύσεων και να αντιμετωπίσει χρόνιες δυσλειτουργίες που έχουν αναδειχθεί μετά από πρόσφατες φυσικές καταστροφές.
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι η προσπάθεια θεσμικής ενοποίησης των διαδικασιών, η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, η διεύρυνση των δυνατοτήτων αποκατάστασης και η πρόβλεψη εργαλείων για σύνθετες περιπτώσεις, όπως οι πολυϊδιοκτησίες και οι εκκρεμείς υποθέσεις στεγαστικής συνδρομής. Θετική είναι επίσης, σε γενικό επίπεδο, η προσπάθεια ενίσχυσης της εποπτείας και των ελέγχων.
Ωστόσο, το σχέδιο νόμου δεν συγκροτεί ακόμη ένα ολοκληρωμένο σύστημα αποκατάστασης. Ρυθμίζει κυρίως τις διοικητικές διαδικασίες χορήγησης της στεγαστικής και κρατικής αρωγής, χωρίς να κατοχυρώνει το αποτέλεσμα: την έγκαιρη, επαρκή, κοινωνικά δίκαιη και ασφαλή αποκατάσταση των πληγέντων και των περιοχών τους.
Κρίσιμα ζητήματα, όπως το ύψος των ενισχύσεων, οι όροι και η διάρκεια της προσωρινής στέγασης, οι προθεσμίες, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και βασικά στάδια εφαρμογής, παραπέμπονται σε μεταγενέστερες υπουργικές αποφάσεις. Έτσι, οι πολίτες καλούνται να αξιολογήσουν ένα πλαίσιο χωρίς να γνωρίζουν το πραγματικό επίπεδο προστασίας που θα τους παρέχει.

Πέρα από τις επιμέρους παρατηρήσεις επί των διατάξεων του νομοσχεδίου, απαιτούνται τρεις οριζόντιες παρεμβάσεις, οι οποίες συγκροτούν τη βάση της συνολικής πολιτικής μας πρότασης για την αποκατάσταση μετά από φυσικές καταστροφές:

• Εθνικό Σύστημα Αποκατάστασης Καταστροφών. Απαιτείται η συγκρότηση ενός ενιαίου Εθνικού Συστήματος Αποκατάστασης Καταστροφών, το οποίο θα συνδέει οργανικά την πρώτη αρωγή, την προσωρινή στέγαση, τη στεγαστική αποκατάσταση, την αποκατάσταση των υποδομών και του φυσικού περιβάλλοντος, τη στήριξη της τοπικής οικονομίας και τη μείωση του μελλοντικού κινδύνου. Κεντρικό συντονιστικό ρόλο πρέπει να έχει η αρμόδια Γενική Γραμματεία, με σαφείς αρμοδιότητες, επαρκή στελέχωση, εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και σταθερή διοικητική δομή.

• Εθνικό Ταμείο Αποκατάστασης Καταστροφών. Η χρηματοδότηση της αποκατάστασης δεν μπορεί να εξαρτάται κάθε φορά από έκτακτες αποφάσεις και αποσπασματικές δημοσιονομικές διευθετήσεις. Προτείνεται η δημιουργία μόνιμου Εθνικού Ταμείου Αποκατάστασης Καταστροφών, με πολυετή χρηματοδοτικό προγραμματισμό, ελάχιστο εγγυημένο αποθεματικό, προκαθορισμένα και διαφανή κριτήρια κατανομής των πόρων και αυτόματο μηχανισμό αναπλήρωσής τους.

• Θεσμική σύνδεση της αποκατάστασης με την πρόληψη και την αρχή “Build Back Better”. Η αποκατάσταση πρέπει να αποτελεί οργανικό μέρος του συνολικού κύκλου διαχείρισης του κινδύνου και όχι μια απομονωμένη διαδικασία αποζημίωσης και επαναφοράς στην προηγούμενη κατάσταση. Απαιτείται η υποχρεωτική σύνδεσή της με την επιστημονική εκτίμηση κινδύνου, τα Ειδικά Σχέδια Πρόληψης, τις δομές Πολιτικής Προστασίας των ΟΤΑ και την ταχεία υλοποίηση των αναγκαίων αντιπλημμυρικών, αντιδιαβρωτικών, γεωτεχνικών και άλλων έργων προστασίας. Η αρχή «Αποκαθιστούμε Καλύτερα» – Build Back Better – πρέπει να κατοχυρωθεί ρητά και δεσμευτικά, ώστε οι δημόσιοι πόροι να χρηματοδοτούν ασφαλέστερες και ανθεκτικότερες κοινότητες και υποδομές.

Προχωράμε στην πιο αναλυτική παρουσίαση των γενικών θέσεων μας:

1. Απουσία εγγυημένου και βιώσιμου χρηματοδοτικού πλαισίου
Η σημαντικότερη αδυναμία του σχεδίου νόμου είναι η απουσία ενός σταθερού, επαρκώς χρηματοδοτημένου και μακροπρόθεσμα βιώσιμου μηχανισμού αποκατάστασης, και για αυτό προτείνουμε τη σύσταση ενός Εθνικού Ταμείου Αποκατάστασης Καταστροφών με πολυετή προγραμματισμό, αποθεματικό και αυτόματη αναπλήρωση πόρων δίχως κανένα επιπλέον ειδικό φόρο.
Η κλιματική κρίση αυξάνει τη συχνότητα, την ένταση και το κόστος των καταστροφών, επομένως η χρηματοδότηση δεν μπορεί να εξαρτάται κάθε φορά από έκτακτες αποφάσεις και αποσπασματικές δημοσιονομικές διευθετήσεις.
Κάθε νέο πλαίσιο κρατικής αρωγής πρέπει να συνοδεύεται από δημοσιευμένο χρηματοδοτικό σχεδιασμό, πολυετή πρόβλεψη δαπανών και διαφορετικά σενάρια καταστροφών. Διαφορετικά, προβλέπονται παροχές και δυνατότητες χωρίς να τεκμηριώνεται ότι έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίοι πόροι για την εφαρμογή τους.
Παράλληλα, η στεγαστική αρωγή πρέπει να συνδέεται με το πραγματικό και πιστοποιημένο κόστος αποκατάστασης. Στο επιλέξιμο κόστος πρέπει να περιλαμβάνονται οι αναγκαίες μελέτες, οι άδειες, η κατεδάφιση, η διαχείριση των αποβλήτων, οι επανασυνδέσεις με τα δίκτυα και οι υποχρεωτικές παρεμβάσεις ασφάλειας και ανθεκτικότητας. Απαιτείται επίσης ουσιαστική αρχική ρευστότητα, ώστε η έναρξη της διαδικασίας να μην εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα του πληγέντος να προχρηματοδοτήσει τις πρώτες εργασίες.

2. Η αποκατάσταση παραμένει αποσυνδεδεμένη από την πρόληψη
Το σχέδιο νόμου αντιμετωπίζει τη στεγαστική αρωγή σχεδόν απομονωμένα από το ευρύτερο θεσμικό οικοδόμημα της Πολιτικής Προστασίας. Δεν διασυνδέεται ουσιαστικά με το πλαίσιο πρόληψης και μείωσης του κινδύνου του ν. 4662/2020, όπως τροποποιήθηκε, με τα Ειδικά Σχέδια Πρόληψης, τις δομές Πολιτικής Προστασίας των ΟΤΑ, το Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων και τους μηχανισμούς ταχείας υλοποίησης επειγόντων αντιπλημμυρικών, αντιδιαβρωτικών και άλλων έργων προστασίας.
Η αποκατάσταση δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από την πρόληψη. Η ασφαλής επαναστέγαση προϋποθέτει ασφαλέστερο φυσικό και τεχνικό περιβάλλον. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος δημόσιοι πόροι να δαπανώνται επανειλημμένα για την αποκατάσταση των ίδιων ή παρόμοιων ζημιών.
Η αρχή «Αποκαθιστούμε Καλύτερα» – Build Back Better – πρέπει να ενσωματωθεί ρητά και δεσμευτικά στο σχέδιο νόμου. Η αποκατάσταση κατοικιών, δημόσιων υποδομών και δικτύων πρέπει να λαμβάνει υπόψη την επιστημονική εκτίμηση του κινδύνου, τις τοπικές συνθήκες και τις προβλεπόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Οι υποχρεωτικές παρεμβάσεις ασφάλειας και ανθεκτικότητας πρέπει να είναι επιλέξιμες και να χρηματοδοτούνται, ώστε το Δημόσιο να μην απαιτεί ασφαλέστερες κατασκευές χρηματοδοτώντας μόνο την επαναφορά στην προηγούμενη κατάσταση.

3. Κοινωνική δικαιοσύνη και καθολική προσβασιμότητα
Η κρατική αρωγή οφείλει να λειτουργεί με όρους ισότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης και προστασίας της αξιοπρέπειας. Το σχέδιο νόμου δεν ενσωματώνει με επαρκή σαφήνεια κοινωνικά κριτήρια σε όλα τα στάδια της αποκατάστασης.
Απαιτείται ιδιαίτερη μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία, τους ηλικιωμένους, τους χρονίως πάσχοντες, τις μονογονεϊκές οικογένειες και τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά. Η προσβασιμότητα πρέπει να καλύπτει τόσο τις διαδικασίες υποβολής και παρακολούθησης των αιτήσεων όσο και την προσωρινή στέγαση και τη μόνιμη αποκατάσταση. Οι αναγκαίες παρεμβάσεις για την ασφαλή και αυτόνομη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία πρέπει να αναγνωρίζονται ως επιλέξιμο κόστος.
Η προσωρινή στέγαση πρέπει να παρέχει ουσιαστική προστασία τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στους ενοικιαστές, με ποσά και διάρκεια που θα λαμβάνουν υπόψη το πραγματικό κόστος κατοικίας κάθε περιοχής, τη σύνθεση της οικογένειας και τις ιδιαίτερες κοινωνικές ανάγκες.
Παράλληλα, η προστασία της κύριας κατοικίας δεν πρέπει να οδηγεί σε επιβράβευση της αυθαίρετης δόμησης ή σε άνιση μεταχείριση εις βάρος όσων τήρησαν τη νομοθεσία. Για κτίρια που δεν μπορούν νομίμως ή με ασφάλεια να αποκατασταθούν στην αρχική τους θέση, απαιτούνται σαφή κοινωνικά, πολεοδομικά και εισοδηματικά κριτήρια για την παροχή εναλλακτικής στεγαστικής λύσης, χωρίς νομιμοποίηση της αυθαιρεσίας.

4. Η ψηφιοποίηση πρέπει να μειώνει τη γραφειοκρατία, όχι να μεταφέρει το κόστος στον πολίτη
Η ψηφιακή λειτουργία μέσω του συστήματος «e-Άδειες» αποτελεί θετική κατεύθυνση. Δεν αρκεί, όμως, η μεταφορά μιας πολύπλοκης διαδικασίας σε ψηφιακό περιβάλλον. Η ψηφιοποίηση έχει αξία όταν καταργεί περιττά βήματα, επιτρέπει την αυτεπάγγελτη άντληση στοιχείων και μειώνει πραγματικά τον χρόνο και το κόστος για τον πολίτη.
Ο πληγέντας δεν πρέπει να υποχρεώνεται να λειτουργεί ως συντονιστής μεταξύ δήμου, περιφέρειας, υπηρεσιών στεγαστικής αρωγής, πολεοδομικών υπηρεσιών, ασφαλιστικών εταιρειών και τραπεζών. Απαιτούνται ενιαίος ψηφιακός φάκελος, μία βασική αυτοψία, σαφής παρακολούθηση των εκκρεμοτήτων και συγκεκριμένος υπεύθυνος υπόθεσης.
Παράλληλα, πρέπει να εξασφαλιστεί δωρεάν τεχνική και διοικητική υποστήριξη για την κύρια κατοικία των ευάλωτων νοικοκυριών. Διαφορετικά, η ψηφιοποίηση κινδυνεύει να μετατρέψει την υποχρεωτική προσφυγή σε ιδιώτη μηχανικό σε πρόσθετο οικονομικό και διοικητικό εμπόδιο.

5. Δεσμευτικές προθεσμίες και αντιμετώπιση των παλαιών εκκρεμοτήτων
Η ταχύτητα δεν διασφαλίζεται μόνο με την ψηφιοποίηση ή με γενικές διακηρύξεις. Χρειάζονται δεσμευτικές προθεσμίες για την έκδοση των κανονιστικών αποφάσεων, τη διενέργεια των αυτοψιών, την ολοκλήρωση των φακέλων, την εξέταση των αιτήσεων και την καταβολή των ενισχύσεων.
Οι μεταβατικές διατάξεις πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι εκκρεμείς υποθέσεις θα συνεχίζονται χωρίς νέα αίτηση, επανάληψη ήδη ολοκληρωμένων σταδίων ή απώλεια δικαιωμάτων. Το γεγονός ότι υπάρχουν πληγέντες που παραμένουν σε εκκρεμότητα επί πολλά χρόνια αποτελεί ένδειξη βαθύτερης διοικητικής αδυναμίας, η οποία δεν αντιμετωπίζεται απλώς με την αντικατάσταση του νομοθετικού πλαισίου.
Η συχνή μεταβολή της νομοθεσίας χωρίς προηγούμενη δημόσια αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων που ήδη εφαρμόστηκαν δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη διοικητική συνέχεια και την αποτελεσματικότητα. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται περιοδική δημόσια αξιολόγηση του νέου συστήματος βάσει μετρήσιμων δεικτών.

6. Θεσμική συγκρότηση και μόνιμη στελέχωση των υπηρεσιών
Η αποτελεσματικότητα του συστήματος κρατικής αρωγής και αποκατάστασης μετά από φυσικές καταστροφές δεν εξαρτάται μόνο από το ύψος των παρεχόμενων ενισχύσεων, αλλά και από την ύπαρξη ισχυρών, επαρκώς στελεχωμένων και θεσμικά σταθερών δημόσιων υπηρεσιών. Προκαλεί, συνεπώς, προβληματισμό το γεγονός ότι, παρά τη διαρκή αύξηση της συχνότητας και της έντασης των φυσικών καταστροφών, δεν έχει ολοκληρωθεί επί σειρά ετών ο αναγκαίος οργανωτικός και στελεχιακός σχεδιασμός των υπηρεσιών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, δηλαδή της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής.
Η πολυετής καθυστέρηση ολοκλήρωσης του οργανογράμματος, της σύστασης των αναγκαίων οργανικών θέσεων και των μόνιμων μηχανισμών στελέχωσης έχει συμβάλει στη διαιώνιση των ελλείψεων προσωπικού, στην εξάρτηση από έκτακτες λύσεις και στη δυσχέρεια διατήρησης της απαραίτητης θεσμικής μνήμης και τεχνογνωσίας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου δεν αντιμετωπίζει συνολικά το ζήτημα της στελέχωσης των υπηρεσιών κρατικής αρωγής και Πολιτικής Προστασίας ούτε προβλέπει μόνιμες προσλήψεις εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού, όπως μηχανικών, γεωλόγων, δασολόγων, γεωτεχνικών, οικονομολόγων και ειδικών στη διαχείριση κινδύνων και στη διοίκηση κρίσεων. Και όμως, η ταχεία αποτίμηση των ζημιών, η παρακολούθηση των έργων αποκατάστασης και η διαχείριση σύνθετων χρηματοδοτικών εργαλείων απαιτούν υψηλή τεχνική επάρκεια και συνέχεια στη λειτουργία των υπηρεσιών.
Παραμένει, παράλληλα, άλυτο το εργασιακό καθεστώς εργαζομένων Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (ΙΔΟΧ), που εργάζονται συνεχώς και αδιαλείπτως επί σειρά ετών στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας όσο και στη Γενική Γραμματεία Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής, με διαδοχικές παρατάσεις των συμβάσεών τους. Η εμπειρία και η εξειδίκευση που έχουν αποκτήσει αποτελούν πολύτιμο κεφάλαιο για τη δημόσια διοίκηση και πρέπει να αξιοποιηθούν μέσα από ένα σταθερό και διαφανές πλαίσιο εργασιακής ασφάλειας και επαγγελματικής προοπτικής.
Ο ν. 4662/2020, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5281/2026, προβλέπει για τη στελέχωση των Αυτοτελών Διευθύνσεων και Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας των ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού την απόσπαση τακτικού προσωπικού και τη διάθεση προσωπικού ΙΔΟΧ του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μέχρι τον συνολικό αριθμό των 350 υπαλλήλων. Η ρύθμιση αναγνωρίζει τις ανάγκες των ΟΤΑ, δεν επαρκεί όμως για την κάλυψη των πραγματικών απαιτήσεων των 332 Δήμων και των 13 Περιφερειών της χώρας. Ο ανώτατος αυτός αριθμός είναι δυσανάλογος προς το εύρος των αρμοδιοτήτων που έχουν ανατεθεί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ενώ η αξιοποίηση προσωπικού ορισμένου χρόνου δεν διασφαλίζει από μόνη της τη διοικητική συνέχεια και τη διατήρηση της τεχνογνωσίας.
Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών και η αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος κρατικής αρωγής προϋποθέτουν μόνιμη και επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών του Υπουργείου, οριστική αντιμετώπιση του ζητήματος των ΙΔΟΧ που εργάζονται συνεχώς και αδιαλείπτως επί σειρά ετών, καθώς και ουσιαστική ενίσχυση των ΟΤΑ με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό μέσω οργανικών θέσεων και σταθερών εργασιακών σχέσεων. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, οποιαδήποτε μεταρρύθμιση της κρατικής αρωγής κινδυνεύει να παραμείνει αποσπασματική, μεταφέροντας το βάρος της εφαρμογής της σε υπηρεσίες που εξακολουθούν να λειτουργούν με περιορισμένους ανθρώπινους και οργανωτικούς πόρους.

7. Διαφάνεια, δημόσια λογοδοσία και ανεξάρτητος έλεγχος
Το σχέδιο νόμου προβλέπει δύο διακριτούς μηχανισμούς ελέγχου, οι οποίοι δεν πρέπει να συγχέονται. Για τη στεγαστική και την πρώτη αρωγή, αρμόδιες είναι οι υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Στεγαστικής Αρωγής, οι οποίες διενεργούν τακτικούς ελέγχους των αιτήσεων, διασταυρώσεις στοιχείων και έκτακτους δειγματοληπτικούς ή επιτόπιους ελέγχους της τήρησης των προβλεπόμενων διαδικασιών. Η συστηματοποίηση της εποπτείας αποτελεί θετική κατεύθυνση, ο έλεγχος όμως παραμένει εσωτερικός και δεν συνοδεύεται από επαρκείς προβλέψεις δημόσιας ενημέρωσης για τη συνολική λειτουργία του συστήματος.
Για κάθε μεγάλη καταστροφή πρέπει να λειτουργεί δημόσιος πίνακας προόδου, στον οποίο θα δημοσιεύονται, με πλήρη προστασία των προσωπικών δεδομένων, ο αριθμός των αυτοψιών και των αιτήσεων, οι εγκρίσεις και απορρίψεις, τα καταβληθέντα ποσά, οι μέσοι χρόνοι διεκπεραίωσης και οι εκκρεμότητες. Παράλληλα, η Γενική Διεύθυνση Στεγαστικής Αρωγής πρέπει να δημοσιεύει ετήσια συγκεντρωτική έκθεση με τους βασικούς δείκτες λειτουργίας, τις διαπιστωμένες καθυστερήσεις και τα μέτρα που λαμβάνονται για την αντιμετώπισή τους.
Διακριτή είναι η σύσταση, με το άρθρο 31, Αυτοτελούς Τμήματος Ελέγχων στη Γενική Διεύθυνση Κρατικής Αρωγής και Συντονισμού. Το Τμήμα αυτό αφορά τους δειγματοληπτικούς ελέγχους της κρατικής αρωγής που υπάγεται στον ν. 4797/2021, ιδίως προς επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και λοιπούς δικαιούχους του συγκεκριμένου πλαισίου και όχι τον έλεγχο της στεγαστικής αρωγής των κατοικιών. Η δημιουργία του και η πρόβλεψη ετήσιας έκθεσης αποτελούν θετικά βήματα. Ωστόσο, η έναρξη λειτουργίας του εξαρτάται από μεταγενέστερη υπουργική απόφαση, χωρίς να ορίζεται συγκεκριμένη προθεσμία, ενώ ο έλεγχος εξακολουθεί να ασκείται εντός του ίδιου Υπουργείου.
Πρέπει, επομένως, να καθοριστεί δεσμευτική ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του Αυτοτελούς Τμήματος εντός οκτώ (8) μηνών από τη δημοσίευση, να κατοχυρωθεί η λειτουργική του ανεξαρτησία και να προβλεφθεί η υποχρεωτική δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης, των βασικών δεικτών απόδοσης, των διαπιστώσεων και των συστάσεων συμμόρφωσης. Τα σχετικά στοιχεία πρέπει να διαβιβάζονται ετησίως και σε αρμόδιο ανεξάρτητο εξωτερικό θεσμό στο πλαίσιο των νόμιμων αρμοδιοτήτων του, όπως το Ελεγκτικό Συνέδριο, ο Συνήγορος του Πολίτη ή η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ώστε η εποπτεία και η λογοδοσία να μην περιορίζονται στην αυτοαξιολόγηση του ίδιου του Υπουργείου.
Η δημόσια λογοδοσία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ίση μεταχείριση των πληγέντων, τον εντοπισμό των καθυστερήσεων, την αποτελεσματική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων και τη διαρκή βελτίωση του συστήματος αποκατάστασης.

Συμπέρασμα

Η χώρα χρειάζεται ένα σταθερό και αξιόπιστο πλαίσιο αποκατάστασης, το οποίο δεν θα εξαντλείται στη διαχείριση αιτήσεων και στην καταβολή ενισχύσεων, αλλά θα συνδέει την αρωγή με την κοινωνική προστασία, την πρόληψη, τη μείωση του κινδύνου και την ανθεκτική ανασυγκρότηση των πληγεισών περιοχών.
Θεωρούμε θετικές την κωδικοποίηση, την απλοποίηση των διαδικασιών, την ψηφιακή λειτουργία και την ενίσχυση των ελέγχων. Είναι όμως απολύτως απαραίτητο να ενσωματωθούν στον ίδιο τον νόμο:
• ένα σταθερό και δημοσιευμένο χρηματοδοτικό πλαίσιο,
• δεσμευτικές προθεσμίες και εγγυημένη αρχική ρευστότητα,
• σύνδεση της αποκατάστασης με την πρόληψη και την αρχή Build Back Better,
• κοινωνικά κριτήρια και καθολική προσβασιμότητα,
• πραγματική διοικητική υποστήριξη των πληγέντων,
• ομαλή αντιμετώπιση των παλαιών εκκρεμοτήτων,
• μόνιμη και επαρκής στελέχωση των υπηρεσιών του Υπουργείου και των ΟΤΑ, με οργανικές θέσεις εξειδικευμένου προσωπικού και οριστική αντιμετώπιση της εργασιακής επισφάλειας των ΙΔΟΧ που εργάζονται συνεχώς και αδιαλείπτως επί σειρά ετών,
• δημόσια λογοδοσία και εξωτερική θεσμική εποπτεία.

Χωρίς αυτές τις ουσιώδεις αλλαγές, το σχέδιο νόμου θα αποτελεί κυρίως μια αναδιοργάνωση της διοικητικής διαδικασίας και όχι μια αξιόπιστη εγγύηση έγκαιρης, δίκαιης και ανθεκτικής αποκατάστασης.

Ο Σκοπός δεν διατυπώνει ως αυτοτελή αρχή την ασφαλή και τεχνικά τεκμηριωμένη αποκατάσταση.
Εφόσον στις 27 Ιουλίου 2026, απαντώντας στη Βουλή, το Υπουργείο δήλωσε ότι «δεν υπάρχει σχεδιασμός εκχώρησης αρμοδιοτήτων ή διοικητικών λειτουργιών σε ιδιώτες και ιδιωτικές εταιρείες»
ΠΗΓΗ: Ημερολόγιο καταγραφής κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων στην ιστοσελίδα ΣΕΑΕΦΚ (27 Ιουλίου – Η απάντηση για τις ιδιωτικές εταιρείες και τους αναδόχους - σύνδεσμος: https://seaefk.gr/imerologio-koinovouleftikon-paremvaseon-ioulios-2026/ ),
χρειάζεται να αποτυπωθεί και στον ίδιο τον σκοπό του νέου πλαισίου:
Αναδιατύπωση της αρχής του α) ως εξής:
" α) η αποτελεσματική και έγκαιρη λήψη μέτρων στεγαστικής αρωγής για την ασφαλή και τεχνικά τεκμηριωμένη πλήρη αποκατάσταση αποκατάσταση του 100% των βλαβών και των πληγέντων κτιρίων, χωρίς αποκλεισμούς [...].
προσθήκη στο τέλος του α) το εξής:
"Η στεγαστική αρωγή και η αποκατάσταση των φυσικών καταστροφών να υλοποιούνται με διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα των διοικητικών και τεχνικών αρμοδιοτήτων και ελέγχου."
Προσθήκη στην αρχή του β:
"β) η άμεση [...]"
Ο σκοπός να αποτυπώνει και την τεχνική ποιότητα του τελικού αποτελέσματος. Η προσθήκη λειτουργεί ως ερμηνευτική κατεύθυνση του νέου πλαισίου και όχι ως αυτοτελής διεύρυνση αρμοδιοτήτων. Είναι σημαντικό η νέα Γενική Διεύθυνση Στεγαστικής Αρωγής (πρώην ΓΔΑΕΦΚ) να μην καταλήξει από υπηρεσία Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (όπως είναι και το όνομά της) να γίνει μια υπηρεσία που στην ουσία θα ασχολείται με τον καθορισμού δικαιούχων Στεγαστικής Αρωγής, πληρωμών δόσεων και εκ των υστέρων αναζήτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών χωρίς να έχει κανένα ουσιώδη τεχνικό έλεγχο (αφού στην πραγματικότητά μεταφέρεται όλη η διαδικασία στους ιδιώτες μηχανικούς ενισχύοντας το ρόλο τους μέχρι και σε απλή αίτηση που δεν απαιτείται μηχανικός) , με μηχανικούς της υπηρεσίας που στην πραγματικότητα θα εργάζονται σαν απλοί διοικητικοί υπάλληλοι με εξαίρεση όταν θα απαιτείται αυτοψία σε πληγέντα κτήρια.
Επιπλέον υπάρχει ανάγκη αναθεώρησης του νομικού πλαισίου αναφορικά με την αποκατάσταση βλαβών και από τεχνολογικά ατυχήματα που έχουν ως αποτέλεσμα τη μερική βλάβη ή την ολική καταστροφή κτιρίων ιδιοκτησίας φυσικών ή νομικών προσώπων καθώς και κτιρίων του δημοσίου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄143), και για την κάλυψη των πρώτων αναγκών των πληγέντων. Προς το παρόν οι διέξοδοι που έχουν είναι είτε η δικαστική διεκδίκηση αποζημίωσης από τους υπευθύνους για το τεχνολογικό ατύχημα είτε (αν έχουν προβεί σε εκ των προτέρων ιδιωτική ασφάλιση για τον συγκεκριμένο τύπο ατυχήματος) σε διεκδίκηση κάλυψης από ιδιωτική ασφαλιστική εταιρεία. Αυτό τους αφήνει ανοχύρωτους και υπόχρεους σε νέα έξοδα (π.χ. δικαστικά έξοδα) αν επιθυμούν να αποζημιωθούν, στο υπόβαθρο μίας ήδη οικονομικά ασφυκτικής συνθήκης που προκύπτει από τις ζημιές που προκλήθηκαν από το τεχνολογικό ατύχημα.

Φανή Τσιτούρα,
Αντιπρόεδρος Απερχόμενου ΔΣ ΠΑ.ΣΥ.Σ.Π.Π.

Μόλις στις 27 Ιουλίου 2026, απαντώντας επισήμως στη Βουλή, το Υπουργείο δήλωσε ότι «δεν υπάρχει σχεδιασμός εκχώρησης αρμοδιοτήτων ή διοικητικών λειτουργιών σε ιδιώτες και ιδιωτικές εταιρείες».

Αφού αυτή είναι η δηλωμένη θέση της πολιτικής ηγεσίας, είναι εύλογο να αποτυπωθεί και στον ίδιο τον σκοπό του νέου πλαισίου:

"η στεγαστική αρωγή ;και η αποκατάσταση των φυσικών καταστροφών να υλοποιούνται με διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα των κρίσιμων διοικητικών και τεχνικών αρμοδιοτήτων και του τελικού δημόσιου ελέγχου".

Οι κοινοβουλευτικές διαβεβαιώσεις έχουν πολιτική αξία. Η ρητή νομοθετική κατοχύρωσή τους έχει μεγαλύτερη.

Ο σημερινός «Σκοπός» αναφέρεται στην αποτελεσματική και έγκαιρη λήψη μέτρων και στην κάλυψη των πρώτων αναγκών. Δεν διατυπώνει όμως ως αυτοτελή αρχή την ασφαλή και τεχνικά τεκμηριωμένη αποκατάσταση.

Μόλις στις 27 Ιουλίου 2026, απαντώντας επισήμως στη Βουλή, το Υπουργείο δήλωσε ότι «δεν υπάρχει σχεδιασμός εκχώρησης αρμοδιοτήτων ή διοικητικών λειτουργιών σε ιδιώτες και ιδιωτικές εταιρείες».
ΠΗΓΗ: Ημερολόγιο καταγραφής κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων στην ιστοσελίδα ΣΕΑΕΦΚ (27 Ιουλίου – Η απάντηση για τις ιδιωτικές εταιρείες και τους αναδόχους - σύνδεσμος: https://seaefk.gr/imerologio-koinovouleftikon-paremvaseon-ioulios-2026/ )

ΤΙΘΕΤΑΙ ΣΥΝΕΠΩΣ Η ΕΞΗΣ ΠΡΟΤΡΟΠΗ
Αφού αυτή είναι η δηλωμένη θέση της πολιτικής ηγεσίας, είναι εύλογο να αποτυπωθεί και στον ίδιο τον σκοπό του νέου πλαισίου και θα μπορούσε να γίνει με την ακόλουθη προσθήκη:
<>

Οι κοινοβουλευτικές διαβεβαιώσεις έχουν πολιτική αξία. Η ρητή νομοθετική κατοχύρωσή τους έχει μεγαλύτερη.