ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Νέο πλαίσιο μέτρων στεγαστικής αρωγής και λοιπών ενισχύσεων μετά από φυσικές καταστροφές, βελτίωση πλαισίου κρατικής αρωγής και ιδιωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών – Τροποποιήσεις ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024
ΜΕΡΟΣ Α΄ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΑΡΩΓΗ, ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΡΩΓΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΛΗΓΕΝΤΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ
Άρθρο 12 Στάδια χορήγησης στεγαστικής αρωγής και ελέγχου οικοδομικών εργασιών
1. Στις περιπτώσεις ανακατασκευής ή επισκευής πληγέντος κτιρίου ή κατασκευής νέου κτιρίου σε άλλο γεωτεμάχιο αντί του πληγέντος, η διαδικασία και τα στάδια χορήγησης στεγαστικής αρωγής προβλέπονται στις περ. α) και β) της παρ. 2. Η διαδικασία και τα στάδια χορήγησης στεγαστικής αρωγής προβλέπονται: α) στην περίπτωση αυτοστέγασης, στην περ. γ) της παρ. 2 και β) στην περίπτωση αποπεράτωσης ημιτελούς κτιρίου, στην περ. δ) της παρ. 2.
2. Οι έλεγχοι του παρόντος είναι υποχρεωτικοί για κάθε περίπτωση στεγαστικής αρωγής της παρ. 1 και διενεργούνται, μετά από αίτηση του δικαιούχου, είτε από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης Στεγαστικής Αρωγής είτε από ελεγκτές δόμησης, με διενέργεια αυτοψίας και ελέγχου της εφαρμογής των μελετών, σύμφωνα με τις οποίες εκδόθηκε η οικοδομική άδεια. Οι έλεγχοι του πρώτου εδαφίου λαμβάνουν χώρα σύμφωνα με τα ακόλουθα στάδια: α) Ως προς την ανακατασκευή πληγέντος κτιρίου: αα) Στάδιο καταβολής πρώτης (α΄) δόσης στεγαστικής αρωγής: H α΄ δόση, η οποία αντιστοιχεί σε ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής, καταβάλλεται μετά από την έκδοση της οικοδομικής αδείας ανακατασκευής και την κατεδάφιση του πληγέντος κτιρίου, που βεβαιώνεται με την υποβολή πορίσματος ελεγκτή δόμησης για την ολοκλήρωση της κατεδάφισης της κατασκευής και την απομάκρυνση των προϊόντων αυτής. Αν η κατεδάφιση υλοποιείται από φορέα του Δημοσίου, μπορεί αντί του πορίσματος του ελεγκτή δόμησης, να υποβάλλεται σχετική βεβαίωση από το αρμόδιο όργανο του εν λόγω φορέα. αβ) Στάδιο καταβολής δεύτερης (β΄) δόσης στεγαστικής αρωγής: Η β΄ δόση καταβάλλεται αμέσως μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του φέροντος οργανισμού και της εξωτερικής τοιχοποιίας και υπό την προϋπόθεση της διενέργειας του αρχικού και του ενδιάμεσου ελέγχου από ελεγκτές δόμησης, σύμφωνα με τις περ. α) και β) της παρ. 2 του άρθρου 331 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (ν. 5306/2026, Α΄ 88) και την υποβολή θετικών πορισμάτων επί των ελέγχων αυτών. Η β΄ δόση αντιστοιχεί σε ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής. αγ) Στάδιο καταβολής τρίτης (γ΄) δόσης στεγαστικής αρωγής και βεβαίωση περαίωσης διαδικασίας χορήγησης στεγαστικής αρωγής: Η γ΄ δόση καταβάλλεται και η βεβαίωση περαίωσης της διαδικασίας χορήγησης στεγαστικής αρωγής εκδίδεται μετά από τη διενέργεια αυτοψίας από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης Στεγαστικής Αρωγής ή με την υποβολή θετικού πορίσματος τελικού ελέγχου ελεγκτή δόμησης σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 331 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας. Η γ΄ δόση αντιστοιχεί σε ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής. Αν η αυτοψία διενεργείται από τη Γενική Διεύθυνση Στεγαστικής Αρωγής, η αυτοψία αφορά ιδίως στις εξωτερικές διαστάσεις, τις όψεις, το ύψος της στέγης, τις διαστάσεις των ημιυπαίθριων χώρων και των εξωστών, τις τελικές στάθμες ορόφων, τη θέση και τις διαστάσεις των δεξαμενών λυμάτων, τη θέση και τις διαστάσεις του λεβητοστασίου και τις διαστάσεις των ανοιγμάτων του καθώς και τις προβλεπόμενες εγκαταστάσεις και δεν θίγει την υποχρέωση τελικού ελέγχου από ελεγκτή δόμησης σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 331 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας. Το αρμόδιο όργανο που διενεργεί την αυτοψία σύμφωνα με την παρούσα βεβαιώνει την καταλληλότητα του κτιρίου προς χρήση, προκειμένου να καταβληθεί η γ΄ δόση στεγαστικής αρωγής και να εκδοθεί βεβαίωση περαίωσης της διαδικασίας χορήγησης της στεγαστικής αρωγής. αδ) Τα στάδια χορήγησης στεγαστικής αρωγής για ανακατασκευή πληγέντος κτιρίου εφαρμόζονται και στην περίπτωση κατασκευής νέου κτιρίου του δικαιούχου σε άλλο γεωτεμάχιο. αε) Με την επιφύλαξη του άρθρου 24Δ του ν. 4797/2021 (Α΄ 66), προϋπόθεση για τη χορήγηση της στεγαστικής αρωγής για την κατασκευή του νέου κτιρίου ιδιοκτησίας του δικαιούχου σε άλλο γεωτεμάχιο είναι η κατεδάφιση του πληγέντος κτιρίου, η οποία αποδεικνύεται με την υποβολή πορίσματος του ελεγκτή δόμησης για την ολοκλήρωση της κατεδάφισης της κατασκευής και την απομάκρυνση των προϊόντων αυτής. Αν η κατεδάφιση πληγέντος κτιρίου υλοποιείται από φορέα του Δημοσίου, δύναται, αντί του πορίσματος του ελεγκτή δόμησης, να υποβάλλεται σχετική βεβαίωση από το αρμόδιο όργανο του φορέα αυτού. β) Ως προς την επισκευή πληγέντος κτιρίου: βα) Χορήγηση στεγαστικής αρωγής με προκαθορισμένη τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο πληγείσας στάθμης για πληγέντα κτίρια με βλάβες αποκλειστικά σε μη φέροντα στοιχεία. i) Στάδιο καταβολής α΄ δόσης στεγαστικής αρωγής: Η α΄ δόση καταβάλλεται από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης Στεγαστικής Αρωγής μετά την έκδοση της προβλεπόμενης οικοδομικής άδειας ή έγκρισης εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ή, αν οι εργασίες επισκευής του πληγέντος κτιρίου εμπίπτουν στην παρ. 2 του άρθρου 316 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας, μετά από έκδοση βεβαίωσης μηχανικού της παρ. 2 του ιδίου άρθρου, που συνοδεύεται από τεχνική έκθεση που αναφέρει αναλυτικά τις προς εκτέλεση εργασίες, και αντιστοιχεί σε ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής. ii) Στάδιο καταβολής β΄ δόσης στεγαστικής αρωγής και διενέργεια ελέγχου: Η β΄ δόση, η οποία αντιστοιχεί σε ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής, καταβάλλεται μετά την ολοκλήρωση του συνόλου των εργασιών που προβλέπονται στην εκδοθείσα οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ή στην τεχνική έκθεση μηχανικού, εφόσον οι εργασίες εμπίπτουν στην παρ. 2 του άρθρου 316 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας, και μετά την έκδοση θετικού πορίσματος τελικού ελέγχου που διενεργεί ο ελεγκτής δόμησης σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 331 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας. Ο έλεγχος από ελεγκτή δόμησης είναι, σε κάθε περίπτωση, υποχρεωτικός. ββ) Χορήγηση στεγαστικής αρωγής για άδεια επισκευής με αναλυτικό προϋπολογισμό βάσει του «Πίνακα Εγκεκριμένων Τιμών Αποκατάστασης Βλαβών Κτιρίων», μετά από διενέργεια αυτοψίας από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης Στεγαστικής Αρωγής. i) Στάδιο καταβολής α΄ δόσης στεγαστικής αρωγής: Η α΄ δόση καταβάλλεται μετά από την έκδοση της οικοδομικής άδειας, η οποία είναι υποχρεωτική, και αντιστοιχεί σε ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής. ii) Στάδιο καταβολής β΄ δόσης στεγαστικής αρωγής και διενέργεια ελέγχου επισκευής: Η β΄ δόση καταβάλλεται μετά την υποβολή της τεχνικής έκθεσης – βεβαίωσης του επιβλέποντος μηχανικού για την εκτέλεση τουλάχιστον του σαράντα τοις εκατό (40%) του συνολικού προϋπολογισθέντος ποσού βάσει του πίνακα εγκεκριμένων τιμών αποκατάστασης βλαβών κτιρίων της αρμόδιας υπηρεσίας της Γενικής Διεύθυνσης Στεγαστικής Αρωγής και την αποκατάσταση του συνόλου των τυχόν βλαβών του φέροντος οργανισμού και του θετικού πορίσματος ελέγχου της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 331 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας που διενεργείται από ελεγκτή δόμησης, με το οποίο πιστοποιείται η εκτέλεση των εργασιών επισκευής που βεβαιώθηκαν ως αποπερατωμένες από τον επιβλέποντα μηχανικό. Η β΄ δόση αντιστοιχεί σε ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής. iii) Στάδιο καταβολής γ΄ δόσης στεγαστικής αρωγής, διενέργεια ελέγχου και βεβαίωση περαίωσης αποκατάστασης βλαβών και ολοκλήρωσης της διαδικασίας χορήγησης στεγαστικής αρωγής: Η καταβολή της γ΄ δόσης και η έκδοση βεβαίωσης περαίωσης αποκατάστασης βλαβών και ολοκλήρωσης της διαδικασίας χορήγησης στεγαστικής αρωγής πραγματοποιούνται μετά από το θετικό πόρισμα ελέγχου της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 331 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας που διενεργείται από ελεγκτή δόμησης, με το οποίο βεβαιώνεται η περαίωση της αποκατάστασης βλαβών βάσει των οποίων καθορίστηκε η στεγαστική αρωγή. Ο έλεγχος αυτός δεν υποκαθιστά τον τελικό έλεγχο που διενεργείται δυνάμει της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 331 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας, όταν η προβλεπόμενη άδεια οικοδομικών εργασιών περιλαμβάνει πλείονες εργασίες πέραν αυτών που αφορούν στις βλάβες βάσει των οποίων καθορίστηκε η στεγαστική αρωγή, εφόσον οι εργασίες αυτές δεν έχουν ολοκληρωθεί κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου. Η γ΄ δόση αντιστοιχεί σε ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής. γ) Ως προς την αυτοστέγαση: γα) Η στεγαστική αρωγή για αυτοστέγαση καταβάλλεται εφάπαξ και ανέρχεται έως του συνολικού ποσού της εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής για ανακατασκευή ή επισκευή του πληγέντος κτιρίου του δικαιούχου. Η στεγαστική αρωγή δεν δύναται να υπερβαίνει το συνολικό τίμημα αγοράς του ακινήτου, όπως αυτό αναγράφεται στη συμβολαιογραφική πράξη αγοραπωλησίας του ακινήτου. γβ) Προϋποθέσεις για τη χορήγηση της στεγαστικής αρωγής για αυτοστέγαση είναι: i) Η συμβολαιογραφική πράξη αγοραπωλησίας ακινήτου που είναι χρονικά μεταγενέστερη της φυσικής καταστροφής και η οποία έχει νομίμως καταχωρηθεί στο αρμόδιο κτηματολογικό γραφείο ή έχει μεταγραφεί στο αρμόδιο υποθηκοφυλακείο. Δεν χορηγείται στεγαστική αρωγή για αυτοστέγαση, όταν η αγοραπωλησία έλαβε χώρα μεταξύ συγγενών μέχρι και δευτέρου βαθμού. ii) Η κατεδάφιση του πληγέντος κτιρίου, η οποία αποδεικνύεται με την υποβολή πορίσματος ελεγκτή δόμησης για την ολοκλήρωση της κατεδάφισης της κατασκευής και την απομάκρυνση των προϊόντων αυτής. Αν η κατεδάφιση πραγματοποιείται από φορέα του Δημοσίου, μπορεί, αντί του πορίσματος του ελεγκτή δόμησης, να υποβάλλεται σχετική βεβαίωση από αρμόδιο όργανο του φορέα αυτού. γγ) Αν η αγορά ακινήτου από τον πληγέντα τελεί υπό διαλυτική αίρεση και, κατόπιν πλήρωσης αυτής, το ακίνητο επιστρέψει στον πωλητή, η καταβληθείσα στεγαστική αρωγή αναζητείται σύμφωνα με το άρθρο 21. δ) Ως προς την αποπεράτωση ημιτελούς κτιρίου: δα) Στάδιο καταβολής α΄ δόσης στεγαστικής αρωγής: H α΄ δόση, η οποία αντιστοιχεί σε ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής για την αποπεράτωση, καταβάλλεται μετά από: i) την προσκόμιση ισχύουσας οικοδομικής αδείας κατασκευής του προς αποπεράτωση ακινήτου, ii) τη διενέργεια αυτοψίας από τη Γενική Διεύθυνση Στεγαστικής Αρωγής, με την οποία πιστοποιούνται η εφαρμογή της οικοδομικής αδείας και το στάδιο εκτέλεσης εργασιών καθώς και iii) την υποβολή βεβαίωσης κατεδάφισης του πληγέντος κτιρίου. Η κατεδάφιση αποδεικνύεται με την υποβολή πορίσματος ελεγκτή δόμησης για την ολοκλήρωση της κατεδάφισης του πληγέντος κτιρίου και την απομάκρυνση των προϊόντων αυτής. Αν η κατεδάφιση πραγματοποιείται από φορέα του Δημοσίου, μπορεί, αντί του πορίσματος του ελεγκτή δόμησης, να υποβάλλεται σχετική βεβαίωση από αρμόδιο όργανο του φορέα αυτού. δβ) Στάδιο καταβολής β΄ δόσης στεγαστικής αρωγής και βεβαίωση περαίωσης διαδικασίας χορήγησης στεγαστικής αρωγής: Η β΄ δόση, η οποία αντιστοιχεί σε ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) της συνολικά εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής, καταβάλλεται μετά την υποβολή θετικού πορίσματος τελικού ελέγχου ελεγκτή δόμησης σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 331 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας. Με τη χορήγηση της β΄ δόσης, βεβαιώνεται και η περαίωση της διαδικασίας χορήγησης στεγαστικής αρωγής.
3. Σε κάθε περίπτωση, από ελεγκτή δόμησης διενεργείται κάθε έλεγχος που προβλέπεται σύμφωνα με το άρθρο 331 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας.
Δεν βρήκατε απάντηση στην ερώτησή σας;
Για επιπλέον απορίες σχετικά με την παραπάνω διαβούλευση μπορείτε να στείλετε το ερώτημά σας απευθείας, μέσω της ειδικής φόρμας επικοινωνίας της διαβούλευσης.
Φόρμα επικοινωνίαςΠΡΟΣΟΧΗ
Εφόσον επιθυμείτε να υποβάλλετε σχόλια και προτάσεις επί της διαβούλευσης, παρακαλούμε μην χρησιμοποιείτε την παρούσα φόρμα, αλλά μεταβείτε στο σχετικό πεδίο σχολιασμού.
Δημοσιευμένα σχόλια
Η «επιτάχυνση» ακούγεται πάντοτε ελκυστική.
Στις επισκευές κτιρίων, όμως, υπάρχει μία μικρή ιδιομορφία: αν καταργήσεις έναν κρίσιμο τεχνικό έλεγχο και κάτι πάει στραβά, δεν μπορείς μετά να επιταχύνεις προς τα πίσω.
Η γραφειοκρατία πρέπει πράγματι να περιοριστεί.
Η τεχνική ασφάλεια, όχι.
Ο ελεγκτής δόμησης ελέγχει την εφαρμογή της άδειας ή άλλης πράξης του γενικού πολεοδομικού πλαισίου. Η λειτουργία αυτή είναι συμπληρωματική προς τον ειδικό τεχνικό έλεγχο της αποκατάστασης. Το σχέδιο δεν κατοχυρώνει ρητά ούτε τον αρχικό έλεγχο ότι η μελέτη καλύπτει όλες τις βλάβες που κατέγραψε η υπηρεσία ούτε, όπου ο τεχνικός κίνδυνος το απαιτεί, την κρίση επί της επάρκειας της προτεινόμενης λύσης. Η διάκριση μπορεί να αποτυπωθεί χωρίς διπλή αδειοδότηση: η Γενική Διεύθυνση ασκεί το διαβαθμισμένο τεχνικό στάδιο μέσα στο e-Άδειες και ο ελεγκτής δόμησης τον προβλεπόμενο έλεγχο εφαρμογής.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ
Να προστεθεί σύντομη παραπομπή στο νέο άρθρο: οι έλεγχοι του άρθρου 331 είναι σωρευτικοί και αφορούν την εφαρμογή της άδειας ή άλλης πράξης του γενικού πολεοδομικού πλαισίου. Δεν υποκαθιστούν τον έλεγχο αντιστοίχισης βλάβης–επέμβασης, την Τεχνική ή Απλουστευμένη Τεχνική Έγκριση και τους ειδικούς ελέγχους κρίσιμων σταδίων της υπηρεσίας στις κατηγορίες όπου απαιτείται εξειδικευμένος τεχνικός έλεγχος.
Η διατήρηση αναλυτικού προϋπολογισμού για τις σοβαρότερες επισκευές είναι συμβατή με τη λογική της διαβάθμισης. Η μελέτη εξακολουθεί να συντάσσεται από ιδιώτη μηχανικό· το κρίσιμο είναι να κατοχυρωθεί ποιο εξειδικευμένο τεχνικό περιεχόμενο ελέγχει η Γενική Διεύθυνση, μέσα στην ίδια ροή e-Άδειες, πριν και κατά την εκτέλεση των σοβαρών επεμβάσεων. Δεν απαιτείται επιστροφή στην παλαιά Άδεια Επισκευής ούτε μετατροπή του τεχνικού σταδίου σε έγκριση ή προϋπόθεση έκδοσης της οικοδομικής άδειας.
Η ΥΑ 270999/Δ5/2022 τεκμηριώνει ότι σήμερα το τιμολόγιο είναι τιμολόγιο εργασιών με τιμές μονάδας και χρησιμοποιείται στους προϋπολογισμούς των μελετών και στον έλεγχο της υπηρεσίας. Το στοιχείο αυτό είναι χρήσιμο ως γραμμή βάσης: στις σοβαρές ή σύνθετες περιπτώσεις πρέπει να παραμείνει δυνατή η σύνδεση της χρηματοδότησης με συγκεκριμένο φυσικό αντικείμενο, εργασίες και ποσότητες, ακόμη και αν το νέο σύστημα χρησιμοποιεί σύνθετες τιμές ανά βλάβη στις απλούστερες περιπτώσεις.
Η σύνδεση της β΄ δόσης με ποσοστό του προϋπολογισθέντος ποσού μπορεί να λειτουργήσει ως απλός δείκτης προόδου, αλλά δεν πρέπει να υποκαθιστά, όπου απαιτείται τεχνικά, την επιβεβαίωση κρίσιμου φυσικού αντικειμένου και την αναλυτική επιμέτρηση των σοβαρών εργασιών. Το επιχείρημα αυτό παραμένει συμπληρωματικό.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ
Να παραπέμπει ρητά στο νέο άρθρο περί Τεχνικής Έγκρισης. Ο ιδιώτης μηχανικός να συνεχίζει να συντάσσει τη μελέτη και, μέσα στην ίδια ροή e-Άδειες, η υπηρεσία να ελέγχει υποχρεωτικά ότι αντιμετωπίζονται όλες οι καταγεγραμμένες βλάβες και, για βλάβες φέροντος οργανισμού ή σύνθετες επεμβάσεις, την τεχνική επάρκεια της διάγνωσης, των παραδοχών, της μεθόδου επέμβασης και της λύσης. Ο έλεγχος αυτός αφορά την αποκατάσταση και τη στεγαστική αρωγή και δεν αποτελεί έγκριση ή προϋπόθεση έκδοσης της οικοδομικής άδειας. Για την καταβολή της α΄ δόσης να απαιτείται η ολοκλήρωση του προβλεπόμενου τεχνικού σταδίου και η ύπαρξη της κατά περίπτωση απαιτούμενης αδειοδοτικής πράξης, ανεξάρτητα από τη σειρά με την οποία ολοκληρώθηκαν τα δύο διακριτά σκέλη.
Ο αναλυτικός προϋπολογισμός να συνδέεται, στις κατηγορίες όπου απαιτείται, με τις αναγκαίες επιμέρους εργασίες, τις πραγματικές ποσότητες, τις τεχνικές προδιαγραφές και τις εφαρμοστέες τιμές. Σύνθετες ή ενιαίες τιμές ανά βλάβη μπορούν να χρησιμοποιούνται όταν η κατηγορία είναι επαρκώς τυποποιημένη και το καλυπτόμενο φυσικό αντικείμενο ορίζεται σαφώς. Τα στάδια πληρωμής να συνδέονται, όπου είναι τεχνικά αναγκαίο, και με σαφώς προσδιορισμένο φυσικό αντικείμενο ή κρίσιμα ολοκληρωμένα στάδια και όχι μόνο με ποσοστό δαπάνης.
Οι ουσιώδεις μεταβολές του τεχνικού αντικειμένου να ελέγχονται μέσω του ίδιου πληροφοριακού συστήματος πριν από την εκτέλεσή τους, ενώ οι ήσσονες μη δομικές αλλαγές να ακολουθούν ταχεία διαδικασία.
Στις εργασίες φέροντος οργανισμού και στα λοιπά υποχρεωτικά κρίσιμα στάδια να εφαρμόζεται ο κανόνας του νέου άρθρου περί διατήρησης της δυνατότητας ελέγχου πριν από την κάλυψη των εργασιών. Η μη τήρησή του να έχει συνέπειες μόνο ως προς την επιλεξιμότητα και την περαίωση, όχι ως προς το κύρος της αδειοδοτικής πράξης.
Η συγκέντρωση του πυρήνα της τεχνικής αρμοδιότητας σε ένα άρθρο μειώνει τις επαναλήψεις και επιτρέπει να ενσωματωθεί ο αναγκαίος ειδικός τεχνικός έλεγχος στο νέο ψηφιακό μοντέλο χωρίς να αναπαράγεται η παλαιά διαδικασία. Η Τεχνική Έγκριση δεν εισάγει νέο ρόλο του ιδιώτη μηχανικού ούτε δεύτερη μελέτη και δεν αποτελεί δεύτερη οικοδομική άδεια. Ο ιδιώτης μηχανικός συνεχίζει να συντάσσει τη μελέτη και η αδειοδοτική πράξη εκδίδεται μέσω του γενικού πλαισίου e-Άδειες. Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά αποκλειστικά το βάθος της εξειδικευμένης τεχνικής αξιολόγησης και εποπτείας της αποκατάστασης για τους σκοπούς της στεγαστικής αρωγής και της ασφαλούς περαίωσης. Η δεσμευτικότητα του σταδίου αφορά το επιλέξιμο τεχνικό αντικείμενο, τις δόσεις στεγαστικής αρωγής της επισκευής και την περαίωση και όχι την έκδοση της οικοδομικής άδειας.
Οι παλαιές εφαρμοστικές ΥΑ και το ισχύον τιμολόγιο χρησιμοποιούνται μόνο για να αποτυπώσουν ποια λειτουργία ασκείται σήμερα και ποια στοιχεία αξίζει να διατηρηθούν λειτουργικά. Δεν αποτελούν πρότυπο για επαναφορά της Άδειας Επισκευής. Το κρίσιμο κενό του νέου σχεδίου παραμένει ότι δεν κατοχυρώνεται ρητά ούτε ο ελάχιστος έλεγχος «βλάβη–παρέμβαση» ούτε η κλιμάκωση σε βαθύτερο τεχνικό έλεγχο στις σοβαρές περιπτώσεις. Η νέα διάταξη πρέπει να καλύψει αυτό το κενό μέσα στο e-Άδειες, με αναλογικότητα και χωρίς διπλή αδειοδότηση.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ
Προτείνεται η προσθήκη αυτοτελούς άρθρου με τίτλο «Τεχνική Έγκριση Αποκατάστασης Βλαβών και τεχνικοί έλεγχοι», με τον ακόλουθο βασικό κορμό:
1. Η μελέτη αποκατάστασης συντάσσεται και υποβάλλεται από τον ιδιώτη μηχανικό. Στη διαδικασία επισκευής ενσωματώνεται, μέσω του πληροφοριακού συστήματος e-Άδειες, διακριτό τεχνικό στάδιο της Γενικής Διεύθυνσης Στεγαστικής Αρωγής με τη μορφή Τεχνικής ή Απλουστευμένης Τεχνικής Έγκρισης. Το στάδιο αυτό αφορά την τεχνική αποκατάσταση των καταγεγραμμένων βλαβών και το επιλέξιμο αντικείμενο της στεγαστικής αρωγής, δεν αποτελεί οικοδομική άδεια ούτε έγκριση ή προϋπόθεση έκδοσης της οικοδομικής άδειας και δεν υποκαθιστά το γενικό πολεοδομικό πλαίσιο. Η αδειοδοτική διαδικασία μπορεί να εξελίσσεται παράλληλα. Η ολοκλήρωση του τεχνικού σταδίου αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την έγκριση του επιλέξιμου αντικειμένου, την καταβολή των δόσεων στεγαστικής αρωγής της επισκευής και την πιστοποίηση της περαίωσης των βλαβών και, όπου απαιτείται, τον αποχαρακτηρισμό. Η ηλεκτρονική πράξη μνημονεύει την κατηγορία τεχνικού κινδύνου και το αντίστοιχο βάθος ελέγχου.
2. Σε κάθε περίπτωση ελέγχεται τουλάχιστον ότι η μελέτη προβλέπει παρέμβαση για το σύνολο των βλαβών που έχουν καταγραφεί από την υπηρεσία.
3. Για περιορισμένες, τυποποιήσιμες βλάβες χαμηλού κινδύνου αποκλειστικά σε μη φέροντα στοιχεία εφαρμόζεται Απλουστευμένη Τεχνική Έγκριση με τυποποιημένο ηλεκτρονικό έλεγχο πληρότητας και αντιστοίχισης βλάβης–επέμβασης. Μπορούν να χρησιμοποιούνται εγκεκριμένες σύνθετες τιμές ανά βλάβη, εφόσον έχουν οριστεί σαφώς η κατηγορία βλάβης, το περιλαμβανόμενο φυσικό αντικείμενο και τα όρια εφαρμογής. Ελλείψει εγκεκριμένης σύνθετης τιμής για συγκεκριμένη κατηγορία βλάβης, η αποτίμηση γίνεται με τις μοναδιαίες τιμές εργασιών του Πίνακα.
4. Για εκτεταμένες μη φέρουσες βλάβες η Απλουστευμένη Τεχνική Έγκριση περιλαμβάνει έλεγχο των αναγκαίων εργασιών, ποσοτήτων και επιλέξιμου κόστους, με δυνατότητα χρήσης μικτής μεθόδου μοναδιαίων και σύνθετων τιμών, χωρίς πλήρη κρίση δομικών παραδοχών όταν δεν επηρεάζεται ο φέρων οργανισμός.
5. Για βλάβες φέροντος οργανισμού, σύνθετες ή μη τυποποιημένες επεμβάσεις και λοιπές κατηγορίες αυξημένου κινδύνου, η Τεχνική Έγκριση περιλαμβάνει εξειδικευμένη κρίση επί της διάγνωσης, των παραδοχών, της μεθόδου επέμβασης, της τεχνικής επάρκειας της λύσης, των αναγκαίων εργασιών, ποσοτήτων, προδιαγραφών και του επιλέξιμου κόστους. Για κτίρια αυξημένης σπουδαιότητας ή κινδύνου προβλέπεται πρόσθετο επίπεδο τεχνικής επαλήθευσης και αυξημένοι έλεγχοι κρίσιμων σταδίων.
6. Η τιμή ανά πληγείσα επιφάνεια εφαρμόζεται μόνο κατ’ εξαίρεση, υπό τις ειδικές προϋποθέσεις του άρθρου 12 παρ. 2 περ. βα.
7. Ουσιώδεις μεταβολές του εγκεκριμένου τεχνικού αντικειμένου ενημερώνονται και ελέγχονται μέσω του ίδιου πληροφοριακού συστήματος πριν από την εκτέλεσή τους. Ήσσονες μη δομικές προσαρμογές υπάγονται σε απλουστευμένη γνωστοποίηση ή ταχεία διαδικασία. Δεν εφαρμόζεται σιωπηρή αποδοχή σε μεταβολές του φέροντος οργανισμού.
8. Η υπηρεσία διενεργεί υποχρεωτικούς ελέγχους στα κρίσιμα στάδια και τελική τεχνική επαλήθευση στις βλάβες φέροντος οργανισμού, στις σύνθετες επεμβάσεις και στα κτίρια αυξημένου κινδύνου. Στις χαμηλού κινδύνου περιπτώσεις εφαρμόζεται ηλεκτρονικός, απλουστευμένος ή δειγματοληπτικός έλεγχος, ενώ στις εκτεταμένες μη φέρουσες βλάβες ο έλεγχος προσαρμόζεται στο φυσικό και οικονομικό αντικείμενο. Εργασίες σε φέροντα στοιχεία που εκτελέστηκαν ή καλύφθηκαν πριν από την ολοκλήρωση του αντίστοιχου ελέγχου κρίσιμου σταδίου δεν αναγνωρίζονται ως επιλέξιμο αντικείμενο και δεν συνυπολογίζονται στην περαίωση, εκτός αν η δυνατότητα ελέγχου αποκατασταθεί με δαπάνη του δικαιούχου ή η υπηρεσία διαπιστώσει αιτιολογημένα την επάρκειά τους με άλλο τεχνικά ισοδύναμο μέσο.
9. Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου, η Τεχνική ή Απλουστευμένη Τεχνική Έγκριση της Γενικής Διεύθυνσης δεσμεύει ως προς την τεχνική επάρκεια της αποκατάστασης και το επιλέξιμο τεχνικό αντικείμενο. Η αδειοδοτική και πολεοδομική νομιμότητα κρίνεται από τα κατά την πολεοδομική νομοθεσία αρμόδια όργανα. Οι έλεγχοι των ελεγκτών δόμησης αφορούν την εφαρμογή της οικοδομικής άδειας, έγκρισης ή άλλης αδειοδοτικής πράξης και λειτουργούν συμπληρωματικά· δεν αναιρούν ούτε υποκαθιστούν τις ανωτέρω διακριτές κρίσεις. Αν η τεχνικά αποδεκτή λύση δεν μπορεί να υλοποιηθεί λόγω αδειοδοτικού ή πολεοδομικού κωλύματος, η λύση αναθεωρείται μέσω της ίδιας ψηφιακής διαδικασίας πριν από την εκτέλεση της σχετικής επέμβασης.
10. Η υπηρεσία εκδίδει τη βεβαίωση περαίωσης των βλαβών και, όπου απαιτείται, την πράξη αποχαρακτηρισμού, αξιοποιώντας τα στοιχεία της ψηφιακής ροής και τα προβλεπόμενα πορίσματα. Όταν δεν χορηγείται στεγαστική αρωγή, δεν διενεργείται έλεγχος επιλέξιμου κόστους· ειδικά στις εκτεταμένες μη φέρουσες βλάβες ο έλεγχος περιορίζεται στην επιβεβαίωση της αποκατάστασης του συνόλου των καταγεγραμμένων βλαβών, με δυνατότητα δειγματοληπτικής αυτοψίας.
11. Με υπουργική απόφαση εξειδικεύονται οι κατηγορίες κινδύνου, τα κρίσιμα στάδια, ο τρόπος έγκαιρης γνωστοποίησής τους και οι διαδικασίες ελέγχου πριν από την κάλυψη εργασιών, τα δικαιολογητικά, οι προθεσμίες, οι τυποποιημένες κατηγορίες βλάβης/επέμβασης, οι μέθοδοι αποτίμησης, η μεθοδολογία δειγματοληψίας, η μεθοδολογία κατανομής του ενιαίου επιλέξιμου κόστους κοινών εργασιών, οι ουσιώδεις ή ήσσονες μεταβολές και οι λειτουργικές προδιαγραφές δομημένης καταγραφής των τεχνικών δεδομένων του φακέλου, χωρίς να μεταβάλλεται η κατανομή αρμοδιοτήτων και ο πυρήνας του ελέγχου που ορίζει ο νόμος. Οι κανονιστικές πράξεις δεν μπορούν να προβλέπουν έγκριση επιλέξιμου αντικειμένου, καταβολή των δόσεων στεγαστικής αρωγής της επισκευής ή πιστοποίηση περαίωσης χωρίς ολοκλήρωση του τεχνικού σταδίου στις κατηγορίες όπου αυτό απαιτείται από τον νόμο.
12. Τα όρια μεταξύ περιορισμένων και εκτεταμένων μη φερουσών βλαβών εξειδικεύονται με μετρήσιμα κριτήρια φυσικού και οικονομικού αντικειμένου. Σε ουσιώδη αμφιβολία ως προς την κατάταξη εφαρμόζεται η αυστηρότερη βαθμίδα, εκτός αν η υπηρεσία αιτιολογήσει ειδικά διαφορετική κατάταξη.
Η πρόβλεψη ενιαίων ελέγχων μέσα στη νέα ψηφιακή διαδικασία είναι θετική, αλλά η διατύπωση «είτε από την υπηρεσία είτε από ελεγκτές δόμησης» μπορεί να συγχέει διαφορετικές λειτουργίες. Η Γενική Διεύθυνση χρειάζεται να ασκεί τον ειδικό τεχνικό έλεγχο της αποκατάστασης στο βάθος που αντιστοιχεί στον κίνδυνο, ενώ ο ελεγκτής δόμησης ελέγχει την εφαρμογή της αδειοδοτικής πράξης κατά το γενικό πολεοδομικό πλαίσιο. Στο σχέδιο δεν κατοχυρώνεται ρητά ούτε ο έλεγχος αντιστοίχισης των προτεινόμενων επεμβάσεων προς τις καταγεγραμμένες βλάβες ούτε, στις σοβαρότερες κατηγορίες, ο έλεγχος της τεχνικής επάρκειας της λύσης από τη Γενική Διεύθυνση. Η διαφορά αυτή μπορεί να καλυφθεί χωρίς παράλληλη αδειοδοτική διαδικασία, με διαβαθμισμένο τεχνικό στάδιο μέσα στο e-Άδειες και με σαφή διάκριση από τους ελέγχους εφαρμογής.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ
Να οριστούν διακριτά, μέσα στην ίδια ψηφιακή ροή: 1) ελάχιστος έλεγχος ότι η μελέτη αντιμετωπίζει όλες τις βλάβες που καταγράφηκαν από την υπηρεσία, 2) για περιορισμένες μη φέρουσες βλάβες χαμηλού κινδύνου τυποποιημένος έλεγχος πληρότητας/αντιστοίχισης, 3) για εκτεταμένες μη φέρουσες βλάβες έλεγχος των αναγκαίων εργασιών, ποσοτήτων και επιλέξιμου κόστους χωρίς πλήρη κρίση δομικών παραδοχών, 4) για βλάβες φέροντος οργανισμού, σύνθετες επεμβάσεις και κτίρια αυξημένου κινδύνου ουσιαστικός τεχνικός έλεγχος της διάγνωσης και της επάρκειας της λύσης και 5) χωριστός έλεγχος εφαρμογής από ελεγκτή δόμησης κατά το γενικό πολεοδομικό πλαίσιο. Η κρίση της ΓΔΣΑ να αφορά, για τους σκοπούς του παρόντος νόμου, την τεχνική επάρκεια της αποκατάστασης και το επιλέξιμο τεχνικό αντικείμενο, ενώ η κρίση των κατά την πολεοδομική νομοθεσία αρμόδιων οργάνων να αφορά την αδειοδοτική και πολεοδομική νομιμότητα. Οι έλεγχοι εφαρμογής να μην αναιρούν ούτε να υποκαθιστούν τις διακριτές αυτές κρίσεις. Αν η τεχνικά αποδεκτή λύση δεν μπορεί να υλοποιηθεί λόγω αδειοδοτικού ή πολεοδομικού κωλύματος, να αναθεωρείται μέσω της ίδιας ψηφιακής διαδικασίας. Οι έλεγχοι κρίσιμων σταδίων να είναι υποχρεωτικοί μόνο στις κατηγορίες όπου δικαιολογούνται από τον κίνδυνο.