Η παντελής απουσία εκπροσώπησης της τοπικής κοινωνίας στα όργανα διοίκησης είναι σοβαρή παράλειψη και πρέπει να διορθωθεί. Προτείνεται η προσθήκη ενός δημάρχου δήμου όπου ασκείται δραστηριότητα υδατοκαλλιέργειας, ως εκπρόσωπου της τοπικής κοινωνίας, υποδεικνυόμενου από την ΚΕΔΕ. Οι τοπικές κοινωνίες επωμίζονται τις περιβαλλοντικές και οικονομικές συνέπειες των μονάδων και πρέπει να έχουν λόγο στη λήψη αποφάσεων που τις αφορούν άμεσα.

Χρειάζεται να προστεθεί ένας Δήμαρχος στην περιφέρεια του οποίου ασκείται ΥΔΚ δραστηριότητα, ως εκπρόσωπος της τοπικής κοινωνίας, ο οποίος, όπως λέει το άρθρο θα προτείνεται απ'την επαγγελματική του οργάνωση, δηλαδή της ΚΕΔΕ.

Η παρούσα ελληνική μετάφραση βασίζεται στο πρωτότυπο αγγλικό κείμενο που ακολουθεί.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 23

ΚΥΡΙΕΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ

Οι προτεινόμενες αλλαγές, εξεταζόμενες συνολικά, δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο για τη διακυβέρνηση του τομέα. Ο ρυθμιζόμενος κλάδος αποκτά μεγαλύτερη επιρροή στις γνωμοδοτήσεις που αφορούν την αύξηση της παραγωγής και την ενδεχόμενη αναστολή νέων μισθώσεων. Η εξασφάλιση μόνιμης θέσης στην οργάνωση των μεγαλύτερων παραγωγών ευνοεί επίσης τον όγκο παραγωγής εις βάρος της περιβαλλοντικής υπευθυνότητας, της τοπικής γνώσης και των συμφερόντων των μικρότερων παραγωγών.

Το Εθνικό Συμβούλιο Υδατοκαλλιεργειών γνωμοδοτεί προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την εθνική πολιτική υδατοκαλλιεργειών, τα αναπτυξιακά προγράμματα και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Το άρθρο 28 προβλέπει επίσης ότι απαιτείται η γνώμη του πριν ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναστείλει νέες μισθώσεις για υδατοκαλλιέργειες.

Η προτεινόμενη αλλαγή έχει, επομένως, συνέπειες που υπερβαίνουν τη συνήθη διαβούλευση με τον κλάδο. Παρέχει στους παραγωγούς πρόσθετη επιρροή σε αποφάσεις που αφορούν:

• τη μελλοντική επέκταση του κλάδου·

• τις νέες μισθώσεις και την παραγωγική δυναμικότητα·

• τις περιβαλλοντικές διασφαλίσεις·

• τις θεσμικές και κανονιστικές μεταρρυθμίσεις· και

• τους περιορισμούς που αποσκοπούν στην αποτροπή της πλεονάζουσας παραγωγικής δυναμικότητας ή στην προστασία των αλιευτικών πόρων.

Ο νόμος δεν εμποδίζει την ίδια οργάνωση ή στενά συνδεδεμένες οργανώσεις να επηρεάζουν περισσότερες από μία θέσεις εκπροσώπησης των παραγωγών. Επίσης, δεν περιλαμβάνει λεπτομερείς απαιτήσεις σχετικά με τις δηλώσεις συμφερόντων, την υποχρεωτική αποχή σε περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων, τη δημοσίευση των ψήφων ή την ισόρροπη εκπροσώπηση.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Στο Συμβούλιο συμμετέχουν ήδη δύο εκπρόσωποι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ένας εκπρόσωπος περιβαλλοντικής μη κυβερνητικής οργάνωσης. Η αύξηση της εκπροσώπησης των παραγωγών χωρίς την προσθήκη ανεξάρτητης εμπειρογνωμοσύνης για τις κοινωνικές επιπτώσεις μπορεί να ενισχύσει τη βαρύτητα που αποδίδεται στην αύξηση της παραγωγής. Αυτό δημιουργεί τόσο πραγματικό όσο και αντιληπτό πρόβλημα σύγκρουσης συμφερόντων όταν το Συμβούλιο εξετάζει εάν πρέπει να περιοριστεί η παραγωγική δυναμικότητα.

Η υφιστάμενη και η προτεινόμενη σύνθεση του Συμβουλίου δεν εξασφαλίζουν εκπροσώπηση για:

• τους παράκτιους και νησιωτικούς δήμους·

• τους παράκτιους αλιείς μικρής κλίμακας·

• τους κατοίκους κοινοτήτων που επ/offηρεάζονται από τις υδατοκαλλιέργειες·

• τον τουρισμό και τους χρήστες της θάλασσας για δραστηριότητες αναψυχής· ή

• τις τοπικές επιχειρήσεις που εξαρτώνται από την περιβαλλοντική ποιότητα των παράκτιων περιοχών.

Οι ομάδες αυτές επωμίζονται μεγάλο μέρος του εξωτερικού κόστους που συνδέεται με την ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών, αλλά δεν διαθέτουν ψήφο στις εισηγήσεις για την εθνική πολιτική. Αντίθετα, η πρόσθετη θέση απονέμεται στην οργάνωση που εκπροσωπεί τον μεγαλύτερο όγκο παραγωγής, γεγονός που πιθανότατα θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την επιρροή των μεγαλύτερων παραγωγών.

Το κušριτήριο του όγκου παραγωγής θέτει επίσης σε μειονεκτική θέση τους μικρότερους παραγωγούς και τις μορφές υδατοκαλλιέργειας με χαμηλότερες επιπτώσεις. Αντιμετωπίζει το μέγεθος της παραγωγής ως υποκατάστατο της νομιμοποιημένης εκπροσώπησης. Η αξιολόγηση πρέπει να υπερβαίνει τις συμβατικές μετρήσεις της αξίας της παραγωγής και της απασχόλησης και να λαμβάνει υπόψη τις μεταβολές στο φυσικό κεφάλαιο, το ανθρώπινο κεφάλαιο, το κοινωνικό και θεσμικό κεφάλαιο και την ανθεκτικότητα της τοπικής οικονομίας. Για παράδειγμα, η ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας μπορεί να αυξάνει την παραγωγή του κλάδου, αλλά ταυτόχρονα να μειώνει την ποιότητα των υδάτων, την παραγωγικότητα της αλιείας, την αξία του τουρισμού, τη βιοποικιλότητα και την ευημερία των τοπικών κοινωνιών. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να αυξάνεται το μετρούμενο ΑΕΠ, ενώ μειώνεται ο συνολικός πλούτος και η κοινωνική ευημερία.

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Οι περισσότερες χώρες δεν διαθέτουν εθνικό συμβούλιο υδατοκαλλιεργειών με νομοθετικά κατοχυρωμένες θέσεις για κάθε επηρεαζόμενη ομάδα. Ωστόσο, τα συμβουλευτικά τους όργανα παρέχουν ισχυρότερο ρόλο στις τοπικές αρχές και στα άλλα συμφέροντα που συνδέονται με τη χρήση του θαλάσσιου χώρου, κατά τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση.

Γνωμοδοτικό Συμβούλιο Υδατοκαλλιέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η νομοθεσία της ΕΕ διακρίνει τις οργανώσεις του κλάδου από τις «άλλες ομάδες συμφερόντων», στις οποίες περιλαμβάνονται ρητά οι περιβαλλοντικές και καταναλωτικές οργανώσεις, και απαιτεί ευρεία και ισόρροπη εκπροσώπηση των ενδιαφερόμενων μερών. Η εκτελεστική επιτροπή του Συμβουλίου ακολουθεί αναλογία 60% για τον κλάδο και 40% για τις άλλες ομάδες συμφερόντων, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1380/2013 και τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2015/242. Επομένως, για τρία μέλη με δικαίωμα ψήφου από τον κλάδο πρέπει να προβλέπονται τουλάχιστον δύο θέσεις για άλλες ομάδες συμφερόντων.

ΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

• Τι αλλάζει πραγματικά η τροποποίηση. Το άρθρο 3(2), όπως ισχύει, προβλέπει δεκατρία μέλη, από τα οποία δύο εκπροσωπούν τους παραγωγούς. Με την τροποποίηση τα μέλη γίνονται δεκατέσσερα και οι εκπρόσωποι των παραγωγών τρεις. Οι υπόλοιπες θέσεις περιλαμβάνουν δύο επιστήμονες από πανεπιστήμια ή ερευνητικά ιδρύματα, δύο εκπροσώπους του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, την αντιπροσωπευτικότερη οργάνωση καταναλωτών και την αντιπροσωπευτικότερη περιβαλλοντική μη κυβερνητική οργάνωση. Επομένως, οποιοδήποτε επιχείρημα ότι δεν εκπροσωπούνται επιστημονικά ή περιβαλλοντικά συμφέροντα θα ήταν ανακριβές. Η ορθή κριτική είναι ότι όλες αυτές οι θέσεις έχουν εθνικό χαρακτήρα: τίποτα στη σύνθεση του Συμβουλίου δεν εκπροσωπεί την Περιφέρεια, τους δήμους ή τους παράκτιους αλιείς της περιοχής όπου βρίσκεται μια μίσθωση.

• Η τρίτη θέση κατανέμεται βάσει αυτοδηλούμενου μεριδίου αγοράς, δηλαδή στην οργάνωση της οποίας τα μέλη έχουν τη μεγαλύτερη συνολική παραγωγή, όπως αυτή δηλώνεται στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος. Η γνώμη του Συμβουλίου απαιτείται πριν ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μπορέσει να αναστείλει νέες μισθώσεις βάσει του άρθρου 18. Το άρθρο 18 αποσκοπεί στην προστασία της αξίας των υφιστάμενων μισθώσεων και όχι του περιβάλλοντος. Επομένως, η θέση απονέμεται στο συμφέρον που έχει τα περισσότερα να κερδίσει από τη συγκεκριμένη γνωμοδότηση, βάσει κριτηρίου που δηλώνεται από το ίδιο το ενδιαφερόμενο μέρος.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Το μοντέλο 60:40 του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ παρέχει κατάλληλο σημείο αναφοράς. Τουλάχιστον το 40% των μη κυβερνητικών θέσεων πρέπει να εκπροσωπεί περιβαλλοντικά και καταναλωτικά συμφέροντα, τις τοπικές κοινωνίες και τους χρήστες μικρής κλίμακας, με διαφανείς διαδικασίες ορισμού και σαφείς κανόνες για τις συγκρούσεις συμφερόντων.

Ισόρροπη σύνθεση του Συμβουλίου

Το άρθρο 23 δεν πρέπει να αυξήσει τις εγγυημένες θέσεις του κλάδου χωρίς να προβλέψει ταυτόχρονα:

• έναν εκπρόσωπο των παράκτιων και νησιωτικών δήμων, ο οποίος θα ορίζεται από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, κατόπιν διαβούλευσης με το Δίκτυο Μπλε Δήμων· και

• έναν εκπρόσωπο οργανώσεων των παράκτιων κοινοτήτων που επηρεάζονται από τις υδατοκαλλιέργειες, ο οποίος θα επιλέγεται μέσω διαφανούς εθνικής διαδικασίας υποβολής υποψηφιοτήτων.

Προστασία της ανεξαρτησίας των αποφάσεων βάσει του άρθρου 28

Η γνώμη του Συμβουλίου πρέπει να παραμένει συμβουλευτική και μη δεσμευτική. Τα μέλη που εκπροσωπούν τον κλάδο πρέπει να δηλώνουν κάθε σύγκρουση συμφερόντων και να απέχουν από αποφάσεις που επηρεάζουν τα όρια παραγωγής, την αναστολή μισθώσεων ή τα εμπορικά συμφέροντα των μελών τους.

Διεύρυνση των λόγων αναστολής των μισθώσεων

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων πρέπει να μπορεί να αναστέλλει νέες μισθώσεις όταν τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι έχει εξαντληθεί η περιβαλλοντική φέρουσα ικανότητα, ότι ενδέχεται να προκληθεί υποβάθμιση υδάτινου σώματος, ότι μπορεί να επηρεαστούν περιοχές Natura 2000, ότι εξακολουθεί να υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τις σωρευτικές επιπτώσεις ή ότι υπάρχουν σοβαρές συγκρούσεις με την αλιεία και τις παράκτιες κοινότητες.

Υποχρέωση διαφάνειας

Πρέπει να δημοσιεύονται η σύνθεση του Συμβουλίου, οι δηλώσεις συμφερόντων, τα έγγραφα των συνεδριάσεων, τα αποδεικτικά στοιχεία, τα πρακτικά, τα αποτελέσματα των ψηφοφοριών και οι μειοψηφούσες απόψεις. Κάθε υπουργική απόφαση που αποκλίνει από ανεξάρτητη επιστημονική ή περιβαλλοντική γνωμοδότηση πρέπει να συνοδεύεται από γραπτή αιτιολόγηση.

Τα άρθρα 23 και 28 πρέπει, επομένως, να τροποποιηθούν από κοινού. Η αύξηση της εκπροσώπησης του κλάδου χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της εκπροσώπησης των περιβαλλοντικών συμφερόντων, των δήμων, των αλιέων και των τοπικών κοινωνιών μπορεί να αποδυναμώσει την ανεξαρτησία και τη δημόσια νομιμοποίηση των αποφάσεων σχετικά με τη μελλοντική επέκταση των υδατοκαλλιεργειών.

Πρέπει να προστεθούν θέσεις για την οικεία Περιφέρεια και τους ενδιαφερόμενους δήμους, τους παράκτιους αλιείς και τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής. Δεν χρειάζεται να προστεθούν άλλες θέσεις για επιστημονικά ή περιβαλλοντικά συμφέροντα, καθώς αυτά εκπροσωπούνται ήδη. Η γνωμοδότηση βάσει του άρθρου 18 πρέπει να δημοσιεύεται μαζί με την απόφαση και να καταγράφει τη θέση κάθε εκπροσωπούμενου συμφέροντος.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ

Το άρθρο 3(2)(η) να αντικατασταθεί ως εξής:

«Τρεις εκπρόσωποι αναγνωρισμένων οργανώσεων παραγωγών υδατοκαλλιέργειας: ένας εκπρόσωπος των παραγωγών θαλάσσιων ιχθύων, ένας εκπρόσωπος των παραγωγών οστρακοειδών και ένας εκπρόσωπος μικρών και μεσαίων παραγωγών ή παραγωγών υδατοκαλλιέργειας χαμηλών περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Καμία οργάνωση, επιχείρηση ή ομάδα συνδεδεμένων επιχειρήσεων δεν μπορεί να ελέγχει ή να ορίζει περισσότερους από έναν εκπροσώπους.»

Να προστεθούν οι ακόλουθοι εκπρόσωποι:

• Ένας εκπρόσωπος των παράκτιων και νησιωτικών δήμων, ο οποίος ορίζεται από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, κατόπιν διαβούλευσης με οργανώσεις που εκπροσωπούν παράκτιους δήμους.

• Ένας εκπρόσωπος οργανώσεων των παράκτιων κοινοτήτων που επηρεάζονται από τις υδατοκαλλιέργειες, ο οποίος επιλέγεται μέσω διαφανούς εθνικής διαδικασίας υποβολής υποψηφιοτήτων.

Κατ’ ελάχιστον, η τρίτη θέση εκπροσώπησης του κλάδου δεν πρέπει να θεσπιστεί, εκτός εάν ο νόμος εγγυάται ταυτόχρονα την εκπροσώπηση των παράκτιων δήμων και των επηρεαζόμενων τοπικών κοινωνιών.

Principal concerns
The combined changes create a governance risk. The regulated industry would gain greater influence over advice affecting production growth and possible suspension of new leases. Giving the largest producer organization a guaranteed seat also favors production volume over environmental responsibility, local knowledge or the interests of smaller operators.
The Council advises the Minister on national aquaculture policy, development programs and institutional reforms. Article 28 would also require its opinion before the Minister could suspend new aquaculture leases.
The proposed change therefore has consequences beyond routine industry consultation. It gives additional influence to producers over decisions concerning:
· future industry expansion;
· new leases and production capacity;
· environmental safeguards;
· institutional and regulatory reforms; and
· restrictions intended to prevent overcapacity or protect fisheries resources.

The law does not prevent the same organization, or closely connected organizations, from influencing more than one producer seat. It also lacks detailed requirements covering declarations of interest, recusals, publication of votes or balanced representation.

Environmental and social implications
The Council already includes two Environment Ministry representatives and one environmental-NGO representative. Increasing producer representation without adding independent social impact expertise could strengthen the weight given to production growth. This creates both a substantive and a perceived conflict-of-interest problem when the Council considers whether production capacity should be restricted.
The existing and proposed Council compositions provide no guaranteed representation for:
· coastal and island municipalities;
· small-scale coastal fishers;
· residents of aquaculture-affected communities;
· tourism and recreational marine users; or
· local businesses dependent on coastal environmental quality.

These groups bear many of the external costs associated with aquaculture development but have no vote in national policy recommendations. The additional seat instead rewards the organization representing the highest production volume, which is likely to reinforce the influence of the largest producers.
The production-volume criterion also disadvantages smaller operators and lower-impact forms of aquaculture. It treats production scale as a proxy for legitimate representation. Assessment should move beyond conventional production value and employment to account for changes in natural capital, human capital, social/institutional capital and local economic resilience. For example, aquaculture development that increases sectoral output but reduces water quality, fisheries productivity, tourism value, biodiversity and community welfare may increase measured GDP while reducing comprehensive wealth.

International best practice
Most countries do not have a national aquaculture council with legally guaranteed seats for every affected group. However, their advisory councils give local authorities and other marine interests stronger roles in planning and licensing.
EU Aquaculture Advisory Council. EU legislation distinguishes industry organizations from “other interest groups,” expressly including environmental and consumer organizations, and requires balanced, wide stakeholder representation. Its executive committee follows a 60% sector / 40% other-interest allocation. Regulation (EU) 1380/2013; Delegated Regulation (EU) 2015/242. For the 3 sector voting members there should be at least 2 seats for other-interests.

Legal assessment
• What the amendment actually changes. Article 3(2) as enacted seats thirteen members, of whom two represent producers; the amendment makes it fourteen and three. The other seats include two scientists from universities or research institutes, two representatives of the Ministry of Environment, the Geotechnical Chamber, the most representative consumers’ organization and the most representative environmental non-governmental organization. A submission arguing that scientific or environmental interests are unrepresented is wrong on the text and would be corrected. The accurate criticism is that every one of those seats is national: nothing on the Council represents the Region, the municipalities or the coastal fishers of the place where a lease lies.
• The third seat is allocated by self-declared market share — the organization whose members’ aggregate production, as declared to the Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας for the previous calendar year, is the largest. The Council’s opinion is required before the Minister may suspend new leasing under Article 18, and Article 18 exists to protect the value of existing leases rather than the environment. The seat therefore goes to the interest with the most to gain from the advice, on a criterion the interest itself reports.

Suggested amendments
The EU’s Aquaculture Advisory Council 60:40 model provides at least 40% of non-government seats should represent environmental, community, consumer and small-scale-user interests, with transparent nomination and conflict-of-interest rules.
1. Balance Council membership. Article 23 should not increase guaranteed industry seats without simultaneously reserving seats for:
· one representative of coastal and island municipalities, nominated by KEDE after consultation with the Blue Municipalities Network; and
· one representative of affected coastal-community organizations, selected through a transparent national nomination process.
2. Protect independent decisions under Article 28. The Council’s opinion should remain advisory and non-binding. Industry members must declare conflicts and withdraw from decisions affecting production limits, lease suspensions or their members’ commercial interests.
3. Broaden the grounds for suspending leases. The Minister should be able to suspend new leases where evidence shows that environmental carrying capacity has been reached, water-body deterioration may occur, Natura 2000 sites may be affected, cumulative impacts remain uncertain or serious conflicts with fisheries and coastal communities exist.
4. Require transparency. Publish Council membership, declared interests, meeting papers, evidence, minutes, voting records and minority opinions. Any ministerial decision that departs from independent scientific or environmental advice should include a written justification.
Articles 23 and 28 should therefore be amended together. Increasing industry representation without counterbalancing environmental, municipal, fisheries and community interests could weaken the independence and public legitimacy of decisions on future aquaculture expansion.
Seats should be added for the Region and the municipalities concerned, for coastal fishers, and for the Natural Environment and Climate Change Agency. Additional seats for scientific or environmental interests should not be sought, because they exist. The opinion under Article 18 should be published with the decision and record the position of each interest represented.




Suggested article amendments
Replace Article 3(2)(η) with:
Three representatives of recognized aquaculture producer organizations: one representing marine finfish producers, one representing shellfish producers, and one representing small and medium-sized or low-impact aquaculture producers. No organization, undertaking or group of connected undertakings may control or nominate more than one representative.

Add the following representatives:
· One representative of coastal and island municipalities, nominated by the Central Union of Municipalities of Greece following consultation with organizations representing coastal municipalities.
· One representative of affected coastal-community organizations, selected through a transparent national nomination process.

At minimum, the third industry seat should not be introduced unless the law simultaneously guarantees representation for coastal municipalities and affected communities.

Άρθρο 23
Προτείνεται να προστεθεί και ένας Ακαδημαϊκός / Ερευνητής Δημόσιου Ακαδημαϊκού ή Ερευνητικού Ιδρύματος στο Εθνικό Συμβούλιο Υδατοκαλλιεργειών, πέραν των αναφερόμενων στη δεύτερη παράγραφο του Άρθρου 23
Αιτιολόγηση: Τα ευρήματα επιστημονικής που ανακύπτουν από τις ερευνητικές εργασίες και τα ερευνητικά προγράμματα είναι απαραίτητο να συζητώνται και να εναρμονίζονται με τις θεσμικές οδηγίες στις υδατοκαλλιέργειες