ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις
Έκθεση Διαβούλευσης
Μπορείτε να δείτε την έκθεση διαβούλευσης όπως αυτή ενσωματώθηκε στη σχετική Ενότητα της τελικής Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης εδώ
ΜΕΡΟΣ Β΄ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΜΕΑ ΑΛΙΕΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ Ν. 4282/2014
Άρθρο 24 Υποχρεώσεις φορέων διαχείρισης και φορέων μονάδων υδατοκαλλιέργειας εγκατεστημένων εντός Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών - Προσθήκη παρ. 6, 7 και 8 στο άρθρο 6 του ν. 4282/2014
Στο άρθρο 6 του ν. 4282/2014 (Α΄ 182), περί διαχείρισης Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (Π.Ο.Α.Υ.), προστίθενται παρ. 6, 7 και 8 ως εξής:
«6. Ο φορέας διαχείρισης της Π.Ο.Α.Υ.:
α) υλοποιεί πρόγραμμα παρακολούθησης και περιβαλλοντικής διαχείρισης, σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα θεσμοθέτησης της Π.Ο.Α.Υ.,
β) υποβάλλει ετήσια έκθεση για την αξιολόγηση της υλοποίησης του σχεδίου για τον χαρακτηρισμό και την οριοθέτηση της Π.Ο.Α.Υ., στις αρμόδιες εποπτεύουσες υπηρεσίες,
γ) προετοιμάζει τη μίσθωση θέσεων υδρανάπαυσης,
δ) έχει δικαίωμα πρόσβασης εντός των μισθωμένων θαλάσσιων χώρων και χερσαίων εγκαταστάσεων των φορέων των μονάδων, μελών και μη μελών αυτού,
ε) έχει δικαίωμα να λαμβάνει γνώση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων παρακολούθησης των μονάδων εντός Π.Ο.Α.Υ., μελών και μη μελών αυτών.
7. Το σύνολο των φορέων των μονάδων υδατοκαλλιέργειας που είναι εγκατεστημένες εντός Π.Ο.Α.Υ.:
α) παρέχουν στον φορέα διαχείρισης της Π.Ο.Α.Υ. τα απαραίτητα στοιχεία για τη λειτουργία του συστήματος παρακολούθησης και περιβαλλοντικής διαχείρισης της Π.Ο.Α.Υ.,
β) επιτρέπουν την είσοδο εκπροσώπων του φορέα διαχείρισης στις εγκαταστάσεις της μονάδας τους, κατόπιν προηγούμενης έγγραφης ειδοποίησης,
γ) συνεργάζονται με τον φορέα διαχείρισης με σκοπό την εύρυθμη λειτουργία της Π.Ο.Α.Υ.,
δ) καταβάλλουν στον φορέα διαχείρισης το αναλογούν σε αυτούς τίμημα για δαπάνες εύρυθμης λειτουργίας της Π.Ο.Α.Υ..
8. Αν διαπιστωθεί παράβαση του παρόντος στο πλαίσιο διενέργειας τελωνειακού ελέγχου από αρμόδια τελωνειακή αρχή, τα αντικείμενα που σχετίζονται με την παράβαση δεσμεύονται και παραδίδονται στην αρμόδια διεύθυνση της οικείας Περιφερειακής Ενότητας, η οποία μεριμνά για την εφαρμογή των άρθρων 6 και 7 κατά περίπτωση, καθώς και για την αποστολή του φακέλου της υπόθεσης στην αρμόδια αρχή για την επιβολή των διοικητικών κυρώσεων σύμφωνα με τα άρθρα 23Α, 24, 25 και 26.».
Δεν βρήκατε απάντηση στην ερώτησή σας;
Για επιπλέον απορίες σχετικά με την παραπάνω διαβούλευση μπορείτε να στείλετε το ερώτημά σας απευθείας, μέσω της ειδικής φόρμας επικοινωνίας της διαβούλευσης.
Φόρμα επικοινωνίαςΠΡΟΣΟΧΗ
Εφόσον επιθυμείτε να υποβάλλετε σχόλια και προτάσεις επί της διαβούλευσης, παρακαλούμε μην χρησιμοποιείτε την παρούσα φόρμα, αλλά μεταβείτε στο σχετικό πεδίο σχολιασμού.
Δημοσιευμένα σχόλια
ΑΡΘΡΟ 24
Κύριες ανησυχίες
Ένας φορέας διαχείρισης ΠΟΑΥ που ελέγχεται από τους παραγωγούς δεν πρέπει να παράγει, να ελέγχει ή να επικυρώνει τα βασικά αποδεικτικά στοιχεία βάσει των οποίων αξιολογείται η περιβαλλοντική συμμόρφωση των μελών του, καθώς αυτό δημιουργεί εγγενή σύγκρουση συμφερόντων. Μπορεί να συντονίζει και να χρηματοδοτεί την παρακολούθηση, αλλά η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή πρέπει να εγκρίνει το πρόγραμμα, να εποπτεύει την ανεξάρτητη συλλογή και επικύρωση των δεδομένων, να έχει άμεση πρόσβαση στα αποτελέσματα και να κρίνει τη συμμόρφωση και τα αναγκαία μέτρα επιβολής.
Η περιβαλλοντική παρακολούθηση μπορεί να συντονίζεται και να χρηματοδοτείται συλλογικά. Ωστόσο, οι προτεινόμενες διατάξεις δεν διαχωρίζουν επαρκώς:
• τον συντονισμό της παρακολούθησης·
• τη δειγματοληψία και την εργαστηριακή ανάλυση·
• τη φύλαξη και επικύρωση των δεδομένων·
• την αξιολόγηση της συμμόρφωσης· και
• τον κανονιστικό έλεγχο και την επιβολή της νομοθεσίας.
Όταν ο φορέας διαχείρισης ΠΟΑΥ ελέγχεται από παραγωγούς, η δυνατότητά του να παράγει, να κατέχει και να αξιολογεί τα κύρια αποδεικτικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο των μελών του δημιουργεί διαρθρωτική σύγκρουση συμφερόντων. Θα μπορούσε να επηρεάζει τη θέση των σταθμών μέτρησης, τις ημερομηνίες δειγματοληψίας, τις αναλυτικές παραμέτρους ή τη δημοσιοποίηση δυσμενών αποτελεσμάτων.
Το άρθρο 24 επίσης δεν προσδιορίζει:
• ανεξάρτητη παρακολούθηση από διαπιστευμένους φορείς, υπό την εποπτεία δημόσιας αρχής, και αναλύσεις από διαπιστευμένα εργαστήρια·
• τη συχνότητα της παρακολούθησης και την εποχική κάλυψη·
• τη σωρευτική αξιολόγηση ολόκληρης της ΠΟΑΥ·
• τη δημόσια πρόσβαση στα αποτελέσματα·
• τα όρια συμμόρφωσης και τις υποχρεωτικές ενέργειες σε περίπτωση υπέρβασής τους·
• ελέγχους από δημόσιες αρχές και αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις·
• εγγυήσεις για την πρόσβαση σε εγκαταστάσεις επιχειρήσεων που δεν είναι μέλη του φορέα· και
• οικονομική λογοδοσία για τις χρεώσεις που επιβάλλονται στους φορείς εκμετάλλευσης.
Περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις
Χωρίς ανεξάρτητη εποπτεία, το πρόγραμμα παρακολούθησης ενδέχεται να μην εντοπίζει:
• τον οργανικό εμπλουτισμό και τη μείωση του οξυγόνου κάτω από τις μονάδες κλωβών και πέραν αυτών·
• τη συσσώρευση θρεπτικών ουσιών και τον ευτροφισμό·
• τις επιπτώσεις στην Ποσειδωνία, στους κοραλλιογενείς σχηματισμούς και σε άλλες ευαίσθητες κοινότητες του βυθού·
• κατάλοιπα χημικών ουσιών και κτηνιατρικών φαρμάκων·
• διαφυγές ψαριών, αλληλεπιδράσεις ασθενειών και περιστατικά μαζικής θνησιμότητας· και
• τις σωρευτικές επιπτώσεις πολλών μονάδων που λειτουργούν στο ίδιο υδάτινο σύστημα.
Τα αποτελέσματα σε επίπεδο μεμονωμένης μονάδας δεν επαρκούν. Η παρακολούθηση πρέπει να καλύπτει ολόκληρη την ΠΟΑΥ και τη ζώνη επιρροής της, λαμβάνοντας υπόψη συνθήκες περιορισμένης ανανέωσης των υδάτων, τη μέγιστη εκτρεφόμενη βιομάζα, τις ευαίσθητες εποχικές περιόδους και τη σύνδεση με περιοχές Natura 2000.
Δεν προβλέπεται συγκεκριμένος ρόλος για τους δήμους, τους παράκτιους αλιείς, τις τουριστικές επιχειρήσεις, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τις επηρεαζόμενες κοινότητες στην εξέταση των αποτελεσμάτων ή στην αντιμετώπιση της διαπιστωμένης ζημίας. Αυτό μπορεί να μειώσει την εμπιστοσύνη του κοινού και να δημιουργήσει την εντύπωση ότι ο κλάδος αυτοελέγχεται.
Διεθνείς βέλτιστες πρακτικές
Η διεθνής πρακτική επιτρέπει στους φορείς εκμετάλλευσης να χρηματοδοτούν και να διενεργούν την παρακολούθηση, αλλά η κανονιστική ευθύνη παραμένει στις δημόσιες αρχές.
• Στη Σκωτία, η παραγωγή διαχωρίζεται από τη ρύθμιση. Η Σκωτική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος εκδίδει άδειες, θεσπίζει περιβαλλοντικά πρότυπα, αξιολογεί τη συμμόρφωση και επιβάλλει κυρώσεις. Οι τοπικές αρχές διατηρούν χωριστές αρμοδιότητες χωροταξικού σχεδιασμού.
• Η Νορβηγία απαιτεί έρευνες του βυθού στις μονάδες και στις μεταβατικές ζώνες σύμφωνα με το πρότυπο NS 9410:2016, με υποβολή των εκθέσεων στη Διεύθυνση Αλιείας. Τα αποτελέσματα αξιοποιούνται για τη δημόσια κανονιστική εποπτεία και όχι για εσωτερικές αποφάσεις του κλάδου.
• Ο σχεδιασμός ζωνών κατάλληλων για υδατοκαλλιέργεια στην Ιταλία περιλαμβάνει τις περιφερειακές αρχές, ερευνητικά ιδρύματα, φορείς εκμετάλλευσης και διαβούλευση με τους τοπικούς ενδιαφερομένους. Στη Σαρδηνία, το σχετικό σχέδιο υπόκειται επίσης σε Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και δέουσα εκτίμηση Natura, με συμμετοχή των ενδιαφερομένων.
• Το εγχειρίδιο του FAO και της Παγκόσμιας Τράπεζας αναθέτει τη χωροθέτηση στις εθνικές και τοπικές κυβερνήσεις, την επιλογή θέσεων στις επιχειρήσεις και τη διαχείριση των περιοχών από κοινού στις ενώσεις παραγωγών και στις ρυθμιστικές αρχές. Διευκρινίζει ότι την τελική ευθύνη ως ρυθμιστής φέρει το κράτος. Όταν οι παραγωγοί δεν συνεργάζονται, προτείνεται η επιβολή της συμμετοχής σε σύστημα διαχείρισης της περιοχής από το κράτος, ως όρος της άδειας ή της μίσθωσης — όχι η παραχώρηση εξουσίας στην ένωση παραγωγών επί των ανταγωνιστών της.
• Το έγγραφο εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής SWD (2024) 107 ακολουθεί την ίδια κατεύθυνση και αναφέρει ως παράδειγμα το ιρλανδικό σύστημα Συντονισμένης Τοπικής Διαχείρισης Υδατοκαλλιέργειας, μια εθελοντική συλλογική διαδικασία που υποστηρίζεται από δημόσιο οργανισμό.
• Το εγχειρίδιο του FAO και της Παγκόσμιας Τράπεζας επισημαίνει επίσης ότι η παρακολούθηση μεμονωμένων μονάδων δεν επαρκεί για τον προσδιορισμό των πολλαπλασιαστικών επιπτώσεων πολλών μονάδων σε μία ζώνη. Συνιστά σταθμούς αναφοράς μακριά από τις μονάδες, ώστε να είναι δυνατή η μέτρηση των μεταβολών. Το εργαλείο του FAO για τη νομική αξιολόγηση και αναθεώρηση της υδατοκαλλιέργειας θεωρεί συνήθη πρακτική την ύπαρξη δημόσια προσβάσιμου διαδικτυακού μητρώου αδειών και μισθώσεων. Στο παράδειγμα της Νότιας Αυστραλίας, το μητρώο περιλαμβάνει περίληψη κάθε έκθεσης περιβαλλοντικής παρακολούθησης που υποβάλλεται στον Υπουργό. Η Ελλάδα δεν διαθέτει αντίστοιχο σύστημα.
Νομική αξιολόγηση
• Κανονιστικές εξουσίες παραχωρούνται στους ίδιους τους ελεγχόμενους. Ο φορέας διαχείρισης συγκροτείται από τις επιχειρήσεις, παρέχει τη μοναδική γνώμη χωροθέτησης για νέες μονάδες και επεκτάσεις εντός της ζώνης, λαμβάνει το 20% των κρατικών μισθωμάτων και διαχειρίζεται την περιβαλλοντική παρακολούθηση. Το άρθρο 24 κατοχυρώνει νομοθετικά αυτές τις ρυθμίσεις και επεκτείνει τα δικαιώματα εισόδου, την υποχρεωτική συλλογή δεδομένων και την επιβολή χρέωσης σε μονάδες που δεν είναι μέλη. Σύμφωνα με τη νέα περ. γ΄ της παρ. 6 του άρθρου 6, ο ίδιος φορέας προετοιμάζει τη μίσθωση των εφεδρικών εκτάσεων της ζώνης ως θέσεων υδρανάπαυσης προς τα ίδια του τα μέλη. Επομένως, κατά τη διάθεση των εναπομενουσών μη επηρεασμένων εκτάσεων της ζώνης, βρίσκεται και στις δύο πλευρές της συναλλαγής.
• Δεν προβλέπεται καμία διάταξη εμπιστευτικότητας ή προστασίας δεδομένων για την υποχρεωτική κοινοποίηση στοιχείων παραγωγής και θνησιμότητας σε φορέα που ελέγχεται από ανταγωνιστές. Τα στοιχεία αυτά ενδέχεται να αποτελούν εμπορικά απόρρητα κατά την έννοια της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/943, η οποία ενσωματώθηκε με τον ν. 4605/2019. Παράλληλα, ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων απαιτεί νόμιμη βάση και περιορισμό του σκοπού της επεξεργασίας.
• Η εξουσία επιβολής χρεώσεων είναι ελλιπής. Η περ. δ΄ της παρ. 7 παρέχει μόνο μια νομοθετική βάση, χωρίς μέθοδο επιμερισμού, δημόσια πράξη καθορισμού του ποσού, διαδικασία ένστασης ή πρόβλεψη για τις συνέπειες της μη καταβολής. Με την παρούσα διατύπωση είναι απίθανο να μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά. Ο κανονισμός λειτουργίας κάθε ΠΟΑΥ, σύμφωνα με τις παρ. 4 και 5 του άρθρου 6, είναι το κατάλληλο μέσο για τον καθορισμό της μεθόδου, αλλά το νομοσχέδιο δεν τον αξιοποιεί ούτε τον αναφέρει.
Προτεινόμενες τροποποιήσεις
Εγγυήσεις διακυβέρνησης
Να προβλεφθεί στον φορέα διαχείρισης ΠΟΑΥ εκπροσώπηση των δήμων, της αρμόδιας περιβαλλοντικής αρχής, της επιστημονικής κοινότητας και των τοπικών κοινωνιών. Οι παραγωγοί δεν πρέπει να ελέγχουν τον σχεδιασμό της παρακολούθησης, την επιλογή αναδόχων, την επικύρωση των αποτελεσμάτων ή τις αποφάσεις που ακολουθούν τη διαπίστωση μη συμμόρφωσης.
Η δημόσια αρχή πρέπει να διατηρεί απεριόριστη πρόσβαση στις μονάδες, να αναθέτει αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις και να ελέγχει το πρόγραμμα παρακολούθησης.
Ανεξάρτητη παρακολούθηση
Η παρακολούθηση πρέπει να διενεργείται από διαπιστευμένους φορείς υπό την εποπτεία δημόσιας αρχής. Η δειγματοληψία πρέπει να πραγματοποιείται ή να εποπτεύεται άμεσα από ανεξάρτητο οργανισμό, ο οποίος ορίζεται ή εγκρίνεται από την αρμόδια περιβαλλοντική αρχή. Τα εργαστήρια πρέπει να διαθέτουν διαπίστευση ISO/IEC 17025 για τις σχετικές αναλύσεις.
Πρέπει να απαιτούνται τεκμηριωμένη αλυσίδα φύλαξης των δειγμάτων, διπλά δείγματα πεδίου, τυφλά δείγματα ελέγχου, όρια ανίχνευσης, δοκιμές εργαστηριακής επάρκειας και ανεξάρτητη επανεξέταση μέρους των δειγμάτων. Ο φορέας διαχείρισης ΠΟΑΥ μπορεί να χρηματοδοτεί τις εργασίες αυτές, αλλά δεν πρέπει να τις ελέγχει.
Σχεδιασμός της παρακολούθησης
Οι παράμετροι πρέπει να καλύπτουν την κατάσταση των ιζημάτων, τη βενθική πανίδα, τα θειούχα και το οξειδοαναγωγικό δυναμικό, τον οργανικό άνθρακα, το διαλυμένο οξυγόνο, τα θρεπτικά στοιχεία, τη χλωροφύλλη-a, τη διαφάνεια, τη βιομάζα, τις ζωοτροφές, τη θνησιμότητα, τα φάρμακα και τις διαφυγές.
Τα αποτελέσματα πρέπει να αξιολογούν τόσο τις μεμονωμένες μονάδες όσο και τις σωρευτικές επιπτώσεις ολόκληρης της ΠΟΑΥ, σε σχέση με την κατάσταση των υδάτων βάσει της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Ύδατα και τους στόχους προστασίας των περιοχών Natura 2000.
Δημόσια πληροφόρηση
Να δημοσιεύονται:
• οι θέσεις των μονάδων·
• οι άδειες και οι μισθώσεις·
• η επιτρεπόμενη και η πραγματική εκτρεφόμενη βιομάζα·
• τα σχέδια παρακολούθησης·
• οι συντεταγμένες των σταθμών μέτρησης·
• οι χρησιμοποιούμενες μέθοδοι·
• τα πρωτογενή αποτελέσματα·
• η κατάσταση του ποιοτικού ελέγχου·
• οι υπερβάσεις·
• τα πορίσματα των επιθεωρήσεων· και
• τα διορθωτικά μέτρα.
Τα επικυρωμένα αποτελέσματα των δειγματοληψιών πρέπει να δημοσιεύονται εντός 30 ημερών. Πρέπει επίσης να δημοσιεύονται τριμηνιαίες λειτουργικές περιλήψεις και ετήσια σωρευτική αξιολόγηση της ΠΟΑΥ. Τα δεδομένα πρέπει να διατίθενται σε αναζητήσιμη, μηχαναγνώσιμη μορφή, με μόνη εξαίρεση αυστηρά και σαφώς καθορισμένες περιπτώσεις εμπιστευτικότητας. Αυτό υποστηρίζει τις απαιτήσεις ενεργητικής διάδοσης περιβαλλοντικών πληροφοριών της Οδηγίας 2003/4/ΕΚ.
Τρεις πρόσθετες προτάσεις
Πρώτον, η χρέωση της περ. δ΄ της παρ. 7 πρέπει να καθορίζεται στον κανονισμό λειτουργίας της ΠΟΑΥ, σύμφωνα με τις παρ. 4 και 5 του άρθρου 6, βάσει μεθόδου που θα ορίζεται στην απόφαση της παρ. 14 του άρθρου 26. Πρέπει επίσης να προβλέπεται δικαίωμα ένστασης ενώπιον του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Με την παρούσα διατύπωση, η διάταξη παρέχει μόνο νομοθετική βάση και είναι απίθανο να μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά.
Δεύτερον, η ετήσια έκθεση και τα αποτελέσματα της παρακολούθησης πρέπει να κοινοποιούνται στους ενδιαφερόμενους δήμους και στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).
Τρίτον, η παρ. 14 του άρθρου 26 πρέπει να απαιτεί την έκδοση της σχετικής απόφασης εντός συγκεκριμένης προθεσμίας και όχι απλώς να την επιτρέπει. Η απόφαση αυτή θα θεσπίσει τις αναγκαίες εγγυήσεις. Εάν δεν εκδοθεί, τα υφιστάμενα κενά θα παραμείνουν μόνιμα.
Προτεινόμενες τροποποιήσεις του άρθρου
Παράγραφος 6 — Φορέας διαχείρισης ΠΟΑΥ
Η παράγραφος 6 πρέπει να προβλέπει ότι:
Ο φορέας διαχείρισης ΠΟΑΥ δύναται να χρηματοδοτεί και να συντονίζει διοικητικά το πρόγραμμα περιβαλλοντικής παρακολούθησης. Το πρόγραμμα, το δίκτυο δειγματοληψίας και οι αναλυτικές μέθοδοι εγκρίνονται από την αρμόδια περιβαλλοντική αρχή. Η δειγματοληψία και η ανάλυση διενεργούνται από ανεξάρτητους, κατάλληλα πιστοποιημένους φορείς και διαπιστευμένα εργαστήρια. Όλα τα δεδομένα διαβιβάζονται άμεσα και ταυτόχρονα στην αρμόδια αρχή.
Ο φορέας διαχείρισης ΠΟΑΥ δεν επιτρέπεται να κρίνει την κανονιστική συμμόρφωση, να επικυρώνει ο ίδιος τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των μελών του ή να αποφασίζει εάν απαιτούνται μέτρα επιβολής.
Η περ. γ΄ της παρ. 6, σχετικά με την προετοιμασία μισθώσεων θέσεων υδρανάπαυσης, πρέπει να διαγραφεί ή να περιοριστεί στον προσδιορισμό πιθανών θέσεων. Καμία θέση δεν πρέπει να μισθώνεται ή να χρησιμοποιείται χωρίς την ολοκλήρωση των διαδικασιών χωροταξικού σχεδιασμού, περιβαλλοντικής αδειοδότησης, δέουσας εκτίμησης Natura, αξιολόγησης φέρουσας ικανότητας και δημόσιας συμμετοχής που εφαρμόζονται σε κάθε νέα θέση υδατοκαλλιέργειας.
Η πρόσβαση που προβλέπεται στην περ. δ΄ της παρ. 6 πρέπει να περιορίζεται στις συμφωνημένες δραστηριότητες παρακολούθησης. Οι εξουσίες αναγκαστικής πρόσβασης ή αιφνιδιαστικής επιθεώρησης πρέπει να παραμένουν αποκλειστικά στις αρμόδιες δημόσιες αρχές.
Παράγραφος 7 — Υποχρεώσεις των φορέων εκμετάλλευσης
Οι φορείς εκμετάλλευσης πρέπει να υποχρεούνται:
• να υποβάλλουν τα προβλεπόμενα δεδομένα απευθείας στην αρμόδια αρχή·
• να επιτρέπουν την ανεξάρτητη παρακολούθηση από διαπιστευμένους φορείς υπό την εποπτεία δημόσιας αρχής, καθώς και τους προβλεπόμενους από τον νόμο ελέγχους·
• να γνωστοποιούν αμέσως κάθε περιβαλλοντικό περιστατικό· και
• να συνεισφέρουν στο κόστος παρακολούθησης βάσει δημοσιευμένου, ανεξάρτητα ελεγχόμενου και δεκτικού προσφυγής συστήματος επιμερισμού του κόστους.
Το εμπορικό απόρρητο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για την απόκρυψη πληροφοριών σχετικά με εκπομπές, περιβαλλοντικές επιπτώσεις, συμμόρφωση με τους όρους των αδειών ή μέτρα επιβολής.
Παράγραφος 8 — Έλεγχοι
Πρέπει να συσταθεί ανεξάρτητη επιτροπή εποπτείας της παρακολούθησης της ΠΟΑΥ, υπό την προεδρία της αρμόδιας δημόσιας αρχής, με συμμετοχή εκπροσώπων των δήμων, της επιστημονικής κοινότητας, περιβαλλοντικών οργανώσεων, παράκτιων αλιέων και τοπικών κοινοτήτων. Οι παραγωγοί μπορούν να συμμετέχουν, αλλά δεν πρέπει να διαθέτουν πλειοψηφικό έλεγχο.
Η παρακολούθηση πρέπει να διενεργείται ή να επαληθεύεται από διαπιστευμένο φορέα ανεξάρτητο από τις επιχειρήσεις. Τα αποτελέσματα και η ετήσια έκθεση πρέπει να δημοσιεύονται και να κοινοποιούνται στους ενδιαφερόμενους δήμους και στον ΟΦΥΠΕΚΑ, ενώ πρέπει να τηρείται δημόσιο μητρώο μισθώσεων.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση πρέπει να έχει την εξουσία να απαιτεί πρόσθετες δειγματοληψίες με δαπάνη του φορέα διαχείρισης ΠΟΑΥ. Η χρέωση πρέπει να καθορίζεται στον κανονισμό λειτουργίας της ζώνης βάσει συγκεκριμένης μεθόδου και με δικαίωμα ένστασης. Τα εμπορικά ευαίσθητα δεδομένα πρέπει να προστατεύονται, χωρίς όμως η εμπιστευτικότητα να επιτρέπει την απόκρυψη περιβαλλοντικών αποτελεσμάτων.
Principal concerns
A producer-controlled POAY body should not generate, control or validate the principal evidence used to assess its members’ environmental compliance, as this creates an inherent conflict of interest. It may coordinate and finance monitoring, but the competent environmental authority must approve the program, oversee independent data collection and validation, retain direct access to the results, and determine compliance and any necessary enforcement action.
Environmental monitoring can be coordinated and financed collectively, but the proposed provisions do not adequately separate:
· monitoring coordination;
· sampling and laboratory analysis;
· custody and validation of data;
· compliance assessment; and
· regulatory inspection and enforcement.
Where the POAY body is controlled by producers, allowing it to generate, hold and evaluate the principal evidence (such as environmental monitoring) used to assess its members creates a structural conflict of interest. It may influence station placement, sampling dates, analytical parameters or the reporting of unfavorable results.
Article 24 also fails to specify:
· independent monitoring undertaken by accredited bodies under public authority oversight and accredited laboratories;
· monitoring frequency and seasonal coverage;
· cumulative POAY assessment;
· public access to results;
· compliance thresholds and mandatory responses;
· public-authority audits and unannounced inspections;
· safeguards governing access to non-member installations; and
· financial accountability for charges imposed on operators.
Environmental and social implications
Without independent oversight, the monitoring program may fail to identify:
· organic enrichment and oxygen depletion beneath and beyond cage areas;
· nutrient accumulation and eutrophication;
· impacts on Posidonia, coralligenous habitats and other sensitive seabed communities;
· chemical and veterinary-medicine residues;
· escapes, disease interactions and mortality events; and
· cumulative effects from several farms operating within the same water body.
Farm-level results are insufficient. Monitoring must assess the entire POAY and its zone of influence, including low-flushing conditions, peak standing biomass, sensitive seasons and connectivity with Natura 2000 sites.
Municipalities, coastal fishers, tourism operators, environmental organizations and affected communities are not given a defined role in reviewing monitoring results or responding to identified damage. This can reduce public confidence and create the appearance that the industry is policing itself.
International best practice
International practice allows operators to fund and undertake monitoring, but regulatory responsibility remains with public authorities.
· Scotland separates production from regulation: the Scottish Environment Protection Agency issues permits, sets environmental standards, assesses compliance and enforces breaches. Local authorities retain separate planning responsibilities. SEPA regulatory framework
· Norway requires farm and transitional-zone seabed surveys under standard NS 9410:2016, with reports submitted to the Fisheries Directorate. Monitoring results inform public regulatory supervision, rather than internal industry decisions. Norwegian Fisheries Directorate
· Italian AZA planning involves regional authorities, research institutions, operators and territorial consultation. Sardinia also subjects its AZA plan to Strategic Environmental Assessment and Natura assessment with stakeholder participation. Emilia-Romagna AZA process; Sardinia AZA process
· The FAO/World Bank handbook allocates zoning to national and local governments, site selection to commercial entities, and area management to farmer associations and regulating agencies jointly, adding that “ultimately, the government has specific responsibility as the regulator”. Where farmers will not cooperate, the remedy it contemplates is that the State impose participation in an area management arrangement as a condition of the permit or lease — compulsion applied by the State through the license, not conferred on the association over its competitors. FAO and World Bank (2017)
· Commission Staff Working Document SWD (2024) 107 is to the same effect, and offers Ireland’s Coordinated Local Aquaculture Management scheme, a voluntary collective supported by a public agency, as its example.
· Two further points of design. The FAO/World Bank handbook states that monitoring individual farms “is not sufficient on its own to establish multiplicative effects of many farms in a zone/area” and recommends reference stations away from farms against which change can be measured. And the FAO Aquaculture Legal Assessment and Revision Tool (ALART, with Legislative Study 117), treats a register of licenses and leases, publicly accessible and available online, as an ordinary feature of an aquaculture legal framework; the South Australian model cited there includes in the register a summary of each environmental monitoring report furnished to the Minister. Greece has neither.
Legal assessment
• Regulatory powers are conferred on the regulated. The management body is constituted by the operators, gives the only siting opinion for new units and expansions in the zone, receives 20% of State rents and runs the monitoring. Article 24 puts those arrangements on a statutory footing and extends rights of entry, compulsory data collection and a charge to units that are not members. Under new Article 6(6)(γ) the same body prepares the leasing of the zone’s reserve areas, as fallowing sites, to its own members — so on the disposal of the zone’s remaining unimpacted space it stands on both sides of the transaction.
• No confidentiality or data-protection provision accompanies compulsory disclosure of production and mortality data to a body controlled by competitors, although such data may be trade secrets within Directive (EU) 2016/943, transposed by Law 4605/2019, and the General Data Protection Regulation requires a lawful basis and purpose limitation.
• The charging power is incomplete. Paragraph 7(δ) supplies a statutory basis and nothing else — no method of apportionment, no public act fixing the amount, no objection route and no consequence for non-payment — and as drafted is unlikely to be enforceable. The operating regulation of each zone under Article 6(4) and (5) is the instrument in which the method would sit, and the bill neither uses nor mentions it.
Suggested amendments
Governance safeguards. Require municipal, environmental-authority, scientific and community representation on the POAY body. Producers should not control monitoring design, contractor selection, result validation or decisions following non-compliance.
The public authority should retain unrestricted farm access, commission unannounced inspections and audit the monitoring program.
Independent monitoring undertaken by accredited bodies under public authority oversight. Sampling should be undertaken or directly supervised by an independent organization appointed or approved by the environmental authority. Laboratories should hold ISO/IEC 17025 accreditation for the relevant analyses.
Require documented chain of custody, field duplicates, blanks, detection limits, laboratory proficiency testing and independent reanalysis of a proportion of samples. The POAY body may fund this work but should not control it.
Monitoring design. Parameters should cover sediment condition, benthic fauna, sulphide/redox, organic carbon, dissolved oxygen, nutrients, chlorophyll-a, transparency, biomass, feed, mortality, medicines and escapes. Results must assess both individual farms and cumulative POAY effects against WFD status and Natura 2000 objectives.
Public information. Publish farm locations, licenses, permitted and stocked biomass, monitoring plans, station coordinates, methods, raw results, quality-control status, exceedances, inspection findings and corrective actions.
Release validated sampling results within 30 days, quarterly operational summaries and an annual cumulative POAY assessment. Data should use searchable, machine-readable formats, subject only to narrowly defined confidentiality exclusions. This supports the Environmental Information Directive’s active-dissemination requirements. Directive 2003/4/EC
Three additions. The charge under paragraph 7(δ) should be fixed in the operating regulation of the Area under Article 6(4) and (5) — the instrument the bill neither uses nor mentions — on a method laid down in the decision under Article 26(14), with a right of objection to the Secretary of the Decentralized Administration; as drafted the power supplies a statutory basis and nothing else, and is unlikely to be enforceable. The annual report and monitoring results should be copied to the municipalities concerned and to the Natural Environment and Climate Change Agency. Article 26(14) should require the decision to be made within a stated period rather than merely permitting it: it is the decision that would supply these safeguards and, if it is never made, the gaps are permanent.
Suggested article amendments
Paragraph 6 — POAY management body
Paragraph 6 should specify that:
The POAY management body may finance and administratively coordinate the environmental monitoring program. The program, sampling network and analytical methods shall be approved by the competent environmental authority. Sampling and analysis shall be undertaken by independent qualified bodies and accredited laboratories. All data shall be transmitted directly and simultaneously to the competent authority.
The POAY body must not determine regulatory compliance, validate its own members’ performance or decide whether enforcement action is required.
Paragraph 6(c), concerning preparation of fallowing-site leases, should be deleted or limited to identifying candidate areas. No site may be leased or used without the complete planning, EIA, Natura, carrying-capacity and public-participation procedures applicable to a new aquaculture site.
Access under paragraph 6(d) should be limited to agreed monitoring activities. Coercive or unannounced inspection powers must remain with competent public authorities.
Paragraph 7 — Operator obligations
Operators should be required to:
· report prescribed data directly to the competent authority;
· permit independent monitoring undertaken by accredited bodies under public authority oversight and statutory inspections;
· notify environmental incidents immediately; and
· contribute to monitoring costs under a published, independently audited and appealable cost-allocation formula.
Commercial confidentiality must not be used to withhold emissions, environmental impacts, permit compliance or enforcement information.
Paragraph 8 — Inspections
An independent POAY monitoring oversight committee should be established, chaired by the competent authority and including municipal, scientific, environmental, coastal-fisher and community representation. Producers may participate but should not hold a controlling majority.
Monitoring should be carried out or verified by an accredited body independent of the operators; results and the annual report published and copied to the municipalities concerned and to NECCA, with a public register of leases; the Decentralized Administration empowered to require further sampling at the body’s expense; the charge fixed in the zone’s operating regulation on a stated method with a right of objection; commercially sensitive data protected, without allowing confidentiality to withhold environmental results;
Ιδίως επισημαίνεται ότι το άρθρο 51 του ίδιου σχεδίου νόμου, με το οποίο τροποποιείται το άρθρο 23 του ν. 4235/2014, περιλαμβάνει σχεδόν αντίστοιχη ρύθμιση περί τελωνειακού ελέγχου και δέσμευσης αντικειμένων, αλλά εκεί γίνεται ρητή αναφορά σε συγκεκριμένες παραβάσεις της παρ. 2 του άρθρου 23. Η αντιστοιχία αυτή δημιουργεί εύλογο ζήτημα ως προς το εάν η παρ. 8 του άρθρου 24 έχει ενταχθεί εκ παραδρομής ή διατηρεί παραπομπές άλλου νομοθετικού πλαισίου.
Για λόγους ασφάλειας δικαίου προτείνεται η διαγραφή της παρ. 8 ή, εφόσον υπάρχει συγκεκριμένη πρόθεση εφαρμογής της στις Π.Ο.Α.Υ. και στις μονάδες υδατοκαλλιέργειας, η πλήρης αναδιατύπωσή της με ρητό προσδιορισμό των παραβάσεων, της σύνδεσής τους με τον τελωνειακό έλεγχο, των αντικειμένων που δύνανται να δεσμεύονται, του εφαρμοζόμενου νομοθετήματος, της αρμόδιας αρχής και των προβλεπόμενων κυρώσεων.
1. οι εποπτικοί φορείς πρέπει να είναι διαπιστευμένοι, ανεξάρτητοι φορείς που δεν έχουν καμμία οικονομική σχέση με τον φορέα διαχείρισης ΠΟΑΥ. Αλλιώς "Γιάννης κερνάει Γιάννης πίνει" όπως λένε και οι Επιστήμονες.
2. τα δεδομένα των μονάδων και τα αποτελέσματα των μετρήσεων, αναλύσεων κλπ, πρέπει να δημοσιοποιούνται και να είναι προσβάσιμα σε όλους.
3. Η ανάρτηση των δεδομένων πρέπει να είναι συνδεδεμένη με το taxis. Ώστε σε περίπτωση αθέτησης να υποβάλλονται αυτόματα στο taxis πρόστιμα για κάθε μία ημέρα αθέτησης. Τα πρόστιμα οφείλουν να είναι σοβαρά ώστε να αποτελεούν κίνητρο για να συμμορφώνονται με την νομοθεσία.
4. Σε περίπτωση καταγραφής περιβαλλοντικής ζημιάς πρέπει να υποβάλλονται αυτόματα στο taxis, σοβαρά πρόστιμα