Το χρονικό διάστημα οφείλει νααντιστοιχεί στον χρόνο που απαιτείται για έναν πλήρη παραγωγικό κύκλο. Το χρονικό διάστημα των 20 μηνών είναι ήδη μεγαλύτερο απο τον παραγωγικό κύκλο, που είναι 18 μήνες. Η πρόταση να αυξηθεί στους 30 δεν δικαιολογείται και λειτουργεί προς όφελος των παραγωγών και εις βάρος του περιβάλλοντος, της κοινωνίας και της ανάπτυξης ενός τόπου.

Κοινό πόρισμα διαβούλευσης
Ημερίδα του Δήμου Πόρου σε συνεργασία με την Aegean Rebreath, στο πλαίσιο των εργασιών του Δικτύου Μπλε Δήμων, για τη λειτουργία των μονάδων υδατοκαλλιέργειας, τη θαλάσσια ρύπανση και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, σε συνδυασμό με τις περιβαλλοντικές προκλήσεις που συνδέονται με την ανάπτυξη της βιομηχανικής υδατοκαλλιέργειας και άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων, ανέδειξαν την ανάγκη επανεξέτασης επιμέρους πτυχών του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, καθώς και την ανάγκη ουσιαστικότερης συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών στις διαδικασίες διαβούλευσης και λήψης αποφάσεων για ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα το φυσικό περιβάλλον, την τοπική οικονομία και την ποιότητα ζωής τους.

Για το λόγο αυτό, την Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026 πραγματοποιήθηκε στον Πόρο, ημερίδα διαβούλευσης με αντικείμενο τη λειτουργία των μονάδων υδατοκαλλιέργειας, τις επιπτώσεις τους στις παράκτιες περιοχές, την ρύπανση από άλλες θαλάσσιες δραστηριότητες και την ανάγκη αναβάθμισης του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη χωροθέτηση, αδειοδότηση, λειτουργία και εποπτεία τους.

Συμμετείχαν εκπρόσωποι των 26 Δήμων-μελών του Δικτύου Μπλε Δήμων, καθώς και εκπρόσωποι των 11 Δήμων του Αργοσαρωνικού που έχουν αναλάβει κοινές πρωτοβουλίες για τα ζητήματα χωροθέτησης Π.Ο.Α.Υ. στον Αργολικό και τον Σαρωνικό Κόλπο.

Σκοπός της διαβούλευσης ήταν η ανταλλαγή εμπειριών και η διαμόρφωση κοινών θέσεων και προτάσεων πολιτικής, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και στη διαμόρφωση ενός ισορροπημένου μοντέλου ανάπτυξης της υδατοκαλλιέργειας, με σεβασμό στο περιβάλλον, στις τοπικές κοινωνίες και στην οικονομική ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών.

Οι προτάσεις που ακολουθούν αποτελούν προϊόν κοινής επεξεργασίας των συμμετεχόντων Δήμων και φορέων και εκφράζουν τη βούλησή τους να συμβάλλουν εποικοδομητικά στη διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών που θα συνδυάζουν την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τη βιώσιμη ανάπτυξη των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών και την κοινωνική συναίνεση.

Οι απόψεις που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης ομαδοποιήθηκαν και αποτυπώνονται στο παρόν κοινό πόρισμα, το οποίο διαβιβάζεται στα συναρμόδια Υπουργεία ως συμβολή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των συμμετεχόντων φορέων στον δημόσιο διάλογο για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου.

Α. Κοινές διαπιστώσεις
Κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης, τοποθετήθηκαν οι Δήμαρχοι και οι εκπρόσωποι των φορέων και αναδείχθηκαν οι ακόλουθες βασικές διαπιστώσεις:

✓ Η υδατοκαλλιέργεια αποτελεί παραγωγικό κλάδο της ελληνικής οικονομίας, πλην όμως η περαιτέρω ανάπτυξή της πρέπει να στηρίζεται στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της ορθολογικής διαχείρισης του θαλάσσιου χώρου, με πρωταρχικό γνώμονα τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος και της περιβαλλοντικής ισορροπίας.

✓Ο χωροταξικός σχεδιασμός και η θεσμοθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων που είναι επιβαρυντικές για το περιβάλλον, οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, τις παράλληλες οικονομικές δραστηριότητες, τα πλέον πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, την άποψη της τοπικής κοινωνίας, καθώς και τις ιδιαιτερότητες των τοπικών οικονομιών και κοινωνιών.

✓ Στο πλαίσιο της συμμετοχικής Δημοκρατίας, είναι επιτακτικό τόσο από θεσμική όσο και από ηθική άποψη, οι τοπικές κοινωνίες να συμμετέχουν ουσιαστικά στις αποφάσεις που τις αφορούν, ιδίως όταν αυτές ενδέχεται να επιφέρουν μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και στα ιδιαίτερα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά της περιοχής τους. Η ενεργός συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την κοινωνική νομιμοποίηση και τη βιώσιμη εφαρμογή κάθε αναπτυξιακού σχεδιασμού.

✓ Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν τις συνέπειες της λειτουργίας των μονάδων υδατοκαλλιέργειας, χωρίς πάντοτε να διαθέτουν τα αναγκαία θεσμικά εργαλεία και τις αντίστοιχες αρμοδιότητες. Οι Δήμοι αναγκάζονται να διαθέτουν σημαντικούς οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους, προκειμένου να αντιμετωπίσουν, ακόμη και δικαστικά, συνέπειες που οφείλονται σε θεσμικά κενά ή σε πλημμελή εφαρμογή της εθνικής και ενωσιακής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

✓Κατά τη διαβούλευση αναδείχθηκε επίσης η ανάγκη επανεξέτασης των ελάχιστων αποστάσεων εγκατάστασης μονάδων υδατοκαλλιέργειας από τις ακτές, με αξιοποίηση της διεθνούς εμπειρίας και των πρακτικών άλλων μεσογειακών χωρών, ιδίως σε περιοχές με υψηλή περιβαλλοντική, τουριστική ή οικιστική αξία. Με βάση πρακτικές γειτονικών χωρών, η χώρα μας θα μπορούσε να αυξήσει το όριο απόστασης των μονάδων υδατοκαλλιέργειας από τις ακτές. Έως σήμερα, τέτοιες μονάδες στη χώρα μας λειτουργούν σε απόσταση 50 μέτρων από τις ακτές όταν σε άλλες μεσογειακές χώρες το αντίστοιχο όριο καθορίζεται στα 2 μίλια. Το γεγονός αυτό, εντείνει τις ανησυχίες των τοπικών κοινωνιών που παρακολουθούν την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και συνεπώς του τουριστικού προϊόντος που προσφέρουν.

✓ Η αποτελεσματική προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος προϋποθέτει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, συνεχείς ελέγχους και πλήρη διαφάνεια ως προς την τήρηση των περιβαλλοντικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων.

✓ Το υφιστάμενο πλαίσιο για τον χωροταξικό σχεδιασμό των Π.Ο.Α.Υ. και η υπέρμετρη αύξηση της θαλάσσιας έκτασης για τις μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας δεν συμβαδίζει με τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Είναι απαραίτητο να υπάρξει ένας συνολικός μακροχρόνιος και ολιστικός σχεδιασμός που θα επιφέρει ισορροπία και βιώσιμη ανάπτυξη με άξονες τον πολίτη, τον επισκέπτη, το περιβάλλον, το σεβασμό στο τοπίο, την ιστορία, την οικονομία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός τόπου.

✓ Η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και η βιώσιμη ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας αποτελούν συμπληρωματικούς και όχι αντικρουόμενους στόχους. Η μακροχρόνια επιτυχία κάθε αναπτυξιακής πολιτικής προϋποθέτει επιστημονική τεκμηρίωση, διαφάνεια, ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και σεβασμό στη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής.

Β. Προτεινόμενες θεσμικές παρεμβάσεις
Με βάση τα συμπεράσματα της διαβούλευσης, προτείνονται οι ακόλουθες παρεμβάσεις:
1. Χωροταξικός σχεδιασμός
▪ Επικαιροποίηση των κριτηρίων χωροθέτησης μονάδων υδατοκαλλιέργειας με βάση τη φέρουσα ικανότητα κάθε θαλάσσιας περιοχής.
▪ Επανεξέταση και επιβολή των ελάχιστων αποστάσεων εγκατάστασης από τις ακτές, αξιοποιώντας τη διεθνή εμπειρία και τις πρακτικές άλλων μεσογειακών χωρών.
▪ Υποχρεωτική και συστηματική επικαιροποίηση των επιστημονικών δεδομένων που χρησιμοποιούνται στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

2. Περιβαλλοντική εποπτεία
▪ Ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
▪ Διασφάλιση της τήρησης των υποχρεώσεων που απορρέουν από το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων και ενίσχυση των σχετικών μηχανισμών ελέγχου.
▪ Καθορισμός σαφούς πλαισίου ευθύνης για την αποκατάσταση περιβαλλοντικών ζημιών και θέσπιση συγκεκριμένων κριτηρίων για την αδειοδότηση και εγκατάσταση μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας (κυκλοφορία υδάτων, προστατευόμενες περιοχές κ.α.).

3. Ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
▪ Ενίσχυση της συμμετοχής των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
▪ Θεσμοθέτηση ουσιαστικότερων μηχανισμών διαβούλευσης μεταξύ Κεντρικής Διοίκησης και τοπικών κοινωνιών πριν από τη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν άμεσα τις παράκτιες περιοχές.

4. Κυρώσεις και οικονομικές εγγυήσεις
▪ Επανεξέταση του ύψους των εγγυητικών επιστολών που καταθέτουν οι επιχειρήσεις, ώστε να ανταποκρίνονται στο ενδεχόμενο κόστος αποκατάστασης περιβαλλοντικών ζημιών.
▪ Ενίσχυση του πλαισίου διοικητικών κυρώσεων για περιπτώσεις σοβαρών ή επαναλαμβανόμενων παραβάσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

5. Οι συμμετέχοντες στην ημερίδα εξέφρασαν την κοινή βούληση να συνεχιστεί ο θεσμικός διάλογος με τα συναρμόδια Υπουργεία και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου, συνεκτικού και αποτελεσματικού πλαισίου λειτουργίας της υδατοκαλλιέργειας, το οποίο θα διασφαλίζει την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, την ασφάλεια δικαίου, τη βιώσιμη ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών και την ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στις αποφάσεις που τις αφορούν.
Οι συμμετέχοντες Δήμοι και φορείς εκφράζουν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν τον θεσμικό διάλογο με την Ελληνική Πολιτεία, καταθέτοντας τεκμηριωμένες προτάσεις και αξιοποιώντας την εμπειρία που προκύπτει από τη διαχείριση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών.
Το παρόν πόρισμα διαβιβάζεται στα συναρμόδια Υπουργεία και στους αρμόδιους θεσμικούς φορείς, ως συμβολή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών στον δημόσιο διάλογο για την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας της υδατοκαλλιέργειας.
Το Δίκτυο Μπλε Δήμων και η Aegean Rebreath παραμένουν στη διάθεση των συναρμόδιων Υπουργείων και κάθε αρμόδιου δημόσιου φορέα, προκειμένου να συμβάλλουν με επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις και τεχνική υποστήριξη στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου που θα διασφαλίζει την ισόρροπη συνύπαρξη της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, της βιώσιμης ανάπτυξης της υδατοκαλλιέργειας και των δικαιωμάτων των τοπικών κοινωνιών.

Με τιμή,
Μέλη Δικτύου Μπλε Δήμων:

Σκύρου
Κυριάκος Αντωνόπουλος
Δήμαρχος, Πρόεδρος Δ.Σ.

Αντιπάρου
Αναστάσιος Φαρούπος
Δήμαρχος, Αντιπρόεδρος Δ.Σ.

Κέας
Ειρήνη Βελισσαροπούλου
Δήμαρχος, Γραμματέας Δ.Σ.

Αλοννήσου
Παναγιώτης Αναγνώστου
Δήμαρχος, Μέλος Δ.Σ.

Καλαμάτας
Αθανάσιος Βασιλόπουλος
Δήμαρχος, Μέλος Δ.Σ.

Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων
Στέφανος Πουλημένος
Δήμαρχος, Μέλος Δ.Σ.

Νάξου και μικρών Κυκλάδων
Δημήτρης Λιανός
Δήμαρχος, Μέλος Δ.Σ.

Πόρου
Γεώργιος Κουτουζής
Δήμαρχος, Μέλος Δ.Σ.

Ραφήνας – Πικερμίου
Δήμητρα Τσεβά
Δήμαρχος, Μέλος Δ.Σ.

Aegean Rebreath Κοιν.Σ.Επ.
Γεώργιος Σαρελάκος
Πρόεδρος Aegean Rebreath, Μέλος Δ.Σ.

Αμοργού
Ελευθέριος Καραΐσκος
Δήμαρχος, Αναπληρωματικό Μέλος Δ.Σ.

Αργοστολίου
Θεόφιλος Μιχαλάτος
Δήμαρχος, Αναπληρωματικό Μέλος Δ.Σ.

Ανάφης
Ιάκωβος Ρούσσος
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Ζακύνθου
Γιώργος Στασινόπουλος
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Ηρωικής Νήσου Κάσου
Μιχάλης Ερωτόκριτος
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Θήρας
Αναστάσιος-Νικόλαος Ζώρζος
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Λειψών
Ευαγγελία Λαουντού
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Λευκάδας
Ξενοφών Βεργίνης
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Λήμνου
Ελεονώρα Γεώργα
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Μαρκοπούλου Μεσογαίας
Κωνσταντίνος Αλλαγιάννης
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Μυτιλήνης
Παναγιώτης Χριστόφας
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Πάρου
Κωνσταντίνος Μπιζάς
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Σητείας
Γιώργος Ζερβάκης
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Σπετσών
Ευγενία Φραγγιά
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Τήνου
Παναγιώτης Κροντηράς
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.

Χάλκης
Άγγελος Φραγκάκης
Δήμαρχος, Μέλος Α.Μ.Κ.Ε.
Συνυπογράφοντες Δήμοι Αργοσαρωνικού Κόλπου

Αγκιστρίου
Δημήτριος Αναστασίου
Δήμαρχος

Αίγινας
Ιωάννης Ζορμπάς
Δήμαρχος

Επιδαύρου
Αναστάσιος Χρόνης
Δήμαρχος

Ερμιονίδας
Ιωάννης Γεωργόπουλος
Δήμαρχος

Κορινθίων
Νικόλαος Σταυρέλης
Δήμαρχος

Βόρειας Κυνουρίας
Γεώργιος Καμπύλης
Δήμαρχος

Νότιας Κυνουρίας
Εμμανουήλ Δολιανίτης
Δήμαρχος

Ναυπλιέων
Δημήτριος Ορφανός
Δήμαρχος

Σαλαμίνας
Γεώργιος Παναγόπουλος
Δήμαρχος

Τροιζηνίας – Μεθάνων
Αναστάσιος Μούγιος
Δήμαρχος

Ύδρας
Γεώργιος Κουκουδάκης
Δήμαρχος

Συμμετέχοντες Φορείς:

ΑΚΤΑΙΑ

Α.Μ.Κ.Ε. Καθετή

Είναι καλή η εξειδίκευση που αφορά τις για χερσαίες και υδάτινες εγκαταστάσεις. Ωστόσο, η παράταση προθεσμίας που προβλέπεται για την απομάκρυνση των ιχθυοκαλλιεργειών δεν είναι θετική (από 2 έτη σε 30 μήνες).Η παραμονή των ιχθυοκαλλιεργειών στο θαλάσσιο περιβάλλον, προκαλεί διαφορετικής φύσης προβλήματα. Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις θα έπρεπε να πιέζονται να απομακρύνουν τις εγκαταστάσεις και όχι να παίρνουν παρατάσεις στις σχετικές προθεσμίες.