Διατήρηση αυστηρής και αναλογικής προθεσμίας απομάκρυνσης και αποκατάστασης

Η αύξηση της ανώτατης προθεσμίας για την απομάκρυνση των εγκαταστάσεων μετά τη διακοπή ή λήξη της μίσθωσης από δύο έτη σε τριάντα μήνες δημιουργεί προβληματισμό, καθώς μπορεί να παρατείνει την κατάληψη της θαλάσσιας έκτασης και τις σχετικές περιβαλλοντικές πιέσεις μετά τη λήξη της νόμιμης χρήσης της.

Προτείνεται να διατηρηθεί η υφιστάμενη ανώτατη προθεσμία των δύο ετών ως γενικός κανόνας και τυχόν παράταση έως τους τριάντα μήνες να προβλέπεται κατ’ εξαίρεση, όταν αυτό δικαιολογείται από την ύπαρξη ζωντανού αποθέματος ή άλλη αντικειμενική ανάγκη της παραγωγικής διαδικασίας. Η παράταση θα πρέπει να αιτιολογείται ειδικά, να περιορίζεται στον απολύτως αναγκαίο χρόνο και να συνοδεύεται από σαφές χρονοδιάγραμμα απομάκρυνσης των εγκαταστάσεων και αποκατάστασης της περιοχής.

Η προθεσμία των 30 μηνών είναι απαράδεκτη, καθώς ο πλήρης κύκλος ανάπτυξης των ψαριών δεν υπερβαίνει τους 24 μήνες. Πρέπει να διατηρηθεί ανώτατη προθεσμία 24 μηνών. Ο φορέας πρέπει να αποκαθιστά κάθε επιβάρυνση ή υποβάθμιση που συνδέεται με τη δραστηριότητα της μονάδας, ανεξαρτήτως του χρόνου πρόκλησής της ή του προηγούμενου φορέα που την προκάλεσε.

Η συνέχιση της εκμετάλλευσης μίας θαλάσσιας και χερσαίας περιοχής έως και 2,5 χρόνια μετά τη λήξη της μίσθωσης είναι ακατανόητη και αυθαίρετη. Κατανοούμε πως ο επιχειρηματίας διαθέτει ζωικό κεφάλαιο το οποίο πρέπει να εκποιήσει. Θα ήταν λοιπόν πιο σωστό η διαδικασία να προβλέπει τα ακόλουθα:
(α) τα αιτήματα και η διαδικασία ανανέωσης της μίσθωσης πρέπει να διεκπεραιώνονται πολύ νωρίτερα από την παρούσα πρόβλεψη ώστε η πιθανή τελεσίδικη απόφαση μη ανανέωσης της μίσθωσης να γνωστοποιείται τουλάχιστον 12 μήνες πριν από τη λήξη της (αντί 2 μηνών που προβλέπει ο υπό διαβούλευση νόμος). Αν αυτό δεν είναι εφικτό υπό το παρόν πλαίσιο λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, απαιτούνται νομοθετικές παρεμβάσεις σε άλλους τομείς αντί του «ξεχειλώματος» της νόμιμης λειτουργίας των επιχειρήσεων και τους διαπιστωμένους περιβαλλοντικούς κινδύνους που αυτό το «ξεχείλωμα» επιφέρει
(β) αν η σύμβαση μίσθωσης λήξει υπό τις ανωτέρω συνθήκες, ο επιχειρηματίας διαθέτει το χρόνο για τον προγραμματισμό και την εύρυθμη διακοπή της δραστηριότητας, τη απομάκρυνση εξοπλισμού και ζωικού κεφαλαίου και τη αποκατάσταση του χώρου. Επομένως δεν δικαιολογείται η διακοπή, απομάκρυνση, αποκατάσταση σε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 12 μηνών από τη λήξη της σύμβασης μίσθωσης
(γ) η διακοπή της μίσθωσης πρέπει να αντιμετωπίζεται με διαφορετικό τρόπο (α) στην περίπτωση της χρεωκοπίας ή λόγων ανωτέρας βίας και (β) στη διακοπή λόγω αποβολής, ανάκλησης άδειας λειτουργίας κλπ. όμως και πάλι το χρονικό διάστημα που χορηγείται στον επιχειρηματία είναι υπερβολικό. Έχουμε δε παρατηρήσει – μέσα από την πολυετή ερευνητική μας δράση στο χώρο, πως η μη απομάκρυνση από το θαλάσσιο και χερσαίο οικόπεδο επί μακρόν και η παραμονή κλωβών, φορτηγίδων, πλατφορμών και υλικών χωρίς εποπτεύον προσωπικό και στο έλεος των στοιχείων της φύσης αποτελεί τον κύριο λόγο διαφυγής υλικών και εξοπλισμού με προφανείς κινδύνους για το περιβάλλον και τη ναυσιπλοϊα. Συμπερασματικά, η αύξηση του χρόνου παραμονής από 2 σε 2,5 έτη αντί για τη μείωση του χρόνου αυτού σε λιγότερο από 2 έτη ζημιώνει το δημόσιο, το περιβάλλον, τη δημόσια ασφάλεια και φυσικά την ποιότητα ζωής των τοπικών κοινωνιών

Η απομάκρυνση υλικών και εξοπλισμού από το θαλάσσιο και χερσαίο χώρο και η αποκατάσταση του χώρου από την επιχείρηση της οποίας η μίσθωση έληξε ή διακόπηκε σήμερα δεν ελέγχονται αποτελεσματικά από τις αρμόδιες αρχές. Συγκεκριμένα:
(α) Δεν ελέγχονται απορρίψεις και συσσωρεύσεις αποβλήτων στο βυθό
(β) Δεν ελέγχονται οι διαρροές και διασπορά υλικών και στοιχείων του εξοπλισμού στη γειτνιάζουσα ακτογραμμή
(γ) Δεν ελέγχονται οι παράνομες αποθέσεις απορριμμάτων και άχρηστων υλικών σε παραπλήσιες χερσαίες τοποθεσίες εκτός των μισθωμένων οικοπέδων, κυρίως δε σε δυσπρόσιτες περιοχές και νησίδες
Η υπό διαβούλευση ρυθμίσεις για τις υδατοκαλλιέργειες δεν αγγίζουν αυτό το ουσιώδες ζήτημα. Αντιθέτως, για μία ακόμη φορά προδιαγράφουν με σκοπίμως αόριστο τρόπο υποχρεώσεις αποκατάστασης, και θεωρητικούς ελέγχους αρμοδίων αρχών που μέχρι σήμερα δεν έχουν λειτουργήσει αποτελεσματικά στον έλεγχο των επιχειρήσεων – είτε αυτές είναι σε λειτουργία, είτε έχουν διακόψει τη λειτουργία τους, είτε απλά έχουν αποσυρθεί από συγκεκριμένες τοποθεσίες και οικόπεδα. Η μέχρι σήμερα έρευνα της ΟΖΟΝ σε τοποθεσίες από τις οποίες έχει σταματήσει ή αποσυρθεί η ιχθυοκαλλιεργητική δραστηριότητα καταδεικνύει πως στο 100% των τοποθεσιών που έχουμε ελέγξει, ο βυθός έχει υποστεί μη αναστρέψιμη βλάβη με βυθισμένα δίχτυα, κλωβούς, σχοινιά, λάστιχα, φορτηγίδες, πλυντήρια διχτυών, μεταλλικές πλατφόρμες και άλλες κατασκευές, παρουσιάζοντας την εικόνα «χαβούζας». Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις δεν έχει υπάρξει καμία διαπίστωση βλάβης και δεν έχει ληφθεί κανένα μέτρο από τις αρμόδιες αρχές. Συμπερασματικά, ο υπό διαβούλευση νόμος αντί να αντιμετωπίζει ουσιώδη ζητήματα αποτροπής, ελέγχου και επιβολής, εστιάζει στην παροχή σκανδαλωδών διευκολύνσεων σε έκνομους επιχειρηματίες, αοριστίες ελέγχων, προστίμων και αρμοδιοτήτων που προάγουν την παραβατικότητα, νοθεύουν τον υγιή ανταγωνισμό, επιβαρύνουν τους φυσικούς μας πόρους και ζημιώνουν το δημόσιο.
Παράλληλα, στον λεπτομερέστατο κατά τα άλλα «τιμοκατάλογο» των προστίμων δεν υπάρχει καμία αναφορά στο πώς αυτά επιβάλλονται και εισπράττονται από επιχειρήσεις που έχουν ήδη πτωχεύσει.

Η προθεσμία των 30 μηνών είναι απαράδεκτη, καθώς ο πλήρης κύκλος ανάπτυξης των ψαριών δεν υπερβαίνει τους 24 μήνες. Πρέπει να διατηρηθεί ανώτατη προθεσμία 24 μηνών. Ο φορέας πρέπει να αποκαθιστά κάθε επιβάρυνση ή υποβάθμιση που συνδέεται με τη δραστηριότητα της μονάδας, ανεξαρτήτως του χρόνου πρόκλησής της ή του προηγούμενου φορέα που την προκάλεσε.
Αν δεν υπάρχει απομάκρυνση στην προβλεπόμενη προθεσμία να επιβάλλεται τσουχτερό πρόστιμο και να απαγορεύεται η άσκηση ιχθυοκαλλιεργητικής δραστηριότητας του μη συμμορφώμενου σε άλλη περιοχή.

Αρθρο 27.Η προθεσμία των 30 μηνών είναι απαράδεκτη, καθώς ο πλήρης κύκλος ανάπτυξης των ψαριών δεν υπερβαίνει τους 24 μήνες. Πρέπει να διατηρηθεί ανώτατη προθεσμία 24 μηνών. Ο φορέας πρέπει να αποκαθιστά κάθε επιβάρυνση ή υποβάθμιση που συνδέεται με τη δραστηριότητα της μονάδας, ανεξαρτήτως του χρόνου πρόκλησής της ή του προηγούμενου φορέα που την προκάλεσε