ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις

Κατάσταση: Ολοκληρώθηκε
Κωδικός Διαβούλευσης: #1401
Ημ/νία Ανάρτησης: Δευτέρα, 24 Αυγούστου 2026, 20:05
Η διαβούλευση έκλεισε: Δευτέρα, 7 Σεπτεμβρίου 2026, 10:00
Ολοκληρώθηκε: Πέμπτη, 17 Σεπτεμβρίου 2026, 16:58
Έκθεση Διαβούλευσης

Μπορείτε να δείτε την έκθεση διαβούλευσης όπως αυτή ενσωματώθηκε στη σχετική Ενότητα της τελικής Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης εδώ

ΜΕΡΟΣ Β΄ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΜΕΑ ΑΛΙΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΛΙΕΙΑΣ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΑΛΙΕΥΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ
Άρθρο 3 Εθνικό σύστημα ελέγχου αλιείας - Αντικατάσταση τίτλου Κεφαλαίου Β΄ Τμήματος Α΄ Πρώτου Βιβλίου και προσθήκη άρθρου 3Α στον Αλιευτικό Κώδικα

1. Ο τίτλος του Κεφαλαίου Β΄ του Τμήματος Α΄ του Πρώτου Βιβλίου του Αλιευτικού Κώδικα (ν.δ. 420/1970, Α΄ 27), περί προστασίας της αλιείας, αντικαθίσταται ως εξής:

«Κεφάλαιο Β΄

Εθνικό σύστημα ελέγχου αλιείας – Προστασία αλιείας».

2. Στο Κεφάλαιο Β΄ του Τμήματος Α΄ του Πρώτου Βιβλίου του Αλιευτικού Κώδικα, περί εθνικού συστήματος ελέγχου αλιείας – προστασίας αλιείας, προστίθεται άρθρο 3Α ως εξής:

«Άρθρο 3Α

Εθνικό σύστημα ελέγχου αλιείας

1. Για τον έλεγχο της αλιείας θεσπίζεται εθνικό σύστημα ελέγχου αλιείας. Για την υλοποίηση του εθνικού συστήματος ελέγχου αλιείας αρμόδιοι ορίζονται οι ακόλουθοι φορείς:

α) το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τη λήψη μέτρων ελέγχου της αλιευτικής δραστηριότητας και της εμπορίας προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας,

β) τα Υπουργεία Προστασίας του Πολίτη, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ανάπτυξης και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κατά τον λόγο αρμοδιότητάς τους,

γ) το Τμήμα Συντονισμού Εθνικών Ελεγκτικών Δραστηριοτήτων της Διεύθυνσης Ελέγχου Αλιευτικών Δραστηριοτήτων και Προϊόντων της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ως Ενιαία Αρχή Ελέγχου με επιτελικά, εποπτικά και συντονιστικά καθήκοντα για την εφαρμογή του εθνικού συστήματος ελέγχου της αλιείας,

δ) οι Περιφέρειες, δα) για τη διενέργεια ελέγχων και επιθεωρήσεων, κατόπιν οδηγιών από την αρμόδια αρχή του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εντός των ορίων της αρμοδιότητάς τους, για την τήρηση και εφαρμογή της αλιευτικής νομοθεσίας σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στη συλλεκτική αλιεία, στην υδατοκαλλιέργεια, στην εμπορία, στη διακίνηση, στη μεταποίηση, στην εισαγωγή ή εξαγωγή ή επανεξαγωγή των αλιευτικών προϊόντων και στους φορείς διοίκησης ή εκμετάλλευσης των αλιευτικών υποδομών, δβ) για την επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε περίπτωση διαπίστωσης παράβασης, δγ) για την παρακολούθηση των διαδικασιών είσπραξης και απόδοσης των διοικητικών προστίμων και των λοιπών εσόδων από τις επιβαλλόμενες κυρώσεις της αλιευτικής νομοθεσίας,

ε) τα στελέχη των φορέων των περ. α), β) και δ) που είναι εγγεγραμμένα στο Εθνικό Μητρώο Επιθεωρητών Αλιείας του άρθρου 3Δ, ως επιθεωρητές αλιείας,

στ) το Συμβούλιο Αλιείας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του άρθρου 17 του ν. 3147/2003 (Α΄ 135) ως γνωμοδοτικό όργανο επί θεμάτων αλιευτικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων που αφορούν ελεγκτικούς και κυρωτικούς μηχανισμούς και διαδικασίες, και

ζ) το Συμβούλιο Εξέτασης Αλιευτικών Προσφυγών του άρθρου 13Α.

2. Για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του εθνικού συστήματος ελέγχου αλιείας αναπτύσσονται ιδίως τα κάτωθι επιχειρησιακά εργαλεία:

α) Το «Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας» (Ο.Σ.Π.Α.), το οποίο λειτουργεί και υποστηρίζεται από τη Γενική Διεύθυνση Αλιείας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, περιλαμβάνει ηλεκτρονικές εφαρμογές για το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τον τομέα αλιείας και υδατοκαλλιεργειών και διαρθρώνεται στα ακόλουθα υποσυστήματα:

αα) υποσύστημα εθνικού αλιευτικού μητρώου, στο οποίο περιλαμβάνονται όλα τα επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη θαλάσσιων και εσωτερικών υδάτων. Η καταχώριση αλιευτικού σκάφους στο υποσύστημα αυτό ισοδυναμεί με χορήγηση αλιευτικής άδειας για το συγκεκριμένο σκάφος,

αβ) υποσύστημα αδειών αλίευσης και άλλων εγκρίσεων,

αγ) υποσύστημα αλιείας, για την καταγραφή και παρακολούθηση των αλιευτικών σκαφών, δραστηριοτήτων, ζυγίσεων και εκφορτώσεων,

αδ) υποσύστημα εμπορίας και ιχνηλασιμότητας,

αε) υποσύστημα ελέγχου, το οποίο περιλαμβάνει το πλάνο ελέγχου, το Εθνικό Μητρώο Επιθεωρητών Αλιείας, το Μητρώο Αλιευτικών Παραβάσεων, τις ηλεκτρονικές εκθέσεις επιθεώρησης, το σύστημα σώρευσης μορίων και το σύστημα διαχείρισης προσφυγών και επιβολής κυρώσεων,

αστ) υποσύστημα πιστοποιητικών,

αζ) υποσύστημα υδατοκαλλιεργειών και μεταποίησης, για την τήρηση μητρώου εγκαταστάσεων και καταγραφής δεδομένων δραστηριότητας μονάδων,

αη) υποσύστημα επαλήθευσης και επικύρωσης δεδομένων και

αθι) υποστηρικτικά υποσυστήματα για τη διαχείριση χρηστών, ρόλων και δικαιωμάτων, ηλεκτρονικών αιτήσεων, λιστών, διαχείρισης ετικετών ουράς και ποσοστώσεων, αιτημάτων, ανταλλαγής δεδομένων και διαλειτουργικότητας, επιχειρηματικών κανόνων και κόμβου ανταλλαγής δεδομένων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους διεθνείς οργανισμούς μέσω χρήσης των διεθνών προτύπων ανταλλαγής δεδομένων, επικοινωνίας, αναφορών και γεωχωρικών απεικονίσεων των Ηνωμένων Εθνών [Γλώσσα Καθολικής Ανταλλαγής Δεδομένων στην Αλιεία – Fisheries Language for Universal eXchange (εφεξής «UN/FLUX P1000»)].

β) Το εθνικό σχέδιο δράσης για τον έλεγχο της αλιείας που εκπονείται από την Ενιαία Αρχή Ελέγχου της περ. γ) της παρ. 1 και υποβάλλεται κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Συμβουλίου Αλιείας στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προς επικύρωση με απόφασή του. Το εθνικό σχέδιο δράσης περιλαμβάνει, ιδίως, τα πλάνα ελέγχων που εκπονούνται από τη Γενική Διεύθυνση Αλιείας, διαρθρώνεται σε στρατηγικούς και επιχειρησιακούς στόχους, καθορίζει τις επιμέρους προβλεπόμενες δράσεις ανά αρμόδια αρχή και προσδιορίζει τους αναγκαίους πόρους, καθώς και τον τρόπο χρηματοδότησης για την υλοποίησή του.

Η έναρξη λειτουργίας του Ο.Σ.Π.Α. διαπιστώνεται με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

3. Στο πλαίσιο του εθνικού συστήματος ελέγχου αλιείας, θεσπίζονται:

α) Ο αριθμός μητρώου σκάφους, ο οποίος δημιουργείται αυτόματα κατά την καταχώριση του σκάφους στο υποσύστημα εθνικού αλιευτικού μητρώου του Ο.Σ.Π.Α.. Ο αριθμός μητρώου σκάφους αποτελεί την ταυτότητα του σκάφους στο Ο.Σ.Π.Α., είναι μοναδικός και δεν αλλάζει. Ο αριθμός μητρώου σκάφους αντικαθιστά τον αριθμό νηολόγησης του σκάφους, αποκλειστικά κατά την αποστολή μηνυμάτων προτύπων UN/FLUX P1000 με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

β) Ο κωδικός εξωτερικής ταυτοποίησης σκάφους, ο οποίος αποτελείται από εννέα (9) ψηφία. Ο κωδικός εξωτερικής ταυτοποίησης σκάφους αντικαθιστά το πεδίο εξωτερικής σήμανσης αποκλειστικά κατά την αποστολή μηνυμάτων προτύπων UN/FLUX P1000 με την Ευρωπαϊκή Ένωση και είναι συμπληρωματικός προς τα προβλεπόμενα για την εξωτερική σήμανση του σκάφους.».

Δημοσιευμένα σχόλια
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ (μη ταυτοποιημένος χρήστης)
Άρθρο 3Α, παρ. 1, στ) – Ενίσχυση της συμμετοχικής και αποτελεσματικής διακυβέρνησης της αλιείας
Η αποτελεσματικότητα του Εθνικού Συστήματος Ελέγχου Αλιείας δεν εξαρτάται μόνο από τους μηχανισμούς παρακολούθησης και ελέγχου, αλλά και από την ποιότητα της διακυβέρνησης, τον συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και την ουσιαστική συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών. Πρόσφατη μελέτη για την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης της αλιείας στις ελληνικές θάλασσε ανέδειξε τη σημασία της συμμετοχής, του συντονισμού και της εμπιστοσύνης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων για την αποτελεσματική εφαρμογή της οικοσυστημικής προσέγγισης (Syrou et al., 2026, Marine Policy).
Δεδομένου ότι στην παρ. 1, στ) του άρθρου 3Α το Συμβούλιο Αλιείας αναγνωρίζεται ως γνωμοδοτικό όργανο επί θεμάτων αλιευτικής πολιτικής, προτείνεται να εξεταστεί η επικαιροποίηση της σύνθεσης και της λειτουργίας του, ώστε να ενισχυθεί ο συμμετοχικός, επιστημονικός και πολυεπίπεδος χαρακτήρας του, με ουσιαστική εκπροσώπηση των διαφορετικών τμημάτων του αλιευτικού τομέα, της επιστημονικής κοινότητας και, κατά περίπτωση, λοιπών συναφών φορέων.
Η προσέγγιση αυτή συνάδει με τις αρχές των FAO Voluntary Guidelines for Securing Sustainable Small-Scale Fisheries, ιδίως ως προς την ενδυνάμωση και ουσιαστική συμμετοχή των αλιευτικών κοινοτήτων, καθώς και με τη λογική της EU Mission “Restore our Ocean and Waters”, η οποία προωθεί τη συμμετοχική και συνεργατική διαχείριση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Η ενίσχυση της συμμετοχής και της ανταλλαγής γνώσης μπορεί να συμβάλει στη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη και την αποδοχή των διαχειριστικών μέτρων, αλλά και στην ενδυνάμωση των αλιέων ως ενεργών και υπεύθυνων εταίρων στη βιώσιμη διαχείριση των αλιευτικών πόρων.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ (μη ταυτοποιημένος χρήστης)
Η ανάπτυξη του Εθνικού Συστήματος Ελέγχου Αλιείας και, ειδικότερα, του Ολοκληρωμένου Συστήματος Παρακολούθησης Αλιείας (Ο.Σ.Π.Α.), αποτελεί σημαντική ευκαιρία για τη δημιουργία μιας σύγχρονης υποδομής δεδομένων για την αλιεία, η οποία θα υποστηρίζει όχι μόνο τον έλεγχο και την επιβολή της αλιευτικής νομοθεσίας, αλλά και την επιστημονικά τεκμηριωμένη διαχείριση των αλιευτικών δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερα στην παράκτια αλιεία, η καταγραφή της δραστηριότητας σε επαρκή χωροχρονική και επιχειρησιακή ανάλυση είναι κρίσιμη, καθώς πρόκειται για έναν ιδιαίτερα ετερογενή τομέα, στον οποίο τα ίδια σκάφη μπορούν να εναλλάσσουν αλιευτικά εργαλεία, στοχευόμενα είδη, περιοχές και αλιευτικές πρακτικές. Η πρόσφατη επιστημονική εργασία των Lazaris, Politikos, Tzanatos & Vassilopoulou (2026), Disentangling the sustainability of longline demersal fisheries in central Mediterranean (Reviews in Fish Biology and Fisheries, 36, 25) ανέδειξε, μέσω δεδομένων παρακολούθησης 506 αλιευτικών εξορμήσεων, τη σημαντική ετερογένεια των αλιευτικών πρακτικών και τη χρησιμότητα της ανάλυσης σε επίπεδο «επιμέρους αλιευτικής πρακτικής» (métier). Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι η αντιμετώπιση της αλιευτικής δραστηριότητας ως ενιαίας κατηγορίας μπορεί να αποκρύπτει σημαντικές χωρικές και λειτουργικές διαφοροποιήσεις.
Για τον λόγο αυτό, προτείνεται το Ο.Σ.Π.Α. να προβλέπει ρητά τη δυνατότητα ηλεκτρονικής χωροχρονικής καταγραφής και παρακολούθησης της αλιευτικής δραστηριότητας, με τη χρήση VMS ή άλλων κατάλληλων, αναλογικών και οικονομικά βιώσιμων τεχνολογικών λύσεων, ιδίως για τα μικρά παράκτια αλιευτικά σκάφη. Η καταγραφή θα πρέπει, όπου είναι τεχνικά και επιχειρησιακά εφικτό, να επιτρέπει τη σύνδεση της χωρικής και χρονικής πληροφορίας με το σκάφος, το χρησιμοποιούμενο αλιευτικό εργαλείο, την αλιευτική προσπάθεια και το αντίστοιχο métier. Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να ενταχθεί στη συνολική αρχιτεκτονική του Ο.Σ.Π.Α. και να συνδέεται με τα ήδη προβλεπόμενα υποσυστήματα καταγραφής και παρακολούθησης αλιευτικών δραστηριοτήτων, επαλήθευσης και επικύρωσης δεδομένων, διαλειτουργικότητας και γεωχωρικών απεικονίσεων.
Παράλληλα, προτείνεται να προβλεφθεί ότι τα παραγόμενα δεδομένα, με την τήρηση των προβλεπόμενων κανόνων προστασίας ευαίσθητων και εμπιστευτικών πληροφοριών, δύνανται να αξιοποιούνται και για επιστημονική παρακολούθηση, εκτίμηση της αλιευτικής προσπάθειας, αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων διαχείρισης και χωρικό και χρονικό σχεδιασμό της αλιείας. Η προσέγγιση αυτή θα επιτρέψει τη μετάβαση από την απλή καταγραφή των αλιευτικών δραστηριοτήτων σε ένα σύστημα παραγωγής υψηλής ποιότητας χωροχρονικών δεδομένων, απαραίτητων για σύγχρονη, αποτελεσματική και προσαρμοσμένη στη χωρική ετερογένεια διαχείριση της αλιείας, συμπεριλαμβανομένων, όπου απαιτείται, μέτρων χωρικής προστασίας, εποχικών ρυθμίσεων και συμμετοχικών μορφών συνδιαχείρισης.
ΑΡΓΥΡΩ ΑΝΔΡΕΙΔΟΥ (ταυτοποιημένος χρήστης)
Ως ενεργός πολίτης της Θεσσαλονίκης, καταθέτω την έντονη ανησυχία μου σχετικά με τις επιπτώσεις των σχεδιαζόμενων πλωτών θαλάσσιων αιολικών πάρκων στις νησιωτικές και, κυρίως, τις ακριτικές κοινότητες της χώρας μας. Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να γίνει με όρους κοινωνικής αδικίας και θυσίας των τοπικών κοινωνιών προς όφελος των εταιρικών υπερκερδών. Η εμπειρία από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Νορβηγία, αποδεικνύει ότι ο ερήμην των ψαράδων σχεδιασμός οδηγεί σε κοινωνική έκρηξη και αποκλεισμούς των παραδοσιακών αλιέων. Για την αποφυγή τέτοιων φαινομένων στην Ελλάδα, ζητώ από το Υπουργείο να θεσπίσει αδιαπραγμάτευτα νομοθετικά μέτρα ("βέτο") προς τις επενδύτριες εταιρείες, τα οποία θα περιλαμβάνουν: 1) Υποχρεωτικά Αντισταθμιστικά Τέλη με σταθερό ποσοστό επί των εσόδων των πάρκων, το οποίο θα αποδίδεται απευθείας στους τοπικούς αλιευτικούς συλλόγους και τους νησιωτικούς Δήμους ως μόνιμη ασφάλεια εισοδήματος. 2) Ζώνες Συνύπαρξης με ρητή νομική κατοχύρωση του δικαιώματος των μικρών παράκτιων αλιευτικών σκαφών να συνεχίσουν να εργάζονται εντός των ζωνών των πάρκων με ήπια μέσα, χωρίς τον κίνδυνο δικαστικής δίωξης από τις εταιρείες. 3) Σεβασμός στη Γεωγραφία της Αλιείας με μετατόπιση των θαλάσσιων "οικοπέδων" σε αποστάσεις άνω των 5 μιλίων από τις ακτές και εκτός των παραδοσιακών ψαρότοπων, κατόπιν υποχρεωτικής διαβούλευσης με τους τοπικούς φορείς. Η εθνική μας ασφάλεια και η συνοχή στα σύνορα βασίζονται στους ίδιους τους νησιώτες μας. Το κράτος οφείλει να αποδείξει ότι δεν εκβιάζεται ούτε εξαγοράζεται, θέτοντας τον σεβασμό στον Έλληνα πολίτη ως την πρώτη και απαράβατη προϋπόθεση για κάθε ενεργειακή επένδυση στη χώρα.

Δεν βρήκατε απάντηση στην ερώτησή σας;

Για επιπλέον απορίες σχετικά με την παραπάνω διαβούλευση μπορείτε να στείλετε το ερώτημά σας απευθείας, μέσω της ειδικής φόρμας επικοινωνίας της διαβούλευσης.

Φόρμα επικοινωνίας

ΠΡΟΣΟΧΗ

Εφόσον επιθυμείτε να υποβάλλετε σχόλια και προτάσεις επί της διαβούλευσης, παρακαλούμε μην χρησιμοποιείτε την παρούσα φόρμα, αλλά μεταβείτε στο σχετικό πεδίο σχολιασμού.