Κύριε Υπουργέ
Ιδιαίτερα προβληματικός είναι και ο τρόπος με τον οποίο διατυπώνεται η επίθεση κατά της ελληνικής πολιτείας, της ελληνικής διοίκησης και των Ελλήνων νομοθετών.
Εκφράσεις περί «νομοθετικού παραλογισμού», «μνημείου κακής και παράνομης νομοθέτησης», «εισπρακτικού μηχανισμού» και αντίστοιχες γενικεύσεις δεν συμβάλλουν στον θεσμικό διάλογο ούτε στην επίλυση των πραγματικών προβλημάτων της ελληνικής αλιείας.
Η δημόσια διαβούλευση δεν είναι πεδίο απαξίωσης ούτε της ελληνικής πολιτείας ούτε συναδέλφων επαγγελματιών αλιέων που δραστηριοποιούνται με διαφορετικά εργαλεία.
Μπορεί να ασκείται κριτική στις προτεινόμενες ρυθμίσεις. Μπορεί να ζητείται ο δικαστικός ή διοικητικός έλεγχος της νομιμότητάς τους. Δεν μπορεί όμως μια ολόκληρη κατηγορία επαγγελματιών αλιέων να εμφανίζεται ως εμπόδιο ή ως «παράσιτο» στη θάλασσα επειδή έχει διαφορετική άποψη για τη διαχείριση των αλιευτικών πόρων.
Η διαχείριση της θάλασσας αφορά όλους τους νόμιμους επαγγελματίες αλιείς.

Η προτεινόμενη διάταξη του άρθρου 32 του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου του Υπουργείου σας εισάγει έναν οριζόντιο, ισοπεδωτικό και νομικά μετέωρο περιορισμό, σύμφωνα με τον οποίο οι ποσότητες γαύρου και σαρδέλας που συλλαμβάνονται από μηχανότρατες ή τράτες βυθού με πόρτες χαρακτηρίζονται συλλήβδην ως «τυχαία και παρεμπίπτοντα αλιεύματα» και καθηλώνονται στο αυθαίρετο ποσοστό του 5% ανά εκφόρτωση, επί ποινή βαρύτατων διοικητικών χρηματικών κυρώσεων.
Η εν λόγω διάταξη συνιστά πρωτοφανή, έκδηλη και μετωπική σύγκρουση με το δεσμευτικό δίκαιο (jus cogens) της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ισχύον ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο υπερέχει κάθε εθνικής διάταξης, διαμορφώνεται με απόλυτη σαφήνεια ως εξής:
1. Η ισχύς των 20 χιλιοστών και του ορίου 80%: Οι ουσιαστικές τεχνικές προδιαγραφές για τα μεγέθη ματιών των αλιευτικών εργαλείων, και συγκεκριμένα η διάταξη που παρέχει ρητά και ανεπιφύλακτα το νόμιμο δικαίωμα στα σκάφη που χρησιμοποιούν δίχτυα τράτας (μηχανότρατες) να διενεργούν στοχευμένη αλιεία γαύρου και σαρδέλας με ελάχιστο μέγεθος ματιών διχτυού 20 χιλιοστών (20 mm) —υπό τη μοναδική προϋπόθεση ότι τα είδη αυτά αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 80% του ζώντος βάρους του αλιεύματος μετά τη διαλογή— έχουν μεταφερθεί, κωδικοποιηθεί και ρυθμίζονται ρητά από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1241 για τα τεχνικά μέτρα (Παράρτημα ΙΧ).
2. Τι τροποποίησε ο πρόσφατος Καν. (ΕΕ) 2023/2842: Ο πρόσφατος Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου εισήγαγε αλλαγές στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1967/2006 (Κανονισμός για τη Μεσόγειο) αποκλειστικά και μόνο σε ό,τι αφορά το σκέλος του ελέγχου της αλιείας. Συγκεκριμένα, διέγραψε διατάξεις που αφορούσαν τον έλεγχο της ερασιτεχνικής αλιείας και την καταγραφή των αλιευμάτων/μεταφορτώσεων, προκειμένου αυτά να ρυθμίζονται πλέον ενιαία, ψηφιακά και συστηματικά από τον γενικό Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1224/2009. Ουδεμία κατάργηση, τροποποίηση ή περιορισμός επήλθε στο δικαίωμα των 20mm / 80%.
Συνεπώς, το δικαίωμα της μηχανότρατας για στοχευμένη αλιεία γαύρου υπό τις ανωτέρω ενωσιακές προϋποθέσεις παραμένει σε πλήρη, αδιαμφισβήτητη και δεσμευτική ισχύ στο ευρωπαϊκό δίκαιο.
Το νομικό παράδοξο και η αυθαιρεσία της ελληνικής διοίκησης αγγίζουν τα όρια του νομοθετικού παραλογισμού: Τη στιγμή που το ενωσιακό δίκαιο (Καν. 2019/1241) κατοχυρώνει τη μηχανότρατα ως νόμιμο εργαλείο στοχευμένης αλίευσης γαύρου στο 80% του φορτίου με ειδικό δίχτυ 20 mm, ο Έλληνας νομοθέτης υποβιβάζει αυθαίρετα τον γαύρο σε αποκλειστικά «παρεμπίπτον είδος» και απαγορεύει τη διαχείρισή του πέραν του 5% ανά εκφόρτωση! Πρόκειται για μνημείο κακής, πλημμελούς και αντιενωσιακής νομοθέτησης, η οποία στερείται οποιασδήποτε ειδικής και αιτιολογημένης διοικητικής ή επιστημονικής τεκμηρίωσης.
Κατόπιν των ανωτέρω, και προκειμένου να ελεγχθεί δικονομικά η νομιμότητα και η συμβατότητα της προτεινόμενης ρύθμισης, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Για ποιον νομικό λόγο αρνείται η Ελλάδα να εφαρμόσει την ισχύουσα ενωσιακή διάταξη του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1241 (Παράρτημα ΙΧ);
Βάσει ποιου νομικού συλλογισμού και με ποια κανονιστική αυθεντία επιλέγει το Υπουργείο να αγνοήσει την υπερνομοθετικής ισχύος διάταξη του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1241; Πώς δικαιολογείται δογματικά η άρνηση της ελληνικής διοίκησης να επιτρέψει στις μηχανότρατες να αλιεύουν νομίμως γαύρο με δίχτυα 20 χιλιοστών όταν το εκφορτωθέν αλίευμα καλύπτει το 80%, όπως ακριβώς ορίζει η ΕΕ; Με ποιο δικαίωμα η εθνική νομοθεσία εκμηδενίζει στην πράξη ένα αλιευτικό δικαίωμα που απονέμεται ευθέως από τον ενωσιακό νομοθέτη;
2. Αναγνωρίζει το Υπουργείο ότι ο Καν. (ΕΕ) 2023/2842 τροποποίησε αποκλειστικά τον έλεγχο και δεν έθιξε τα τεχνικά δικαιώματα αλίευσης;
Επειδή ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2842 τροποποίησε τον Καν. 1967/2006 αποκλειστικά στο ελεγκτικό του σκέλος (μεταφορά διαδικασιών στον Καν. 1224/2009), ερωτάται: Πού βασίζει το Υπουργείο τον ισχυρισμό ότι ο γαύρος και η σαρδέλα πρέπει να περιοριστούν στο 5% ως «παρεμπίπτοντα», όταν το δικαίωμα στοχευμένης αλιείας (80% με δίχτυα 20mm) παραμένει άθικτο και ενεργό στο ευρωπαϊκό δίκαιο; Πρόκειται για εθνικό πρόσθετο περιορισμό και, αν ναι, πού εδράζεται η ειδική νομοθετική εξουσιοδότηση για την ανατροπή ενός τέτοιου ενωσιακού κανόνα;
3. Πού βασίζεται η αιτιολογημένη διοικητική δράση και η επιστημονική τεκμηρίωση του 5% έναντι του ενωσιακού 80%;
Κάθε διοικητική πράξη που περιορίζει τη νόμιμη επαγγελματική δραστηριότητα οφείλει να φέρει ειδική, επίκαιρη και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Ποια επίκαιρη επιστημονική μελέτη ή βιολογική αξιολόγηση ερευνητικού φορέα (π.χ. ΕΛΚΕΘΕ) εισηγήθηκε ότι το 5% ανά εκφόρτωση αποτελεί το κατάλληλο όριο για τις μηχανότρατες, απορρίπτοντας το ενωσιακό 80%; Εάν δεν υφίσταται τέτοια μελέτη, πώς τεκμηριώνεται ότι η επιλογή του 5% δεν είναι μια εντελώς αυθαίρετη μαθηματική επινόηση της διοίκησης, στερούμενη περιβαλλοντικής αποτελεσματικότητας;
4. Γιατί υιοθετείται το νομικά ελαττωματικό κριτήριο «ανά εκφόρτωση» αντί της συνολικής αλιευτικής προσπάθειας;
Το κριτήριο «ανά εκφόρτωση» αγνοεί τις απρόβλεπτες θαλάσσιες και βιολογικές συνθήκες. Μια τυχαία είσοδος ενός κοπαδιού γαύρου στα δίχτυα μπορεί να οδηγήσει σε στιγμιαία υπέρβαση του 5% σε μία μόνο αλιευτική πράξη, χωρίς να υπάρχει πρόθεση ή υπαιτιότητα του αλιέα. Γιατί το Υπουργείο αρνείται να εφαρμόσει το σύστημα αξιολόγησης επί της συνολικής αλιευτικής προσπάθειας, και αντίθετα επιλέγει να τιμωρεί το τυχαίο φυσικό γεγονός, μετατρέποντας τη διοικητική ευθύνη σε αντικειμενική (strict liability) κατά παράβαση του Συντάγματος;
5. Έχει ακολουθηθεί η νόμιμη δικονομική διαδικασία έναντι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη θέσπιση αυστηρότερων εθνικών μέτρων;
Εφόσον το Υπουργείο θεωρεί ότι έχει το δικαίωμα να θεσπίσει αυστηρότερο εθνικό περιορισμό (5%) που ανατρέπει ευθέως το ενωσιακό πλαίσιο (80% με δίχτυα 20mm), ερωτάται: Έχει υποβληθεί το σχετικό προσχέδιο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για διαβούλευση και έγκριση, όπως επιτάσσουν οι δεσμευτικοί κανόνες της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ); Αν όχι, συνειδητοποιεί το Υπουργείο ότι η διάταξη αυτή πάσχει από απόλυτη ακυρότητα λόγω παράβασης του ενωσιακού δικαίου;
ΑΙΤΟΥΜΑΙ ΝΑ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΤΕΘΟΥΝ:
1. Η αναλυτική και ειδικά αιτιολογημένη νομική απάντηση του Υπουργείου σχετικά με τους λόγους μη εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1241 (Παράρτημα ΙΧ) που επιτρέπει τη στοχευμένη αλιεία γαύρου με δίχτυα 20 mm και όριο 80%.
2. Η ρητή παραδοχή της διοίκησης σχετικά με το γεγονός ότι ο Καν. (ΕΕ) 2023/2842 αφορούσε αποκλειστικά τον έλεγχο της αλιείας και ουδέποτε περιόρισε τα τεχνικά δικαιώματα αλίευσης των μικρών πελαγικών.
3. Η επιστημονική μελέτη ή γνωμοδότηση βάσει της οποίας κρίθηκε επιστημονικά αναγκαίο να μειωθεί το δικαίωμα αλίευσης από το 80% στο 5%, καθώς και η μελέτη αναλογικότητας της επιβαλλόμενης χρηματικής κύρωσης.
4. Τα έγγραφα της δικονομικής αλληλογραφίας ή γνωστοποίησης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την πρόθεση της Ελλάδας να εισάγει αυστηρότερο εθνικό περιορισμό που ανατρέπει το ενωσιακό κεκτημένο των τεχνικών μέτρων.
ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ
Η προστασία των αλιευτικών πόρων αποτελεί αδιαμφισβήτητη υποχρέωση της Πολιτείας. Ωστόσο, σε ένα Κράτος Δικαίου, η περιβαλλοντική προστασία δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την κατάργηση του ενωσιακού δικαίου και την οικονομική εξόντωση των επαγγελματιών. Η αποσιώπηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1241 και η αυθαίρετη καθήλωση της αλίευσης γαύρου και σαρδέλας στο 5% —τη στιγμή που ο Καν. (ΕΕ) 2023/2842 τροποποίησε αποκλειστικά και μόνο τις ελεγκτικές διαδικασίες— συνιστά μνημείο κακής, πλημμελούς και παράνομης νομοθέτησης. Το Υπουργείο οφείλει να ευθυγραμμιστεί άμεσα με το ενωσιακό κεκτημένο που αναγνωρίζει τη νόμιμη, στοχευμένη αλιεία με δίχτυα 20 χιλιοστών υπό το κριτήριο του 80%, αντί να δημιουργεί έναν τυφλό, εισπρακτικό και αντισυνταγματικό μηχανισμό κυρώσεων.
Πέραν όμως του νομικού και θεσμικού παραλόγου, το όλο ζήτημα προσλαμβάνει πλέον εξαιρετικά σοβαρές ηθικές, κοινωνικές και εθνικές διαστάσεις, τις οποίες η πολιτική ηγεσία οφείλει να αναμετρήσει με απόλυτο αίσθημα ευθύνης. Την ίδια ώρα που ο Έλληνας επαγγελματίας αλιέας στραγγαλίζεται οικονομικά, οδηγείται στην εξαθλίωση και απειλείται με εξοντωτικά διοικητικά πρόστιμα λόγω αυθαίρετων εθνικών περιορισμών, παρατηρείται το εξοργιστικό φαινόμενο τουρκικές μηχανότρατες να εισβάλλουν ανεμπόδιστα και να λυμαίνονται καθημερινά και συστηματικά τα ελληνικά χωρικά ύδατα.
Το πλέον προκλητικό και ηθικά απαράδεκτο στοιχείο έγκειται στην ολοκληρωτική απουσία αποτροπής: παρά την απτή και διαρκή παρουσία των αλλοδαπών αυτών σκαφών εντός της εθνικής μας επικράτειας, δεν εκτελείται καμία ουσιαστική επιχειρησιακή παρέμβαση, καμία αναχαίτιση και καμία νηοψία από τις λιμενικές αρχές, ενώ τα καθ' ύλην αρμόδια Υπουργεία παραμένουν σε κατάσταση πλήρους αδράνειας και θεατής των εξελίξεων. Οι τουρκικές μηχανότρατες αλιεύουν εντελώς ανενόχλητες, γνωρίζοντας προκαταβολικά ότι δεν πρόκειται να αντιμετωπίσουν καμία συνέπεια, καμία νηοψία, ούτε φυσικά την επιβολή των βαρύτατων προστίμων που επιφυλάσσονται για τους ημεδαπούς αλιείς.
Με τον τρόπο αυτό, η Πολιτεία διαμορφώνει στην πράξη ένα καθεστώς επικίνδυνης ανοχής, όπου η ελεγκτική μανία και η αυστηρότητα του νόμου εξαντλούνται μονομερώς στους Έλληνες επαγγελματίες, την ίδια στιγμή που η ατιμώρητη ξένη παραβατικότητα αποψιλώνει ανεπανόρθωτα τον θαλάσσιο πλούτο της χώρας, μαζεύοντας ανεμπόδιστα απεριόριστες ποσότητες γαύρου και σαρδέλας και οικειοποιούμενη παράνομα το εισόδημα που αφαιρείται από την ελληνική αλιεία.
Για το ΔΣ
Ο Πρόεδρος
Κωνσταντίνος Νταουλτζής

Κύριε Υπουργέ,
Το γρι-γρι δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά ισονομία, ίδιους κανόνες και ίσους όρους ανταγωνισμού.
Στην ελληνική επικράτεια δραστηριοποιούνται μηχανότρατες οι οποίες, σύμφωνα με στοιχεία μας, κάνουν κατάχρηση της νομοθεσίας για την αλιεία γαύρου και σαρδέλας, δημιουργώντας αθέμιτο ανταγωνισμό στα ελληνικά γρι-γρι.
Τα γρι-γρι διαθέτουν ειδική άδεια αλιείας μικρών πελαγικών και στηρίζουν τη βιωσιμότητά τους κυρίως στον γαύρο και τη σαρδέλα. Τα συγκεκριμένα είδη βρίσκονται σε καθεστώς διαχείρισης και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή ώστε η αλιευτική πίεση να είναι ελεγχόμενη και ισόρροπη.
Την ίδια στιγμή, τα ελληνικά γρι-γρι αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος παραγωγής, σοβαρές οικονομικές δυσκολίες και περιορισμένη πρόσβαση στα αλιευτικά πεδία, μεταξύ άλλων λόγω της έντονης δραστηριότητας τουρκικών αλιευτικών.
Μέσα σε αυτή την ήδη δύσκολη κατάσταση, δεν είναι δυνατόν να επιτρέπεται σε λίγες μηχανότρατες να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη θέση των ελληνικών γρι-γρι.

ΚΥΡΙΕ ΥΠΟΥΡΓΕ. ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΦΟΡΤΩΣΗ ΓΑΥΡΟΥ ΣΑΡΔΕΛΛΑΣ ΟΤΙ ΘΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΕΤΑΙ ΣΤΟ 5 ΤΟΙΣ ΕΚΑΤΟ. Η ΕΝΩΣΙΑΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΝΑΦΕΡΕΙ ΡΗΤΑ ΟΤΙ Η ΤΡΑΤΑ ΒΥΘΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΛΙΕΥΕΙ ΓΑΥΡΟ ΚΑΙ ΣΑΡΔΕΛΑ ΟΤΑΝ ΤΟ ΖΩΝ ΒΑΡΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΛΟΓΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΩ ΤΟΥ 80 ΤΟΙΣ ΕΚΑΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΧΤΥ ΤΡΑΤΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΙΚΟΣΙ ΧΙΛΙΟΣΤΑ. ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΕΠΙΣΗΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ.ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ ΛΟΓΟ ΚΥΡΙΕ ΥΠΟΥΡΓΕ ΘΑ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ ΕΝΑ ΤΕΤΟΙΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ.ΠΟΙΟΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΕΙ? ΣΤΑ ΥΔΑΤΑ ΠΟΥ ΑΛΙΕΥΕΤΑΙ Ο ΓΑΥΡΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΑΛΙΕΥΤΙΚΑ .ΕΜΕΙΣ ΘΑ ΦΥΓΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΔΙΟ? ΘΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΑΙ ΝΑ ΕΚΦΟΡΤΩΝΕΤΕ ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΑΛΙΕΥΜΑ ΑΠΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΚΑΦΗ..ΑΛΛΑ ΘΑ ΤΟ ΑΛΙΕΥΟΥΝ ΤΑ ΤΟΥΡΚΙΚΑ? Η ΤΙΜΕΣ ΚΥΡΙΕ ΥΠΟΥΡΓΕ ΚΡΑΤΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΛΟΓΙΚΟ ΕΩΣ ΠΟΛΥ ΦΘΗΝΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΠΟ 1.5 ΕΩΣ 3 ΕΥΡΩ ΑΝΑ ΚΙΛΟ.ΕΧΕΤΕ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΕΙ ΑΝ ΥΠΑΡΞΕΙ Η ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΠΟΥ ΘΑ ΦΤΑΣΟΥΝ. ΤΕΛΟΣ ΚΥΡΙΕ ΥΠΟΥΡΓΕ ΕΚΦΡΑΖΟΥΜΑΙ ΤΗΝ ΘΛΙΨΗ ΜΑΣ ΛΟΓΩ ΤΩΝ ΣΥΝΕΧΩΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΩΝ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΗΧΑΝΟΤΡΑΤΑ.ΕΝ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΕΥΡΩΠΗ ΠΟΥ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΑΝΘΕΙ.ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΘΕΟΥ?