ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις
Έκθεση Διαβούλευσης
Μπορείτε να δείτε την έκθεση διαβούλευσης όπως αυτή ενσωματώθηκε στη σχετική Ενότητα της τελικής Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης εδώ
ΜΕΡΟΣ Δ΄ ΜΗΤΡΩΟ ΑΓΡΟΤΩΝ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ - ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΥ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ Ν. 3874/2010
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΕΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΜΗΤΡΩΟΥ ΑΓΡΟΤΩΝ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ -ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΥ - ΨΗΦΙΑΚΗ ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΓΡΟΤΗ
Άρθρο 44 Υποχρέωση εγγραφής στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων - Τροποποίηση άρθρου 2 ν. 3874/2010
Στο άρθρο 2 του ν. 3874/2010 (Α΄ 151), περί ορισμών και δικαιωμάτων εγγραφής, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 2 προστίθεται δεύτερο εδάφιο, β) προστίθεται παρ. 6 και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 2
Ορισμοί – Δικαίωμα εγγραφής
1. Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου, οι παρακάτω ορισμοί έχουν αντίστοιχα την εξής έννοια:
α) Επαγγελματίας αγρότης είναι το ενήλικο φυσικό πρόσωπο, που έχει δικαίωμα εγγραφής στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, εφόσον πληροί σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
αα) Είναι κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης.
αβ) Ασχολείται επαγγελματικά με αγροτική δραστηριότητα στην εκμετάλλευσή του τουλάχιστον κατά τριάντα τοις εκατό (30%) του συνολικού ετήσιου χρόνου εργασίας του.
αγ) Λαμβάνει από την απασχόλησή του σε αγροτική δραστηριότητα το πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον του συνολικού ετήσιου εισοδήματος του.
αδ) Είναι ασφαλισμένος ο ίδιος και η αγροτική του εκμετάλλευση, όπου απαιτείται, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
αε) Τηρεί λογιστικά βιβλία, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
β) Επαγγελματίας αγρότης θεωρείται και το απασχολούμενο στην αλιεία (θαλάσσια, εσωτερικών υδάτων), στην υδατοκαλλιέργεια, συμπεριλαμβανομένων των μισθωμένων δημοσίων ιχθυοτρόφων υδάτων/λιμνοθαλασσών, ενήλικο φυσικό πρόσωπο, εφόσον σωρευτικά:
βα) είναι κάτοχος ατομικής επαγγελματικής άδειας αλιείας και ιδιοκτήτης, συνιδιοκτήτης, μισθωτής ή συμμετέχει, με οποιονδήποτε τρόπο, στην εκμετάλλευση επαγγελματικού αλιευτικού σκάφους εκτός από σκάφη υπερπόντιας αλιείας ή απασχολείται στην υδατοκαλλιέργεια ως κάτοχος ή μισθωτής ή υπεκμισθωτής υδατοκαλλιεργητικής εκμετάλλευσης ή είναι ενεργό μέλος Αλιευτικού Συνεταιρισμού εγγεγραμμένου στο Εθνικό Μητρώο Αγροτικών Συνεταιρισμών και άλλων Συλλογικών Φορέων του ν. 4384/2016 (Α’ 78), ο οποίος μισθώνει δημόσια ιχθυοτρόφα ύδατα. Το ως άνω φυσικό πρόσωπο ασχολείται με μία ή περισσότερες εκ των ανωτέρω δραστηριοτήτων τουλάχιστον κατά τριάντα τοις εκατό (30%) του συνολικού ετήσιου χρόνου εργασίας του και λαμβάνει από την απασχόλησή του αυτήν το πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον του συνολικού ετήσιου εισοδήματος του,
ββ) προμηθεύεται ως ιδιοκτήτης, ή συνιδιοκτήτης ή μισθωτής επαγγελματικού αλιευτικού σκάφους καύσιμα θαλάσσης για την κίνηση του σκάφους του τουλάχιστον μία (1) φορά κάθε τρία (3) έτη. Εξαιρούνται από την υποχρέωση τα ενεργά μέλη των Αλιευτικών Συνεταιρισμών που μισθώνουν δημόσια ιχθυοτρόφα ύδατα/λιμνοθάλασσες και
βγ) είναι ασφαλισμένος, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Οι προϋποθέσεις της απόληψης του πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον του συνολικού ετήσιου εισοδήματος και της προμήθειας καυσίμων θαλάσσης απαιτείται να συντρέχουν για τους ιδιοκτήτες επαγγελματιών αλιευτικών σκαφών ολικού μήκους μέχρι έξι (6) μέτρα.
γ) Κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης είναι το ενήλικο φυσικό πρόσωπο ή το νομικό πρόσωπο που είναι:
γα) κύριος, συγκύριος ή νομέας αγροτικής εκμετάλλευσης,
γβ) μισθωτής ή αγρολήπτης της αγροτικής εκμετάλλευσης, εφόσον η μίσθωση ή η επίμορτη αγροληψία έχει συναφθεί εγγράφως και έχει θεωρηθεί από την αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (Δ.Ο.Υ.) ή
γγ) κύριος ή μισθωτής αδειοδοτημένης μονάδας υδατοκαλλιέργειας.
δ) Αγροτική εκμετάλλευση είναι η μονάδα παραγωγής προς πώληση αγροτικών προϊόντων, όπως αυτά ορίζονται στην περ. ζ). Στις δραστηριότητες της αγροτικής εκμετάλλευσης περιλαμβάνεται, εκτός από την παραγωγή των προϊόντων και η αποθήκευση, τυποποίηση, συσκευασία και η τοποθέτηση, μέχρι και του σταδίου της χονδρικής και λιανικής πώλησης, αποκλειστικά των προϊόντων που παράγει η ίδια η μονάδα ή στην περίπτωση των Ομάδων Παραγωγών, των προϊόντων που παράγουν τα μέλη των Ομάδων Παραγωγών και για τα οποία έχουν αναγνωρισθεί ως Ομάδα Παραγωγών, καθώς και η πρώτη χωρική ή οικοτεχνική μεταποίησή τους, η αλιεία (θαλάσσια, εσωτερικών υδάτων), η υδατοκαλλιέργεια, συμπεριλαμβανομένων των μισθωμένων δημοσίων ιχθυοτρόφων υδάτων/λιμνοθαλασσών, ως και η διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μικρότερη από πεντακόσια (500) KW και η λειτουργία αγροτουριστικών μονάδων.
ε) Μικτές αγροτικές εκμεταλλεύσεις είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα τα οποία, εκτός από τον κλάδο της αγροτικής οικονομίας, δραστηριοποιούνται και σε άλλους τομείς της οικονομίας.
στ) Αγροτική δραστηριότητα είναι κάθε επαγγελματική δραστηριότητα σε έναν τουλάχιστον από τους κλάδους της αγροτικής οικονομίας, δηλαδή της φυτικής, της ζωικής, ή της θαλάσσιας αλιείας, της αλιείας εσωτερικών υδάτων, της υδατοκαλλιέργειας, συμπεριλαμβανομένων των μισθωμένων δημοσίων ιχθυοτρόφων υδάτων/λιμνοθαλασσών, που αποσκοπεί στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων, στη διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μικρότερη από πεντακόσια (500) KW, στη λειτουργία αγροτοτουριστικών μονάδων έως δέκα (10) δωματίων και στη δασική παραγωγή.
Ειδικά για το εισόδημα που προκύπτει από τη διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μικρότερη από πεντακόσια (500) KW, ο ως άνω ορισμός της αγροτικής δραστηριότητας ισχύει και για λόγους φορολόγησης του ως άνω εισοδήματος εφόσον, το πρόσωπο που πραγματοποιεί το εισόδημα είναι εγγεγραμμένο στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, κατά την οικονομική χρήση στην οποία πραγματοποιήθηκε το εισόδημα αυτό.
ζ) Αγροτικά προϊόντα είναι τα προϊόντα του εδάφους, της κτηνοτροφίας, της αλιείας (θαλάσσιας, εσωτερικών υδάτων), της υδατοκαλλιέργειας, συμπεριλαμβανομένων των μισθωμένων δημοσίων ιχθυοτρόφων υδάτων/λιμνοθαλασσών, της δασοπονίας, της θηραματοπονίας και των κάθε είδους εκτροφών και τα προϊόντα που προέρχονται από το πρώτο στάδιο επεξεργασίας ή μεταποίησης αυτών, καθώς και κάθε άλλο προϊόν που προέρχεται από την αγροτική εν γένει δραστηριότητα.
η) Αρχηγός αγροτικής εκμετάλλευσης είναι το φυσικό πρόσωπο, το οποίο έχει πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα, είναι κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τον ορισμό της περ. γ) και οικονομικά υπεύθυνο για την κανονική λειτουργία της (αστική και φορολογική ευθύνη). Στην περίπτωση εκμεταλλεύσεων νομικών προσώπων αρχηγός νοείται ο νόμιμος εκπρόσωπος.
2. Στο Μητρώο εγγράφονται οι επαγγελματίες αγρότες, καθώς και τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, στα οποία περιλαμβάνονται και οι μικτές αγροτικές εκμεταλλεύσεις, που είναι αποδεδειγμένα κάτοχοι, με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο, αγροτικής εκμετάλλευσης στην Επικράτεια. Φυσικά ή νομικά πρόσωπα, τα οποία ασκούν αγροτική δραστηριότητα, εγγράφονται στο Μητρώο με την ιδιότητα του ασκούντος αγροτική δραστηριότητα, ανεξαρτήτως εάν υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης στον οργανισμό πληρωμών.
3. Αν η αγροτική εκμετάλλευση ανήκει λόγω συγκυριότητας ή συνεκμετάλλευσης σε περισσότερα πρόσωπα, έχουν δικαίωμα εγγραφής στο Μητρώο όλοι οι συγκύριοι ή συμμετέχοντες στην εκμετάλλευση, εφόσον είναι επαγγελματίες αγρότες, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παράγραφο 1 περ. α’ και β’ του άρθρου αυτού. Αν δεν έχουν τις προϋποθέσεις αυτές ή αν είναι νομικά πρόσωπα, έχουν δικαίωμα εγγραφής στο Μητρώο ως κάτοχοι αγροτικής εκμετάλλευσης.
4. Φυσικά πρόσωπα απασχολούμενα στη διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μικρότερη από πεντακόσια (500) KW ή στη λειτουργία αγροτοτουριστικών μονάδων έως δέκα (10) δωματίων που δεν είναι ασφαλισμένα στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) (πρώην Ο.Γ.Α.), έχουν δικαίωμα εγγραφής στο Μητρώο, ως επαγγελματίες αγρότες, εφόσον πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις της περ. α) της παρ. 1. Αν ο επαγγελματίας αγρότης που είναι ασφαλισμένος στον e-ΕΦΚΑ αλλάξει κλάδο κύριας ασφάλισης, λόγω λειτουργίας αγροτουριστικών μονάδων ή μονάδων διαχείρισης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, διατηρεί την εγγραφή του στο Μητρώο.
5. α) Για τους νεοεισερχόμενους στον αγροτικό τομέα, οι οποίοι έχουν δικαίωμα εγγραφής στο Μητρώο, προκειμένου να χαρακτηριστούν ως επαγγελματίες αγρότες, δεν ισχύει το κριτήριο του εισοδήματος, που προβλέπεται στην υποπερ. αγ’ της περ. α’ της παρ. 1 και δεν απαιτείται να είναι ασφαλισμένοι στον e-ΕΦΚΑ, για δύο (2) συνεχή έτη από την έναρξη της αγροτικής δραστηριότητάς τους. Αρκεί οι ανωτέρω να προσκομίσουν στην αρμόδια υπηρεσία, υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α’ 75), στην οποία να δηλώνουν ότι θα εγγραφούν στα Μητρώα του e-ΕΦΚΑ και ότι, για τον σκοπό αυτόν, εντός έξι (6) μηνών, θα υποβάλλουν προς τον e-ΕΦΚΑ σχετική αίτηση εγγραφής τους στα Μητρώα του και επιλογής ασφαλιστικής κατηγορίας, σύμφωνα με τις σχετικές προς τούτο διατάξεις του e-ΕΦΚΑ. Με τη συμπλήρωση των δύο (2) ετών, ο νεοεισερχόμενος υποχρεούται να προσκομίσει τη σχετική βεβαίωση εγγραφής στον κλάδο κύριας ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ. Σε κάθε περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης αυτής, με υπαιτιότητά του, αναζητούνται και εισπράττονται εντόκως από το Δημόσιο όλα τα ωφελήματα, που ο νεοεισερχόμενος τυχόν αποκόμισε από την εφαρμογή της παρούσας διάταξης.
β) Για τους νεοεισερχόμενους στον αγροτικό τομέα, απασχολούμενους στην αλιεία, οι οποίοι έχουν δικαίωμα εγγραφής στο Μητρώο, προκειμένου να χαρακτηριστούν ως επαγγελματίες αγρότες, δεν ισχύει το κριτήριο του εισοδήματος, που προβλέπεται στην υποπερ. βα’ της περ. β’ της παρ. 1 και δεν απαιτείται να είναι ασφαλισμένοι στον e-ΕΦΚΑ, για δύο (2) συνεχή έτη από την έναρξη της αγροτικής δραστηριότητάς τους. Αρκεί οι ανωτέρω να προσκομίσουν στην αρμόδια υπηρεσία, υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986, στην οποία να δηλώνουν ότι θα εγγραφούν στα Μητρώα του e-ΕΦΚΑ και ότι, για τον σκοπό αυτόν, εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών, θα υποβάλλουν προς τον e-ΕΦΚΑ σχετική αίτηση εγγραφής τους στα Μητρώα του και επιλογής ασφαλιστικής κατηγορίας, σύμφωνα με τις σχετικές προς τούτο διατάξεις του e-ΕΦΚΑ.
Με τη συμπλήρωση των δύο (2) ετών, ο νεοεισερχόμενος υποχρεούται να προσκομίσει τη σχετική βεβαίωση εγγραφής στον κλάδο κύριας ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ. Σε κάθε περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης αυτής, με υπαιτιότητά του, αναζητούνται και εισπράττονται εντόκως από το Δημόσιο όλα τα ωφελήματα, που ο νεοεισερχόμενος τυχόν αποκόμισε από την εφαρμογή της παρούσας διάταξης.
6. Η εγγραφή στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων συνιστά προϋπόθεση για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης στον οργανισμό πληρωμών, με βάση τα στοιχεία του τρέχοντος ή του προηγούμενου φορολογικού έτους.».
Δεν βρήκατε απάντηση στην ερώτησή σας;
Για επιπλέον απορίες σχετικά με την παραπάνω διαβούλευση μπορείτε να στείλετε το ερώτημά σας απευθείας, μέσω της ειδικής φόρμας επικοινωνίας της διαβούλευσης.
Φόρμα επικοινωνίαςΠΡΟΣΟΧΗ
Εφόσον επιθυμείτε να υποβάλλετε σχόλια και προτάσεις επί της διαβούλευσης, παρακαλούμε μην χρησιμοποιείτε την παρούσα φόρμα, αλλά μεταβείτε στο σχετικό πεδίο σχολιασμού.
Δημοσιευμένα σχόλια
Για τον λόγο αυτό επαναφέρουμε τα δύο συγκεκριμένα αιτήματά μας: την πλήρη απαλοιφή από το άρθρο 17 της φράσης «που αποζούν από αυτή» και τη ρητή πρόβλεψη στο άρθρο 44 ότι η σύνταξη, η ύπαρξη δεύτερου νόμιμου εισοδήματος ή η μη πλήρωση εισοδηματικών κριτηρίων του ΜΑΑΕ δεν αποτελούν αφ’ εαυτών λόγο ανάκλησης, αφαίρεσης, αναστολής ή μη ανανέωσης της επαγγελματικής άδειας αλιευτικού σκάφους, εφόσον ασκείται πραγματική και νόμιμη επαγγελματική αλιευτική δραστηριότητα και τηρούνται οι απαιτήσεις της ειδικής αλιευτικής νομοθεσίας.
Η ρύθμιση αυτή δεν αποδυναμώνει τον έλεγχο. Αντίθετα, τον κατευθύνει εκεί όπου πραγματικά πρέπει να βρίσκεται: στο σκάφος, στα εργαλεία, στα αλιεύματα, στην αλιευτική προσπάθεια, στην καταγραφή, στην ιχνηλασιμότητα και στη συμμόρφωση με τους κανόνες. Παράλληλα, προστατεύει την ασφάλεια δικαίου, την ίση μεταχείριση και τη βιωσιμότητα των πολύ μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων παράκτιας αλιείας.
Η μικρή παράκτια αλιεία δεν ζητά προνόμια. Ζητά να κρίνεται για αυτό που κάνει στη θάλασσα και όχι για το από πού συμπληρώνει νόμιμα το οικογενειακό της εισόδημα.
«Η θάλασσα προστατεύεται ελέγχοντας την αλιευτική προσπάθεια — όχι ελέγχοντας από πού αποζεί η οικογένεια του αλιέα.»
Σύλλογος Επαγγελματιών Αλιέων Παραλίας Κυριακίου
Έδρα: Κυριάκι Βοιωτίας
Η ίδια η Κοινή Αλιευτική Πολιτική επιδιώκει, μεταξύ άλλων, έναν αποτελεσματικό και διαφανή εσωτερικό χώρο για τα προϊόντα αλιείας και ισότιμους όρους ανταγωνισμού, ενώ για την κατανομή αλιευτικών δυνατοτήτων απαιτεί διαφανή και αντικειμενικά κριτήρια.
Όταν δύο αλιείς ασκούν την ίδια πραγματική και νόμιμη δραστηριότητα, υπόκεινται στους ίδιους αλιευτικούς περιορισμούς και ελέγχους και τηρούν τις ίδιες υποχρεώσεις, η διαφορετική μεταχείρισή τους αποκλειστικά επειδή ο ένας λαμβάνει σύνταξη ή διαθέτει δεύτερη νόμιμη πηγή εισοδήματος ενδέχεται να δημιουργήσει αδικαιολόγητη διαφοροποίηση και στρέβλωση των όρων υγιούς ανταγωνισμού, χωρίς η διαφοροποίηση αυτή να συνδέεται με μεγαλύτερη αλιευτική προσπάθεια ή με παράβαση της αλιευτικής νομοθεσίας.
Γι’ αυτό ζητούμε ίδιους κανόνες για την ίδια πραγματική αλιευτική δραστηριότητα.
Σύλλογος Επαγγελματιών Αλιέων Παραλίας Κυριακίου
Έδρα: Κυριάκι Βοιωτίας
Το άρθρο 44 είναι το δεύτερο κομβικό σημείο της παρέμβασής μας, διότι εδώ πρέπει να αποσαφηνιστεί νομοθετικά η σχέση μεταξύ του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) και της επαγγελματικής άδειας αλιευτικού σκάφους.
Η θέση του Συλλόγου μας είναι απολύτως σαφής:
Δεν ζητούμε κατάργηση του ΜΑΑΕ.
Δεν ζητούμε εξαίρεση των αλιέων από το ΜΑΑΕ.
Δεν ζητούμε επιδοτήσεις, φορολογικές απαλλαγές ή άλλα οικονομικά προνόμια χωρίς τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Οι αλιείς στους οποίους αναφερόμαστε είναι εγγεγραμμένοι στο ΜΑΑΕ ως κάτοχοι αγροτικής εκμετάλλευσης.
Ζητούμε, όμως, να αποσαφηνιστεί ότι άλλο είναι ο διοικητικός χαρακτηρισμός στο ΜΑΑΕ και άλλο η νόμιμη επαγγελματική άδεια του αλιευτικού σκάφους.
1. Το ΜΑΑΕ και η επαγγελματική άδεια εξυπηρετούν διαφορετικούς θεσμικούς σκοπούς
Ο ν. 3874/2010 θεσπίζει το ΜΑΑΕ ως μηχανισμό καταγραφής των επαγγελματιών αγροτών και των αγροτικών εκμεταλλεύσεων για τις ανάγκες άσκησης της αγροτικής πολιτικής.
Η επαγγελματική αλιεία, αντίθετα, διέπεται από το ειδικό αλιευτικό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο καθορίζει τις προϋποθέσεις λειτουργίας του επαγγελματικού αλιευτικού σκάφους, της άδειας και της αλιευτικής δραστηριότητας.
Η ίδια η Διοίκηση έχει αντιμετωπίσει διακριτά τα δύο καθεστώτα. Στην απάντηση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με αρ. πρωτ. 169/47566/06.03.2024, επί της υπ' αριθ. 3216/15.02.2024 κοινοβουλευτικής ερώτησης, γίνεται αναφορά αφενός στις ειδικές αλιευτικές διατάξεις του β.δ. 666/1966, του π.δ. 261/1991 και του ν. 1361/1983, και αφετέρου, διακριτά, στον ν. 3874/2010 και στο ΜΑΑΕ.
Παράλληλα, στο υπ' αριθ. πρωτ. 12328/20.04.2022 έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας αναφέρεται η βεβαίωση της επαγγελματικής ιδιότητας του αλιέα από τον οικείο Αλιευτικό Σύλλογο σύμφωνα με τον ν. 1361/1983.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι από τα παραπάνω δεν προκύπτει ότι ένας εισοδηματικός χαρακτηρισμός στο ΜΑΑΕ αποτελεί αυτοτελώς λόγο ανάκλησης μιας επαγγελματικής άδειας αλιευτικού σκάφους.
2. Δεν πρέπει να συγχέεται ο «επαγγελματίας αγρότης» με τον «κάτοχο αγροτικής εκμετάλλευσης»
Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική.
Ένας πολίτης μπορεί να είναι νόμιμα κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης, χωρίς σε κάθε χρονική περίοδο να πληροί όλα τα εισοδηματικά κριτήρια που απαιτούνται για έναν ειδικό διοικητικό χαρακτηρισμό ως «επαγγελματία αγρότη».
Αυτό δεν εξαφανίζει την εκμετάλλευσή του ούτε καθιστά παράνομη την παραγωγική του δραστηριότητα.
Το απλό παράδειγμα του αγρότη δείχνει το πρόβλημα:
Εάν ένας κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης δεν πληροί ένα εισοδηματικό κριτήριο του ΜΑΑΕ, δεν του αφαιρείται για τον λόγο αυτό το τρακτέρ ούτε του απαγορεύεται να καλλιεργεί.
Το ίδιο πρέπει να ισχύει ως θεσμική λογική και για την παράκτια αλιεία.
Για μια μικρή οικογενειακή αλιευτική επιχείρηση, το επαγγελματικό σκάφος αποτελεί το βασικό παραγωγικό της μέσο.
Το μικρό καΐκι είναι το “τρακτέρ της θάλασσας”.
Δεν είναι εύλογο ένα εισοδηματικό κριτήριο που χρησιμοποιείται για έναν διοικητικό χαρακτηρισμό στο ΜΑΑΕ να αποκτά διαφορετική και πολύ βαρύτερη συνέπεια στην αλιεία: να οδηγεί δηλαδή στην απώλεια της δυνατότητας άσκησης της ίδιας της επαγγελματικής δραστηριότητας.
3. Σύνταξη και δεύτερο νόμιμο εισόδημα
Το σημείο αυτό πρέπει να ρυθμιστεί ρητά ώστε να μην αφήνεται περιθώριο διαφορετικών διοικητικών ερμηνειών.
Η λήψη σύνταξης δεν πρέπει να αποτελεί από μόνη της λόγο ανάκλησης ή μη ανανέωσης επαγγελματικής άδειας αλιευτικού σκάφους.
Το ίδιο ισχύει για την ύπαρξη δεύτερης νόμιμης πηγής εισοδήματος.
Η Πολιτεία διαθέτει πλέον τα μέσα να ελέγξει εάν ο αλιέας ασκεί πραγματικά τη δραστηριότητά του. Εφόσον το επαγγελματικό σκάφος είναι νόμιμο, η άδεια βρίσκεται σε ισχύ, τηρούνται οι υποχρεώσεις ΟΣΠΑ και οι λοιπές απαιτήσεις της αλιευτικής νομοθεσίας και δεν υφίσταται λόγος ανάκλησης που προβλέπεται από το ειδικό αλιευτικό πλαίσιο, η σύνθεση του συνολικού εισοδήματος δεν πρέπει να υποκαθιστά τον πραγματικό έλεγχο της αλιευτικής δραστηριότητας.
4. Ιδιαίτερη προστασία των υφιστάμενων νόμιμων αδειών
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα για άδειες που έχουν χορηγηθεί νόμιμα και ανανεώνονται επί δεκαετίες.
Οι οικογένειες αυτές επένδυσαν με βάση ένα συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο, αγόρασαν ή μεταβίβασαν νόμιμα σκάφη, μηχανές και εξοπλισμό, κατέβαλαν φόρους και ασφαλιστικές εισφορές και ανανέωναν τις άδειές τους σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Πολιτείας.
Η εισαγωγή ενός νέου εισοδηματικού κριτηρίου που θα μπορούσε να επιφέρει απώλεια αδειών 10, 20, 30 ή 40 ετών απαιτεί ιδιαίτερη στάθμιση υπό το πρίσμα της ασφάλειας δικαίου, της αναλογικότητας, της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικουμένου.
Η νομοθετική αρχή του α.ν. 261/1968 σχετικά με τον εύλογο χρόνο ανάκλησης παράνομων διοικητικών πράξεων και η σχετική νομολογία δεν ταυτίζονται με το παρόν ζήτημα και δεν τα επικαλούμαστε ως απόλυτη απαγόρευση μεταβολής του κανονιστικού πλαισίου. Αναδεικνύουν, όμως, μία σημαντική αρχή της διοικητικής δράσης: οι παγιωμένες καταστάσεις μακράς διάρκειας δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν να πρόκειται για νέες άδειες που χορηγούνται σήμερα.
Για τον λόγο αυτό, εάν ο νομοθέτης επιλέξει οποιαδήποτε νέα προϋπόθεση, πρέπει τουλάχιστον να προβλέψει σαφείς μεταβατικές διατάξεις για τις υφιστάμενες νόμιμες άδειες.
Η κύρια θέση μας, ωστόσο, παραμένει ισχυρότερη:
το εισόδημα δεν πρέπει να αποτελεί λόγο απώλειας της επαγγελματικής άδειας ούτε για τους παλαιούς ούτε για τους νέους πραγματικούς επαγγελματίες αλιείς.
5. Αποφυγή άνισης μεταχείρισης και στρέβλωσης του υγιούς ανταγωνισμού
Η αυτόματη σύνδεση της άδειας με εισοδηματικά κριτήρια μπορεί να δημιουργήσει και αδικαιολόγητες διαφοροποιήσεις μεταξύ επαγγελματιών που ασκούν την ίδια δραστηριότητα.
Δύο αλιείς μπορεί να διαθέτουν αντίστοιχα σκάφη, να χρησιμοποιούν τα ίδια νόμιμα εργαλεία, να καταγράφουν κανονικά την αλιευτική τους δραστηριότητα και να συμμορφώνονται πλήρως με τις ίδιες υποχρεώσεις.
Εάν ο ένας αποκλείεται επειδή λαμβάνει σύνταξη ή διαθέτει δεύτερο νόμιμο εισόδημα, η διαφοροποίηση δεν βασίζεται στην αλιευτική συμπεριφορά αλλά στην προσωπική οικονομική του κατάσταση.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε άνιση μεταχείριση και στρέβλωση των συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού, χωρίς αντίστοιχο όφελος για την προστασία των αλιευτικών πόρων.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΡΗΤΗ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 44
Προτείνουμε να προστεθεί διάταξη με το ακόλουθο περιεχόμενο:
«Η μη πλήρωση εισοδηματικών ή λοιπών κριτηρίων χαρακτηρισμού ως επαγγελματία αγρότη ή επαγγελματία αλιέα στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων δεν συνιστά αφ’ εαυτής λόγο ανάκλησης, αφαίρεσης, αναστολής ή μη ανανέωσης της επαγγελματικής άδειας αλιευτικού σκάφους, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της ειδικής αλιευτικής νομοθεσίας και ασκείται πραγματική και νόμιμη επαγγελματική αλιευτική δραστηριότητα. Η λήψη σύνταξης ή η ύπαρξη δεύτερης νόμιμης πηγής εισοδήματος δεν αποτελούν αφ’ εαυτών λόγο απώλειας της επαγγελματικής άδειας.»
Με αυτή τη διατύπωση δεν καταργείται το ΜΑΑΕ, δεν χαλαρώνει ο αλιευτικός έλεγχος και δεν δημιουργείται δικαίωμα σε επιδοτήσεις ή οικονομικά ευεργετήματα χωρίς τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Απλώς αποσαφηνίζεται ότι ένα μητρώο που εξυπηρετεί συγκεκριμένους σκοπούς αγροτικής πολιτικής δεν μετατρέπεται, χωρίς σαφή και ειδική νομική βάση, σε μηχανισμό αφαίρεσης του παραγωγικού μέσου μιας νόμιμης μικρής οικογενειακής αλιευτικής επιχείρησης.
Το ΜΑΑΕ πρέπει να καταγράφει και να χαρακτηρίζει σύμφωνα με τον νόμιμο σκοπό του.
Η αλιευτική άδεια πρέπει να κρίνεται σύμφωνα με την αλιευτική νομοθεσία.
Αυτή η διάκριση δημιουργεί ασφάλεια δικαίου, ενιαία διοικητική πρακτική και καθαρούς κανόνες για όλους.
Σύλλογος Επαγγελματιών Αλιέων Παραλίας Κυριακίου
Έδρα: Κυριάκι Βοιωτίας
Σήμερα, για την ΕΑΕ του έτους Ν (έστω το τρέχον έτος), τα διαθέσιμα φορολογικά στοιχεία αφορούν κατά κανόνα το έτος Ν-1, εφόσον βέβαια έχει προηγηθεί η ολοκλήρωση των φορολογικών δηλώσεων. Παράλληλα, για την έκδοση βεβαίωσης ΜΑΑΕ με βάση τα φορολογικά στοιχεία του Ν-1 απαιτείται η ύπαρξη τόσο της ΕΑΕ Ν-1 όσο και της ΕΑΕ Ν.
Επομένως, αν η εγγραφή στο ΜΑΑΕ καταστεί υποχρεωτική προϋπόθεση για την υποβολή της ΕΑΕ Ν, δημιουργείται πρακτικά ένας φαύλος κύκλος: για την ολοκλήρωση του ΜΑΑΕ απαιτείται η ΕΑΕ Ν, ενώ για την υποβολή της ΕΑΕ Ν θα απαιτείται ήδη ολοκληρωμένη εγγραφή στο ΜΑΑΕ.
Για να εφαρμοστεί ομαλά η συγκεκριμένη διάταξη, θα πρέπει να προβλεφθεί σαφής χρονική σειρά και να διευθετηθούν αντίστοιχα οι φορολογικές προθεσμίες και οι απαιτήσεις του ΜΑΑΕ, ώστε η μία διαδικασία να μην αποτελεί προϋπόθεση της άλλης με τρόπο που καθιστά πρακτικά αδύνατη την ολοκλήρωσή τους.