ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις
Έκθεση Διαβούλευσης
Μπορείτε να δείτε την έκθεση διαβούλευσης όπως αυτή ενσωματώθηκε στη σχετική Ενότητα της τελικής Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης εδώ
ΜΕΡΟΣ Ε΄ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 58 Ψηφιακή πλατφόρμα ιχνηλασιμότητας μελιού και λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων - Προσθήκη άρθρου 9Α στον ν. 4691/2020
Στον ν. 4691/2020 (Α΄ 108) προστίθεται άρθρο 9Α ως εξής:
«Άρθρο 9Α
Ψηφιακή πλατφόρμα «Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων» – «e-honey»
1. Στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναπτύσσεται και λειτουργεί ψηφιακή πλατφόρμα για την αποτύπωση και παρακολούθηση της αλυσίδας παραγωγής, εμπορίας και διακίνησης μελιού και λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων με την ονομασία «Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων», εφεξής καλούμενη ψηφιακή πλατφόρμα «e-honey».
2. Σκοπός της λειτουργίας της ψηφιακής πλατφόρμας «e-honey» είναι η ιχνηλασιμότητα μέσω της εποπτείας και του ελέγχου της αλυσίδας παραγωγής, εμπορίας και διακίνησης του μελιού και των λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων, που παράγονται στην Ελλάδα ή σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) ή τρίτες χώρες και εισάγονται στην Ελλάδα ή διακινούνται στην ελληνική επικράτεια.
3. H ψηφιακή πλατφόρμα «e-honey» διασυνδέεται με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο του άρθρου 9, καθώς και με κάθε άλλο πληροφοριακό σύστημα και μητρώο του Δημοσίου.
4. Η Διεύθυνση Συστημάτων Εκτροφής Ζώων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δια του αρμοδίου Τμήματος Μελισσοκομίας, Σηροτροφίας και Λοιπών Ζωικών Οργανισμών ορίζεται ως αρμόδια αρχή για τη διαχείριση, τον συντονισμό, την παρακολούθηση και την εποπτεία της λειτουργίας της ψηφιακής πλατφόρμας «e-honey», την εισήγηση για τη θέσπιση σχετικών νομοθετικών και λοιπών μέτρων, τη συνεργασία με τις συναρμόδιες υπηρεσίες και φορείς και τη μέριμνα για ενημέρωση των μελισσοκόμων και των εμπόρων σχετικά με τη λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας «e-honey».
5. Η Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ορίζεται ως αρμόδια αρχή για την ανάπτυξη, τον έλεγχο ορθής λειτουργίας, την τεχνική υποστήριξη, τη μέριμνα για την τεχνική αναβάθμιση και ενημέρωση της ψηφιακής πλατφόρμας «e-honey», την παροχή πρόσβασης υπηρεσιών διαλειτουργικότητας σε αρμόδιες υπηρεσίες και ελεγκτικές δομές, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Συστημάτων Εκτροφής Ζώων, καθώς και την ανάπτυξη σχετικών ψηφιακών εφαρμογών.
6. Η Διεύθυνση Εμπορικής Επιχειρηματικότητας της Γενικής Διεύθυνσης Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης ορίζεται ως αρμόδια αρχή για τη θέσπιση υποχρεωτικής δήλωσης της εμπορευόμενης και διακινούμενης ποσότητας μελιού και λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων στην ψηφιακή πλατφόρμα «e-honey».
7. Οι αρμόδιες υπηρεσίες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων παρέχουν μέσω υπηρεσιών διαλειτουργικότητας δεδομένα των ηλεκτρονικών τιμολόγιων και λοιπών ψηφιακών παραστατικών εμπορίας που κρίνονται απαραίτητα για την εποπτεία της αλυσίδας παραγωγής εμπορίας και διακίνησης μελιού ή λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των παρ. 4 και 5.
8. Αν ενεργοί μελισσοκόμοι ή όσοι παραλαμβάνουν και εμπορεύονται μέλι ή άλλα μελισσοκομικά προϊόντα που έχουν παραχθεί στην ελληνική επικράτεια, σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε. ή σε τρίτες χώρες, παραλείπουν την υποχρέωση εμπρόθεσμης καταχώρισης και ενημέρωσης της ψηφιακής πλατφόρμας «e-honey» με τα προβλεπόμενα δεδομένα και στοιχεία ή καταχωρίζουν ψευδή, ελλιπή ή παραπλανητικά στοιχεία, τους επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ύψους από διακόσια (200) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των κατεχόμενων κυψελών, το εάν ο παραβάτης είναι κατ’ επάγγελμα ή μη αγρότης ή νομικό πρόσωπο, καθώς και το εάν η παράλειψη ή η εσφαλμένη καταχώριση συντελέστηκε σε γνώση του. Σε περίπτωση υποτροπής εντός δύο (2) ετών, το πρόστιμο διπλασιάζεται και ο παραβάτης αποστερείται των δικαιωμάτων συμμετοχής σε δράσεις εθνικών ή ενωσιακών μέτρων στήριξης και ενίσχυσης του αγροτικού τομέα εν γένει και του τομέα της μελισσοκομίας ειδικότερα και ασφάλισης και αποζημίωσης από τον Ελληνικό Οργανισμό Γεωργικών Ασφαλίσεων. Τα διοικητικά πρόστιμα επιβάλλονται σωρευτικά όταν ο υπόχρεος τελεί παραβάσεις που αφορούν τόσο την ιδιότητά του ως ενεργού μελισσοκόμου – παραγωγού μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων, όσο και την ιδιότητά του ως εμπόρου – διακινητή μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων.
9. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται το πεδίο εφαρμογής, οι διαδικασίες για την ανάπτυξη και τη λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας «e-honey», η διασύνδεσή της με άλλες βάσεις δεδομένων και μητρώα, οι προϋποθέσεις και οι υποχρεώσεις καταχώρισης και ενημέρωσής της με δεδομένα και στοιχεία εκ μέρους των παραγωγών και των εμπόρων, η διαδικασία επιβολής των διοικητικών κυρώσεων της παρ. 8, καθώς και η είσπραξη και απόδοσή τους, το είδος των προσωπικών δεδομένων που εισάγονται και τυγχάνουν επεξεργασίας, ο ειδικότερος ρόλος του υπευθύνου επεξεργασίας και του εκτελούντος την επεξεργασία, ο χρόνος τήρησής τους, τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασίας τους, η διενέργεια ελέγχων, οι αρμόδιες αρχές και όργανα για τη διενέργεια των ελέγχων και κάθε σχετικό θέμα για την εφαρμογή του παρόντος.
10. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Ανάπτυξης καθορίζονται οι υποχρεώσεις φυσικών ή νομικών προσώπων που παραλαμβάνουν και εμπορεύονται μέλι ή άλλα μελισσοκομικά προϊόντα που έχουν παραχθεί στην ελληνική επικράτεια, σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε. ή σε τρίτες χώρες, ως προς την καταχώριση ποσοτικών δεδομένων και ποιοτικών στοιχείων ταυτοποίησης στην ψηφιακή πλατφόρμα «e-honey».».
Δεν βρήκατε απάντηση στην ερώτησή σας;
Για επιπλέον απορίες σχετικά με την παραπάνω διαβούλευση μπορείτε να στείλετε το ερώτημά σας απευθείας, μέσω της ειδικής φόρμας επικοινωνίας της διαβούλευσης.
Φόρμα επικοινωνίαςΠΡΟΣΟΧΗ
Εφόσον επιθυμείτε να υποβάλλετε σχόλια και προτάσεις επί της διαβούλευσης, παρακαλούμε μην χρησιμοποιείτε την παρούσα φόρμα, αλλά μεταβείτε στο σχετικό πεδίο σχολιασμού.
Δημοσιευμένα σχόλια
ΣΥΜΦΩΝΩ ΜΕΧΡΙ ΚΕΡΑΙΑΣ ΣΕ ΟΣΑ ΚΑΤΑΘΕΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ -ΣΗΡΟΤΡΟΦΙΑΣ.
ΘΕΛΩ ΝΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΩ ΜΟΝΟ 3 ΠΡΑΓΜΑΤΑ:
1) ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΤΟ e-honey ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ myDATA/AADE ΚΑΙ ΝΑ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ. ΜΟΝΟ ΕΤΣΙ ΘΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ-ΙΣΟΖΥΓΙΟ. ΑΡΑ, ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ (ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΥΨΕΛΩΝ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΩΝ), ΤΟ myDATA/AADE (ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΩΝ-ΕΜΠΟΡΩΝ-ΕΙΣΑΓΩΓΕΩΝ) ΚΑΙ ΤΟ e-honey (ΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΚΑΙ "ΣΑΡΚΑ ΜΙΑ". ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Ή ΑΠΟΘΕΜΑ.
2) ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΑΓΚΑΘΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ "ΕΛΛΗΝΟΠΟΙΗΣΕΙΣ". ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΝΑ ΑΥΞΗΘΕΙ Ο ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΟΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΦΥΣΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
3) ΕΙΔΙΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΙΤΕ ΜΕΣΩ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ πχ ΟΠΩΣ ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟ AGRO 2 ΣΤΗΝ ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΙΤΕ ΜΕΣΩ ΣΗΜΑΤΟΣ πχ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 58 του Νομοσχεδίου του ΥπΑΑΤ
«Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις»
Θέμα: «Ψηφιακή πλατφόρμα ιχνηλασιμότητας μελιού και λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων – “Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων – e-honey”»
Παράγραφος 2
Η Ελληνική Επιστημονική Εταιρεία Μελισσοκομίας-Σηροτροφίας (ΕΕΕΜΣ), έχοντας υπόψη:
α. την εξαγγελία της τότε Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, κ. Αραμπατζή, το έτος 2021, για την εγκατάσταση Ηλεκτρονικού Ισοζυγίου Μελιού, το οποίο θα λειτουργούσε στη λογική του συστήματος «ΑΡΤΕΜΙΣ», καθώς και τη σύνδεσή του με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο (ΗΜΜ), με βασικό στόχο την καταγραφή της διαδρομής του προϊόντος από την κυψέλη και τον παραγωγό έως τους εισαγωγείς, εμπόρους και τη λιανική αγορά (Αραμπατζή, 2021),
β. την παρατήρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τη χώρα μας για την ανεπαρκή αποτελεσματικότητα του ισοζυγίου μελιού και την απουσία ολοκληρωμένου συστήματος ιχνηλασιμότητας του εισαγόμενου μελιού, κατάσταση η οποία ευνοεί τις ελληνοποιήσεις (European Union, 2023),
γ. τον Καν. (ΕΚ) 178/2002 βάσει του οποίου η ιχνηλασιμότητα πρέπει να καλύπτει κάθε στάδιο της τροφοδοτικής αλυσίδας με γνώμονα την αρχή της «Διαδοχικής Ιχνηλασιμότητας» (One Step Back - One Step Forward).
Χαιρετίζει την, έστω και καθυστερημένη, πρωτοβουλία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να θεσμοθετήσει σύστημα ιχνηλασιμότητας τόσο για το εγχώριο όσο και για το εισαγόμενο μέλι, προερχόμενο από κράτη μέλη της ΕΕ και τρίτες χώρες.
Η δημιουργία ενός αποτελεσματικού συστήματος ιχνηλασιμότητας αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την προστασία του Έλληνα παραγωγού, του καταναλωτή και του υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά.
Με γνώμονα την ανάγκη αυτή η ΕΕΕΜΣ παραθέτει τις παρατηρήσεις της επί του Άρθρου 58 του υποβαλλόμενου από το ΥπΑΑΤ νομοσχεδίου:
Παράγραφος 3
Το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο (ΗΜΜ) καταγράφει τον ακριβή αριθμό των μελισσιών και τις μετακινήσεις τους, τα στοιχεία των μελισσοκομείων, τις θέσεις των μελισσοκομικών εγκαταστάσεων, καθώς και την ποσότητα μελιού και άλλων μελισσοκομικών προϊόντων που παράγονται και διακινούνται. Τα δεδομένα αυτά μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τον έλεγχο της εγχώριας παραγωγής. Επομένως, η διασύνδεση του ΗΜΜ με το Ηλεκτρονικό Ισοζύγιο Μελιού μπορεί πράγματι να καταστήσει εφικτή την αποτελεσματική ιχνηλασιμότητα της εγχώριας παραγωγής.
Ωστόσο, αυτό προϋποθέτει ότι το ΗΜΜ, δεν θα συνεχίσει να λειτουργεί αποκλειστικά ως εργαλείο καταγραφής και παρακολούθησης των μελισσοκόμων για στατιστικούς και φορολογικούς σκοπούς.
Πρότασή μας είναι, όπως ήδη εφαρμόζεται σε προηγμένα μελισσοκομικά κράτη π.χ. Ιταλία, Γαλλία και Σλοβενία, το μητρώο να λειτουργεί όχι μόνο ως διοικητικό ή στατιστικό εργαλείο, αλλά και ως μηχανισμός δημιουργίας προστιθέμενης αξίας για το προϊόν. Η διασύνδεση του μητρώου με την ετικέτα του προϊόντος, μέσω QR code ή barcode, μπορεί να παρέχει στον καταναλωτή άμεση και αξιόπιστη πληροφόρηση για την προέλευση του μελιού, και κατ’ επέκταση, να ενισχύει την εμπιστοσύνη στο εγχώριο επώνυμο μέλι. Το ισχύον εθνικό πλαίσιο, όπου τα στοιχεία των μελισσοκόμων αποτελούν προσωπικά δεδομένα, στα οποία έχουν πρόσβαση μόνο οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς (ΦΕΚ 3273/Β/2023), θα πρέπει να εναρμονιστεί με το ευρωπαϊκό πρότυπο για να είναι εφικτή η καθιέρωση ενός αξιόπιστου συστήματος ιχνηλασιμότητας για την εγχώρια παραγωγή, όπως εφαρμόζεται και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Άλλωστε, έχει αναδειχθεί η αυξανόμενη διάθεση και ανάγκη των καταναλωτών για γνωριμία με τους παραγωγούς, των οποίων τα προϊόντα καταναλώνουν (Meet My Farm: Η ελληνική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης).
Παράλληλα, πρέπει να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ των προσωπικών δεδομένων του μελισσοκόμου και των δεδομένων που αφορούν την εμπορική διακίνηση και την ασφάλεια του προϊόντος. Τα ποσοτικά δεδομένα των εισαγωγέων και εμπόρων, καθώς και τα αποτελέσματα των προβλεπόμενων ελέγχων ποιότητας και αυθεντικότητας, αποτελούν πληροφορίες ιδιαίτερου δημόσιου ενδιαφέροντος.
Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να εξεταστεί η δημιουργία δημόσια προσβάσιμου Μητρώου Πιστοποιημένων Τυποποιητών και Εμπόρων, με διαφανή στοιχεία σχετικά με τους ελέγχους που έχουν διενεργηθεί, χωρίς βεβαίως να παραβιάζονται οι κανόνες προστασίας των προσωπικών και εμπορικά ευαίσθητων δεδομένων.
Το σημαντικότερο, όμως, πρόβλημα είναι ότι, ενώ το νομοθετικό πλαίσιο αποσκοπεί στον περιορισμό των παράνομων «ελληνοποιήσεων», η αυστηρότητα του ελέγχου φαίνεται να επικεντρώνεται κυρίως στην αφετηρία της αλυσίδας, δηλαδή στον μελισσοκόμο, χωρίς να προβλέπεται αντίστοιχα ολοκληρωμένος μηχανισμός παρακολούθησης του ενδιάμεσου εμπορικού και εισαγωγικού σταδίου.
Δεν προβλέπεται αντίστοιχο Ηλεκτρονικό Μητρώο Εμπόρων–Εισαγωγέων Μελιού (ΗΜΕ), το οποίο θα καταγράφει με λεπτομέρεια τις αγορές, τις πωλήσεις, τα αποθέματα, τη διακίνηση του προϊόντος, τους ελέγχους στις ελεύθερες ζώνες εμπορίου, καθώς και την ενσωμάτωση του CHED-P (Common Health Entry Document for Products) σε κάθε παρτίδα εισαγόμενου μελιού.
Επισημαίνουμε επίσης ότι πέρα από την ποσοτική παρακολούθηση του εισαγόμενου μελιού απαιτείται σαφής μηχανισμός παρακολούθησης των αναμίξεων αυτού, ως προς τις χώρες προέλευσης και τα αντίστοιχα ποσοστά συμμετοχής τους, σύμφωνα με το ισχύον ενωσιακό πλαίσιο της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1438.
Τα παραπάνω κενά δημιουργούν συνθήκες ανεπαρκούς ελέγχου της διακίνησης του εισαγόμενου μελιού και δεν συνάδουν με τον διακηρυγμένο στόχο του νομοσχεδίου για πλήρη εποπτεία και έλεγχο της αλυσίδας παραγωγής, εμπορίας και διακίνησης του μελιού και των λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων.
Παράγραφος 6
Το Ισοζύγιο Μελιού θα πρέπει να λειτουργεί ως πραγματικό εργαλείο παρακολούθησης της φυσικής και εμπορικής ροής του προϊόντος.
Για τον μελισσοκόμο, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να είναι δυνατή η συσχέτιση της δηλωμένης παραγωγής με την ποσότητα που διατίθεται στην αγορά και με την ποσότητα που παραμένει ως απόθεμα.
Αντίστοιχα, για τον έμπορο-εισαγωγέα θα πρέπει να καταγράφεται η ποσότητα μελιού και των άλλων μελισσοκομικών προϊόντων που προμηθεύτηκε από κράτη μέλη της ΕΕ, η ποσότητα που εισήγαγε από τρίτες χώρες, η ποσότητα που αγόρασε από την εγχώρια αγορά, καθώς και η ποσότητα και ο προορισμός του προϊόντος που διέθεσε. Συγκεκριμένα:
Μελισσοκόμος. Ο ενεργός μελισσοκόμος είναι υποχρεωμένος να καταχωρεί στο ΗΜΜ δύο φορές τον χρόνο την παραγόμενη ποσότητα μελιού. Η ρύθμιση αυτή δεν εξασφαλίζει έλεγχο σε πραγματικό χρόνο και συνεπώς, δεν ανταποκρίνεται πλήρως στη λογική ενός σύγχρονου συστήματος ιχνηλασιμότητας.
Θα πρέπει να προβλεφθεί απλή, εύχρηστη και συχνότερη διαδικασία ενημέρωσης του συστήματος, χωρίς να μετατρέπεται η ψηφιακή ιχνηλασιμότητα σε δυσανάλογο διοικητικό βάρος για τον παραγωγό. Παράλληλα θα πρέπει να αποσυνδεθεί η ετήσια δήλωση παραγωγής από οποιαδήποτε φορολογική επιβάρυνση η οποία δημιουργεί αρνητικό κίνητρο δήλωσης της πραγματικής παραγόμενης ποσότητας μελιού (ΦΕΚ 3273/Β/2023).
Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για τους ηλικιωμένους μελισσοκόμους (άνω των 60 ή 65) και για όσους δραστηριοποιούνται σε ορεινές ή απομακρυσμένες περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες. Θα πρέπει να προβλεφθεί απλοποιημένη διαδικασία καταχώρισης, μέσω κατάλληλης εφαρμογής κινητού τηλεφώνου ή, εναλλακτικά, μέσω των Κέντρων Μελισσοκομίας.
Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία μια εύλογη μεταβατική περίοδος προσαρμογής, κατά την οποία θα δοθεί προτεραιότητα στην ενημέρωση, εκπαίδευση και υποστήριξη των παραγωγών και όχι στην άμεση επιβολή προστίμων για τυπικές παραλείψεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Νόμος 4235/2014 (ΦΕΚ 32/Α/11-2-2014), ο οποίος προβλέπει ότι «Αν η αρμόδια αρχή διαπιστώσει μη συμμορφώσεις σε σχέση με τις απαιτήσεις των διατάξεων της ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας στους τομείς των τροφίμων, των ζωοτροφών, της υγείας και προστασίας των ζώων, που δεν αποτελούν ούτε θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και την υγεία των ζώων, τις αξιολογεί και λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό της επιχείρησης, διατυπώνει έγγραφες συστάσεις και απαιτεί διορθωτικές ενέργειες, τάσσοντας εύλογο χρόνο συμμόρφωσης».
Έμποροι – εισαγωγείς μελιού. Θα πρέπει να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ των υποχρεώσεων του παραγωγού και εκείνων των επαγγελματιών εμπόρων, εισαγωγέων και τυποποιητών.
Οι τελευταίοι, ως επαγγελματίες που διαθέτουν οργανωμένη εμπορική και λογιστική υποδομή, θα πρέπει να έχουν αυξημένες υποχρεώσεις ως προς την καταχώριση των παραλαβών και των διακινήσεων. Ειδικότερα, θα πρέπει να εξεταστεί η υποχρέωση καταχώρισης εντός 48 ωρών από την έκδοση του αντίστοιχου ψηφιακού παραστατικού στο myDATA/ΑΑΔΕ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνδεση των εισαγόμενων ποσοτήτων με το αντίστοιχο CHED-P. Το πιστοποιητικό CHED λειτουργεί μέσω της πλατφόρμας TRACES-P και συνδέεται με τον έλεγχο της εισαγωγής (Κανονισμός 2019/1715). Ωστόσο, η παρακολούθηση του προϊόντος δεν θα πρέπει να σταματά με την ολοκλήρωση της εισαγωγικής διαδικασίας.
Μετά την είσοδο του προϊόντος στην αποθήκη του εισαγωγέα, θα πρέπει να υπάρχει αυτοματοποιημένη ψηφιακή διασύνδεση, ώστε κάθε εισαγόμενη παρτίδα να μπορεί να παρακολουθείται μέχρι την επόμενη εμπορική της πράξη.
Με τον τρόπο αυτό, το CHED-P δεν θα αποτελεί απλώς ένα έγγραφο που συνδέεται με τον εκτελωνισμό της εισαγόμενης ποσότητας, αλλά θα λειτουργεί και ως εργαλείο συνεχούς ελέγχου της εσωτερικής αγοράς.
Εργαστηριακός έλεγχος και αυθεντικότητα. Η ψηφιακή ιχνηλασιμότητα από μόνη της δεν αρκεί για την αντιμετώπιση της νοθείας.
Ένα ψηφιακό σύστημα μπορεί να καταγράψει τι δηλώθηκε, ποιος το αγόρασε, ποιος το πούλησε και ποια παραστατικά εκδόθηκαν. Δεν μπορεί, όμως, χωρίς αξιόπιστο εργαστηριακό έλεγχο, να αποδείξει ότι το περιεχόμενο του συγκεκριμένου δοχείου ανταποκρίνεται στα στοιχεία που δηλώθηκαν.
Το νοθευμένο μέλι μπορεί να εισέλθει στη χώρα ως προϊόν ύποπτο ως προς την αυθεντικότητά του, αλλά στη συνέχεια να διακινηθεί ως κανονικό προϊόν, εφόσον η Πολιτεία δεν διαθέτει επαρκώς κατοχυρωμένες και διαπιστευμένες εργαστηριακές μεθόδους ελέγχου της νοθείας και κατάλληλη εθνική εργαστηριακή υποδομή.
Για τον λόγο αυτό, απαιτείται η θεσμική και εργαστηριακή θωράκιση του ελέγχου του μελιού, με τη δημιουργία Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς και κατάλληλων Εθνικών Εργαστηρίων Ελέγχου, όπως προβλέπουν τα άρθρα 100 και 37 αντίστοιχα, του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/625.
Χωρίς νομικά κατοχυρωμένες και αξιόπιστες εργαστηριακές μεθόδους και χωρίς την αναγκαία εργαστηριακή υποδομή, οποιοδήποτε ψηφιακό ισοζύγιο κινδυνεύει να παραμείνει ένα «τυφλό» σύστημα που θα καταγράφει τα παραστατικά και τις δηλώσεις, αλλά όχι την πραγματική ταυτότητα και αυθεντικότητα του προϊόντος.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το σύστημα ιχνηλασιμότητας παρουσιάζει συστημικές αδυναμίες ως προς την πραγματική παρακολούθηση της αλυσίδας εφοδιασμού, τόσο για το μέλι που παράγεται από τον Έλληνα μελισσοκόμο όσο και, κυρίως, για το εισαγόμενο μέλι.
Παράγραφος 7
Το προτεινόμενο πλαίσιο κυρώσεων εμφανίζεται ιδιαίτερα αυστηρό ως προς τον παραγωγό, με πρόστιμα από 200 έως 10.000 ευρώ, καθώς και με δυνατότητα στέρησης δικαιωμάτων συμμετοχής σε εθνικά ή ενωσιακά μέτρα στήριξης και αποζημίωσης από τον ΕΛΓΑ.
Αντίθετα, δεν αποτυπώνεται με την ίδια σαφήνεια και αυστηρότητα ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κυρώσεων για τους εμπόρους, εισαγωγείς και διακινητές που ενδέχεται να διακινούν νοθευμένα ή ελληνοποιημένα μέλια.
Η αποτελεσματικότητα ενός συστήματος ιχνηλασιμότητας προϋποθέτει ισόρροπη αντιμετώπιση όλων των κρίκων της αλυσίδας. Δεν είναι εύλογο ο μικρός παραγωγός να αντιμετωπίζει άμεσα και αυστηρά διοικητικά μέτρα για μια παράλειψη καταχώρισης, ενώ δεν προβλέπονται με αντίστοιχη σαφήνεια αυστηρές και αποτρεπτικές κυρώσεις για όσους, σε μεταγενέστερο στάδιο της αλυσίδας, διακινούν προϊόντα με ψευδή προέλευση ή αμφισβητούμενη αυθεντικότητα.
Για τους επαγγελματίες εμπόρους και εισαγωγείς θα πρέπει να προβλεφθεί ένα αναλογικό, αλλά πραγματικά αποτρεπτικό σύστημα κυρώσεων, το οποίο θα μπορεί, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης, να περιλαμβάνει υψηλά διοικητικά πρόστιμα, μέτρα αναστολής ή αφαίρεσης άδειας εμπορίας, ποινικές ευθύνες, καθώς και δημοσιοποίηση των παραβάσεων, όπου αυτό επιτρέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο και τους κανόνες προστασίας δεδομένων.
Κατά αναλογία με την αναφορά στον μελισσοκόμο όπου τα πρόστιμα συνδέονται με τον αριθμό των κατεχομένων κυψελών, θα πρέπει να προβλέπεται αναλογικό πρόστιμο σε επιχειρήσεις εμπορίας, ανάλογα με την π.χ. ποσότητα μελιού που διαπιστώνεται παράβαση ή τον ετήσιο κύκλο εργασιών της επιχείρησης.
Η προστασία του καταναλωτή και του υγιούς ανταγωνισμού απαιτεί οι κυρώσεις να εφαρμόζονται σε ολόκληρη την αλυσίδα και όχι επιλεκτικά μόνο στην παραγωγική της αφετηρία.
Παράγραφος 9
Μετά από σειρά εξαγγελιών για την εφαρμογή ηλεκτρονικού ισοζυγίου μελιού, το νομοσχέδιο εισάγει πλέον το θεσμικό πλαίσιο για την πλατφόρμα «e-honey». Ωστόσο, η διάταξη παραπέμπει μεγάλο μέρος των ουσιαστικών λεπτομερειών σε μελλοντικές μεταγενέστερες Υπουργικές και Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις.
Ειδικότερα, παραμένουν να καθοριστούν κρίσιμα ζητήματα όπως το πεδίο εφαρμογής, οι διαδικασίες λειτουργίας, οι υποχρεώσεις καταχώρισης, οι έλεγχοι, οι αρμόδιες αρχές και η εφαρμογή των κυρώσεων.
Η εξουσιοδότηση για τη ρύθμιση τόσο κρίσιμων θεμάτων με μελλοντικές αποφάσεις δημιουργεί τον κίνδυνο να καθυστερήσει περαιτέρω η ουσιαστική εφαρμογή του συστήματος και να παραμείνουν σημαντικά τμήματα της αγοράς χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο.
Είναι επομένως αναγκαίο οι βασικές αρχές και οι ελάχιστες απαιτήσεις του συστήματος ιχνηλασιμότητας να αποτυπωθούν ήδη στον νόμο και οι μεταγενέστερες κανονιστικές πράξεις να περιοριστούν στην εξειδίκευση των τεχνικών και διαδικαστικών λεπτομερειών.
Παράλληλα, το ελληνικό σύστημα θα πρέπει να σχεδιαστεί σε πλήρη συμβατότητα με το ενωσιακό πλαίσιο για την ιχνηλασιμότητα και τον έλεγχο των τροφίμων, λαμβάνοντας υπόψη τους σχετικούς Κανονισμούς και Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων αναφέρονται οι Κανονισμοί 178/2002, 931/2011 και 2023/2652, καθώς και οι Οδηγίες 2011/91 και 2024/1438.
Η Ελλάδα δεν θα πρέπει να δημιουργήσει ένα απομονωμένο εθνικό πληροφοριακό σύστημα, αλλά ένα σύστημα που θα μπορεί να διασυνδέεται αποτελεσματικά με το ευρωπαϊκό πλαίσιο και τις αντίστοιχες ψηφιακές υποδομές ελέγχου.
Συμπέρασμα – συνοπτική αποτίμηση
Η ΕΕΕΜΣ χαιρετίζει την πρωτοβουλία για τη δημιουργία του «e-honey» και θεωρεί ότι η θέσπιση ενός πραγματικού και αποτελεσματικού συστήματος ιχνηλασιμότητας αποτελεί αναγκαίο βήμα για την προστασία του ελληνικού μελιού, του Έλληνα μελισσοκόμου και του καταναλωτή.
Ωστόσο, για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, το σύστημα δεν θα πρέπει να περιοριστεί στην ηλεκτρονική καταγραφή των παραγόμενων και διακινούμενων ποσοτήτων ούτε να μεταφέρει το κύριο βάρος των υποχρεώσεων και των κυρώσεων στον παραγωγό.
Η πραγματική ιχνηλασιμότητα πρέπει να καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα: από την κυψέλη έως το ράφι και από την εισαγωγή έως τον τελικό καταναλωτή. Απαιτείται ισόρροπος έλεγχος παραγωγών, εισαγωγέων, εμπόρων και τυποποιητών, πλήρης ψηφιακή σύνδεση των εισαγόμενων παρτίδων με τα εμπορικά παραστατικά, αποτελεσματικός έλεγχος των αναμίξεων και αξιόπιστη εργαστηριακή επιβεβαίωση της αυθεντικότητας του προϊόντος.
Παράλληλα, οι υποχρεώσεις των παραγωγών μελισσοκόμων πρέπει να είναι απλές, εφαρμόσιμες και αναλογικές, με επαρκή μεταβατική περίοδο και ουσιαστική υποστήριξη.
Ζητούμε, επομένως, ένα «e-honey» το οποίο δεν θα είναι απλώς ένα ηλεκτρονικό ισοζύγιο παραστατικών, αλλά ένα ολοκληρωμένο και αξιόπιστο σύστημα ελέγχου της πραγματικής διαδρομής και αυθεντικότητας του μελιού. Μόνο έτσι η ιχνηλασιμότητα θα υπηρετήσει ταυτόχρονα τον Έλληνα μελισσοκόμο, τον υγιή ανταγωνισμό και, πάνω απ’ όλα, την προστασία του καταναλωτή.
Η ιχνηλασιμότητα δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική εάν ελέγχεται αυστηρά ο παραγωγός, ενώ παραμένουν κενά στην εισαγωγή, την ανάμιξη, την εμπορία και τον εργαστηριακό έλεγχο του μελιού.
Ένα νομοσχέδιο με πολλές γενικεύσεις και ασάφειες, που μεταθέτει σημαντικά ζητήματα σε μελλοντικές Υπουργικές Αποφάσεις, μπορεί να χαρακτηρισθεί ως «καλή πρόθεση» αλλά επίσης και ως κίνηση κατευνασμού, απαιτήσεων του κλάδου επίλυσης του χρόνιου προβλήματος των ελληνοποιήσεων και της νοθείας του μελιού, χωρίς όμως κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙKEΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
European Union, 2023. EU Coordinated Action “From the Hive”Sampling, Investigations and Results. https://food.ec.europa.eu/food-safety/eu-agri-food-fraud-network/eu-coordinated-actions/honey-2021-2022_en
Αραμπατζή Φ (2021). Ισοζύγιο µελιού στη µάχη κατά των ελληνοποιήσεων ετοιµάζει το ΥΠΑΑΤ». ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ «ΑΡΤΕΜΙΣ». https://www.ypaithros.gr/isozygio-meliou-maxi-kata-ellinopoiiseon-etoimazei-ypaat/.
Κανονισμός 2017/625. Επίσημοι έλεγχοι και τις άλλες επίσημες δραστηριότητες που διενεργούνται με σκοπό την εξασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές και των κανόνων για την υγεία και την καλή μεταχείριση των ζώων, την υγεία των φυτών και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. ELI:http://data.europa.eu/eli/reg/2017/625/oj
Κανονισμός 931/2011. Aπαιτήσεις ανιχνευσιμότητας που ορίζει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τρόφιμα ζωικής προέλευσης. ELI:http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2011/931/oj
Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1715. Θέσπιση κανόνων σχετικά με τη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης πληροφοριών για τους επίσημους ελέγχους και των συστατικών μερών του συστήματος αυτού. ELI.http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2019/1715/oj
Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2652. Τροποποίηση και διόρθωση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2022/2292 όσον αφορά τις απαιτήσεις για την είσοδο στην Ένωση μελιού, κρέατος, ιδιαιτέρως εξευγενισμένων προϊόντων, καψουλών ζελατίνης, αλιευτικών προϊόντων και τις απαιτήσεις για ιδιωτική βεβαίωση, και για την τροποποίηση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2021/630. ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2023/2652/oj
Κανονισμός (ΕΚ) 178/2002. Καθορισμός των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων ELI:http://data.europa.eu/eli/reg/2002/178/oj
Νόμος 4235/2014 - ΦΕΚ 32/Α/11-2-2014. Διοικητικά μέτρα, διαδικασίες και κυρώσεις στην εφαρμογή της ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας στους τομείς των τροφίμων, των ζωοτροφών και της υγείας και προστασίας των ζώων και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. https://www.kodiko.gr/nomothesia/document/94102/nomos-4235-2014
Οδηγία (ΕΕ) 2024/1438. Τροποποίηση της οδηγίας 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου για το μέλι, της οδηγίας 2001/112/ΕΚ του Συμβουλίου για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου. ELI:http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1438/oj
Οδηγία 2011/91/ΕΕ. Ενδείξεις ή τα σήματα που επιτρέπουν την αναγνώριση της παρτίδας στην οποία ανήκει ένα τρόφιμο (κωδικοποιημένο κείμενο) Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ. ELI:http://data.europa.eu/eli/dir/2011/91/oj
ΦΕΚ 2712/Β/ (2023). Απόφαση Aριθ. 175/118284 Τροποποίηση της προηγούμενης απόφασης σχετικά με το «Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο» (Β’ 1560) και την Ατομική Ψηφιακή Μελισσοκομική Ταυτότητα. ttps://nomotelia.gr/photos/File/2712b-23.pdf
Ως ενεργός μελισσοκόμος, παραγωγός και επαγγελματίας που τυποποιεί και διαθέτει μέλι στην αγορά, αλλά παράλληλα και ως Software Engineer – Προγραμματιστής, θεωρώ ότι μπορώ να προσεγγίσω τη δημιουργία της πλατφόρμας «e-Honey» τόσο από την πλευρά του ανθρώπου που δραστηριοποιείται καθημερινά στον μελισσοκομικό κλάδο όσο και από την πλευρά της τεχνολογίας και της ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων.
Η δημιουργία του «e-Honey» αποτελεί ένα σημαντικό και αναγκαίο βήμα για την προστασία του ελληνικού μελιού, την ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας, την προστασία του καταναλωτή και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων και της παράνομης διακίνησης μελιού.
Η τεχνολογία, όμως, πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να μειώσει τη γραφειοκρατία και όχι απλώς για να την ψηφιοποιήσει.
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι το e-Honey πρέπει να βασιστεί στις ακόλουθες αρχές και προτάσεις:
1. Αυτόματη διασύνδεση με ΑΑΔΕ και myDATA
Από τη στιγμή που προβλέπεται η διασύνδεση του e-Honey με την ΑΑΔΕ, τα στοιχεία που υπάρχουν ήδη στα ηλεκτρονικά τιμολόγια και στα ψηφιακά παραστατικά θα πρέπει να μεταφέρονται αυτόματα στην πλατφόρμα.
Ο παραγωγός ή ο έμπορος δεν πρέπει να υποχρεώνεται να καταχωρίζει εκ νέου πληροφορίες τις οποίες το Δημόσιο ήδη διαθέτει.
Η βασική αρχή πρέπει να είναι: Η πληροφορία καταχωρίζεται μία φορά, διασταυρώνεται αυτόματα και αξιοποιείται σε ολόκληρη την αλυσίδα.
2. Ειδική κατηγορία «Παραγωγός – Τυποποιητής Ιδίας Παραγωγής»
Προτείνεται η δημιουργία διακριτής κατηγορίας για τους μελισσοκόμους που παράγουν, τυποποιούν και διαθέτουν στην αγορά το δικό τους μέλι.
Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τις ίδιες ακριβώς διαδικασίες ένας παραγωγός που διαθέτει τη δική του παραγωγή και μία εμπορική επιχείρηση που αγοράζει ή εισάγει μεγάλες ποσότητες μελιού από διαφορετικούς παραγωγούς και χώρες.
3. Ενιαίος Εθνικός Κωδικός για κάθε τύπο μελιού
Προτείνεται η δημιουργία Εθνικού Μητρώου Τύπων Μελιού μέσα στο e-Honey.
Κάθε αναγνωρισμένος τύπος μελιού θα πρέπει να διαθέτει συγκεκριμένο και ενιαίο κωδικό προϊόντος, ο οποίος θα χρησιμοποιείται υποχρεωτικά από όλους τους παραγωγούς, τυποποιητές και εμπόρους.
Για παράδειγμα, διαφορετικός κωδικός θα πρέπει να υπάρχει για μέλι Ελάτης, Πεύκου, Βελανιδιάς, Θυμαριού, Καστανιάς, Ερείκης, Πορτοκαλιάς, Ανθέων και για κάθε άλλη αναγνωρισμένη κατηγορία.
Ο κωδικός θα αφορά τον τύπο του μελιού και θα είναι κοινός για όλους τους παραγωγούς. Ο κάθε παραγωγός θα ταυτοποιείται μέσω του Μελισσοκομικού Μητρώου και η συγκεκριμένη παραγωγή μέσω του αριθμού παρτίδας (LOT).
Έτσι δημιουργείται μία ενιαία αλυσίδα:
Παραγωγός → Τύπος Μελιού → Εθνικός Κωδικός Προϊόντος → LOT → Τυποποίηση → Παραστατικό → Τελικό προϊόν.
Με αυτόν τον τρόπο θα είναι δυνατό να γνωρίζουμε όχι μόνο πόσο μέλι παράγεται και διακινείται συνολικά στη χώρα, αλλά και πόση ποσότητα δηλώνεται ανά συγκεκριμένο τύπο μελιού.
4. Υποχρεωτικό Ελληνικό Σήμα για τα ελληνικά μέλια
Προτείνεται η καθιέρωση υποχρεωτικής πιστοποίησης και χρήσης του Ελληνικού Σήματος για κάθε μέλι που πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις ελληνικής προέλευσης και διατίθεται στην αγορά ως ελληνικό.
Η δυνατότητα χρήσης του Ελληνικού Σήματος θα πρέπει να συνδέεται ηλεκτρονικά με το e-Honey και να βασίζεται σε επαληθεύσιμα στοιχεία παραγωγής, προέλευσης, διακίνησης και τυποποίησης.
Το Ελληνικό Σήμα δεν πρέπει να αποτελεί απλώς ένα λογότυπο στη συσκευασία. Πρέπει να αποτελεί επίσημη και επαληθεύσιμη πιστοποίηση ότι το συγκεκριμένο προϊόν είναι πράγματι ελληνικής προέλευσης.
Η διαδικασία πιστοποίησης θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο αυτοματοποιημένη, χωρίς περιττή γραφειοκρατία και χωρίς δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση για τον παραγωγό.
5. QR Code στη συσκευασία
Προτείνεται η σύνδεση του Ελληνικού Σήματος και του e-Honey με QR Code πάνω στη συσκευασία.
Ο καταναλωτής, σαρώνοντας το QR Code, θα μπορεί μέσω επίσημου ψηφιακού περιβάλλοντος να επιβεβαιώνει την ελληνική προέλευση του προϊόντος, τον δηλωμένο τύπο μελιού, τον αντίστοιχο κωδικό προϊόντος και την παρτίδα (LOT).
Φυσικά, δεν θα πρέπει να δημοσιοποιούνται προσωπικά δεδομένα ή εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες.
6. Ιχνηλασιμότητα ανά παρτίδα (LOT)
Κάθε ποσότητα μελιού που εισέρχεται στην αλυσίδα παραγωγής και εμπορίας θα πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένη παρτίδα.
Η πλατφόρμα πρέπει να μπορεί να παρακολουθεί τη διαδρομή:
Παραγωγή → LOT → Τυποποίηση → Συσκευασία → Πώληση.
Έτσι το e-Honey θα αποτελεί πραγματικό σύστημα ιχνηλασιμότητας και όχι απλώς σύστημα καταχώρισης συνολικών ποσοτήτων.
7. Πλήρης παρακολούθηση του εισαγόμενου μελιού
Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στην παρακολούθηση του εισαγόμενου μελιού.
Κάθε εισαγόμενη ποσότητα πρέπει να καταγράφεται με σαφή αναφορά στη χώρα προέλευσης, στην ποσότητα, στον εισαγωγέα και στην περαιτέρω διακίνησή της.
Η διαδρομή πρέπει να είναι ψηφιακά ανιχνεύσιμη:
Χώρα προέλευσης → Εισαγωγέας → Έμπορος/Τυποποιητής → Παρτίδα → Τελικό προϊόν.
Τα μείγματα ελληνικού και εισαγόμενου μελιού ή μελιών διαφορετικών χωρών πρέπει να διαθέτουν διαφορετική κατηγοριοποίηση και να μην μπορούν να χρησιμοποιούν τον ίδιο κωδικό με ένα αμιγώς ελληνικό μέλι.
8. Ψηφιακό ισοζύγιο παραγωγής και εμπορίας
Για κάθε παραγωγό ή επιχείρηση θα πρέπει να μπορεί να προκύπτει ηλεκτρονικά:
Αρχικό απόθεμα + Παραγωγή + Αγορές/Εισαγωγές – Πωλήσεις/Διακινήσεις = Διαθέσιμο απόθεμα.
Σημαντικές αποκλίσεις μπορούν να αποτελούν κριτήριο για στοχευμένο έλεγχο και όχι αυτομάτως αιτία επιβολής προστίμου.
9. Διάκριση ανθρώπινου λάθους και σκόπιμης παράβασης
Πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ ενός απλού λάθους καταχώρισης και μιας σκόπιμης ψευδούς δήλωσης.
Σε πρώτη παράβαση, εκπρόθεσμη καταχώριση ή προφανές λάθος χωρίς πρόθεση παραπλάνησης, θα πρέπει να προηγείται ηλεκτρονική ειδοποίηση και να παρέχεται εύλογη προθεσμία διόρθωσης.
Αντίθετα, αυστηρές κυρώσεις πρέπει να προβλέπονται για αποδεδειγμένες περιπτώσεις ελληνοποίησης, απόκρυψης εισαγόμενου μελιού, εικονικών συναλλαγών και ψευδούς δήλωσης προέλευσης ή τύπου μελιού.
10. Αποφυγή διπλής κύρωσης
Όταν ένας μελισσοκόμος παράγει και παράλληλα διαθέτει ο ίδιος το προϊόν του στην αγορά, δεν πρέπει ένα ενιαίο λάθος να οδηγεί σε δύο διαφορετικά πρόστιμα επειδή έχει ταυτόχρονα την ιδιότητα του παραγωγού και του εμπόρου.
Οι σωρευτικές κυρώσεις πρέπει να αφορούν διαφορετικές και αυτοτελείς παραβάσεις.
11. Επίσημο API του e-Honey
Ως προγραμματιστής θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό να προβλεφθεί εξαρχής επίσημο API του e-Honey.
Με αυτόν τον τρόπο ERP, λογιστικά προγράμματα, εφαρμογές τιμολόγησης και άλλα πληροφοριακά συστήματα θα μπορούν να επικοινωνούν απευθείας με την πλατφόρμα.
Η ψηφιοποίηση δεν πρέπει να σημαίνει ότι ο επαγγελματίας αντιγράφει τα ίδια δεδομένα από τη μία ηλεκτρονική πλατφόρμα στην άλλη. Πρέπει να σημαίνει αυτοματοποίηση και διαλειτουργικότητα.
12. Μεταβατική περίοδος
Πριν από την πλήρη εφαρμογή των διοικητικών κυρώσεων πρέπει να υπάρξει εύλογη μεταβατική περίοδος, κατά την οποία θα πραγματοποιηθεί ενημέρωση και εκπαίδευση παραγωγών, τυποποιητών και εμπόρων.
Για τα τυπικά και τεχνικά λάθη κατά το αρχικό διάστημα λειτουργίας πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στις διορθώσεις και όχι στις κυρώσεις.
Συμπέρασμα
Το e-Honey αποτελεί μία σημαντική ευκαιρία για την ελληνική μελισσοκομία, αρκεί να μη μετατραπεί σε μία ακόμη γραφειοκρατική υποχρέωση.
Ως μελισσοκόμος αλλά και ως προγραμματιστής, θεωρώ ότι έχουμε τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε μία πραγματική ψηφιακή ταυτότητα για το ελληνικό μέλι.
Ελληνικό Σήμα + Εθνικός Κωδικός Τύπου Μελιού + Παραγωγός + LOT + e-Honey + QR Code + Ηλεκτρονικά Παραστατικά.
Ο συνδυασμός αυτών μπορεί να δημιουργήσει μία αδιάσπαστη αλυσίδα ιχνηλασιμότητας από την παραγωγή μέχρι το ράφι.
Ο καταναλωτής πρέπει να μπορεί να γνωρίζει ότι όταν αγοράζει ένα προϊόν που χαρακτηρίζεται ως ελληνικό μέλι Ελάτης, Πεύκου, Θυμαριού, Βελανιδιάς ή οποιουδήποτε άλλου τύπου, υπάρχει πίσω από αυτή την ένδειξη μία πραγματική και επαληθεύσιμη ψηφιακή διαδρομή.
Παράλληλα, το κράτος πρέπει να μπορεί να γνωρίζει πόσο μέλι κάθε τύπου δηλώθηκε ότι παράχθηκε, πόσο εισήχθη, πόσο αγοράστηκε, πόσο τυποποιήθηκε και πόσο τελικά διατέθηκε στην αγορά.
Ο στόχος δεν πρέπει να είναι περισσότερη γραφειοκρατία για τον Έλληνα μελισσοκόμο. Ο στόχος πρέπει να είναι περισσότερη διαφάνεια στην αγορά, πραγματική ιχνηλασιμότητα, προστασία του καταναλωτή, αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων και ουσιαστική θωράκιση της ελληνικής παραγωγής.