Επικαιροποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας και ενημέρωση του κοινού
Επιπροσθέτως, στο πλαίσιο της προστασίας των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, θα ήταν χρήσιμο να προβλεφθεί ως μέριμνα του Πα.Συ.Ψυ. η συστηματική επικαιροποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας, ώστε αυτός να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες μορφές άσκησης του επαγγέλματος και δημόσιας παρουσίας των ψυχολόγων, οι οποίες δεν ήταν δυνατόν να έχουν προβλεφθεί επαρκώς κατά τη διαμόρφωση παλαιότερων κανόνων.
Ενδεικτικά, κρίνεται σκόπιμο να υπάρξουν σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για:
Τη χρήση των κοινωνικών δικτύων και τον δημόσιο λόγο των ψυχολόγων, με σαφή διάκριση μεταξύ προσωπικής άποψης και τοποθέτησης που γίνεται υπό την επιστημονική ή επαγγελματική ιδιότητα, καθώς και με ιδιαίτερη μέριμνα για την επιστημονική τεκμηρίωση του δημόσιου λόγου.
Τη διαφήμιση και προώθηση υπηρεσιών ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών μέσων, ώστε να αποφεύγονται παραπλανητικοί ισχυρισμοί, μη τεκμηριωμένες υποσχέσεις αποτελεσματικότητας ή πρακτικές που εκμεταλλεύονται την ευαλωτότητα των ληπτών υπηρεσιών.
Ζητήματα με ιδιαίτερο κοινωνικό αποτύπωμα, όπως η έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία, ο ρατσισμός, η συμπερίληψη της διαφορετικότητας και η αντιμετώπιση του στίγματος και των συνεπειών του, μεταξύ άλλων σε σχέση με τα άτομα με αναπηρία, τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, τα άτομα με ψυχικές διαταραχές και τη νευροδιαφορετικότητα.
Το πλαίσιο διεπιστημονικής συνεργασίας, με σαφείς κανόνες ως προς την ανταλλαγή πληροφοριών, τη συναίνεση, το απόρρητο, την προστασία προσωπικών δεδομένων και τα όρια της επαγγελματικής ευθύνης.
Σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες κλιμάκωσης και διαχείρισης περιστατικών αυξημένου κινδύνου, όπως ενδοοικογενειακή βία, αυτοκτονικότητα, ανάγκη επείγουσας ψυχιατρικής αξιολόγησης ή νοσηλείας και άλλες καταστάσεις στις οποίες τίθεται ζήτημα προστασίας του λήπτη ή τρίτων.
Παράλληλα, για την ουσιαστική προστασία του κοινού, θα ήταν σκόπιμο στους σκοπούς του ΝΠΔΔ να περιληφθεί ρητά και η έγκυρη και κατανοητή ενημέρωση των πολιτών για τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Η ενημέρωση αυτή θα μπορούσε να συμβάλει στην κατανόηση των διαφορετικών υπηρεσιών και επαγγελματικών ιδιοτήτων, των επιστημονικά τεκμηριωμένων πρακτικών και των ορίων τους, καθώς και στην αναγνώριση πρακτικών που στερούνται επιστημονικής τεκμηρίωσης ή ενδέχεται να επιφέρουν βλάβη.
Με τον τρόπο αυτό, ο Πα.Συ.Ψυ. δεν θα λειτουργεί μόνο ως φορέας οργάνωσης και εκπροσώπησης του επαγγέλματος, αλλά και ως θεσμικό σημείο αναφοράς για το κοινό, ενισχύοντας τη διαφάνεια, την ασφαλή επιλογή υπηρεσιών ψυχικής υγείας και την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους επαγγελματίες και τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Ειδικότερα, κρίνεται απολύτως αναγκαίο να περιληφθούν οι εξής ρυθμίσεις:
1. Ενιαία Κριτήρια Εκπαίδευσης & Πιστοποίησης: Θέσπιση σαφών, αντικειμενικών και ενιαίων προϋποθέσεων βασικής εκπαίδευσης, οι οποίες να περιλαμβάνουν υποχρεωτικά αποδεδειγμένη κλινική πρακτική άσκηση, υποχρεωτική ατομική ψυχοθεραπεία/προσωπική ανάπτυξη και τακτική ατομική και ομαδική εποπτεία.
2. Θεσμική Αναγνώριση της Εποπτείας και της Πρακτικής: Να αναγνωριστεί νομικά ότι η συμμετοχή σε κλινική εποπτεία και η πραγματοποίηση πρακτικής άσκησης αποτελούν δομικά και αδιαπραγμάτευτα επαγγελματικά και εκπαιδευτικά εργαλεία, τα οποία πρέπει να συνυπολογίζονται επίσημα κατά την αξιοθέτηση και αδειοδότηση των επαγγελματιών.
3. Σύσταση Επαγγελματικού Μητρώου: Δημιουργία επίσημου μητρώου Συμβούλων Ψυχικής Υγείας υπό την εποπτεία αρμόδιου κρατικού φορέα, για τη διαφάνεια, την προστασία του πολίτη και την κατοχύρωση του τίτλου έναντι της αντιποίησης.
4. Δίκαιες και Λειτουργικές Μεταβατικές Διατάξεις: Πρόβλεψη μεταβατικού πλαισίου για τους ήδη αποφοίτους και ενεργούς επαγγελματίες του κλάδου. Το πλαίσιο αυτό οφείλει να αξιολογεί και να αναγνωρίζει την έως τώρα επαγγελματική εμπειρία, τα πτυχία, τις ώρες εποπτείας και την προσωπική θεραπεία που έχουν ήδη πραγματοποιήσει, παρέχοντάς τους ισότιμη δυνατότητα ένταξης στο νέο θεσμικό καθεστώς χωρίς άδικους αποκλεισμούς.
5. Δικαιώματα Επαγγελματικής Δραστηριοποίησης: Διασφάλιση του δικαιώματος των πιστοποιημένων Συμβούλων Ψυχικής Υγείας να παρέχουν υπηρεσίες τόσο στον ιδιωτικό τομέα όσο και σε δημόσιους φορείς, δομές πρόληψης και προγράμματα κοινωνικής μέριμνας.Αναγνώριση και κατοχύρωση της Προσωπικής Θεραπείας και της Εποπτείας ως υποχρεωτικών συστατικών:
Να οριστεί ρητά ότι η προσωπική θεραπεία και η κλινική εποπτεία από πιστοποιημένους επόπτες δεν αποτελούν απλώς «προαιρετικές δεξιότητες», αλλά αναπόσπαστο, μετρώμενο μέρος της επαγγελματικής άσκησης και εκπαίδευσης, το οποίο πρέπει να αναγνωρίζεται επίσημα στον φάκελο του επαγγελματία.
Νομική προστασία του τίτλου και κατοχύρωση έναντι της αντιποίησης:
Να προβλεφθούν σαφείς κυρώσεις για όσους χρησιμοποιούν τον τίτλο του «Συμβούλου Ψυχικής Υγείας» χωρίς τα προβλεπόμενα προσόντα, προστατεύοντας τόσο τους επαγγελματίες όσο και το κοινό από την παραοικονομία και τους ανειδίκευτους φορείς.
Δικαίωμα συμμετοχής σε δημόσιους φορείς, δομές και προγράμματα (π.χ. ΕΣΠΑ, Κέντρα Πρόληψης, Δομές Ψυχικής Υγείας):
Να διασφαλιστεί ότι οι πιστοποιημένοι Σύμβουλοι Ψυχικής Υγείας θα έχουν δικαίωμα πρόσληψης ή συνεργασίας σε δημόσιες και δημοτικές δομές πρόληψης, σχολές γονέων, δομές στήριξης ευάλωτων ομάδων κ.λπ., και όχι μόνο αποκλειστικά στον ιδιωτικό τομέα.
Σύσταση Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής / Συμβουλίου στο Υπουργείο Υγείας:
Δημιουργία ενός θεσμικού οργάνου (με συμμετοχή εκπροσώπων των ίδιων των Συμβούλων Ψυχικής Υγείας) που θα αξιολογεί τα προγράμματα σπουδών, τα κριτήρια πιστοποίησης και τις αιτήσεις ένταξης στο επαγγελματικό μητρώο.Θεσμική ενσωμάτωση υφιστάμενων προτύπων: Αξιοποίηση και επίσημη αναγνώριση των αυστηρών κριτηρίων εκπαίδευσης, δεοντολογίας και πιστοποίησης που ήδη εφαρμόζονται στην πράξη από επαγγελματικούς φορείς (όπως η Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής).
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.