καλησπέρα και χαιρομαι που έστω και με αφορμή ένα πολύ δυσαρεστό γεγονός ανοίγει ένας διάλογος που εκκρεμεί χρόνια και με είχε προβληματίσει δημιουργικά .

αρχικά θέλω να πω ότι η συμπεριληψή όλων των τίτλων γύρω από τομεις της ψυχικης υγείας και της προσφοράς της πρεπεί να ειναι αδιαμφησβητητα ενωτική και όχι να διαιρεί ,Θέλω να πιστεύω ακόμα και τώρα ότι όλοι όσους επιθυμούν να εξασκήσουν με σύνεση και ήθος το επάγγελμα να ενισχύονται ώστε να πράξουν και να πράττουν τα δέοντα .Προσωπικά πιστέυω ότι το παρατηρητήριο έρχεται σε δευτερη σε εισαγωγικά μοίρα εφόσν το επαγγελμά του συμβούλου ψυχικής υγείας ,του ψυχολογού ,του ψυχοθεραπευτή και του ψυχιατρού είναι συνεργατικά η και θα μπορουσαν να ειναι εφόσν ειναι ξεκάθαρο το θεσμικό πλαίσιο και τηρει καθένας τις γραμμές που πρέπει να τηρεί ,Δεν πιστευώ σε αμιγώς τιμωρητικά περιβάλλοντα ,πιστεύω ομως σε συνθήκες και όρια και σε κατευθυντηριες γραμμές που καθε χρόνο επανεξεταζονται ως δομικα στοιχειά σε σχέση με το περιβάλλον και τηρουν την δια βιου μαθηση ,εποπτέια και εκπαιδευση καθώς και την μεριμνά για τους επαγγελματίες και τους πόρους τους να είναι επαρκής .

κάποιες πρωτες σκέψεις με εκτιμησή ,ανοιχτότητα και σεβασμό ψυχής
ευχαριστώ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΜΕΡΟΣ Β'), ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΩ ΤΑ ΕΞΗΣ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΣΗΜΕΙΑ:

1. ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ ΣΤΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ:
Είναι απαραίτητο στη στελέχωση και τη διοίκηση του Εθνικού Παρατηρητηρίου να συμπεριληφθούν ρητά και ισότιμα οι ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΙ, μέσω του επίσημου θεσμικού τους οργάνου (Σύνδεσμος Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος - ΣΚΛΕ Ν.Π.Δ.Δ., βάσει του Ν. 4387/2016). Η ψυχική υγεία απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση και το όργανο δεν πρέπει να μονοπωλείται αποκλειστικά από ψυχιάτρους και ψυχολόγους.

2. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΓΚΡΙΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΝ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ:
Ζητούμε τη ρητή συμπερίληψη και αναγνώριση των Κοινωνικών Λειτουργών που έχουν ολοκληρώσει πλήρεις, πολυετείς και εγκεκριμένες εκπαιδεύσεις σε αναγνωρισμένες προσεγγίσεις ψυχοθεραπείας, από έγκριτα ινστιτούτα-μέλη αρμόδιων ευρωπαϊκών και εθνικών ομοσπονδιών (όπως η Εθνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Ελλάδος - ΕΕΨΕ και οι αντίστοιχες ευρωπαϊκές ενώσεις ανά προσέγγιση).

Η ψυχοθεραπεία αποτελεί διακριτό αντικείμενο εξειδικευμένου επιπέδου και δεν πρέπει να αποκλείονται από αυτήν επαγγελματίες ψυχικής υγείας και πρόνοιας που πληρούν τα αυστηρά, διεθνώς θεσμοθετημένα επιστημονικά κριτήρια εκπαίδευσης.

ΥΠΟΓΡΑΦΗ: ΑΓΛΑΪΑ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΙΛΙΑ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ / ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

Να μην συγχέονται οι ιδιότητες του ψυχολόγου και του ψυχοθεραπευτή

Ιδιαίτερη σημασία έχει να υπάρξει σαφής διάκριση μεταξύ του επαγγελματικού τίτλου του ψυχολόγου και της ιδιότητας και εξειδίκευσης του ψυχοθεραπευτή. Πρόκειται για έννοιες που δεν πρέπει να συγχέονται ούτε να θεωρείται αυτομάτως ότι η μία ταυτίζεται με την άλλη.

Η κατοχή άδειας άσκησης επαγγέλματος ψυχολόγου και η ολοκληρωμένη εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία αποτελούν διαφορετικά ζητήματα. Η ψυχοθεραπευτική επάρκεια προϋποθέτει ειδική, συστηματική και πολυετή εκπαίδευση, η οποία περιλαμβάνει, ανάλογα με την αναγνωρισμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, θεωρητική κατάρτιση, πρακτική/κλινική άσκηση, εποπτεία και άλλες συγκεκριμένες εκπαιδευτικές απαιτήσεις.

Για τον λόγο αυτό δεν είναι ορθό να δημιουργείται η εντύπωση ότι κάθε ψυχολόγος είναι αυτομάτως και ψυχοθεραπευτής, όπως αντίστοιχα δεν πρέπει να επιτρέπεται η ανεξέλεγκτη χρήση του τίτλου «ψυχοθεραπευτής» από οποιονδήποτε έχει απλώς παρακολουθήσει ένα σύντομο σεμινάριο ή πρόγραμμα λίγων μηνών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο συναντώνται διαφορετικά μοντέλα ρύθμισης της ψυχοθεραπείας και της σχέσης της με την Ψυχολογία. Αυτό ακριβώς καταδεικνύει την ανάγκη να αποκτήσει και η Ελλάδα ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα προσδιορίζει με ακρίβεια τις προϋποθέσεις άσκησης της ψυχοθεραπείας και χρήσης του αντίστοιχου τίτλου.

Ζητείται, επομένως, να θεσπιστεί διακριτή και σαφής νομική προστασία των τίτλων «ψυχολόγος» και «ψυχοθεραπευτής», με καθορισμένες προϋποθέσεις για καθέναν από αυτούς και χωρίς αυθαίρετη ταύτισή τους.

Παράλληλα, πρέπει να προβλεφθεί θεσμική αναγνώριση για τους επαγγελματίες που διαθέτουν αποδεδειγμένα ολοκληρωμένη, πολυετή εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία, αντί να εξομοιώνονται με πρόσωπα που έχουν παρακολουθήσει βραχύχρονα και μη επαρκή προγράμματα κατάρτισης.

Ένα τέτοιο πλαίσιο δεν αφορά μόνο τα επαγγελματικά δικαιώματα. Αποτελεί πρωτίστως ζήτημα προστασίας των πολιτών, ώστε κάθε πολίτης που απευθύνεται σε έναν επαγγελματία να γνωρίζει με σαφήνεια ποια είναι η βασική του ιδιότητα, ποια εκπαίδευση έχει ολοκληρώσει και με ποια θεσμοθετημένα προσόντα παρέχει υπηρεσίες ψυχοθεραπείας.

Η σύσταση ΝΠΔΔ Ψυχολόγων είναι μια εκκρεμότητα δεκαετιών και ελπίζουμε πραγματικά να διασφαλίσει το επάγγελμά μας.
Όσον αφορά στο νομοσχέδιο για την ψυχοθεραπεία, καταρχήν οι σύμβουλοι ψυχικής υγείας δεν έχουν καμία θέση σε αυτό, καθώς δεν είναι απόφοιτοι καμίας πανεπιστημιακής σχολής οπότε δεν έχουν καμία άδεια άσκησης επαγγέλματος. Ασκούν ένα επάγγελμα αμφιβόλου προέλευσης και εκπαιδεύονται σε ιδιωτικούς φορείς παράτυπα.
Η ψυχοθεραπεία οφείλει φυσικά να διασφαλιστεί όσον αφορά στους φορείς εκπαίδευσης. Βασικοί φορείς εκπαίδευσης είναι τα μεταπτυχιακά της Κλινικής Ψυχολογίας των δημόσιων πανεπιστημίων που παρέχουν πρακτική άσκηση και ανάληψη περιστατικών με εποπτεία και έπειτα οι ιδιωτικοί φορείς που θα αναγνωριστούν ως επίσημοι και διεθνώς αναγνωρισμένοι φορείς από το κράτος.
Οι απόφοιτοι ψυχολογίας προφανώς και δεν μπορούν να ασκήσουν την ψυχοθεραπεία χωρίς επιπλέον εκπαίδευση σε αυτήν. Αναρωτιέμαι λοιπόν πώς οι απόφοιτοι της Κοινωνικής Εργασίας διεκδικούν (και ασκούν παράτυπα επίσης) ψυχοθεραπευτικές πράξεις όταν οι οδηγοί σπουδών των προπτυχιακών τους προγραμμάτων δεν αντιστοιχούν σε αυτό των σχολών ψυχολογίας. Το κομμάτι της ψυχοθεραπείας μπορεί να ασκηθεί από τους ψυχολόγους και τους ψυχιάτρους όταν αυτοί εκπαιδευτούν σε αυτό. Δεν βλέπω πώς το θεωρητικό υπόβαθρο της Κοινωνικής Εργασίας μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτό. Φυσικά το επιστημονικό τους έργο είναι εξίσου σημαντικό στις δομές ψυχικής υγείας αλλά αφορά στο κοινωνικό κομμάτι.
Ας ξεκινήσει λοιπόν το παρατηρητήριο από τα βασικά. Την αναγνώριση του συλλόγου των ψυχολόγων που είναι χρωστούμενο δεκαετιών και τη θέσπιση των επαγγελμάτων και των εκπαιδεύσεων που μπορούν να ασκήσουν την ψυχοθεραπεία.

Το κείμενο προβλέπει επιστημονική κατάρτιση και εμπειρία στην ψυχική υγεία, αλλά δεν εξειδικεύει τη διεπιστημονική σύνθεση. Εμφανίζει επίσης διπλή αρίθμηση παραγράφου 3.

Διεπιστημονική σύνθεση και ανεξαρτησία του Παρατηρητηρίου
Η σύνθεση του Παρατηρητηρίου πρέπει να εξασφαλίζει ουσιαστική γνώση της ψυχοθεραπείας, διαφορετικές επιστημονικές αφετηρίες και ποικιλία ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων. Η γενική εμπειρία στην ψυχική υγεία δεν αρκεί ως μοναδικό κριτήριο.
Προτεινόμενη νομοτεχνική προσθήκη. Στην παράγραφο που ρυθμίζει τη συγκρότηση προστίθενται τα ακόλουθα εδάφια.
«Η επιλογή γίνεται με δημόσια πρόσκληση και δημοσιευμένα κριτήρια. Επιστημονικές ενώσεις, ομοσπονδίες και φορείς ψυχοθεραπευτικής εκπαίδευσης μπορούν να προτείνουν υποψηφίους. Αξιολογούνται η επάρκεια, η αντιπροσωπευτικότητα και η πολυφωνία, χωρίς αποκλειστικό δικαίωμα υπόδειξης συγκεκριμένου φορέα. Στην επταμελή σύνθεση συμμετέχουν τουλάχιστον ένας ψυχίατρος ή παιδοψυχίατρος, ένας ψυχολόγος και ένας επιστήμονας άλλου συναφούς κλάδου, με τεκμηριωμένη ψυχοθεραπευτική εξειδίκευση και εμπειρία. Κανένας επαγγελματικός κλάδος δεν κατέχει περισσότερες από τρεις θέσεις. Διασφαλίζεται η συμμετοχή προσώπων από περισσότερες της μίας ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, με εμπειρία κλινικής άσκησης, εκπαίδευσης και εποπτείας.
Δημοσιοποιούνται τα κριτήρια επιλογής, συνοπτικά βιογραφικά και δηλώσεις επαγγελματικών ή οικονομικών συμφερόντων. Τα μέλη απέχουν από την εξέταση ατομικών υποθέσεων που αφορούν φορείς με τους οποίους συνδέονται. Πριν από γενικές εισηγήσεις καλούνται σε ακρόαση οι συναφείς επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς, εκπρόσωποι εκπαιδευομένων και ληπτών υπηρεσιών.»
Προτεινόμενη νομοτεχνική προσθήκη. Στο τέλος της παραγράφου 1 προστίθεται εδάφιο.
«Το Παρατηρητήριο έχει επιστημονικό, συμβουλευτικό και γνωμοδοτικό χαρακτήρα. Δεν εκδίδει άδειες, δεν απονέμει επαγγελματικά δικαιώματα και δεν επιβάλλει κυρώσεις.»
Προτείνεται επίσης η διόρθωση της διπλής αρίθμησης της παραγράφου 3 και η αντίστοιχη προσαρμογή των παραπομπών.
Προτείνεται προσθήκη στην παράγραφο διοικητικής υποστήριξης. «Η Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας διαθέτει ορισμένο σημείο γραμματειακής υποστήριξης και επαρκές προσωπικό. Οι αναγκαίες πιστώσεις εντάσσονται στον προϋπολογισμό του Υπουργείου. Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας και ο απολογισμός δημοσιοποιούνται. Η μη αμοιβή των μελών δεν αποκλείει πόρους για τη λειτουργία του οργάνου.»
 
Σταύρος Χαραλαμπίδης
Ψυχολόγος· Ψυχαναλυτής · Ομαδικός Ψυχοθεραπευτής · Ιδρυτής & Διευθυντής Ινστιτούτου Σχεσιακής & Ομαδικής Ψυχοθεραπείας