Η διεθνής πρακτική αναγνωρίζει την Κοινωνική Εργασία ως εφαρμοσμένη κλινική επιστήμη και την εξειδικευμένη εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία ως πεδίο επαγγελματικής της άσκησης. Ως εκ τούτου, το Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας οφείλει να συμπεριλάβει τους Κοινωνικούς Λειτουργούς μεταξύ των επιστημόνων που μπορούν, με σαφή εκπαιδευτικά, επιστημονικά και εποπτικά κριτήρια, να λαμβάνουν την ιδιότητα του ψυχοθεραπευτή.
Αναστασία Λάμπρου
Κοινωνική Λειτουργός
Μέλος Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ)
Για το λόγο αυτό, στο Άρθρο 32 θα πρέπει να προβλεφθεί ρητά η δυνατότητα συμμετοχής των Κοινωνικών Λειτουργών σε αναγνωρισμένα εκπαιδευτικά προγράμματα ψυχοθεραπείας, βάσει σαφών επιστημονικών κριτηρίων. Παράλληλα, στο Άρθρο 31 είναι απαραίτητο να προβλεφθεί η εκπροσώπηση του θεσμοθετημένου φορέα του κλάδου, του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ - ΝΠΔΔ), στη σύνθεση του Παρατηρητήριου Ψυχοθεραπείας, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική πολυεπιστημονικότητα και η αντιπροσωπευτικότητα του οργάνου. Η συμπερίληψη των Κοινωνικών Λειτουργών εγγυάται τη διατήρηση της κοινωνικής και συστημικής διάστασης στη φροντίδα της ψυχικής υγείας στη χώρα μας.
Τέλος είναι αναγκαία η πρόβλεψη μεταβατικών διατάξεων για όσους έχουν ήδη ξεκινήσει πολυετή εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία πριν από την θέσπιση του νέου πλαισίου ώστε η ήδη πραγματοποιηθείσα εκπαίδευσή τους να αξιολογηθεί με σαφή και αντικειμενικά κριτήρια και να μην απαξιωθεί αναδρομικά.
Βαΐου Δώρα,
Κοινωνική Λειτουργός, Εκπ. Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
Μέλος Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ)
Τα Άρθρα 31 και 32 του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου παρουσιάζουν μια ουσιαστική θεσμική παράλειψη, καθώς παραλείπουν να αναφέρουν την επιστήμη της Κοινωνικής Εργασίας τόσο στον καθορισμό των προϋποθέσεων εκπαίδευσης όσο και στη συγκρότηση του Εθνικού Παρατηρητηρίου.
Η Κοινωνική Εργασία συνιστά αναγνωρισμένο επιστημονικό κλάδο με θεσμοθετημένη άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και κατοχυρωμένο πεδίο παρέμβασης στην ψυχική υγεία (Π.Δ. 50/1989, άρθρο 1 παρ. 3γ: παροχή διαγνωστικών, συμβουλευτικών και θεραπευτικών υπηρεσιών). Στο διεθνές πεδίο, η Κλινική Κοινωνική Εργασία αναγνωρίζεται ως βασικός πυλώνας ψυχοθεραπευτικής φροντίδας, εισάγοντας τη συστημική και ολιστική προσέγγιση στις θεραπευτικές διαδικασίες.
Στην ελληνική πραγματικότητα, πληθώρα Κοινωνικών Λειτουργών φέρει εξειδικευμένη και πολυετή ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση, στελεχώνοντας επί σειρά ετών δημόσιες δομές (ΕΣΥ, Κέντρα Ψυχικής Υγείας, Μονάδες Απεξάρτησης) αλλά και τον ιδιωτικό τομέα. Η μη αναγνώριση του βασικού τίτλου σπουδών της Κοινωνικής Εργασίας ως πεδίου εισαγωγής στην ψυχοθεραπευτική εξειδίκευση συνιστά αδικαιολόγητο αποκλεισμό προσοντούχων επαγγελματιών και ενέχει κινδύνους στρέβλωσης του επαγγελματικού χώρου.
Παράλληλα, ο Σύνδεσμος Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ), ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν. 4488/2017), αποτελεί τον θεσμικό φορέα εκπροσώπησης του κλάδου. Η απουσία του από τα όργανα διοίκησης και τις επιτροπές του Παρατηρητήριου υπονομεύει την πολυεπιστημονικότητα που οφείλει να διέπει τη ρύθμιση της ψυχικής υγείας.
Βασικές προτάσεις τροποποίησης:
Άρθρο 32: Ρητή ένταξη της Κοινωνικής Εργασίας στους βασικούς επιστημονικούς τίτλους που οδηγούν στην απόκτηση της ψυχοθεραπευτικής ιδιότητας, κατόπιν ολοκλήρωσης πιστοποιημένης εκπαίδευσης.
Άρθρο 31: Θεσμική συμμετοχή εκπροσώπου του Δ.Σ. του ΣΚΛΕ (ΝΠΔΔ) στη σύνθεση και στις εργασίες του Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής, ισότιμα με τους λοιπούς επιστημονικούς φορείς (Π.Ι.Σ., Πα.Συ.Ψυ.).
Εφαρμογή ενιαίων και διαφανών επιστημονικών κριτηρίων (εκπαίδευση, κλινική άσκηση, εποπτεία) για όλους τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, χωρίς διακρίσεις με βάση τον αρχικό τίτλο σπουδών.
Η ορθολογική και συμπεριληπτική θεσμοθέτηση της ψυχοθεραπείας απαιτεί την ισότιμη αξιοποίηση όλων των εξειδικευμένων επιστημόνων που υπηρετούν αποδεδειγμένα το πεδίο της ψυχικής υγείας.
Χατζηβασιλείου Ευάγγελος
Κοινωνικός Λειτουργός, MSc
Εκπαιδευόμενος Συστημικός Ψυχοθεραπευτής
Η συζήτηση για τη θεσμική ρύθμιση της ψυχοθεραπείας οφείλει να βασίζεται στην επιστημονική πραγματικότητα, στη διεθνή πρακτική και στα ήδη κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα στον χώρο της ψυχικής υγείας.
Η Κοινωνική Εργασία αποτελεί θεσμοθετημένο επιστημονικό επάγγελμα, με άδεια άσκησης και κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα. Η πανεπιστημιακή της εκπαίδευση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κλινικά μαθήματα, ψυχοπαθολογία και αντικείμενα που σχετίζονται άμεσα με την ψυχική υγεία.
Παράλληλα, η επιστημονική εποπτεία και η θεσμική εκπροσώπηση του επαγγέλματος διασφαλίζονται από τον Σύνδεσμο Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ ), ο οποίος αποτελεί τον θεσμικό φορέα του επαγγέλματος και έχει σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της επιστημονικής και επαγγελματικής υπόστασης των κοινωνικών λειτουργών.
Σε διεθνές επίπεδο, η Κοινωνική Εργασία αναγνωρίζεται ως εφαρμοσμένη κλινική επιστήμη και η εξειδικευμένη εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία αποτελεί πεδίο επαγγελματικής δραστηριότητας και για κοινωνικούς λειτουργούς, όταν πληρούνται τα αντίστοιχα εκπαιδευτικά και εποπτικά κριτήρια.
Για τον λόγο αυτό, κάθε θεσμικό πλαίσιο για την ψυχοθεραπεία οφείλει να είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο, σαφές και συμπεριληπτικό, λαμβάνοντας υπόψη τα διαφορετικά επιστημονικά επαγγέλματα που δραστηριοποιούνται στον χώρο της ψυχικής υγείας.
Η Κοινωνική Εργασία και ο ΣΚΛΕ έχουν επομένως ουσιαστικό λόγο στη σχετική συζήτηση. Δεν πρόκειται για διεκδίκηση προνομιακής μεταχείρισης, αλλά για την ανάγκη ισότιμης συμμετοχής της Κοινωνικής Εργασίας στον θεσμικό διάλογο, με βάση την εκπαίδευση, την επιστημονική επάρκεια, την επαγγελματική εμπειρία και τα θεσμικά κατοχυρωμένα δικαιώματα.
Η ρύθμιση της ψυχοθεραπείας πρέπει να υπηρετεί την επιστήμη, τους επαγγελματίες και, πρωτίστως, την ασφάλεια και την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται στους ανθρώπους που τις χρειάζονται.
Με εκτίμηση,
Αναστασίου Αικατερίνη
Κοινωνική Λειτουργός-Ψυχοθεραπεύτρια
Μέλος Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ)
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.