Η συγκεκριμένη διάταξη πρέπει να ενισχυθεί άμεσα. Η προστασία του επαγγέλματος του ψυχολόγου δεν μπορεί να εξαντλείται στην απαγόρευση της χρήσης του τίτλου «ψυχολόγος». Σήμερα μπορεί κάποιος να μην αποκαλείται ψυχολόγος, αλλά να παρέχει στην πράξη υπηρεσίες που παρουσιάζονται ως «θεραπεία», «ψυχοθεραπεία», «θεραπευτική συμβουλευτική» ή «παρέμβαση ψυχικής υγείας», χρησιμοποιώντας τίτλους όπως «Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας», «Life Coach», «Coach» ή «Σύμβουλος Προσωπικής Ανάπτυξης».
Το ζήτημα είναι κατεξοχήν ζήτημα προστασίας του πολίτη. Η ύπαρξη ενός ΚΑΔ στην φορολογική διοίκηση δεν αποτελεί άδεια άσκησης επαγγέλματος υγείας και δεν μπορεί να δημιουργεί επαγγελματικά δικαιώματα τα οποία δεν έχουν θεσπιστεί από την Πολιτεία.
Είναι επομένως απαραίτητο να διευκρινιστεί ρητά ότι κανένας μη αδειοδοτημένος επαγγελματίας δεν μπορεί, ανεξαρτήτως τίτλου ή ΚΑΔ, να παρέχει υπηρεσίες ψυχολογικής θεραπείας ή ψυχοθεραπείας, ούτε να πραγματοποιεί διάγνωση, κλινική αξιολόγηση ή θεραπευτική αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών.
Παράλληλα, η Πολιτεία οφείλει να επανεξετάσει άμεσα τη φορολογική και διοικητική αναγνώριση δραστηριοτήτων που εμφανίζονται ως «Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας», όταν αυτές δεν αντιστοιχούν σε θεσμοθετημένο επάγγελμα με σαφείς προϋποθέσεις εκπαίδευσης, αδειοδότησης, εποπτείας και επαγγελματικής ευθύνης.
Δεν είναι δυνατόν για ένα επάγγελμα που αφορά άμεσα την ψυχική υγεία ευάλωτων πολιτών να ισχύει στην πράξη η λογική «δηλώνω έναν ΚΑΔ και παρέχω υπηρεσίες». Η φορολογική δυνατότητα έκδοσης απόδειξης δεν μπορεί να μετατρέπεται σε επαγγελματική άδεια.
Ζητείται, συνεπώς, η ρητή κατοχύρωση του πεδίου των θεραπευτικών πράξεων υπέρ των θεσμοθετημένων επαγγελμάτων ψυχικής υγείας, σύμφωνα με τα εκ του νόμου καθορισμένα επαγγελματικά τους δικαιώματα, και η θέσπιση αποτελεσματικών κυρώσεων για κάθε πρόσωπο που επιχειρεί να παρακάμψει το πλαίσιο χρησιμοποιώντας διαφορετική επαγγελματική ονομασία.
Η ψυχική υγεία δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο αυτορρύθμισης, ούτε η προστασία του πολίτη να εξαρτάται από το τι τίτλο επιλέγει να γράψει κάποιος στην επαγγελματική του κάρτα.
Το ζήτημα είναι κατεξοχήν ζήτημα προστασίας του πολίτη. Η ύπαρξη ενός ΚΑΔ στην φορολογική διοίκηση δεν αποτελεί άδεια άσκησης επαγγέλματος υγείας και δεν μπορεί να δημιουργεί επαγγελματικά δικαιώματα τα οποία δεν έχουν θεσπιστεί από την Πολιτεία.
Είναι επομένως απαραίτητο να διευκρινιστεί ρητά ότι κανένας μη αδειοδοτημένος επαγγελματίας δεν μπορεί, ανεξαρτήτως τίτλου ή ΚΑΔ, να παρέχει υπηρεσίες ψυχολογικής θεραπείας ή ψυχοθεραπείας, ούτε να πραγματοποιεί διάγνωση, κλινική αξιολόγηση ή θεραπευτική αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών.
Παράλληλα, η Πολιτεία οφείλει να επανεξετάσει άμεσα τη φορολογική και διοικητική αναγνώριση δραστηριοτήτων που εμφανίζονται ως «Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας», όταν αυτές δεν αντιστοιχούν σε θεσμοθετημένο επάγγελμα με σαφείς προϋποθέσεις εκπαίδευσης, αδειοδότησης, εποπτείας και επαγγελματικής ευθύνης.
Δεν είναι δυνατόν για ένα επάγγελμα που αφορά άμεσα την ψυχική υγεία ευάλωτων πολιτών να ισχύει στην πράξη η λογική «δηλώνω έναν ΚΑΔ και παρέχω υπηρεσίες». Η φορολογική δυνατότητα έκδοσης απόδειξης δεν μπορεί να μετατρέπεται σε επαγγελματική άδεια.
Ζητείται, συνεπώς, η ρητή κατοχύρωση του πεδίου των θεραπευτικών πράξεων υπέρ των θεσμοθετημένων επαγγελμάτων ψυχικής υγείας, σύμφωνα με τα εκ του νόμου καθορισμένα επαγγελματικά τους δικαιώματα, και η θέσπιση αποτελεσματικών κυρώσεων για κάθε πρόσωπο που επιχειρεί να παρακάμψει το πλαίσιο χρησιμοποιώντας διαφορετική επαγγελματική ονομασία.
Η ψυχική υγεία δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο αυτορρύθμισης, ούτε η προστασία του πολίτη να εξαρτάται από το τι τίτλο επιλέγει να γράψει κάποιος στην επαγγελματική του κάρτα.
Η συμπερίληψη των Κοινωνικών Λειτουργών στα επαγγέλματα των οποίων οι επαγγελματίες, υπό προϋποθέσεις εξειδίκευσης, εκπαίδευσης και εποπτευόμενης πρακτικής, δύνανται να ασκούν ψυχοθεραπεία είναι επιστημονικά και θεσμικά αναγκαία.
Οι Κοινωνικοί Λειτουργοί αποτελούν βασικό μέλος των διεπιστημονικών ομάδων ψυχικής υγείας και διαθέτουν θεσμικά κατοχυρωμένο αντικείμενο που περιλαμβάνει συμβουλευτικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις σε άτομα, οικογένειες και ομάδες. Παράλληλα, σημαντικός αριθμός Κοινωνικών Λειτουργών έχει λάβει εξειδικευμένη εκπαίδευση σε αναγνωρισμένες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις και ασκεί σχετικό έργο.
Οι Κοινωνικοί Λειτουργοί αποτελούν βασικό μέλος των διεπιστημονικών ομάδων ψυχικής υγείας και διαθέτουν θεσμικά κατοχυρωμένο αντικείμενο που περιλαμβάνει συμβουλευτικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις σε άτομα, οικογένειες και ομάδες. Παράλληλα, σημαντικός αριθμός Κοινωνικών Λειτουργών έχει λάβει εξειδικευμένη εκπαίδευση σε αναγνωρισμένες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις και ασκεί σχετικό έργο.
Από τα σχόλια που σπεύδουν να ζητήσουν επαγγελματικά δικαιώματα (που απορρέουν από τον προπτυχιακό τίτλο) για 'συμβούλους', οι οποίοι με άσχετο ή και με κανένα πτυχίο, κάνουν αμφιβόλου ποιότητας 'σπουδές' σε ιδιωτικά κέντρα, τις οποίες χαρακτηρίζουν πολυετείς (ενώ τα ects μιας 4ετούς τέτοιας σχολής αντιστοιχούν σε ένα έτος εντατικής εκπαίδευσης) φαίνεται πόσο ανοίγει ο δρόμος να καταστεί ακόμα περισσότερο άχρηστο ένα πτυχίο ψυχολογίας. Δυστυχώς, οι ίδιοι οι ψυχολόγοι αγνοούν την πολιτική, ηθική και νομική διάσταση του ζητήματος και μένουν αμέτοχοι αφού 'θα φανεί ποιος είναι καλός, στην αγορά' (χωρίς φαίνεται να αναστοχάζονται για την διατήρηση της επιστημονικότητας του επαγγέλματος ή την προστασία του κοινού) ή στηρίζουν ενεργά την σχετικοποίηση του πτυχίου τους καθώς βιοπορίζονται ως εκπαιδευτές.
Θεωρώ απαραίτητη τη ρητή αναφορά στην Κοινωνική Εργασία και στον Σύνδεσμο Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ) στις προβλεπόμενες συνεργασίες του Παρατηρητηρίου. Η ψυχική υγεία αποτελεί κατεξοχήν διεπιστημονικό πεδίο και η Κοινωνική Εργασία, με τη μακρόχρονη και ουσιαστική παρουσία της στην ψυχοκοινωνική φροντίδα και αποκατάσταση, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της.
Η θεσμική συμμετοχή της Κοινωνικής Εργασίας δεν αποτελεί τυπική ή δευτερεύουσα αναφορά, αλλά ουσιαστική προϋπόθεση για έναν ολοκληρωμένο και πραγματικά διεπιστημονικό σχεδιασμό στον τομέα της ψυχικής υγείας. Ο ΣΚΛΕ, ως θεσμικός φορέας των Κοινωνικών Λειτουργών, οφείλει να έχει σαφή και διακριτή θέση στο πλαίσιο των συνεργασιών του Παρατηρητηρίου.
Η θεσμική συμμετοχή της Κοινωνικής Εργασίας δεν αποτελεί τυπική ή δευτερεύουσα αναφορά, αλλά ουσιαστική προϋπόθεση για έναν ολοκληρωμένο και πραγματικά διεπιστημονικό σχεδιασμό στον τομέα της ψυχικής υγείας. Ο ΣΚΛΕ, ως θεσμικός φορέας των Κοινωνικών Λειτουργών, οφείλει να έχει σαφή και διακριτή θέση στο πλαίσιο των συνεργασιών του Παρατηρητηρίου.
Η απουσία οποιασδήποτε ρητής αναφοράς στην Κοινωνική Εργασία από μια διάταξη που αφορά συνεργασίες για ζητήματα ψυχικής υγείας συνιστά σοβαρό θεσμικό κενό. Δεν πρόκειται απλώς για παράλειψη ονομαστικής αναφοράς σε έναν επαγγελματικό κλάδο, αλλά για παράλειψη αναγνώρισης μιας αυτοτελούς και εδραιωμένης επιστήμης, με μακρά ιστορική διαδρομή και διαχρονικά ουσιαστική παρουσία στον τομέα της ψυχικής υγείας.
Η Κοινωνική Εργασία, με την ολιστική και ψυχοκοινωνική της προσέγγιση, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διεπιστημονικής φροντίδας ψυχικής υγείας, συμβάλλοντας στην πρόληψη, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη και αποκατάσταση, την ενδυνάμωση των ατόμων και των οικογενειών, καθώς και στη διασύνδεσή τους με τις υπηρεσίες και την κοινότητα.
Για τον λόγο αυτό, κρίνεται απολύτως αναγκαία η ρητή συμπερίληψη της Κοινωνικής Εργασίας και του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ) στις προβλεπόμενες συνεργασίες του Παρατηρητηρίου, σε ισότιμη βάση . Η ουσιαστική διεπιστημονικότητα στον χώρο της ψυχικής υγείας προϋποθέτει την αναγνώριση και θεσμική συμμετοχή όλων των επιστημονικών κλάδων που επί δεκαετίες υπηρετούν το συγκεκριμένο πεδίο.
Η Κοινωνική Εργασία, με την ολιστική και ψυχοκοινωνική της προσέγγιση, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διεπιστημονικής φροντίδας ψυχικής υγείας, συμβάλλοντας στην πρόληψη, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη και αποκατάσταση, την ενδυνάμωση των ατόμων και των οικογενειών, καθώς και στη διασύνδεσή τους με τις υπηρεσίες και την κοινότητα.
Για τον λόγο αυτό, κρίνεται απολύτως αναγκαία η ρητή συμπερίληψη της Κοινωνικής Εργασίας και του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ) στις προβλεπόμενες συνεργασίες του Παρατηρητηρίου, σε ισότιμη βάση . Η ουσιαστική διεπιστημονικότητα στον χώρο της ψυχικής υγείας προϋποθέτει την αναγνώριση και θεσμική συμμετοχή όλων των επιστημονικών κλάδων που επί δεκαετίες υπηρετούν το συγκεκριμένο πεδίο.
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.