ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις»
Έκθεση Διαβούλευσης
Μπορείτε να δείτε την έκθεση διαβούλευσης όπως αυτή ενσωματώθηκε στη σχετική Ενότητα της τελικής Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης εδώ
ΜΕΡΟΣ Α΄ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΗΣ, ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΥΣ ΠΑΡΟΧΟΥΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΔΑΤΟΣ (Άρθρα 1-40)
ΜΕΡΟΣ Α΄
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΗΣ, ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΥΣ ΠΑΡΟΧΟΥΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΔΑΤΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΣΚΟΠΟΣ – ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι ο εκσυγχρονισμός του πλαισίου των παρόχων υπηρεσιών ύδατος της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78) στην Περιφέρεια Αττικής και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, καθώς και σε κοντινές Περιφερειακές Ενότητες. Ειδικότερα σκοπούνται η βελτίωση της ποιότητας, της αξιοπιστίας και της αποδοτικότητας της παροχής των εν λόγω υπηρεσιών στην Περιφέρεια Αττικής και στις Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας, Φωκίδας, Εύβοιας, Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής και η διασφάλιση της αποτελεσματικής ολιστικής διαχείρισης του νερού ως δημόσιου αγαθού ζωτικής σημασίας, με γνώμονα την πλήρη και ισόρροπη ικανοποίηση των διαφορετικών αναγκών.
Άρθρο 2
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι:
α) η επέκταση των αρμοδιοτήτων της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης Ανώνυμη Εταιρεία» (εφεξής: Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε.) και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης Ανώνυμη Εταιρεία (εφεξής: Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.),
β) η επίλυση ζητημάτων αρμοδιότητας της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., καθώς και του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Εταιρεία Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π.»,
γ) η επέκταση των αρμοδιοτήτων και η ρύθμιση θεμάτων εν γένει του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία (εφεξής: Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε.) και
δ) η ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (εφεξής: Ρ.Α.Α.Ε.Υ.).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Άρθρο 3
Επέκταση της γεωγραφικής αρμοδιότητας της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης
- Η χωρική αρμοδιότητα της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. επεκτείνεται στο σύνολο των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ βαθμού:
α) της Περιφέρειας Αττικής, με την εξαίρεση των Δήμων Κυθήρων και Αντικυθήρων, Πόρου, Σπετσών, Τροιζηνίας και Ύδρας,
β) των Περιφερειακών Ενοτήτων Βοιωτίας, Φωκίδας και Εύβοιας με την εξαίρεση του Δήμου Σκύρου.
Η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. αναλαμβάνει την παροχή υπηρεσιών ύδατος, ήτοι ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, στην περιοχή αρμοδιότητάς της, σύμφωνα με το παρόν.
- Η χωρική αρμοδιότητα της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. επεκτείνεται στο σύνολο των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού των Περιφερειακών Ενοτήτων Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. αναλαμβάνει την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης στην περιοχή αρμοδιότητάς της, σύμφωνα με το παρόν. Από τη γεωγραφική αρμοδιότητα της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. εξαιρείται το Επιχειρηματικό Πάρκο Θεσσαλονίκης Τύπου Α1, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 107 του ν. 5104/2024 (Α΄ 58).
Άρθρο 4
Διαδικασία ολοκλήρωσης της ειδικής διαδοχής των παρόχων υπηρεσιών ύδατος από την Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και την Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης
- Το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού των παρόχων υπηρεσιών ύδατος κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), εντός των διοικητικών ορίων των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού του άρθρου 3 του παρόντος περιέρχεται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντιστοίχως, οι οποίες καθίστανται ειδικές διάδοχοι αυτών κατά νόμο, το αργότερο εντός δώδεκα (12) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις του παρόντος και του άρθρου 5. Στη μεταβίβαση συμπεριλαμβάνονται και τυχόν πάγια περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν κατά κυριότητα στους οικείους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και χρησιμοποιούνται από τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) για την παροχή των ως άνω υπηρεσιών.
- Εντός ενός (1) μήνα από την έναρξη ισχύος του παρόντος, έκαστος πάροχος υπηρεσιών ύδατος εντός των διοικητικών ορίων των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού του άρθρου 3 αποστέλλει στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. αντίστοιχα, πλήρη φάκελο, στον οποίο εμπεριέχονται ενημερωτικό σημείωμα και τα σχετικά έγγραφα, από τα οποία προκύπτει ο βαθμός της επιχειρησιακής λειτουργίας του, ενόψει της επικείμενης μεταβίβασης των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού του στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., όπως ενδεικτικά τα στοιχεία που απαιτούνται για λήψη διαχειριστικής επάρκειας σύμφωνα με το άρθρο 12Β του ν. 4001/2011 (Α΄ 179).
- Η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., σε συνεργασία με την Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων σύμφωνα και με την από 27.6.2001 τριμερή σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, του νομικού προσώπου «Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων» και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., η οποία συνήφθη δυνάμει του άρθρου 20 του ν. 2937/2001 (Α΄ 169), αναθέτουν αμελλητί, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου τους, την παροχή υπηρεσιών οικονομικού, λειτουργικού, τεχνικού, νομικού και φορολογικού ελέγχου δέουσας επιμέλειας και την εκτίμηση των μεταβιβαζόμενων περιουσιακών στοιχείων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Για τις ανάγκες της αποτίμησης και του ελέγχου δέουσας επιμέλειας, η δραστηριότητα ύδρευσης και αποχέτευσης των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού λογίζεται ως διακριτός κλάδος δραστηριότητας.
Παράλληλα με την υποβολή της έκθεσης αποτίμησης εκάστου παρόχου κατά τις παρ. 4 και 5, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά περίπτωση, υποβάλλουν στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ., αποκλειστικά προς ενημέρωση, προσχέδιο πενταετούς επενδυτικού σχεδίου για κάθε περιοχή του άρθρου 3, το οποίο βασίζεται στα πορίσματα του ελέγχου δέουσας επιμέλειας. Το προσχέδιο αποτυπώνει την υφιστάμενη κατάσταση των υποδομών ύδρευσης, αποχέτευσης και, κατά περίπτωση, άρδευσης, τις αναγκαίες επενδύσεις ανακατασκευής, επέκτασης, αναβάθμισης και συντήρησης, καθώς και εκτίμηση του απαιτούμενου επενδυτικού κόστους ανά κατηγορία. Το προσχέδιο κοινοποιείται ταυτόχρονα στους οικείους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού της περιοχής του άρθρου 3.
Με την επιφύλαξη της παρ. 7, εντός έξι (6) μηνών από την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης της παρ. 6, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά περίπτωση, υποβάλλουν στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. το οριστικό πενταετές επενδυτικό σχέδιο για κάθε περιοχή του άρθρου 3, το οποίο περιλαμβάνει αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, ετήσιο προϋπολογισμό ανά κατηγορία επένδυσης, πηγές χρηματοδότησης και εκτίμηση των επιπτώσεων στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά περίπτωση. Το οριστικό επενδυτικό σχέδιο υποβάλλεται στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. προς έγκριση και ενσωμάτωση στο πενταετές επενδυτικό πλαίσιο της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά περίπτωση, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 35 του ν. 5037/2023. Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. αποφαίνεται επί του οριστικού επενδυτικού σχεδίου εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή του.
- Εντός προθεσμίας εννέα (9) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, συντάσσονται από τους αναδόχους του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 η έκθεση δέουσας επιμέλειας και η έκθεση αποτίμησης της αξίας του εκάστοτε παρόχου, στην οποία προσδιορίζονται η Καθαρή Παρούσα Αξία και το προτεινόμενο τίμημα καθώς και ο ισολογισμός μεταβίβασης, στον οποίο αποτυπώνεται το σύνολο του ενεργητικού και του παθητικού που μεταβιβάζονται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.. Επιπρόσθετα, εντός της έκθεσης αποτίμησης προσδιορίζονται αυτοτελώς η καθαρή παρούσα αξία και το προτεινόμενο τίμημα για τη μεταβίβαση μόνο της δραστηριότητας. Η αποτίμηση γίνεται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ρ.Α.Α.Ε.Υ.. Ο ισολογισμός μεταβίβασης αποτελεί τη βάση για την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης της παρ. 6, καθώς και για την εφαρμογή των άρθρων 11 και 12. Οι οικείοι Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού δύνανται, με απόφαση του δημοτικού τους συμβουλίου, να ορίζουν τεχνικό, οικονομικό και νομικό σύμβουλο για τη συνδρομή τους κατά τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας και αποτίμησης, στους οποίους παρέχεται πρόσβαση στα αναγκαία στοιχεία και πληροφορίες.
- Η έκθεση αποτίμησης της παρ. 4 υποβάλλεται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. προς έγκριση, η οποία αποφαίνεται επί της ορθότητας εφαρμογής της μεθοδολογίας ή της ορθότητας των στοιχείων της έκθεσης αποτίμησης εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την υποβολή της. Εάν η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. διατυπώσει εγγράφως παρατηρήσεις ή εκδώσει αρνητική απόφαση, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. υποβάλλουν αναθεωρημένη έκθεση εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της σχετικής απόφασης. Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. αποφαίνεται οριστικά επί της αναθεωρημένης έκθεσης εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την επανυποβολή της. Αν οι έλεγχοι δέουσας επιμέλειας δεν έχουν ολοκληρωθεί έγκαιρα και κατά συνέπεια δεν είναι δυνατή η οριστικοποίηση της έκθεσης αποτίμησης, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. εγκρίνει προσωρινή αποτίμηση, καθώς και τη διαδικασία καταβολής του σχετικού τιμήματος. Η απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. κοινοποιείται αμελλητί στον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού ή στη Δ.Ε.Υ.Α., στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Μετά την πάροδο ενός (1) μηνός από την κοινοποίηση στους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού της απόφασης της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. της παρ. 5, ο κατά τόπο αρμόδιος Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, με πράξη του που εκδίδεται αμελλητί, και σε κάθε περίπτωση το αργότερο δώδεκα (12) μήνες από την έναρξη ισχύος του παρόντος, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και καταχωρίζεται στη μερίδα της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο, διαπιστώνει τη συντέλεση της ειδικής εκ του νόμου διαδοχής και, με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 5, την περιέλευση της κυριότητας των πάσης φύσεως παγίων και δικτύων στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. αντιστοίχως. Με την έκδοση της πράξης του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης θεωρείται ολοκληρωμένη η διαδικασία της ειδικής διαδοχής. Η ανωτέρω διαπιστωτική πράξη μπορεί να εκδίδεται και πριν από την ολοκλήρωση του ελέγχου της παρ. 3 εφόσον υφίσταται σχετική συμφωνία μεταξύ των παρόχων, όπως προκύπτει από αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων αυτών, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 7.
- Κατ’ εξαίρεση, εφόσον για την ολοκλήρωση του τεχνικού ελέγχου απαιτείται χρόνος πέραν των δώδεκα (12) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, η μη ολοκλήρωση του ελέγχου εντός του χρόνου αυτού δεν κωλύει την κατάρτιση και έγκριση της έκθεσης αποτίμησης, ούτε την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης της παρ. 6. Στην περίπτωση του πρώτου εδαφίου, η έκθεση αποτίμησης στηρίζεται σε προσωρινά δεδομένα. Ο τεχνικός έλεγχος ολοκληρώνεται, σε κάθε περίπτωση, εντός προθεσμίας που δεν δύναται να υπερβαίνει τους τριάντα έξι (36) μήνες, οπότε η έκθεση αποτίμησης επικαιροποιείται αποκλειστικά ως προς τα στοιχεία που είχαν ληφθεί υπόψη με προσωρινά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων τυχόν υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν ή διαπιστώθηκαν μεταγενέστερα, κατά το διάστημα από τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης του ελέγχου έως την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης της παρ. 6, και δεν είχαν περιληφθεί σε αυτήν, εφόσον πιστοποιηθούν από τον συντάκτη της έκθεσης και γίνουν αποδεκτές από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ.. Στην περίπτωση αυτή, το ποσό της αποτίμησης αναπροσαρμόζεται ανάλογα και η διαφορά εγκρίνεται από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. εντός προθεσμίας ενός (1) μηνός, σύμφωνα με την παρ. 5. Ο οικείος Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού δύναται να ασκήσει το δικαίωμα της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 5 μόνο ως προς τη διαφορά της αποτιμώμενης αξίας που τυχόν προκύπτει σε σχέση με την αρχική έκθεση. Για τη διαφορά αυτή, είτε προκύπτει από την αναπροσαρμογή της αποτίμησης είτε κατόπιν εφαρμογής της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 5, το οφειλόμενο τίμημα προσαρμόζεται αντιστοίχως και κάθε μέρος δικαιούται να απαιτήσει από το έτερο μέρος την καταβολή ή απόδοση του αντίστοιχου χρηματικού ποσού.
- Οι Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και οι Δ.Ε.Υ.Α. του άρθρου 3 παρέχουν στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, και στους συμβούλους τους πλήρη και απρόσκοπτη πρόσβαση σε κάθε αναγκαίο στοιχείο, αρχείο και εγκατάσταση για την ολοκλήρωση του ελέγχου δέουσας επιμέλειας. Η έλλειψη στοιχείων δεν κωλύει την ολοκλήρωση της έκθεσης αποτίμησης. Στην περίπτωση αυτή, η αποτίμηση διενεργείται βάσει των διαθέσιμων στοιχείων της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. ή των πλέον πρόσφατων δημοσιευμένων οικονομικών καταστάσεων.
Άρθρο 5
Δυνατότητα διατήρησης κυριότητας και δικαστικού προσδιορισμού της αξίας του μεταβιβαζόμενου ενεργητικού και παθητικού
- Με πράξη του δημοτικού συμβουλίου των οικείων Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, της προθεσμίας του ενός (1) μηνός του πρώτου εδαφίου της παρ. 6 του άρθρου 4, η οποία κοινοποιείται αμελλητί στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ., στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στον Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, αποφασίζονται:
α) Η μη μεταβίβαση της κυριότητας των πάγιων περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με την παροχή υπηρεσιών ύδατος. Στην περίπτωση αυτή, για τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, εφαρμόζονται η παρ. 3 του άρθρου 11 και η παρ. 1 του άρθρου 12, ενώ για τη δραστηριότητα καταβάλλεται το αντάλλαγμα που προβλέπεται στην έκθεση αποτίμησης,
β) η άσκηση ενδίκων βοηθημάτων αποκλειστικά για τον δικαστικό προσδιορισμό της αξίας του μεταβιβαζόμενου ενεργητικού και παθητικού, συμπεριλαμβανομένης της δραστηριότητας παροχής υπηρεσιών ύδρευσης. Για τον δικαστικό προσδιορισμό της αξίας του μεταβιβαζόμενου ενεργητικού και παθητικού εφαρμόζεται αναλογικά το Κεφάλαιο Δ΄ του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (Κ.Α.Α.Α., ν. 2882/2001, Α΄ 17), περί της διαδικασίας προσδιορισμού αποζημίωσης. Αν η δικαστικώς καθορισθείσα αποζημίωση υπερβαίνει την αποτιμηθείσα αξία που εγκρίθηκε σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 4, η προκύπτουσα διαφορά καταβάλλεται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. προς τον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού.
- Στην περίπτωση της λήψης απόφασης από Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1, ο οικείος Ο.Τ.Α. διαπραγματεύεται με την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε και την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντιστοίχως, ελεύθερα το αντάλλαγμα της μεταβίβασης των παγίων. Σε κάθε περίπτωση, ο Ο.Τ.Α. α’ βαθμού δικαιούται να ζητήσει την αμελλητί κήρυξη, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, ως προς την κυριότητα των πάγιων περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 7Α του Κ.Α.Α.Α. υπέρ και δαπάναις της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά περίπτωση. Καθ’ όλο το διάστημα, κατά το οποίο έχει μεταφερθεί η δραστηριότητα, αλλά δεν έχει μεταβιβαστεί η κυριότητα επί των παγίων, ούτε έχει υπάρξει συμφωνημένο αντάλλαγμα για τη χρήση τους, καταβάλλεται προς τους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού για τη χρήση των παγίων το αντάλλαγμα χρήσης που προβλέπεται στην έκθεση αποτίμησης, όπως αυτή εγκρίνεται από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ..
- Η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, κατόπιν απόφασης του διοικητικού τους συμβουλίου, δύνανται να αποφασίσουν την άσκηση ενδίκων βοηθημάτων για τον δικαστικό προσδιορισμό της αξίας του μεταβιβαζόμενου ενεργητικού και παθητικού με τη διαδικασία της περ. β) της παρ. 1. Αν η αποζημίωση που καθορίζεται δικαστικώς υπολείπεται της αποτίμησης που εγκρίθηκε σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 4, η προκύπτουσα διαφορά καταβάλλεται από τον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού προς την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα.
Άρθρο 6
Μεταφορά της αρμοδιότητας διαχείρισης του δικτύου ομβρίων υδάτων στην Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και στην Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης
Κατ’ εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 5 του ν. 4972/2022 (Α΄ 181), καθώς και της παρ. 1β του άρθρου 8 του ν. 3481/2006 (Α΄ 162), η αρμοδιότητα διαχείρισης του δικτύου ομβρίων υδάτων περιέρχεται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. για το σύνολο των περιοχών αρμοδιότητάς τους, με σύμβαση παροχής δημόσιας υπηρεσίας, που συνάπτουν με το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο εκπροσωπείται από τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, και στην οποία καθορίζονται το αντικείμενο, οι όροι παροχής της δημόσιας υπηρεσίας και η αμοιβή της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε, αντίστοιχα. Εξαιρείται ο καθαρισμός των φρεατίων ομβρίων υδάτων, ο οποίος παραμένει ή περιέρχεται στην αρμοδιότητα των οικείων Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού.
Άρθρο 7
Οικειοθελής μεταφορά της υπηρεσίας ύδατος των δήμων στην Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και στην Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης
- Κάθε πάροχος υπηρεσιών ύδατος που βρίσκεται σε περιοχή γεωγραφικά όμορη με τις περιοχές αρμοδιότητας της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. ή που υδρεύεται από υδροδοτικό σύστημα ενιαίο με εκείνο της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε δύναται, κατόπιν σύμβασης με την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., να μεταβιβάσει την κυριότητα των πάγιων περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με την παροχή υπηρεσιών ύδατος στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. και τη συνακόλουθη αρμοδιότητα παροχής των υπηρεσιών ύδρευσης ή αποχέτευσης ή άρδευσης προς τους καταναλωτές του εν λόγω Ο.Τ.Α., σύμφωνα με την οικεία σύμβαση. Στη σύμβαση δύναται να περιλαμβάνονται και οι υπηρεσίες άρδευσης. To τεχνικό και εξειδικευμένο προσωπικό που απασχολείται στις υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης των ανωτέρω Ο.Τ.Α. ή των οικείων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) δύναται να μεταφέρεται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, με την ίδια σχέση εργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 13. Ο αρμόδιος Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης διαπιστώνει με πράξη του, που καταχωρίζεται στη μερίδα της αντίστοιχης εταιρείας στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο, τη συντέλεση της ειδικής εκ του νόμου διαδοχής σύμφωνα με τους όρους της σχετικής σύμβασης και την περιέλευση της κυριότητας των πάσης φύσεως παγίων και δικτύων στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε..
- Αναφορικά με την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. ισχύουν και τα αναφερόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 6 της από 27.6.2001 τριμερούς σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, του νομικού προσώπου «Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων» και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης από την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., η οποία συνήφθη δυνάμει του άρθρου 20 του ν. 2937/2001 (Α΄ 169).
- Ως προς την Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων δύνανται να μεταβιβάζονται τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, όπως προβλέπει η ανωτέρω από 27.6.2001 τριμερής σύμβαση.
- Εφόσον ο ενδιαφερόμενος Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού της παρ. 1, εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος. λάβει, με απόλυτη πλειοψηφία των μελών του δημοτικού συμβουλίου του, απόφαση για την περιέλευση κατά κυριότητα του δικτύου του στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. και την ανάληψη από αυτήν της υποχρέωσης παροχής των υπηρεσιών ύδατος, τυχόν οφειλή της οικείας Δ.Ε.Υ.Α. προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, επιδοτείται σύμφωνα με το πέμπτο και το έκτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 274 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026, Α΄ 103). Η επιδότηση καταβάλλεται εντός ενός (1) μηνός από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης με την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε..
- Η διαδικασία της παρ. 1 δύναται να εφαρμόζεται και για οποιονδήποτε άλλο πάροχο που δεν πληροί τις γεωγραφικές προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου αυτής, κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., η οποία διατυπώνεται στη βάση της ενίσχυσης της διαχειριστικής επάρκειας των οικείων Δ.Ε.Υ.Α. και της βελτίωσης του επιπέδου παρεχομένων υπηρεσιών.
Άρθρο 8
Ειδική διαδοχή και οικειοθελής μεταφορά στην Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και την Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης των υπηρεσιών ύδατος που ασκούνται από φορείς λειτουργίας ιδιωτικών δικτύων
Τα άρθρα 3, 4, η περ. β) της παρ. 1 και η παρ. 2 του άρθρου 5 και το άρθρο 7 εφαρμόζονται αναλογικά και σε επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες ύδατος και είναι φορείς λειτουργίας ιδιωτικών δικτύων, τα οποία ευρίσκονται εντός των περιοχών ευθύνης της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε..
Άρθρο 9
Ρυθμίσεις για τη μεταβίβαση του συνόλου του ενεργητικού και του παθητικού των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης και τη μεταφορά της αρμοδιότητας παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης στην Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και στην Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης
- Σε περιπτώσεις μεταβίβασης του συνόλου του ενεργητικού και του παθητικού ενός παρόχου υπηρεσιών ύδατος στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. σύμφωνα με το άρθρο 4, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, καθίσταται ειδική εκ του νόμου διάδοχος και η κυριότητα των παγίων περιουσιακών στοιχείων του παρόχου που συνδέονται με την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, καθώς και το σύνολο των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού που συνδέονται με την παροχή υπηρεσιών ύδατος, αποχέτευσης και άρδευσης, περιέρχονται σε αυτή. Η περιέλευση αυτή, καθώς και η μεταφορά των πάσης φύσεως δικαιωμάτων, υποχρεώσεων και απαιτήσεων, συντελείται αυτοδικαίως και ατελώς, χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε φόρου, ψηφιακού τέλους συναλλαγής, εισφοράς, δικαιώματος ή άλλης επιβάρυνσης υπέρ του Δημοσίου ή οποιουδήποτε τρίτου, συμπεριλαμβανομένων των φόρων μεταβίβασης ακινήτων, των τελών μεταγραφής και των δικαιωμάτων των υποθηκοφυλάκων ή κτηματολογικών γραφείων. Αναφορικά με την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. ισχύουν και τα αναφερόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 6 της από 27.6.2001 τριμερούς σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, της Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης από την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., η οποία συνάφθηκε δυνάμει του άρθρου 20 του ν. 2937/2001 (Α΄ 169). Ως προς την Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων δύνανται να μεταβιβάζονται τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, όπως προβλέπει η ανωτέρω από 27.6.2001 τριμερής σύμβαση.
- Η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., μετά την έκδοση των οικείων διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 6 του άρθρου 4 ή της παρ. 1 του άρθρου 7, συνεχίζουν, ως ειδικές διάδοχοι των παρόχων, την εκτέλεση πάσης φύσεως συμβάσεων έργων, προμηθειών, υπηρεσιών και κάθε είδους χρηματοδοτικού προγράμματος, εθνικού, ευρωπαϊκού ή διεθνούς, των οποίων οι αρμοδιότητες περιέρχονται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε..
- Αν οι μεταβιβάζοντες πάροχοι έχουν συνάψει δάνεια για την κάλυψη της ιδίας συμμετοχής τους σε έργα συγχρηματοδοτούμενα ή επιδοτούμενα από φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), ο φορέας χρηματοδότησης εξακολουθεί, μετά την ολοκλήρωση της μεταβίβασης, να καταβάλει το αναλογούν ποσό επιδότησης στον οικείο οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ βαθμού ως ίδιο πόρο αυτού, ανεξαρτήτως της μεταβίβασης των υποδομών κατά το παρόν. Τα δάνεια αυτά λαμβάνονται υπόψη πλήρως ως υποχρεώσεις κατά την αποτίμηση της αξίας του παρόχου σύμφωνα με τις παρ. 1 και 5 του άρθρου 4.
- Σε περιοχές που περιέρχονται στη γεωγραφική αρμοδιότητα της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., σύμφωνα με τα άρθρα 3 έως 5, οι εκκρεμείς δίκες σχετικά με την παροχή υπηρεσιών ύδατος, στις οποίες διάδικο μέρος είναι Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, συνεχίζονται από αυτούς. Εφόσον διάδικο μέρος είναι Δ.Ε.Υ.Α., της οποίας το σύνολο του ενεργητικού και του παθητικού έχει μεταβιβαστεί, δυνάμει των άρθρων 3 έως 5, στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται από τον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού. Στις δίκες που εκκινούν μετά την επέκταση της γεωγραφικής αρμοδιότητας της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ., σύμφωνα με τα άρθρα 3 έως 5, εφόσον αντικείμενο είναι η παροχή υπηρεσιών ύδατος σε χρόνο προγενέστερο της επέκτασης, διάδικο μέρος είναι ο οικείος Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. δύνανται, κατά την κρίση τους, να παρεμβαίνουν υπέρ των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, κατόπιν άσκησης προσεπίκλησης ή ανακοίνωσης δίκης. Οι οικονομικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από τις ανωτέρω δίκες, για πράξεις ή παραλείψεις κατά το χρονικό διάστημα πριν από τη μεταβίβαση του συνόλου του ενεργητικού και του παθητικού, βαρύνουν τον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού.
Άρθρο 10
Ειδικός Συντονιστής και Συμβουλευτικό Συμβούλιο Συντονιστών
- Μετά την έκδοση των οικείων διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 6 του άρθρου 4 και της παρ. 1 του άρθρου 7, κάθε Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού των Περιφερειακών Ενοτήτων Βοιωτίας, Φωκίδας, Εύβοιας, Χαλκιδικής, ο Δήμος Βόλβης, ο Δήμος Λαγκαδά και κάθε Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού του άρθρου 7 στην περιοχή των οποίων οι αρμοδιότητες ύδρευσης και αποχέτευσης μεταφέρονται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., ορίζει, με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, έναν (1) ειδικό συντονιστή με θητεία τριών (3) ετών που δύναται να παραταθεί για τρία (3) επιπλέον έτη. Στον ειδικό συντονιστή κοινοποιούνται οι αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου (Δ.Σ.), προκειμένου να λαμβάνει γνώση για τα θέματα που αφορούν τον Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, ιδίως την τιμολογιακή πολιτική και τον προγραμματισμό των έργων υποδομής στην περιοχή του Ο.Τ.Α.. Ο ειδικός συντονιστής λειτουργεί ως σύνδεσμος της εταιρείας με τον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, ενημερώνει την εκάστοτε εταιρεία για όλα τα θέματα ύδρευσης και αποχέτευσης του Ο.Τ.Α., ζητά από τον Πρόεδρο του Δ.Σ. την εισαγωγή στην ημερήσια διάταξη του Δ.Σ. της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, θεμάτων που αφορούν στη γεωγραφική περιοχή του Ο.Τ.Α. και ενημερώνει, αντίστοιχα, το Δημοτικό Συμβούλιο του Ο.Τ.Α. για τα θέματα που σχετίζονται με την άσκηση των αρμοδιοτήτων της εταιρείας στην περιοχή του.
- Ο ειδικός συντονιστής της παρ. 1 λαμβάνει μηνιαία αποζημίωση από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., ίση με χίλια (1.000) ευρώ, το ύψος της οποίας δύναται να αναπροσαρμόζεται με την απόφαση της παρ. 4 του άρθρου 32.
- Συστήνεται Συμβουλευτικό Συμβούλιο Συντονιστών στο οποίο μετέχουν οι ειδικοί συντονιστές της παρ. 1. Το Συμβουλευτικό Συμβούλιο συντονιστών αποτελεί όργανο θεσμικού διαλόγου μεταξύ των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και των εταιρειών Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. και έχει ως αποστολή:
α) τον συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών για την παροχή υπηρεσιών ύδατος στις περιοχές αρμοδιότητάς τους,
β) τη διατύπωση μη δεσμευτικών εισηγήσεων προς τα διοικητικά συμβούλια των εταιρειών για θέματα στρατηγικού σχεδιασμού, προγραμματισμού και προτεραιοποίησης έργων υποδομής και
γ) την υποβοήθηση της διασφάλισης της καθολικής, ποιοτικής και οικονομικά προσιτής παροχής υπηρεσιών ύδατος, σύμφωνα με το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο και τις αποφάσεις της Ρ.Α.Α.Ε.Υ..
Άρθρο 11
Μεταβίβαση παγίων στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ βαθμού στις περιοχές επέκτασης της αρμοδιότητας της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης
- Σε περίπτωση χρήσης της δυνατότητας εξαίρεσης από τη μεταβίβαση της κυριότητας των πάγιων του παρόχου σύμφωνα με τη διαδικασία της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 5, οι υφιστάμενες Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) των οικείων δήμων, που έχουν ως αντικείμενο τις δραστηριότητες ύδρευσης και αποχέτευσης, καταργούνται αυτοδικαίως, όπως διαπιστώνεται με την απόφαση του πρώτου εδαφίου της παρ. 8 του άρθρου 3. Με την κατάργηση αυτή, το σύνολο των πάγιων περιουσιακών στοιχείων, δικτύων και εγκαταστάσεων που εξυπηρετούν τις ανωτέρω δραστηριότητες περιέρχεται, κατά πλήρη κυριότητα, στον οικείο Δήμο, χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε τιμήματος, φόρου, τέλους ή άλλης επιβάρυνσης. Στον οικείο δήμο περιέρχονται, επίσης, οι αναπόσβεστες επιχορηγήσεις και τα τυχόν δάνεια που έχουν γεννηθεί μέχρι τον χρόνο ολοκλήρωσης της μετάβασης, όπως αυτός διαπιστώνεται με την πράξη της παρ. 6 του άρθρου 4, που αφορούν τα ως άνω πάγια περιουσιακά στοιχεία που περιέρχονται στον οικείο δήμο. Τα υπόλοιπα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού των Δ.Ε.Υ.Α. και της δραστηριότητας ύδρευσης και αποχέτευσης των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ βαθμού περιέρχονται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε..
- Στην περιουσία του οικείου Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού ανήκουν:
α) τα εκτελεσθέντα και υπό έγκριση έργα, καθώς και οι εγκεκριμένες ή υπό έγκριση, μελέτες, που αφορούν προγραμματιζόμενα έργα ύδρευσης και αποχέτευσης, αν η χρηματοδότηση αυτών γίνεται από τον οικείο Ο.Τ.Α.,
β) τα πάγια στοιχεία που δημιουργήθηκαν ή δημιουργούνται από τα έργα ύδρευσης και αποχέτευσης, αν η χρηματοδότηση αυτών γίνεται από τον οικείο Ο.Τ.Α..
- Με απόφαση του οικείου Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, η οποία λαμβάνεται πριν από την επέκταση της αρμοδιότητας της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., σύμφωνα με τα άρθρα 3 έως 5, καθορίζονται τα εκτελούμενα έργα, μελέτες, προμήθειες και υπηρεσίες των Ο.Τ.Α. που εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της δραστηριότητας παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, οι φορείς ή οι μονάδες υλοποίησης αυτών, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την ομαλή εκτέλεση και ολοκλήρωσή τους.
- Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες, κατ’ εφαρμογή της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 5, τα πάγια περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιούνται για την παροχή υπηρεσιών ύδατος παραμένουν στην κυριότητα του οικείου Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. αποκτά, εκ του νόμου, δικαίωμα χρήσης, διαχείρισης, εκμετάλλευσης, συντήρησης και επισκευής των υποδομών για την παροχή των σχετικών υπηρεσιών, έναντι ανταλλάγματος που ορίζεται με τη διαδικασία των άρθρων 3 έως 5. Το δικαίωμα αυτό εκτείνεται σε όλες τις υποδομές για την παροχή υπηρεσιών ύδατος ή αποχέτευσης, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των δικτύων, εγκαταστάσεων και συνοδευτικών έργων, καθώς και επί κάθε άλλου πάγιου στοιχείου που, κατά τον προορισμό του, εξυπηρετεί την παροχή των ανωτέρω υπηρεσιών.
- Κατά τη διαμόρφωση των τιμολογίων είναι δυνατόν να προβλέπεται ότι μέρος της τιμολόγησης αφορά στη χρήση των υποδομών που ανήκουν κατά κυριότητα στον Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, ανάλογα με την αναπόσβεστη αξία τους, το οποίο αποδίδεται σε αυτόν, αν δεν έχει συμπεριληφθεί στον υπολογισμό της καθαρής παρούσας αξίας που λαμβάνεται υπόψη κατά την αποτίμηση του άρθρου 3.
- Τα δίκτυα και οι υποδομές που κατασκευάζονται ή αντικαθίστανται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. περιέρχονται αυτοδικαίως στην κυριότητά τους, με την επιφύλαξη του τέταρτου εδαφίου της παρ. 1.
Άρθρο 12
Είσπραξη οφειλών στις περιοχές αρμοδιότητας της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης και διακανονισμός ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
- Στην περίπτωση κατά την οποία, σύμφωνα με τα άρθρα 3 έως 5, το σύνολο του ενεργητικού και του παθητικού παρόχου υπηρεσιών ύδατος, συμπεριλαμβανομένων Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) ή δημοτικής υπηρεσίας ύδρευσης και αποχέτευσης, μεταβιβάζεται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., τα ταμειακά διαθέσιμα και τα υπόλοιπα λογαριασμών κάθε είδους του παρόχου, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των καταθέσεων σε πιστωτικά ιδρύματα και των λογαριασμών ταμείου, περιέρχονται αυτοδικαίως στην αντίστοιχη εταιρεία και χρησιμοποιούνται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων και εν γένει μεταβιβαζόμενων οφειλών του παρόχου προς τρίτους, που συνδέονται με την παροχή υπηρεσιών ύδατος, αποχέτευσης και άρδευσης και αποτυπώνονται στον ισολογισμό μεταβίβασης.
- Μετά την ολοκλήρωση της εξόφλησης των υποχρεώσεων της παρ. 1, εναπομένοντα ποσά χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση έργων και δράσεων ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης εντός της γεωγραφικής περιοχής στην οποία παρείχε υπηρεσίες ο πάροχος, σύμφωνα με πρόγραμμα επενδύσεων που καταρτίζεται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες του οικείου οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ βαθμού.
- Οι απαιτήσεις του παρόχου υπηρεσιών ύδατος κατά τρίτων, που απορρέουν από την παροχή υπηρεσιών ύδατος εντός της περιοχής αρμοδιότητάς του και περιλαμβάνονται στον ισολογισμό μεταβίβασης, περιέρχονται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά το μέρος που αντιστοιχεί στις αρμοδιότητες που μεταβιβάζονται σε αυτές, οι οποίες υπεισέρχονται στα σχετικά δικαιώματα ως ειδικές εκ του νόμου διάδοχοι.
- Οι υποχρεώσεις του παρόχου υπηρεσιών ύδατος προς τρίτους, που συνδέονται με την παροχή υπηρεσιών ύδατος, αποχέτευσης και άρδευσης, όπως ειδικότερα προσδιορίζονται στον ισολογισμό μεταβίβασης, περιέρχονται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά το μέρος που αντιστοιχεί στις αρμοδιότητες που μεταβιβάζονται σε αυτές, οι οποίες τις αναλαμβάνουν ως ειδικές εκ του νόμου διάδοχοι, με την επιφύλαξη του άρθρου 11 για τις οικονομικές συνέπειες εκκρεμών δικών. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του παρόχου προς την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. συμψηφίζονται με τις απαιτήσεις του παρόχου υπηρεσιών ύδατος που μεταβιβάζονται σε αυτές, σύμφωνα με τον ισολογισμό μεταβίβασης.
- Εφόσον από την έκθεση αποτίμησης, όπως αυτή εγκρίνεται από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. σύμφωνα με το άρθρο 4, προκύπτει αρνητική Καθαρή Παρούσα Αξία, το αντίστοιχο ποσό βαρύνει τον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού.
- Η βεβαίωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών των τρίτων προς τους παρόχους υπηρεσιών ύδατος, διενεργείται σύμφωνα με τους οικείους κανονισμούς λειτουργίας του δικτύου ύδρευσης και την πολιτική εισπράξεων των Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., από την αρμόδια υπηρεσία αυτών.
Άρθρο 13
Σύσταση Γενικών Διευθύνσεων στην Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης
Εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, συστήνεται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. Γενική Διεύθυνση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Στερεάς Ελλάδας με έδρα τη Χαλκίδα, η οποία αποτελείται από τρεις (3) Διευθύνσεις με χωρική αρμοδιότητα την Περιφερειακή Ενότητα (Π.Ε.) Βοιωτίας, την Π.Ε. Εύβοιας και την Π.Ε. Φωκίδας, αντίστοιχα, καθώς και Γενική Διεύθυνση Άρδευσης με έδρα τη Λιβαδειά. Κατ’ ελάχιστον, σε κάθε πρωτεύουσα δήμου των Π.Ε. του πρώτου εδαφίου η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. συστήνει τμήμα παροχής υπηρεσιών ύδατος.
Άρθρο 14
Μεταφερόμενο προσωπικό στην Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και την Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης
- Στις περιοχές που περιέρχονται στην αρμοδιότητα της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., το προσωπικό που υπηρετεί με οποιαδήποτε σχέση εργασίας στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), μεταφέρεται αυτοδικαίως, με την ίδια σχέση εργασίας, στη Γενική Διεύθυνση του άρθρου 13 ή σε άλλες υπηρεσιακές μονάδες που συστήνει η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. αντίστοιχα, και τοποθετείται σε τμήμα αντίστοιχο με τον φορέα προέλευσής του.
- Το οικείο Δημοτικό Συμβουλίου προτείνει προς την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. ποιοι υπάλληλοι από το προσωπικό που υπηρετεί με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου και ορισμένου χρόνου στις υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ βαθμού, των οποίων οι σχετικές αρμοδιότητες περιέρχονται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., μεταφέρονται με την ίδια σχέση εργασίας, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα. Με απόφαση του Δ.Σ. της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, εγκρίνεται εν όλω ή εν μέρει η μεταφορά των υπαλλήλων και ακολούθως εκδίδεται σχετική απόφαση από τον Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
- Το οικείο Δημοτικό Συμβούλιο προτείνει προς την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. ποιοι υπάλληλοι από το μόνιμο προσωπικό των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, των οποίων οι σχετικές αρμοδιότητες μεταφέρονται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αποσπώνται, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, για δύο (2) έτη, στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, οι οποίες, κατά περίπτωση, αναλαμβάνουν τη μισθοδοσία τους. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, εγκρίνεται εν όλω ή εν μέρει η απόσπαση των υπαλλήλων και ακολούθως εκδίδεται απόφαση απόσπασης από τον Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Η απόσπαση των υπαλλήλων αίρεται με απόφαση του Δ.Σ. της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, αν έχουν καλυφθεί οι υπηρεσιακές ανάγκες με πρόσληψη προσωπικού ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου αντίστοιχης κατηγορίας και ίδιου ή παρεμφερούς κλάδου. Κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης διάταξης, οι αποσπάσεις της παρούσας δύναται να παραταθούν για πέντε (5) έτη από την έναρξη ισχύος του παρόντος, με απόφαση του αρμόδιου οργάνου της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά περίπτωση, κατόπιν αίτησης του υπαλλήλου.
- Το οικείο Δημοτικό Συμβούλιο προτείνει προς την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. ποιοι υπάλληλοι από το προσωπικό που υπηρετεί με μετακίνηση από τον Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, δυνάμει του άρθρου 15 του ν. 4257/2014 (Α΄ 93), σε υφιστάμενη Δ.Ε.Υ.Α., της οποίας οι σχετικές αρμοδιότητες μεταφέρονται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., συνεχίζουν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, μέχρι τη λήξη της διάρκειας της μετακίνησης και σε κάθε περίπτωση έως δύο (2) έτη από τη μετακίνησή τους. Με απόφαση του Δ.Σ. της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, εγκρίνεται εν όλω ή εν μέρει η απόφαση του πρώτου εδαφίου και ακολούθως εκδίδεται απόφαση μετακίνησης από τον Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Μετά τη λήξη της μετακίνησης, ή αν δεν εγκριθεί η συνέχιση της μετακίνησης σύμφωνα με το πρώτο και το δεύτερο εδάφιο, το εν λόγω προσωπικό επιστρέφει στον Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, στον οποίο εδρεύει η Δ.Ε.Υ.Α., ο οποίος αποτελεί τον φορέα προέλευσης. Κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης διάταξης, οι μετακινήσεις της παρούσας δύναται να παραταθούν για τρία (3) έτη από την έναρξη ισχύος του παρόντος, με απόφαση του αρμόδιου για τον διορισμό οργάνου, κατόπιν αίτησης του υπαλλήλου.
- Το πάσης φύσης προσωπικό που απασχολείται στην εκτέλεση συμβάσεων και προγραμμάτων της παρ. 2 του άρθρου 9 και υπάγεται στο παρόν, συνεχίζει να απασχολείται στον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, με την ίδια σχέση εργασίας, μέχρι την ολοκλήρωση αυτών, οπότε και εφαρμόζονται το άρθρο 13 και οι παρ. 1 έως 3 του παρόντος.
- Μετά την έκδοση εκάστης διαπιστωτικής πράξης της παρ. 6 του άρθρου 4, περί μεταφοράς στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης των οικείων O.T.A. α΄ βαθμού, το εκάστοτε Δ.Σ., με απόφασή του, τοποθετεί και κατατάσσει ανά κατηγορία και κλάδο ή ειδικότητα, με βάση τα τυπικά τους προσόντα, το προσωπικό των παρ. 1 έως 3 σε θέσεις αντίστοιχες με αυτές που κατείχαν στους φορείς προέλευσης και τους αναθέτει τα καθήκοντα που εκπλήρωναν στους φορείς προέλευσης.
- Το μόνιμο προσωπικό της παρ. 3 εξακολουθεί να υπάγεται στο Μέρος Α΄ του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ν. 3584/2007, Α΄ 143).
- Το προσωπικό του παρόντος έχει τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις με το προσωπικό της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε, κατά το χρονικό διάστημα που υπηρετεί στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα.
- Ο τόπος εργασίας των μεταφερόμενων ή αποσπώμενων υπαλλήλων παραμένει εντός των ορίων της Περιφερειακής Ενότητας στην οποία εργάζονταν πριν από την απορρόφηση με εξαίρεση την περίπτωση συναίνεσης του υπαλλήλου.
- Ειδικά για τους υπαλλήλους που υπηρετούν στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, ο τόπος εργασίας τους παραμένει εντός των ορίων της Περιφέρειας Αττικής.
- Οι μεταφορές, αποσπάσεις και μετακινήσεις προσωπικού του παρόντος αφορούν αποκλειστικά προσωπικό που υπηρετούσε στις οικείες Δ.Ε.Υ.Α. ή στις υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού κατά την 8η Ιουλίου 2026. Προσωπικό που μετακινήθηκε στις ανωτέρω υπηρεσίες μετά την ημερομηνία αυτή δεν εμπίπτει στις ρυθμίσεις του παρόντος και παραμένει στην οργανική και μισθολογική ευθύνη του οικείου Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού ή του φορέα προέλευσής του.
- Με την έκδοση της πράξης της παρ. 6 του άρθρου 4, αίρονται αυτοδικαίως τυχόν υφιστάμενες αποσπάσεις από και προς Δ.Ε.Υ.Α.. Οι πάσης φύσεως υπάλληλοι Δ.Ε.Υ.Α. των οποίων η απόσπαση αίρεται, επιστρέφουν στον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού με την ίδια σχέση εργασίας.
- Το προσωπικό που υπηρετεί με οποιαδήποτε σχέση εργασίας σε επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες ύδρευσης και αποτελούν φορείς λειτουργίας ιδιωτικών δικτύων που περιέρχονται στην αρμοδιότητα της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. σύμφωνα με το άρθρο 8, μεταφέρεται αυτοδικαίως στις αντίστοιχες εταιρείες με την ίδια σχέση εργασίας.
Άρθρο 15
Συμμετοχή εκπροσώπου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Στερεάς Ελλάδας στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης
Ένα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. υποδεικνύεται, ένα (1) έτος από την έναρξη ισχύος του παρόντος και εντεύθεν, από την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Στερεάς Ελλάδας και εκλέγεται από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., σύμφωνα με την περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 11 του Καταστατικού της.
Άρθρο 16
Μεταφορά αρμοδιοτήτων των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων και υπηρεσιών άρδευσης του πρώην Οργανισμού Κωπαΐδας στην Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και στην Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης
- Η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ασκεί το σύνολο των αρμοδιοτήτων που ασκεί κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, ως καθολικός διάδοχος του Οργανισμού Κωπαΐδας για θέματα εγγειοβελτιωτικών έργων και Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (Ο.Ε.Β.) με βάση την υπ’ αρ. 4.2.4.3 αρμοδιότητα του Παραρτήματος «ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ» του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026, Α΄ 103) και σύμφωνα με την υπ’ αρ. 3252/99092/22.9.2017 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Αρμοδιότητες που ασκούν οι Περιφέρειες για θέματα εγγειοβελτιωτικών έργων και Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων και καθορισμός περιπτώσεων για τις οποίες γνωμοδοτούν τα Περιφερειακά Γνωμοδοτικά Συμβούλια Εγγειοβελτιωτικών Έργων» (Β΄ 3452). Για την ανάληψη και άσκηση των αρμοδιοτήτων αυτών εφαρμόζονται αναλογικά τα άρθρα 3 έως 5.
- Στις περιοχές του άρθρου 3 στις οποίες, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, οι αρμοδιότητες άρδευσης ασκούνται από Γενικούς ή Τοπικούς Ο.Ε.Β., οι αρμοδιότητες αυτές αναλαμβάνονται, κατά περίπτωση, από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., σύμφωνα με τον παρόντα, εκτός αν οι οικείοι Ο.Ε.Β. αποφασίσουν την εξαίρεσή τους από τη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων αυτών, με απόφαση των αρμόδιων οργάνων που λαμβάνεται εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Η απόφαση αυτή λαμβάνεται: α) στην περίπτωση του Τοπικού Ο.Ε.Β. (Τ.Ο.Ε.Β.), από τη γενική συνέλευση του οικείου Τ.Ο.Ε.Β. με απλή πλειοψηφία των ψήφων των μελών που εκπροσωπούνται σε αυτή, εκτός αν από ειδικότερες διατάξεις προβλέπεται αυξημένη απαρτία ή πλειοψηφία, και β) στην περίπτωση του Γενικού Ο.Ε.Β. (Γ.Ο.Ε.Β.), με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του, που λαμβάνεται με απόλυτη πλειοψηφία των μελών του. Αν δεν ληφθεί απόφαση εξαίρεσης εντός της ως άνω προθεσμίας, εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 4 ως προς την αποτίμηση της αξίας του παρόχου, χωρίς δυνατότητα εφαρμογής της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 5, και η διαδικασία ολοκληρώνεται με την κατάργηση του οικείου Ο.Ε.Β., χωρίς δυνατότητα διατήρησης των αρδευτικών δικτύων ή έργων σε άλλον φορέα. Τυχόν οικονομικό αντάλλαγμα που προκύπτει στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής καταβάλλεται στους δικαιούχους ιδιοκτήτες, κατά λόγο της μερίδας συμμετοχής που τους αναλογεί.
- Η ανωτέρω διαδικασία μεταφοράς αρμοδιοτήτων σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 ολοκληρώνεται το αργότερο εντός ενός (1) έτους με την επιφύλαξη της κοινής απόφασης της παρ. 7 του άρθρου 37. Η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. ασκούν το σύνολο των αρμοδιοτήτων των Ο.Ε.Β. του άρθρου 14 του ν. 3881/1958 (Α΄ 181) και, για τον σκοπό αυτό, διαθέτουν τους πόρους του άρθρου 15 του ίδιου νόμου. Όπου στον ν. 3881/1958 αναφέρονται οι Ο.Ε.Β., για τις Περιφερειακές Ενότητες της Βοιωτίας, της Φωκίδας και της Εύβοιας, νοείται η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε..
- Τα ταμειακά διαθέσιμα κάθε Ο.Ε.Β. της παρ. 2 χρησιμοποιούνται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. αποκλειστικά για τον έλεγχο, τη συντήρηση και τη λειτουργία των εγγειοβελτιωτικών έργων και του δικτύου άρδευσης ευθύνης του συγκεκριμένου Ο.Ε.Β.. Η ανάληψη ή η συνέχιση τυχόν εκτελούμενων χρηματοδοτούμενων ή συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ή έργων ή υπηρεσιών από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους ή διεθνείς οργανισμούς συνεχίζουν να εκτελούνται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., υπό καθεστώς καθολικής διαδοχής ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί. Στις υποχρεώσεις και στα δικαιώματα αυτά συμπεριλαμβάνονται και όσα απορρέουν από συμβάσεις έργου μέχρι τη λήξη τους. Οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου του προσωπικού που απασχολείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων αυτών, ανανεώνονται από τον καθολικό διάδοχο, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4765/2021 (Α΄ 6).
- Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, μεταφέρεται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. και καθίσταται προσωπικό της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου και ορισμένου χρόνου που απασχολούνταν στους Ο.Ε.Β. Στην περίπτωση του προσωπικού αορίστου χρόνου, αυτό κατατάσσεται σε αντίστοιχες με αυτές που, ήδη, κατείχε, ανά κατηγορία και κλάδο ή ειδικότητα, προσωποπαγείς θέσεις, οι οποίες συστήνονται αυτοδικαίως, με βάση τα τυπικά τους προσόντα. Για τις θέσεις αυτές εκδίδεται απόφαση του Δ.Σ. της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά περίπτωση, η οποία επέχει θέση διαπιστωτικής πράξης και ισχύει από την έκδοση της απόφασης της παρ. 1 για όλες τις έννομες συνέπειες. Ο χρόνος προϋπηρεσίας των μεταφερόμενων υπαλλήλων αναγνωρίζεται για όλες τις υπηρεσιακές και μισθολογικές συνέπειες σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176) και το υπαλληλικό καθεστώς τους επιλέγεται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 3408/2005 (Α΄ 272). Σε περίπτωση λύσης ή με οποιονδήποτε τρόπο κατάργησης της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., το προσωπικό, που συνδέεται με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, μεταφέρεται, με το ίδιο εργασιακό καθεστώς, σε υπηρεσίες του Ο.Τ.Α. β΄ βαθμού στη γεωγραφική αρμοδιότητα του οποίου υπαγόταν ο Ο.Ε.Β. κατά τον χρόνο μεταφοράς του προσωπικού.
- Η μισθοδοσία του μεταφερόμενου προσωπικού της παρ. 5 βαρύνει τον προϋπολογισμό της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε..
- Η τιμολογιακή πολιτική της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. διαμορφώνεται σύμφωνα με την κοινή απόφαση της παρ. 6 του άρθρου 12 του ν. 3199/2003 (Α΄ 280) και διαφοροποιείται ανά εξυπηρετούμενη περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη την προέλευση του νερού, την τιμολογιακή πολιτική του Ο.Ε.Β. που εξυπηρετούσε την περιοχή και την ανάγκη κάλυψης των αντίστοιχων λειτουργικών δαπανών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Υ.Α.Θ. ΠΑΓΙΩΝ
Άρθρο 17
Πόροι της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 11 ν. 1068/1980
Στην παρ. 1 του άρθρου 11 του ν. 1068/1980 (Α’ 190), περί πόρων της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α), μετά τη λέξη «χρήσεως» διαγράφεται η λέξη «του», β) οι περ. γ) και δ) αντικαθίστανται, γ) προστίθενται περ. ιστ), ιζ) και ιη) και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Πόροι της Εταιρείας είναι:
α) Το τέλος χρήσεως υπονόμου.
β) Το τέλος συνδέσεως μετά του δικτύου αποχετεύσεως της παρ. 6 του άρθρου 13 του παρόντος νόμου.
γ) Η δαπάνη που αναλογεί στο κόστος κατασκευής του αγωγού ακάθαρτων, που υπάρχει ή είναι υπό́ κατασκευή́ ή προβλέπεται να κατασκευασθεί σε οδό́ έμπροσθεν του ακινήτου (αναλογούσα δαπάνη κατασκευής).
δ) Η δαπάνη κατασκευής των εξωτερικών διακλαδώσεων αποχέτευσης της παρ. 2 του άρθρου 14.
ε) Η αξία καταναλισκόμενου ύδατος.
στ) Η δαπάνη νέων παροχετεύσεων ύδατος μετά του τέλους συνδέσεως και της μετωπικής εισφοράς.
ζ) Η εγγύησις χρήσεως υδρομετρητού.
η) Η δαπάνη μεταφοράς παροχών ύδατος.
θ) Η δαπάνη αναβιβάσεως-καταβιβάσεως νέων παροχετεύσεων.
ι) Η δαπάνη μετατοπίσεως αγωγών, υδρομετρητών ή άλλων εργασιών.
ια) Η δαπάνη κατασκευής δικτύου υδρεύσεως εκτός συμβατικής ζώνης.
ιβ) Ειδικά τέλη και εισφοραί.
ιγ) Ειδικά τέλη εκ κατασκευών και παροχής ειδικών υπό ειδικάς συνθήκας υπηρεσιών.
ιδ) Αι πρόσοδοι εκ της περιουσίας ή το τίμημα εκ της εκποιήσεως ταύτης.
ιε) Δάνεια, κληρονομίαι, κληροδοσίαι, δωρεαί και λοιπαί επιχορηγήσεις.
ιστ) Η αξία του επαναχρησιμοποιούμενου ύδατος που ανακτάται από την επεξεργασία των λυμάτων.
ιζ) Οι πόροι του άρθρου 15 του ν. 3881/1958 (Α’ 181).
ιη) Τα έσοδα από λοιπές δραστηριότητες που εντάσσονται στον σκοπό και το αντικείμενο της εταιρείας, όπως αυτά περιγράφονται αναλυτικά στο Καταστατικό της.».
Άρθρο 18
Δαπάνες κατασκευής αγωγών αποχέτευσης – Αντικατάσταση άρθρου 13 ν. 1068/1980
Το άρθρο 13 του ν. 1068/1980 (Α’ 190), περί δαπάνης κατασκευής αγωγών αποχέτευσης, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 13
Δαπάνη κατασκευής αγωγών αποχέτευσης
- Κατά την κατασκευή των αγωγών του δικτύου αποχέτευσης ακαθάρτων, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. χρεώνει την αναλογούσα δαπάνη κατασκευής αυτών, όπως προκύπτει από αιτιολογημένη έκθεση της αρμόδιας τεχνικής υπηρεσίας της, στους ιδιοκτήτες των παρόδιων ακινήτων, ανάλογα με το μήκος της πρόσοψης εκάστου ακινήτου επί του αγωγού, βάσει τριωρόφου οικοδομής, ανεξαρτήτως εάν το ακίνητο έχει οικοδομηθεί. Παρόδιος ιδιοκτήτης οικοπέδου, ισογείου ή διωρόφου οικοδομής, δύναται να ανεγείρει τριώροφη οικοδομή χωρίς επιπλέον δαπάνη για την κατασκευή του δικτύου αποχετεύσεως ακαθάρτων.
- Για κάθε όροφο πλέον των τριών ή για κάθε υπόγειο όροφο, που χρησιμοποιείται για κατοικία ή επαγγελματική ή βιοτεχνική στέγη, το ποσό της δαπάνης της παρ. 1 προσαυξάνεται σύμφωνα με την υπό στοιχεία Δ16γ/010/178/Γ/21.4.2009 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Έγκριση του Κανονισμού Λειτουργίας Δικτύου Αποχέτευσης (Κ.Λ.Δ.Α.) της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε.» (Β΄ 846).
- Για ακίνητα μπροστά από τα οποία βρίσκονται αγωγοί ακαθάρτων κατασκευασμένοι από τον οικείο Δήμο, θεωρείται ότι οι ιδιοκτήτες τους έχουν καταβάλει την αναλογούσα δαπάνη κατασκευής στον αρμόδιο Δήμο, βάσει τριωρόφου οικοδομής, και η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. δεν δύναται να εισπράξει αντ’ αυτού, παρά μόνο τα προβλεπόμενα στην παρ. 2. Για ακίνητα μπροστά από τα οποία κατασκευάζονται, έως την 27η Ιουλίου 2026, αγωγοί ακαθάρτων αρμοδιότητας κατασκευής Δήμου, την αναλογούσα δαπάνη κατασκευής δικαιούται να εισπράξει ο αρμόδιος Δήμος που εκτέλεσε το έργο. Κατά τα λοιπά, ισχύει η παρ. 2.
- Για τον επιμερισμό της δαπάνης επί κτισμάτων ύψους μεγαλύτερου των πέντε μέτρων και είκοσι εκατοστών (5,20 μ.) και μη διηρημένων σε συνήθεις ορόφους που χρησιμοποιούνται ως βιομηχανίες ή βιοτεχνίες ή σε άλλες ειδικές χρήσεις, ο αριθμός των ορόφων υπολογίζεται βάσει της ακόλουθης αντιστοιχίας υψών και ορόφων:
α) Μέχρι πέντε μέτρα και είκοσι εκατοστά (5,20 μ.) ύψους, ένας (1) όροφος.
β) Από πέντε μέτρα και είκοσι ένα εκατοστά (5,21 μ.), μέχρι οκτώ μέτρα και πενήντα εκατοστά (8,50 μ.) ύψους, δύο (2) όροφοι.
γ) Από οκτώ μέτρα και πενήντα ένα εκατοστά (8,51 μ.), μέχρι έντεκα μέτρα (11,00 μ.) ύψους, τρεις (3) όροφοι.
δ) Από έντεκα μέτρα και ένα εκατοστό (11,01 μ.), μέχρι δέκα τέσσερα μέτρα (14,00 μ.) ύψους, τέσσερις (4) όροφοι και από δέκα τέσσερα μέτρα και ένα εκατοστό (14,01 μ.) και άνω πέντε (5) όροφοι.
ε) Στους ανωτέρω ορόφους προστίθενται και οι υπάρχοντες υπόγειοι όροφοι, που εμπίπτουν στην παρ. 2.
- Η αναλογούσα δαπάνη κατασκευής του δικτύου αποχέτευσης, με την επιφύλαξη της παρ. 3, εισπράττεται αποκλειστικά από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε..
- Για αγωγούς που έχουν, ήδη, κατασκευασθεί έως την 27η Ιουλίου 2026, το τέλος συνδέσεως των παροδίων που δεν εισπράχθηκε μέχρι τότε, εισπράττει η Ε.ΥΔ.Α.Π.. Α.Ε..
- Ειδικά για: α) οικισμούς προτεραιότητας για τους οποίους έχουν εφαρμογή οι υποχρεώσεις της υπό στοιχεία οικ. 5673/400/5.3.1997 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών, Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, Γεωργίας και Υγείας και Πρόνοιας «Μέτρα και όροι για την επεξεργασία αστικών λυμάτων» (Β’ 192), η κατασκευή του δικτύου αποχέτευσης των οποίων δύναται να χρηματοδοτείται από συγχρηματοδοτούμενα ή μη προγράμματα δημοσίων επενδύσεων και β) οικισμούς στους οποίους η κατασκευή των υποδομών αποχέτευσης συγχρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους, οι ιδιοκτήτες των συνδεόμενων ακινήτων δεν καταβάλλουν τη δαπάνη κατασκευής του δικτύου αποχέτευσης κατά το ποσό που έχει χρηματοδοτηθεί.».
Άρθρο 19
Δαπάνη κατασκευής της διακλάδωσης αποχέτευσης – Αντικατάσταση άρθρου 14 ν. 1068/1980
Το άρθρο 14 του ν. 1068/1980 (Α’ 190), περί δαπάνης κατασκευής διακλαδώσεως αποχέτευσης, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 14
Δαπάνη κατασκευής της διακλάδωσης αποχέτευσης
- Από την 27η Ιουλίου 2026 οι εξωτερικές διακλαδώσεις των ακινήτων μετά των φρεατίων, όπως προβλέπονται στην υπό στοιχεία Δ16γ/010/178/Γ/21.4.2009 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Έγκριση του Κανονισμού Λειτουργίας Δικτύου Αποχέτευσης (Κ.Λ.Δ.Α.) της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε.» (Β΄ 846), κατασκευάζονται αποκλειστικά από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε..
- Οι ιδιοκτήτες των ακινήτων που συνδέονται με το δίκτυο αποχέτευσης καταβάλλουν τη δαπάνη κατασκευής των εξωτερικών διακλαδώσεων για τη σύνδεση του ακινήτου τους με το δίκτυο αποχέτευσης της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε.. Η δαπάνη υπολογίζεται βάσει της απόστασης από τη ρυμοτομική γραμμή μέχρι τον αγωγό αποχέτευσης ακαθάρτων. Οι ιδιοκτήτες των ακινήτων απαλλάσσονται από την ανωτέρω υποχρέωση, αν κατά τη δημοσίευση του παρόντος έχουν ήδη προκαταβάλει στον οικείο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) τη δαπάνη κατασκευής εξωτερικής διακλάδωσης, η οποία, όμως, δεν πραγματοποιήθηκε. Στις περιπτώσεις αυτές ο οικείος Ο.Τ.Α. αποδίδει στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. το ποσό που αντιστοιχεί στην εν λόγω δαπάνη έως την 31η Δεκεμβρίου 2026.
- Η οριστική δαπάνη εκκαθαρίζεται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. μετά την εκτέλεση της εργασίας και η χρέωση αποστέλλεται στον ιδιοκτήτη ή διαχειριστή του ακινήτου.
- Για την κατασκευή της εξωτερικής διακλάδωσης του ακινήτου, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. εξετάζει εάν έχει καταβληθεί η αναλογούσα δαπάνη κατασκευής του παρόντος. Σε περίπτωση οφειλής, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ενημερώνει εγγράφως τον ιδιοκτήτη ή διαχειριστή του ακινήτου, και, κατόπιν της εξόφλησης από τον τελευταίο της αναλογούσας δαπάνης κατασκευής, υλοποιεί το έργο. Μετά την υλοποίηση του έργου, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. προχωρά στην τιμολόγηση του έργου της εξωτερικής διακλάδωσης.
- Η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. καθιστά υποχρεωτική για τους ιδιοκτήτες των ακινήτων τη σύνδεση της εσωτερικής εγκατάστασης αποχέτευσης με το δίκτυο αποχέτευσης ακαθάρτων εντός τριών (3) μηνών από την περάτωση των εξωτερικών διακλαδώσεων, υπό την προϋπόθεση της ύπαρξης κεντρικού συλλεκτήριου αγωγού εν λειτουργία, άλλως εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη λειτουργίας του συλλεκτήριου αγωγού. Η προθεσμία άρχεται μετά από σχετική έγγραφη ειδοποίηση της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. κατά τον Κανονισμό Λειτουργίας Δικτύου Αποχέτευσης της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., αναφορικά με τη διαδικασία ενημέρωσης και τον τρόπο επιβολής των κυρώσεων της παρ. 6 περί μη συμμόρφωσης.
- Αν οι ιδιοκτήτες δεν καταθέσουν έγκαιρα, είτε με πρωτοβουλία τους, είτε μετά από πρόσκληση της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., αίτηση σύνδεσης με πλήρη δικαιολογητικά σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας Δικτύου Αποχέτευσης της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., η τελευταία κατασκευάζει την εξωτερική διακλάδωση σε θέση που κρίνει κατάλληλη και χρεώνει τους ιδιοκτήτες με τη δαπάνη αυτή, εκτός από την περίπτωση του άρθρου 96 του ν. 4685/2020 (Α’ 92). Επίσης, χρεώνει το τέλος χρήσης υπονόμου, σύμφωνα με τον ανωτέρω Κανονισμό και επιβάλλει χρηματική ποινή, το ύψος της οποίας ανέρχεται σε ποσό πενταπλάσιο έως και δεκαπλάσιο του μεγαλύτερου συνολικά καταβληθέντος ποσού εκκαθαριστικού λογαριασμού, συμπεριλαμβανομένου του παγίου, της τελευταίας διετίας ανά κατοικία, ή επαγγελματική ή βιοτεχνική στέγη, και πάντως ποσό όχι μικρότερο από εκατό (100) ευρώ σε ετήσια βάση. Το ύψος της χρηματικής ποινής ανά περίπτωση ορίζεται με απόφαση του Δ.Σ. της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του ακινήτου και η επιβαλλόμενη χρηματική ποινή βεβαιώνεται και εισπράττεται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε..».
Άρθρο 20
Τέλος χρήσης υπονόμου και τέλος ύδρευσης – Αντικατάσταση άρθρου 16 ν. 1068/1980
Το άρθρο 16 του ν. 1068/1980 (Α΄ 190), περί τέλους χρήσης υπονόμου και ύδρευσης, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 16
Τέλος χρήσης υπονόμου και τέλος ύδρευσης
- Στις περιπτώσεις ακινήτων που χρησιμοποιούνται από βιομηχανίες, βιοτεχνίες, εκπαιδευτήρια, επιχειρήσεις λουτρών, ξενοδοχεία, νοσοκομεία, κοινωφελή ιδρύματα, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση ακινήτων που καθορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) της Εταιρείας κατά κατηγορίες, και αναλόγως του υδραυλικού και του ρυπαντικού φορτίου, το τέλος χρήσεως υπονόμου καθορίζεται με απόφαση του Δ.Σ., σύμφωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/103755/2994/26.9.2024 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Καθορισμός γενικών κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος, μέτρα βελτίωσης αυτών. Διαδικασίες και μέθοδος ανάκτησης κόστους των υπηρεσιών ύδατος στις διάφορες χρήσεις του» (Β΄ 5438).
- Για ακίνητα που έχουν συνδεθεί με το δίκτυο αποχέτευσης ακαθάρτων και για τα οποία δεν χρεώνεται τέλος ή δικαίωμα χρήσεως υπονόμου, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. δύναται να προβαίνει αφενός σε αναδρομική χρέωση του δικαιώματος αυτού από τότε που ορίζει η παρ. 5 του άρθρου 14 και αφετέρου στις απαιτούμενες ενέργειες διεκδίκησης από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) διαφυγόντων εσόδων, εφόσον οι Ο.Τ.Α. δεν έχουν γνωστοποιήσει στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. τα κατασκευαστικά στοιχεία της εξωτερικής διακλάδωσης, καθώς και τα στοιχεία των κυρίων των συνδεδεμένων ακινήτων.
Στην περίπτωση ακινήτων που έχουν συνδεθεί με το οριστικό δίκτυο αποχέτευσης ακαθάρτων αλλά δεν υδρεύονται από το δίκτυο της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και προκειμένου να είναι δυνατός ο υπολογισμός του τέλους χρήσης υπονόμου ποσοστιαία επί της κατανάλωσης ύδατος, σύμφωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/103755/2994/26.9.2024 κοινή απόφαση, ο εκάστοτε αρμόδιος για την υδροδότηση φορέας διαβιβάζει στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. την ετήσια κατανάλωση ύδατος των εν λόγω ακινήτων. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. δύναται να διεκδικήσει από τον οικείο φορέα τα διαφυγόντα από τη μη τιμολόγηση έσοδα.».
Άρθρο 21
Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων οικισμών περιοχής Μόρνου Δήμου Δωρίδας
- Η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. καθίσταται κύριος του έργου «Αποχέτευση και Επεξεργασία Λυμάτων Οικισμών Περιοχής Μόρνου Δήμου Δωρίδος» και ανατίθενται επιπλέον σε αυτήν καθήκοντα φορέα υλοποίησης έργου, προϊσταμένης αρχής και διευθύνουσας υπηρεσίας για το συμβατικό στάδιο εκτέλεσής του.
- Για τις ανάγκες εκτέλεσης του ανωτέρω έργου ως αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο ορίζεται το Τεχνικό Συμβούλιο της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε.
Άρθρο 22
Σκοποί Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης – Τροποποίηση περ. α) παρ. 2 άρθρου 18 ν. 2937/2001
Στην περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 18 του ν. 2937/2001 (Α΄ 169), περί νομικού καθεστώτος της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, αα) οι λέξεις «υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης», αβ) οι λέξεις «συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «συστημάτων ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης», β) στο δεύτερο εδάφιο, βα) μετά τις λέξεις «υδάτων πάσης φύσεως,» διαγράφονται οι λέξεις «καθώς και», ββ) μετά τις λέξεις «των δικτύων αποχετεύσεως» προστίθενται οι λέξεις «καθώς και τα έργα και οι δραστηριότητες της μεταφοράς, διανομής και διαχείρισης υδάτων για άρδευση» και η περ. α) διαμορφώνεται ως εξής:
«α. Η παροχή υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, η μελέτη, κατασκευή, εγκατάσταση, λειτουργία, εκμετάλλευση, διαχείριση, συντήρηση, επέκταση και ανανέωση συστημάτων ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης. Στις δραστηριότητες και τα έργα αυτά συμπεριλαμβάνονται η άντληση, αφαλάτωση, επεξεργασία, αποθήκευση, μεταφορά, διανομή και διαχείριση των προς τους σκοπούς αυτούς αποδιδομένων υδάτων πάσης φύσεως, τα έργα και οι δραστηριότητες συλλογής, μεταφοράς, επεξεργασίας, αποθήκευσης και διαχείρισης των πάσης φύσεως λυμάτων (πλην των τοξικών) και η επεξεργασία, διανομή, διάθεση και διαχείριση των προϊόντων των δικτύων αποχετεύσεως καθώς και τα έργα και οι δραστηριότητες της μεταφοράς, διανομής και διαχείρισης υδάτων για άρδευση.».
Άρθρο 23
Επέκταση της διάρκειας του παραχωρηθέντος δικαιώματος ύδρευσης και αποχέτευσης στην Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης Α.Ε. – Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 20 ν. 2937/2001
Στην παρ. 2 του άρθρου 20 του ν. 2937/2001 (Α΄ 169), περί χορήγησης αποκλειστικού δικαιώματος παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «τριάντα (30) έτη» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τριάντα επτά (37) έτη», β) προστίθεται τρίτο εδάφιο και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Το δικαίωμα της παρ. 1 είναι ανεκχώρητο και αμεταβίβαστο. Η διάρκεια του δικαιώματος αυτού ορίζεται σε τριάντα επτά (37) έτη, που αρχίζει από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με δυνατότητα ανανέωσης, υπό τους όρους που θα ορισθούν στη σύμβαση της παρ. 3. Στο διάστημα του δεύτερου εδαφίου η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. υποστηρίζει λειτουργικά το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων», κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Διοικητικού Συμβουλίου του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων», με διάθεση προσωπικού, το οποίο επιλέγει η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., για τη διενέργεια και την εκτέλεση διαγωνισμών και την υπογραφή εισηγήσεων και οικονομικών καταστάσεων, τα οποία υποβάλλονται προς το Διοικητικό Συμβούλιο για έγκριση.».
Άρθρο 24
Πόροι της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης – Προσθήκη άρθρου 21Α στον ν. 2937/2001
Στον ν. 2937/2001 (Α΄ 169) προστίθεται άρθρο 21Α ως εξής:
«Άρθρο 21Α
Πόροι της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης
Πόροι της Εταιρείας είναι:
α) το τέλος χρήσεως υπονόμου,
β) το τέλος συνδέσεως μετά του δικτύου αποχετεύσεως,
γ) η δαπάνη που αναλογεί στο κόστος κατασκευής του αγωγού ακάθαρτων, που υπάρχει ή είναι υπό́ κατασκευή́ ή προβλέπεται να κατασκευασθεί σε οδό́ έμπροσθεν του ακινήτου (αναλογούσα δαπάνη κατασκευής),
δ) η δαπάνη κατασκευής των εξωτερικών διακλαδώσεων αποχέτευσης,
ε) η αξία καταναλισκομένου ύδατος,
στ) η δαπάνη νέων παροχετεύσεων ύδατος μετά του τέλους συνδέσεως και της μετωπικής εισφοράς,
ζ) η εγγύηση χρήσεως υδρομετρητού,
η) η δαπάνη μεταφοράς παροχών ύδατος,
θ) η δαπάνη αναβιβάσεως-καταβιβάσεως νέων παροχετεύσεων,
ι) η δαπάνη μετατοπίσεως αγωγών, υδρομετρητών ή άλλων εργασιών,
ια) η δαπάνη κατασκευής δικτύου υδρεύσεως εκτός συμβατικής ζώνης,
ιβ) ειδικά τέλη και εισφορές,
ιγ) ειδικά τέλη εκ κατασκευών και παροχής ειδικών υπό ειδικές συνθήκες υπηρεσιών,
ιδ) οι πρόσοδοι από την περιουσία ή το τίμημα από την εκποίηση αυτής,
ιε) δάνεια, κληρονομίες, κληροδοσίες, δωρεές και λοιπές επιχορηγήσεις,
ιστ) η αξία του επαναχρησιμοποιούμενου ύδατος που ανακτάται από την επεξεργασία των λυμάτων,
ιζ) οι πόροι του άρθρου 15 του ν.δ. 3881/1958 (Α΄ 181), περί πόρων Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων,
ιη) έσοδα από πώληση κατεστραμμένων υλικών ακατάλληλων προς χρήση (scrap), και
ιθ) τα έσοδα από λοιπές δραστηριότητες που εντάσσονται στον σκοπό και το αντικείμενο της εταιρείας, όπως αυτά περιγράφονται αναλυτικά στο Καταστατικό της, το οποίο κυρώθηκε με το άρθρο τέταρτο του ν. 2937/2001 (Α΄ 169).».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΓΙΩΝ Ε.ΥΔ.Α.Π. ΚΑΙ ΤΗΝ Ε.Υ.Α.Θ. ΠΑΓΙΩΝ
Άρθρο 25
Διάθεση ύδατος – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 6 ν. 2744/1999
Στην παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 2744/1999 (Α΄ 222), περί υποχρεώσεων του Δημοσίου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) τα εδάφια, τέταρτο και πέμπτο, αντικαθίστανται, β) στο έκτο εδάφιο, οι λέξεις «θα μεταβιβασθούν» αντικαθίστανται από τη λέξη «μεταβιβάζονται», γ) το όγδοο εδάφιο καταργείται και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Το Δημόσιο διαθέτει ακατέργαστο νερό στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ώστε να εξασφαλίζεται η εύλογη κατανάλωση νερού εκ μέρους των καταναλωτών της και να είναι σε θέση η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών ύδρευσης. Η ποσότητα, η ποιότητα και η μέθοδος παροχής του ακατέργαστου νερού θα καθορίζεται στη σύμβαση της παρ. 2 του άρθρου 2. Με την ίδια σύμβαση ορίζεται το ύψος του τιμήματος που καταβάλλεται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. για τη διάθεση σε αυτή του ακατέργαστου νερού, το οποίο αποδίδεται στην Εταιρεία Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π.. Το Δημόσιο διαθέτει ακατέργαστο νερό σε λήπτες κατά μήκος του Εξωτερικού Υδροδοτικού Συστήματος της μείζονος περιοχής Πρωτευούσης, μέσω της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π., εφόσον δεν θίγεται η δυνατότητα της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της περί παροχής υπηρεσιών ύδρευσης. Οι εργασίες για την έρευνα και συλλογή του νερού αυτού, τη μελέτη, κατασκευή και λειτουργία νέων έργων, καθώς και για τη λειτουργία, συντήρηση και επέκταση των υφιστάμενων έργων ή τμήμα αυτών δύναται να ανατίθενται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. έναντι εύλογης αμοιβής. Η Εταιρεία Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. έχει την ευθύνη για τη λειτουργία και συντήρηση των παγίων που μεταβιβάζονται δυνάμει των παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 4. Το σύνολο ή τμήμα των εργασιών λειτουργίας και συντήρησης των παγίων αυτών μπορεί να ανατίθεται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. έναντι εύλογης αμοιβής.».
Άρθρο 26
Ρύθμιση οικονομικών οφειλών της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. – Προσθήκη παρ. 7 στο άρθρο εκατοστό δέκατο τέταρτο του ν. 4812/2021
Στο άρθρο εκατοστό δέκατο τέταρτο του ν. 4812/2021 (Α΄ 110), περί ανανέωσης της σύμβασης χορήγησης αποκλειστικού δικαιώματος παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., προστίθεται παρ. 7 ως εξής:
«7. α) Οι εκκρεμείς οφειλές της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. έναντι της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. οι οποίες αφορούν: αα) σε λειτουργικές δαπάνες της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. για το χρονικό διάστημα από την 1η.1.2021 έως και την 28η.2.2023, αβ) σε δαπάνες μελετών για την αναβάθμιση του Εξωτερικού Υδροδοτικού Συστήματος για το χρονικό διάστημα από την 1η.1.2021 έως και την 31η.12.2024, αγ) σε δαπάνες μελετών και υπηρεσιών για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας από την 1η.7.2024 έως και την 30ή.6.2026 και αδ) σε δαπάνες για τη φύλαξη και πυρασφάλεια υποδομών του Εξωτερικού Υδροδοτικού Συστήματος, που εντάχθηκαν στο σύστημα λόγω ενεργοποίησης εφεδρικών υδατικών πόρων, από την 1η.6.2024 έως και την 30ή.6.2026, εξοφλούνται από την Εταιρεία Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. έως την 31η.12.2026 με μοναδικό δικαιολογητικό το κατά περίπτωση εκδιδόμενο από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. νόμιμο φορολογικό παραστατικό.
β) Οι εκκρεμείς οφειλές της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. έναντι της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. που προκύπτουν από τις δαπάνες για τη φύλαξη και πυρασφάλεια υποδομών του Εξωτερικού Υδροδοτικού Συστήματος, που εντάχθηκαν στο σύστημα λόγω ενεργοποίησης εφεδρικών υδατικών πόρων, από την 1η.7.2026 έως και την 31η.12.2026, εξοφλούνται από την Εταιρεία Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. έως την 30ή.6.2027 με μοναδικό δικαιολογητικό το κατά περίπτωση εκδιδόμενο από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. νόμιμο φορολογικό παραστατικό.
γ) Οι καταβολές της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. προς την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και το Ελληνικό Δημόσιο, που διενεργήθηκαν εντός του έτους 2022 και αφορούν: γα) στις λειτουργικές δαπάνες της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π., δυνάμει της σύμβασης της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 2744/1999 (Α΄ 222) και γβ) στις αναληφθείσες υποχρεώσεις της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. δυνάμει της σύμβασης της παρ. 2 του παρόντος και του από 27.4.2022 Μνημονίου Συναντίληψης μεταξύ της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π., λογίζονται νόμιμες και κανονικές.
δ) Οι οφειλές της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. έναντι της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., οι οποίες απορρέουν από εκχωρηθείσες οφειλές κατανάλωσης ύδατος Ο.Τ.Α. και Δ.Ε.Υ.Α. κατά μήκος του Εξωτερικού Υδροδοτικού Συστήματος κατά τα έτη 2012 έως και 2014, θεωρούνται αποσβεσθείσες στο πλαίσιο της υπ’ αρ. 352462/8.12.2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφορών «Προσδιορισμός ληξιπρόθεσμων οφειλών: (α) της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης Α.Ε. (ΕΥΔΑΠ) προς το Ελληνικό Δημόσιο λόγω προμήθειας ακατέργαστου ύδατος σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 2744/1999 και την από 09.12.1999 Σύμβαση μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και ΕΥΔΑΠ και (β) του Ελληνικού Δημοσίου προς την ΕΥΔΑΠ για το χρονικό διάστημα από 12.10.2013 έως την 31.12.2020» (Β΄ 5830). Η λογιστική και φορολογική τακτοποίηση των ανωτέρω αποσβεσθεισών απαιτήσεων πραγματοποιείται από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. εντός του έτους 2026.
ε) Χρεωστικά υπόλοιπα από τη διάθεση ύδατος από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. κατά μήκος του Εξωτερικού Υδροδοτικού Συστήματος, το οποίο τιμολογήθηκε από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. προς τον Δήμο Θηβαίων κατά την περίοδο από τις 22.12.2016 έως τις 31.12.2017 και προς τον Δήμο Διστόμου – Αράχωβας – Αντίκυρας κατά την περίοδο από τις 22.12.2016 έως τις 31.12.2018, διαγράφονται.».
Άρθρο 27
Μεταβατική διάταξη για την κάλυψη θέσεων ευθύνης – Είσπραξη απαιτήσεων του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Εταιρεία Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π.» – Αντικατάσταση παρ. 8 και προσθήκη παρ. 9 στο άρθρο 4 του ν. 2744/1999
- Η παρ. 8 του άρθρου 4 του ν. 2744/1999 (Α΄ 222), περί σύστασης νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου και μεταβίβασης παγίων της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., αντικαθίσταται ως εξής:
«8. Έως την πλήρωση των θέσεων των προϊσταμένων των διευθύνσεων της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π., σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις περί επιλογής προϊσταμένων, επιτρέπεται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η ανάθεση καθηκόντων προϊσταμένου και σε αποσπασμένους υπαλλήλους ή σε μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 84 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α΄ 26).».
- Στο άρθρο 4 του ν. 2744/1999 προστίθεται παρ. 9 ως εξής:
«9. Για την είσπραξη των απαιτήσεων του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Εταιρεία Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π.» εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε., ν. 4978/2022, Α΄ 190). Νόμιμο τίτλο για τη βεβαίωση και είσπραξη των απαιτήσεων αυτών αποτελεί η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π., η οποία συνοδεύεται από τα σχετικά δικαιολογητικά και με την οποία προσδιορίζονται ο οφειλέτης, το είδος, το ποσό και η αιτία της οφειλής. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να εξουσιοδοτείται ο Πρόεδρος της Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π. για την έκδοση των αποφάσεων του δεύτερου εδαφίου, για κατηγορίες απαιτήσεων ή για απαιτήσεις μέχρι ορισμένο ποσό. Το αρμόδιο Γραφείο Ταμείου και Πληρωμών συντάσσει τους οικείους χρηματικούς καταλόγους, προβαίνει στην ταμειακή βεβαίωση και μεριμνά για την είσπραξη των απαιτήσεων, είτε απευθείας είτε μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, σύμφωνα με τον Κ.Ε.Δ.Ε..».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΔΑΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Άρθρο 28
Διεύρυνση αρμοδιοτήτων Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία
- Η αρμοδιότητα διαχείρισης των αυτόνομων δικτύων άρδευσης του Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας που ασκείται είτε από Δ.Ε.Υ.Α., είτε από Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ βαθμού της Περιφέρειας Θεσσαλίας, περιέρχεται στον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία (Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε.) εντός ενός (1) έτους από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Μετά την παρέλευση του άνω χρονικού διαστήματος, με πράξη που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας διαπιστώνει τη μεταφορά της αρμοδιότητας των υπηρεσιών άρδευσης στον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε.. Οι Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού ή οι Δ.Ε.Υ.Α. συνεχίζουν την εκτέλεση των πάσης φύσεως συμβάσεων έργων, προμηθειών, υπηρεσιών και κάθε είδους χρηματοδοτικού προγράμματος, εθνικού, ευρωπαϊκού και διεθνούς, έως την ολοκλήρωσή τους.
- Κατά παρέκκλιση της παρ. 1, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) του οικείου Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού ή της οικείας Δ.Ε.Υ.Α. που λαμβάνεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, η αρμοδιότητα διαχείρισης του αρδευτικού δικτύου δύναται να ασκείται από τον Ο.Τ.Α. ή τη Δ.Ε.Υ.Α.. Στην περίπτωση αυτή, υπογράφεται σύμβαση με τον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε., με την οποία καθορίζονται οι όροι και προϋποθέσεις της συνεργασίας και οι υποχρεώσεις των συμβαλλόμενων μερών. Το προσωπικό που απασχολείται στον Ο.Τ.Α. ή στη Δ.Ε.Υ.Α. για την παροχή των υπηρεσιών άρδευσης παραμένει στον Ο.Τ.Α. ή στη Δ.Ε.Υ.Α., αντίστοιχα.
- Με την επιφύλαξη της παρ. 2, ο Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. ασκεί το σύνολο των αρμοδιοτήτων αναφορικά με τη διαχείριση των αυτόνομων δικτύων άρδευσης του Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας, διαθέτοντας για τον σκοπό αυτό τους αναγκαίους πόρους.
- Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, το προσωπικό που κατά τον χρόνο της μεταφοράς της αρμοδιότητας της παρ. 1 στον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. απασχολείται στις Δ.Ε.Υ.Α. ή στους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, με αντικείμενο τη διαχείριση των αυτόνομων δικτύων άρδευσης, στελεχώνει τον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. ως εξής:
α) Το μόνιμο προσωπικό αποσπάται αυτοδικαίως, δυνάμει του παρόντος νόμου, από τη μεταφορά της αρμοδιότητας της παρ. 1, στον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε.. Η απόσπαση αίρεται με απόφαση του Δ.Σ. του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. αν έχουν καλυφθεί οι υπηρεσιακές ανάγκες με πρόσληψη προσωπικού ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου αντίστοιχης κατηγορίας και κλάδου. Στην περίπτωση του δευτέρου εδαφίου το μόνιμο προσωπικό επιστρέφει στη θέση του φορέα προέλευσης.
β) Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου, που απασχολούνταν στις Δ.Ε.Υ.Α. ή στους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, μεταφέρεται αυτοδικαίως με τη θέση που κατείχε, και αποτελεί, εφεξής, προσωπικό του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε., με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου, αντίστοιχα.
Με κοινές αποφάσεις του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας και του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αντίστοιχα, οι οποίες δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, διαπιστώνεται το μόνιμο προσωπικό το οποίο αποσπάται και το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, που μεταφέρεται στον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε..
- Τα καθήκοντα των υπαλλήλων, που μεταφέρονται στον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε., σύμφωνα με την παρ. 4, αντιστοιχούν προς εκείνα που ασκούσαν στις Δ.Ε.Υ.Α. ή στους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού. Για το προσωπικό, που μεταφέρεται αυτοδικαίως, εξακολουθούν να διατηρούνται, ως προσωπική διαφορά, ο βασικός μισθός και τυχόν τακτικές μηνιαίες αποδοχές, καθώς και τυχόν οικογενειακή παροχή. Ο χρόνος προϋπηρεσίας τους αναγνωρίζεται για όλες τις υπηρεσιακές και μισθολογικές συνέπειες σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 11 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176) και το υπαλληλικό καθεστώς τους επιλέγεται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 3408/2005 (Α΄ 272).
- Η μισθοδοσία του προσωπικού που αποσπάται ή μεταφέρεται στον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε., σύμφωνα με την παρ. 4, βαρύνει τον προϋπολογισμό του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε..
- Με απόφαση του Δ.Σ. του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. και με την επιφύλαξη της κοινής απόφασης της παρ. 8 του άρθρου 37, καθορίζονται οι ειδικότεροι κανόνες που διέπουν την απόσπαση και τη μεταφορά του αντίστοιχου προσωπικού στον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε..
- Μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 8 του άρθρου 37, η μισθοδοσία του προσωπικού του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. καλύπτεται από τις Δ.Ε.Υ.Α. και τους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, ως φορείς προέλευσης του προσωπικού.
- Η τιμολογιακή πολιτική του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. διαμορφώνεται σύμφωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/103755/2994/26.9.2024 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Καθορισμός γενικών κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος, μέτρα βελτίωσης αυτών. Διαδικασίες και μέθοδος ανάκτησης κόστους των υπηρεσιών ύδατος στις διάφορες χρήσεις του» (Β΄ 5438), όπως εκάστοτε ισχύει, και διαφοροποιείται ανά εξυπηρετούμενη περιοχή λαμβάνοντας υπόψη την προέλευση του νερού, την τιμολογιακή πολιτική της Δ.Ε.Υ.Α. ή του Δήμου που εξυπηρετούσε την περιοχή και την ανάγκη κάλυψης των αντίστοιχων λειτουργικών δαπανών των αυτόνομων δικτύων άρδευσης.
- Σε περίπτωση λύσης ή με οποιονδήποτε τρόπο κατάργησης του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε., το προσωπικό της παρ. 4 επιστρέφει αυτοδικαίως στους οικείους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού με το προηγούμενο καθεστώς που είχε αναφορικά με τον κλάδο και την ειδικότητά του, όπως προσδιορίζονται στο π.δ. 85/2022 (Α΄ 232).
- Με σύμβαση, μεταξύ του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. και του οικείου Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού που βρίσκεται εντός της περιοχής δραστηριότητας του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε., δύναται να συμφωνηθεί η περιέλευση του, ήδη, κατασκευασμένου δικτύου άρδευσης του Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού κατά κυριότητα στον ΟΔ.Υ.Θ. Α.Ε.. Τα δίκτυα άρδευσης, που κατασκευάζονται, ή αντικαθίστανται, εντός της περιοχής δραστηριότητας του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε., μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος, περιέρχονται αυτοδικαίως στην κυριότητα του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε..
Άρθρο 29
Κάλυψη μισθοδοσίας του προσωπικού του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία – Τροποποίηση παρ. 6 άρθρου 10 ν. 5106/2024
Στην παρ. 6 του άρθρου 10 του ν. 5106/2024 (Α΄ 63), περί μεταφοράς της Διεύθυνσης Υδάτων Θεσσαλίας της Γενικής Διεύθυνσης Χωροταξικής και Περιβαλλοντικής Πολιτικής της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας στον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι λέξεις «Μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 12 του άρθρου 12,» διαγράφονται, β) μετά τις λέξεις «Στερεάς Ελλάδας», προστίθενται οι λέξεις «έως την 31η Δεκεμβρίου 2027» και η παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«6. Η μισθοδοσία του προσωπικού του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. καλύπτεται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας έως την 31η Δεκεμβρίου 2027.».
Άρθρο 30
Κάλυψη μισθοδοσίας Διεύθυνσης Υδροοικονομίας και Εποπτείας του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, Υδροοικονομίας και Ελέγχου Δόμησης της Περιφέρειας Θεσσαλίας στον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία – Αντικατάσταση παρ. 5 άρθρου 11 ν. 5106/2024
Η παρ. 5 του άρθρου 11 του ν. 5106/2024 (Α΄ 63), περί μεταφοράς της Διεύθυνσης Υδροοικονομίας και Εποπτείας του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, Υδροοικονομίας και Ελέγχου Δόμησης της Περιφέρειας Θεσσαλίας στον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και κατάργησης Τμημάτων Εποπτείας του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων, αντικαθίσταται ως εξής:
«5. Μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 13 του άρθρου 12, τα θέματα της υπηρεσιακής κατάστασης, των μεταθέσεων και των κάθε είδους μετακινήσεων του προσωπικού αναλαμβάνονται από την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Η μισθοδοσία, η κάλυψη των κάθε είδους δαπανών της μεταφερόμενης Διεύθυνσης, η μεταφορά πιστώσεων και κάθε άλλο σχετικό θέμα με τη μισθοδοσία αναλαμβάνονται από την Περιφέρεια Θεσσαλίας έως την 31η Δεκεμβρίου 2027.».
Άρθρο 31
Ιδιότητες μελών του Διοικητικού Συμβουλίου – Τροποποίηση παρ. 11 άρθρου τέταρτου καταστατικού Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία
Στην παρ. 11 του άρθρου τέταρτου του καταστατικού του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία, περί διοίκησης, εκπροσώπησης και επιτροπής ελέγχου, όπως κυρώθηκε με το άρθρο 4 του ν. 5106/2024 (Α΄ 63), περί καταστατικού, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α), αα) διαγράφονται οι λέξεις «ακαδημαϊκά ισοδύναμος ή», αβ) οι λέξεις «αντίστοιχης ειδικότητας σχολών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «αναγνωρισμένου ιδρύματος», β) προστίθεται τρίτο εδάφιο και η παρ. 11 διαμορφώνεται ως εξής:
«11. Τα απαιτούμενα προσόντα διορισμού για τα λοιπά μέλη του Δ.Σ., πλην του Προέδρου, του Αντιπροέδρου, του Διευθύνοντος Συμβούλου και του Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου, είναι τα κάτωθι:
α) Πτυχίο ιδρύματος ανώτατης εκπαίδευσης πανεπιστημιακού ή τεχνολογικού τομέα της ημεδαπής ή ισότιμος τίτλος αναγνωρισμένου ιδρύματος της αλλοδαπής,
β) πενταετής τουλάχιστον εργασιακή εμπειρία στον δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα. Επιπρόσθετα, ένα (1) τουλάχιστον εκ των λοιπών μελών του Δ.Σ. έχει αποδεδειγμένα επαρκή γνώση στην ελεγκτική ή λογιστική ή σε άλλον τομέα των οικονομικών επιστημών.
Ως μέλη του Δ.Σ. δύναται να διορίζονται πρόσωπα που διαθέτουν εμπειρία σε θέματα του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. και είτε προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα είτε αποτελούν αιρετά όργανα οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ ή β΄ βαθμού είτε έχουν την ιδιότητα εν ενεργεία δημοσίου υπαλλήλου ή υπαλλήλου Ο.Τ.Α. α΄ ή β΄ βαθμού ή υπαλλήλου νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, κατά παρέκκλιση οποιουδήποτε κατά τις κείμενες διατάξεις κωλύματος ή ασυμβιβάστου λόγω της ιδιότητας αυτής.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΩΝ
Άρθρο 32
Έγκριση από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων των τιμολογίων των παρόχων υπηρεσιών ύδατος – Προσθήκη περ. γα) και γβ) στην παρ. 4 του άρθρου 12Α του ν. 4001/2011
Στην παρ. 4 του άρθρου 12Α του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), περί εποπτείας επί της παροχής υπηρεσιών ύδατος και διαχείρισης αστικών αποβλήτων, προστίθενται περ. γα) και γβ) ως εξής:
«γα) εγκρίνει ή απορρίπτει τα τιμολόγια των παρόχων υπηρεσιών ύδατος εντός προθεσμίας πενήντα (50) ημερών από την υποβολή τους σε αυτήν,
γβ) εποπτεύει την εφαρμογή της ισχύουσας μεθόδου κοστολόγησης και τιμολόγησης και, αν διαπιστωθεί εσφαλμένη εφαρμογή των κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης ή μη συμμόρφωση σε γενικότερους κανόνες, προβαίνει σε συστάσεις. Με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση δύναται να ζητεί από τους αρμόδιους παρόχους υπηρεσιών ύδατος να τροποποιήσουν τα ρητώς ή σιωπηρώς εγκεκριμένα τιμολόγιά τους για τις διάφορες κατηγορίες καταναλωτών και χρηστών, εφόσον κρίνει ότι δεν διασφαλίζεται η ορθή και αμερόληπτη εφαρμογή των κανόνων τιμολόγησης. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, εφαρμόζεται το άρθρο 18.».
Άρθρο 33
Αρμοδιότητες Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων επί των παρόχων υπηρεσιών ύδατος – Τροποποίηση άρθρου 12Β ν. 4001/2011
Στο άρθρο 12Β του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), περί αναδιοργάνωσης παρόχων υπηρεσιών ύδατος και διαχειριστικής επάρκειας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, προστίθεται τέταρτο εδάφιο, β) στην παρ. 4), βα) στο πρώτο εδάφιο, i) η λέξη «θεσπίζονται» αντικαθίσταται από τις λέξεις «, που εκδίδεται κατόπιν εισήγησης της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και γνώμης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, θεσπίζονται η διαδικασία αξιολόγησης, τα», ii) μετά τις λέξεις «επάρκειάς τους,» προστίθενται οι λέξεις «σύμφωνα με την παρ. 5,», ββ) προστίθενται νέα εδάφια, τρίτο, τέταρτο και πέμπτο, γ) προστίθενται παρ. 5 και 6, και το άρθρο 12Β διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 12Β
Αναδιοργάνωση παρόχων υπηρεσιών ύδατος – Διαχειριστική επάρκεια – Εξουσιοδότηση
- Έως την 31η Δεκεμβρίου 2024, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.) υποβάλλει στους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εσωτερικών πρόταση ολοκληρωμένης δέσμης μέτρων, συνοδευόμενη από ανάλυση οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών, για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής λειτουργίας του συνόλου των παρόχων υπηρεσιών ύδατος. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνει την αναδιοργάνωσή τους, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας διαδημοτικών συνεργασιών και σύναψης προγραμματικών συμβάσεων, καθώς και κάθε πρόσφορο μέτρο, προς ενίσχυση της διαχειριστικής τους ικανότητας. Οι προτάσεις της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. λαμβάνουν υπόψη, ιδίως, γεωγραφικές παραμέτρους και οικονομικά κριτήρια, όπως το λειτουργικό κόστος, το ποσοστό ανάκτησης κόστους και τις ταμειακές ροές, πληθυσμιακά κριτήρια, την περιβαλλοντική συμπεριφορά των παρόχων και τις υφιστάμενες υποδομές, καθώς και κοινωνικές παραμέτρους, και αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών ύδατος, τη μείωση των αρνητικών συνεπειών στο φυσικό περιβάλλον και τη βέλτιστη τιμή. Έως την 31η Δεκεμβρίου 2027, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. υποβάλλει έκθεση στους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εσωτερικών, στην οποία αξιολογούνται εκ νέου, με βάση τα κριτήρια του τρίτου εδαφίου, η κατανομή της γεωγραφικής αρμοδιότητας της παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης και το πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης και περιλαμβάνονται προτάσεις:
α) περαιτέρω αναδιοργάνωσης των παρόχων των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύων ομβρίων υδάτων, και
β) για την περαιτέρω ενίσχυση της διαχειριστικής ικανότητας των ανωτέρω παρόχων.
- Έως την 31η Δεκεμβρίου 2024 η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. υποβάλλει στους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εσωτερικών πρόταση ολοκληρωμένης δέσμης μέτρων, συνοδευόμενη από ανάλυση οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών, για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής λειτουργίας του συνόλου των Φο.Δ.Σ.Α. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνει την αναδιοργάνωση των υφιστάμενων Φο.Δ.Σ.Α. με συνενώσεις, προς ενίσχυση της διαχειριστικής τους ικανότητας.
- Η διαπίστωση διαχειριστικής επάρκειας των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και των ΦΟ.Δ.Σ.Α. από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. αποτελεί προϋπόθεση για την αξιολόγηση προτάσεων των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και της διαχείρισης αστικών αποβλήτων και την υλοποίηση προγραμμάτων μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων στον τομέα των υπηρεσιών ύδατος. Από το πρώτο εδάφιο εξαιρούνται οι Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εσωτερικών, που εκδίδεται κατόπιν εισήγησης της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και γνώμης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, θεσπίζονται η διαδικασία αξιολόγησης, τα κριτήρια αξιολόγησης της διαχειριστικής ικανότητας των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και των ΦΟ.Δ.Σ.Α., καθώς και τα ελάχιστα επίπεδα πλήρωσης των κριτηρίων αυτών, για την πιστοποίηση της επάρκειάς τους, σύμφωνα με την παρ. 5, ως προς το ελάχιστο απαιτούμενο επίπεδο παρεχόμενων υπηρεσιών στους οικείους καταναλωτές, λαμβάνοντας υπόψη, ιδίως, τους δείκτες των Παραρτημάτων ΙΙΙ και Ι, αντίστοιχα. Προϋπόθεση για την εξέταση της συμμόρφωσης με τα κριτήρια αξιολόγησης είναι η διασφάλιση της δυνατότητας των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και των ΦΟ.Δ.Σ.Α. για επαρκή στελέχωσή τους, σύμφωνα με τον οικείο οργανισμό. Αν ο πάροχος δεν είναι οικονομικά βιώσιμος για λόγους, όπως μη επαρκής τιμολόγηση, μη ορθή κοστολόγηση, χαμηλή εισπραξιμότητα, συσσωρευμένα μη επαρκώς εξυπηρετούμενα χρέη, ο φάκελος που υποβάλλει για την αξιολόγηση της διαχειριστικής ικανότητας, συνοδεύεται από σχέδιο εξυγίανσης. Το σχέδιο εξυγίανσης περιλαμβάνει τις αναγκαίες ενέργειες για τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και ορόσημα για την ανάκτησή της. Η εφαρμογή του σχεδίου εξυγίανσης παρακολουθείται από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. μέσω της διαδικασίας πιστοποίησης της διαχειριστικής επάρκειας του παρόχου, η οποία επικαιροποιείται ετησίως.
- Οι πάροχοι, προκειμένου να πιστοποιηθεί η διαχειριστική τους επάρκεια, υποβάλλουν στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. Σχέδιο Ασφαλείας Τροφοδοσίας Νερού, στο οποίο περιλαμβάνονται:
α) καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, τόσο από φυσικά, όσο και ανθρωπογενή αίτια,
β) καταγραφή διαθέσιμων πηγών τροφοδοσίας,
γ) σχεδιασμός και μελέτη εναλλακτικών πηγών τροφοδοσίας,
δ) καταγραφή απαραίτητων έργων ενίσχυσης και ανθεκτικότητας υφιστάμενων υποδομών, ε) σχεδιασμός συστήματος καταγραφής και παρακολούθησης αποθεμάτων, καθώς και έγκαιρης προειδοποίησης,
στ) εκπόνηση διαχειριστικού σχεδίου αντιμετώπισης κρίσεων,
ζ) οι αρμοδιότητες των ομάδων διαχείρισης της εκάστοτε κρίσης.
- Η προθεσμία για την υποβολή του Σχεδίου της παρ. 5 λήγει:
α) την 30ή.6.2028 για τους παρόχους, που παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε λιγότερους από εκατό χιλιάδες (100.000) κατοίκους,
β) την 30ή.6.2027 για τους παρόχους, που παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε περισσότερους από εκατό χιλιάδες (100.000) κατοίκους. Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. δύναται να προβαίνει σε συστάσεις προς τους παρόχους, τις οποίες κοινοποιεί στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Οι πάροχοι δύνανται, κατά την κρίση τους, να υποβάλλουν στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. επικαιροποίηση του οικείου Σχεδίου Ασφάλειας Τροφοδοσίας Νερού.».
Άρθρο 34
Διοικητικές κυρώσεις Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων – Τροποποίηση άρθρου 36 ν. 4001/2011
Στο άρθρο 36 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), περί διοικητικών κυρώσεων, οι παρ. 1 και 3 αντικαθίστανται, και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 36 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 36
Διοικητικές κυρώσεις
- Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., η οποία εκδίδεται μετά από ακρόαση των ενδιαφερομένων, επιβάλλονται στους κυρίους και τους διαχειριστές των Συστημάτων και των Δικτύων Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και στις επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργειακές Δραστηριότητες, πρόστιμα ύψους έως δέκα τοις εκατό (10%) του ετήσιου κύκλου εργασιών τους, με το καθοριζόμενο ύψος προστίμου να είναι ανάλογο με τη βαρύτητα και τη συχνότητα της παράβασης, εφόσον παραβιάζουν, είτε μεμονωμένα είτε σωρευτικά, τις υποχρεώσεις που υπέχουν από:
α) τον παρόντα νόμο και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδιδόμενες πράξεις, και από κάθε άλλη διάταξη της κείμενης νομοθεσίας που θεσπίζει υποχρεώσεις για τους ανωτέρω φορείς, η τήρηση των οποίων υπάγεται στον έλεγχο της Αρχής, ιδίως δε του Κεφαλαίου Γ΄ του ν. 4425/2016 (Α΄ 185), του ν. 4685/2020 (Α΄ 92) και του ν. 5261/2025 (Α΄ 231),
β) τους Κώδικες και Κανονισμούς της Αγοράς Ενέργειας και τις ρυθμιστικές αποφάσεις της Αρχής, τις άδειες ή πιστοποιήσεις που έχουν χορηγηθεί για την άσκηση των ενεργειακών δραστηριοτήτων,
γ) τους Κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν στη λειτουργία της αγοράς ενέργειας και τις κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις αυτών, τους κώδικες δικτύου και τις δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές που θεσπίζονται δυνάμει αυτών, και εμπίπτουν στην εποπτεία της Αρχής, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμίσεων για τα διασυνοριακά ζητήματα,
δ) τις εθνικές διατάξεις εναρμόνισης με τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εμπίπτουν στην εποπτεία της Αρχής,
ε) τις δεσμευτικές αποφάσεις του Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, στο μέτρο που απευθύνονται ή παράγουν υποχρεώσεις για τους ανωτέρω φορείς,
στ) τους όρους των αδειών ή των πιστοποιήσεων που τους έχουν χορηγηθεί για την άσκηση ενεργειακών δραστηριοτήτων.
- Με απόφαση της Ρ.Α.Ε., η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εξειδικεύεται η μεθοδολογία και τα επί μέρους κριτήρια των προστίμων και εν γένει διοικητικών κυρώσεων των παρ. 1 και 3. Για τον προσδιορισμό και την επιμέτρηση του ύψους των προστίμων που επιβάλλονται, λαμβάνονται υπόψη, κατά περίπτωση από τη Ρ.Α.Ε. και εφόσον αυτό είναι δυνατόν από τα στοιχεία που διαθέτει η Αρχή, ιδίως τα ακόλουθα:
α) η σοβαρότητα, η συχνότητα και η διάρκεια της παράβασης,
β) η επίπτωση της παράβασης στην εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και στη διάχυση ορθής και έγκυρης πληροφόρησης στην αγορά ενέργειας,
γ) η αξία των παράνομων συναλλαγών, εφόσον αυτό είναι δυνατόν να προσδιορισθεί,
δ) ο βαθμός ευθύνης του υπεύθυνου για την παράβαση προσώπου,
ε) η χρηματοοικονομική ευρωστία του υπεύθυνου για την παράβαση προσώπου, όπως προκύπτει για παράδειγμα από τον συνολικό κύκλο εργασιών προκειμένου περί νομικού προσώπου ή από το ετήσιο δηλωθέν εισόδημα προκειμένου περί φυσικού προσώπου,
στ) το ύψος των κερδών που αποκτήθηκαν ή των ζημιών που αποφεύχθηκαν από το υπεύθυνο για την παράβαση πρόσωπο, στον βαθμό που μπορούν να προσδιοριστούν,
ζ) ο βαθμός συνεργασίας του υπεύθυνου για την παράβαση προσώπου με τη Ρ.Α.Ε. κατά το στάδιο διερεύνησης – ελέγχου από την τελευταία με την επιφύλαξη της ανάγκης αποστέρησης των αποκτηθέντων κερδών ή αποφευχθεισών ζημιών από το εν λόγω πρόσωπο,
η) οι ανάγκες της ειδικής και γενικής πρόληψης,
θ) τυχόν προηγούμενες παραβάσεις των διατάξεων του Κανονισμού (Ε.Ε.) 1227/2011 και της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας της αγοράς ενέργειας,
ι) τα μέτρα που έχουν ληφθεί από το υπεύθυνο για την παράβαση πρόσωπο προκειμένου να αποτραπεί τυχόν επανάληψη της παράβασης.
- Ειδικά σε περίπτωση παράβασης του Κανονισμού (ΕΕ) 1227/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, για την ακεραιότητα και τη διαφάνεια στη χονδρική αγορά ενέργειας (L 326), και ύστερα από την ακρόαση της παρ. 1 του παρόντος, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. μπορεί να επιβάλει πρόστιμα και λοιπές διοικητικές κυρώσεις σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 18, περί κυρώσεων, του ως άνω Κανονισμού.
- Η επιβολή των προστίμων αυτών δεν αποκλείει την επιβολή, για την ίδια παράβαση, άλλων διοικητικών κυρώσεων που προβλέπονται από άλλες διατάξεις, ιδίως δε των προβλεπομένων στις διατάξεις του ν. 3959/2011.
- Οι αποφάσεις της ΡΑΕ που εκδίδονται στις ανωτέρω περιπτώσεις αναρτώνται στην επίσημη ιστοσελίδα της και δημοσιεύονται στον τύπο.
- Τα πρόστιμα που προβλέπονται στο παρόν άρθρο εισπράττονται με τη διαδικασία του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) στο όνομα και για λογαριασμό της ΡΑΕ και αποδίδονται σε αυτήν.
- Σε περιπτώσεις συστηματικής και κατ’ επανάληψη παράβασης του νομοθετικού πλαισίου και των όρων, σύμφωνα με τους οποίους χορηγούνται οι προβλεπόμενες στον παρόντα νόμο άδειες, η ΡΑΕ μπορεί να ανακαλεί τις άδειες αυτές. Η ανάκληση μπορεί να επιβάλλεται παράλληλα και με πρόστιμο.
- α) Με την επιφύλαξη των περ. β) και γ), με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.), η οποία εκδίδεται μετά από σύσταση στους παρόχους, δύναται να επιβληθούν πρόστιμα για παραβάσεις, σχετικά με την κοστολόγηση και τιμολόγηση των υπηρεσιών ύδατος. Αν ο πάροχος υπηρεσιών ύδατος είναι Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. εισηγείται την επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων στον οικείο Επόπτη Ο.Τ.Α.. Το ύψος του προστίμου καθορίζεται σύμφωνα με την παρ. 10. Το ανώτατο ύψος των προστίμων δεν υπερβαίνει τα δέκα εκατομμύρια (10.000.000) ευρώ και το έξι τοις εκατό (6%) των συνολικών ετήσιων εσόδων του προηγούμενου έτους, που προέρχονται από τις παρεχόμενες υπηρεσίες ύδατος.
β) Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης υποβολής των στοιχείων του Παραρτήματος ΙΙ, παρόχου υπηρεσιών ύδατος, επιβάλλεται πρόστιμο πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Το ύψος του προστίμου μπορεί να τροποποιείται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
γ) Σε περίπτωση μη απόδοσης του εισπραχθέντος περιβαλλοντικού τέλους, παρόχου υπηρεσιών ύδατος, που αφορά το πόσιμο νερό στον Ειδικό Λογαριασμό του Πράσινου Ταμείου, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 138.13/2018 απόφαση του διοικητικού του συμβουλίου (ΑΔΑ: ΨΘ7Φ46Ψ844-ΛΗ1), επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το δύο τοις εκατό (2%) του ανωτέρω τέλους, με επιτόκιο δύο τοις εκατό (2%) ανά μήνα καθυστέρησης.
- Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., η οποία εκδίδεται μετά από ακρόαση των ενδιαφερομένων, επιβάλλονται πρόστιμα στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟ.Σ.Δ.Α.) και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ βαθμού, αν διαπιστωθεί παράβαση στη διαχείριση αστικών αποβλήτων. Το ανώτατο ύψος των προστίμων δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δέκα εκατομμύρια (10.000.000) ευρώ και το έξι τοις εκατό (6%) των συνολικών ετήσιων εσόδων του προηγούμενου έτους, που προέρχονται από τις παρεχόμενες υπηρεσίες διαχείρισης αστικών αποβλήτων. Ειδικότερα:
α) Με την επιφύλαξη της περ. γ), σε περίπτωση μη ορθής εφαρμογής της μεθόδου κοστολόγησης και του κανονισμού τιμολόγησης, επιβάλλεται πρόστιμο στους ΦΟ.Δ.Σ.Α., ύψους τρία τοις εκατό (3%), επί των πόρων που έχουν εισπραχθεί από αυτούς το προηγούμενο έτος.
β) Στον υπόχρεο της παρ. 1 του άρθρου 38 του ν. 4819/ 2021 (Α’ 129), σε περίπτωση καταβολής, μετά την παρέλευση της προθεσμίας της παρ. 4 του ανωτέρω άρθρου, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το δύο τοις εκατό (2%) του τέλους ταφής, που αντιστοιχεί στο οφειλόμενο, σύμφωνα με την ως άνω παρ. 4, ποσό, με επιτόκιο δύο τοις εκατό (2%), ανά μήνα καθυστέρησης.
γ) Στους ΦΟ.Δ.Σ.Α. που δεν ενσωματώνουν το κόστος αποκατάστασης μεταφροντίδας στο κόστος της υπηρεσίας, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 5 του άρθρου 12Α, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους έξι τοις εκατό (6%), επί των εσόδων που έχουν εισπραχθεί από τους συγκεκριμένους ΦΟ.Δ.Σ.Α. για την παροχή της εν λόγω υπηρεσίας, κατά το προηγούμενο έτος.
δ) Στους ΦΟ.Δ.Σ.Α. που δεν επιτυγχάνουν το κριτήριο της περ. βε) της παρ. Β του Παραρτήματος Ι, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους πενήντα (50) ευρώ, ανά τόνο ανεπεξέργαστων αστικών αποβλήτων, που καταλήγουν σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων, ενώ υφίσταται Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων που εξυπηρετεί τους Ο.Τ.Α. α’ βαθμού.
ε) Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης υποβολής των στοιχείων των Παραρτημάτων IV και V της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/90439/1846/29.9.2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Υγείας, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εσωτερικών (Β’ 4514), επιβάλλεται πρόστιμο πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.
στ) Σε περίπτωση μη υποβολής των στοιχείων που απαιτούνται για τον υπολογισμό των δεικτών του Παραρτήματος Ι, επιβάλλεται πρόστιμο πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.
Το ύψος των προστίμων των περ. δ), ε) και στ) δύναται να τροποποιείται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το ύψος του προστίμου για τις υπόλοιπες παραβάσεις καθορίζεται σύμφωνα με την παρ. 10.
- Για τον προσδιορισμό και το ύψος των προστίμων λαμβάνονται υπόψη:
α) η σοβαρότητα, η συχνότητα και η διάρκεια της παράβασης,
β) προηγούμενες παραβάσεις,
γ) ο βαθμός συνεργασίας των παραβατών με τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ., κατά το στάδιο ελέγχου,
δ) τα μέτρα που έχουν ληφθεί από τους παραβάτες, προκειμένου να αποτραπεί επανάληψη της παράβασης,
ε) η χρηματοοικονομική ευρωστία του παραβάτη, ιδίως βάσει του συνολικού κύκλου εργασιών του.
- α) Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. δύνανται να εξειδικεύονται η μεθοδολογία και τα επιμέρους κριτήρια των προστίμων και των εν γένει διοικητικών κυρώσεων των παρ. 8 και 9.
β) Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. εξειδικεύονται τα πρόστιμα προς τους Ο.Τ.Α. α’ βαθμού για τη μη εφαρμογή της αρχής «πληρώνω όσο πετάω» του άρθρου 37 του ν. 4819/2021.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΕΡΓΩΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑΣ
Άρθρο 35
Επιτάχυνση έργων αντιμετώπισης της λειψυδρίας
- Για την περιβαλλοντική αδειοδότηση των μονάδων αφαλατώσεων υποβάλλεται στην αδειοδοτούσα αρχή τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης για τη διαχείριση του αλμολοίπου και της καταλληλότητας του υδάτινου αποδέκτη, ιδίως ως προς τη διασφάλιση των Προτύπων Ποιότητας Περιβάλλοντος (ΠΠΠ) στον υδάτινο αποδέκτη μετά την ανάμιξη και αραίωση του διατιθέμενου ρεύματος, και τη συμβατότητα με το οικείο εγκεκριμένο σχέδιο διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού (ΣΔΛΑΠ). Η Διεύθυνση Υδάτων της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης γνωμοδοτεί εντός δεκαπέντε (15) ημερών, από την υποβολή της τεχνικής έκθεσης τεκμηρίωσης, λαμβάνοντας υπόψη τα προβλεπόμενα στο οικείο ΣΔΛΑΠ και την υπό στοιχεία Η.Π. 51354/2641/Ε103/24.11.2010 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Καθορισμός Προτύπων Ποιότητας Περιβάλλοντος (ΠΠΠ) για τις συγκεντρώσεις ορισμένων ρύπων και ουσιών προτεραιότητας στα επιφανειακά ύδατα, σε συμμόρφωση προς τις διατάξεις της οδηγίας 2008/105/ ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2008 «σχετικά με Πρότυπα Ποιότητας Περιβάλλοντος (ΠΠΠ) στον τομέα της πολιτικής των υδάτων και σχετικά με την τροποποίηση και μετέπειτα κατάργηση των οδηγιών του Συμβουλίου 82/176/ΕΟΚ, 83/513/ΕΟΚ, 84/156/ΕΟΚ, 84/491/ ΕΟΚ και 86/280/ΕΟΚ και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου», καθώς και για τις συγκεντρώσεις ειδικών ρύπων στα εσωτερικά επιφανειακά ύδατα και άλλες διατάξεις» (Β’ 1909), όπως εκάστοτε ισχύει, και μπορεί να περιλαμβάνει τυχόν αναγκαίους περιορισμούς ή όρους για την προστασία του αποδέκτη. Αν η αρμόδια Διεύθυνση Υδάτων δεν γνωμοδοτήσει εντός της ανωτέρω προθεσμίας, συγκαλείται και συνεδριάζει υποχρεωτικώς το Περιφερειακό Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΠΕΣΠΑ) για την έκδοση γνώμης.
- Επιτρέπεται η εκτροπή πόσιμου νερού από τους παραποτάμους του Αχελώου Κρικελλοπόταμο και Καρπενησιώτη προς το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, υπό την επιφύλαξη του ενωσιακού δικαίου και υπό την προϋπόθεση διενέργειας περιβαλλοντικού προελέγχου, κατά το άρθρο 5 της υπ’ αρ. 107017/28.8.2006 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2001/42//ΕΚ «σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2001» (Β’ 1225) και, εφόσον απαιτείται, στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης. Για την επικαιροποίηση των οικείων εγκεκριμένων Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών σε περίπτωση εφαρμογής του πρώτου εδάφιου, είναι δυνατόν αυτά να τροποποιούνται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Άρθρο 36
Διαδικασίες κατεπείγουσας εκτέλεσης έργων σε περιοχές που έχουν κηρυχθεί σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας
- Στις περιοχές που κηρύσσονται σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 9Α του ν. 3199/2003 (Α΄ 280), και απαιτείται η κατεπείγουσα εκτέλεση έργων που συνδέονται, άμεσα ή έμμεσα, με την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται να αναλαμβάνει, δια των υπηρεσιών και των εποπτευόμενων φορέων του, τον σχεδιασμό, την ανάθεση και την εκτέλεση των κατεπειγόντων έργων αντιμετώπισης της λειψυδρίας εφόσον το αντικείμενο αυτών συνδέεται άμεσα με την κατασκευή ή αποκατάσταση κρίσιμων υποδομών για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση των συνεπειών που απορρέουν από τη λειψυδρία, ακόμα και όταν δεν υπάγονται στις αρμοδιότητές του, σύμφωνα με τη διαδικασία του παρόντος. Η διαδικασία του παρόντος εφαρμόζεται και για τα έργα του πρώτου εδαφίου για τα οποία έχουν ορισθεί η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. ως αναθέτοντες φορείς του ν. 4412/2016 (Α΄ 147) σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 9Α του ν. 3199/2003.
- Για την ανάληψη της αρμοδιότητας της παρ. 1, για έργα που δεν υπάγονται στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εκδίδεται, μετά την κήρυξη περιοχής σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας, Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου, κατόπιν εισήγησης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στην οποία περιλαμβάνεται συνοπτική περιγραφή των σχετικών έργων.
- Με αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατόπιν εισήγησης της Διεύθυνσης Έργων Ύδρευσης, Αποχέτευσης και Επεξεργασίας Λυμάτων της Γενικής Γραμματείας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων εξειδικεύονται τα προς εκτέλεση έργα που είναι κατεπείγοντα, τελούν σε άμεση συνάφεια και είναι αναγκαία, αποκλειστικά για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, συμπεριλαμβανομένων των απολύτως απαραίτητων συνοδών έργων και των υποστηρικτικών χώρων για την υλοποίηση των απαιτούμενων εργασιών, όπως οι εργοταξιακοί χώροι, οι αποθεσιοθάλαμοι και οι δανειοθάλαμοι γεωδών υλικών και καθορίζονται οι υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή οι εποπτευόμενοι φορείς του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που αναλαμβάνουν τον σχεδιασμό, την ανάθεση και την εκτέλεση των έργων της παρ. 2, καθώς και τυχόν ειδικότερες λεπτομέρειες ως προς αυτά.
- Όταν αναθέτουσα αρχή έργων του παρόντος είναι ή καθίσταται με τη διαδικασία της παρ. 2, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή εποπτευόμενοι φορείς αυτού ή έχουν ορισθεί ως αναθέτοντες φορείς του ν. 4412/2016 η Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή η Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 9Α του ν. 3199/2003, ακολουθείται η διαδικασία ανάθεσης των παρ. 5 έως 13.
- Για την ανάθεση έργων του παρόντος δεν εφαρμόζονται τα άρθρα 49 και 50 του ν. 4412/2016 και αρκεί η σύνταξη και έγκριση εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής του τεύχους της τεχνικής περιγραφής των προς εκτέλεση εργασιών, του χρονοδιαγράμματος εκτέλεσης αυτών, του προϋπολογισμού δημοπράτησης και του τεύχους Ειδικής Συγγραφής Υποχρεώσεων (Ε.Σ.Υ.). Για τη σύνταξη των στοιχείων αυτών η αναθέτουσα αρχή μπορεί να υποβοηθηθεί από νομικούς και τεχνικούς συμβούλους με τους οποίους συνάπτεται σύμβαση, έναντι αμοιβής μέχρι των ορίων των περ. β) και δ), αντίστοιχα, του άρθρου 5 του ν. 4412/2016. Το είδος και ο ανώτατος αριθμός των συμβούλων του δευτέρου εδαφίου δύνανται να καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η σύναψη της σύμβασης του συμβούλου γίνεται με τη διαδικασία της παρ. 2 του άρθρου 128 του ν. 4412/2016, χωρίς να απαιτείται γνώμη του αρμοδίου Τεχνικού Συμβουλίου Δημόσιων Έργων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και χωρίς να απαιτείται η χρησιμοποίηση του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.).
- Η εκπόνηση των μελετών γίνεται με μέριμνα και δαπάνες του αναδόχου, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς και διατάξεις.
- Η ανάθεση των έργων του παρόντος έπεται της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων ή της έκδοσης απόφασης εξαίρεσης από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, κατ’ εφαρμογή της διαδικασίας των παρ. 2α, 2β ή 3 του άρθρου 1 του ν. 4014/2011 (Α΄ 209). Ως αρμόδια περιβαλλοντική αρχή νοείται το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανεξαρτήτως της κατάταξης της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 4014/2011 του έργου ή της δραστηριότητας. Στην απόφαση της παρούσας συμπεριλαμβάνονται και οι υποστηρικτικοί χώροι για την υλοποίηση των απαιτούμενων εργασιών, ιδίως εργοταξιακοί χώροι, αποθεσιοθάλαμοι και δανειοθάλαμοι γεωδών υλικών.
- Αναγκαστικές απαλλοτριώσεις εκτάσεων για την εκτέλεση έργου του παρόντος διενεργούνται με τη διαδικασία του άρθρου 7Α του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (Κ.Α.Α.Α., ν. 2882/2001, Α΄ 17), χωρίς να αποκλείεται και η διαδικασία επίταξης των προς απαλλοτρίωση εκτάσεων μετά των συστατικών τους και των επικειμένων, για την έγκριση της οποίας δεν απαιτείται γνώμη του Τεχνικού Συμβουλίου Δημοσίων Έργων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
- Η διαδικασία επιλογής του αναδόχου για την εκτέλεση έργου του παρόντος πραγματοποιείται, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016. Στη διαδικασία προσκαλούνται τρεις (3), τουλάχιστον, εργοληπτικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν αποδεδειγμένη εμπειρία στην εκτέλεση έργων αντίστοιχης κατηγορίας υποδομών, εφόσον με την προσφορά τους και επί ποινή αποκλεισμού, αποδέχονται εγγράφως την εκτέλεση και παράδοση του έργου εντός της προθεσμίας που προσδιορίζεται στην πρόσκληση και εκκινεί από την υπογραφή της οικείας σύμβασης, προκειμένου να υποβάλουν την προσφορά τους εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την πρόσκληση της αναθέτουσας αρχής. Αποκλειστικό κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης του παρόντος είναι η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής.
- Οι προσκαλούμενες κατά την παρ. 9 εργοληπτικές επιχειρήσεις υποβάλουν την προσφορά κατ’ αποκοπή για ολόκληρο το έργο, σύμφωνα με τα στοιχεία των παρ. 6 και 11. Οι οικονομικές προσφορές συντάσσονται επί του εντύπου που χορηγεί η αναθέτουσα αρχή ή βάσει υποδείγματος που περιλαμβάνεται ως Παράρτημα στα έγγραφα της σύμβασης. Με τα έγγραφα της σύμβασης μπορεί να ζητείται και ανάλυση της κατ’ αποκοπήν προσφοράς από τον οικονομικό φορέα.
- Στο κατ’ αποκοπήν τίμημα περιλαμβάνονται ανοιγμένα:
α) η εκπόνηση όλων των μελετών, από μελετητές που διαθέτουν τα νόμιμα προσόντα κατά τις διατάξεις του ν. 4412/2016, η διενέργεια όλων των αναγκαίων ερευνών και δοκιμών, καθώς και η αξιολόγηση αυτών,
β) οι δαπάνες για το σύνολο των αναφερόμενων στο τεύχος της Ε.Σ.Υ. λοιπών υποχρεώσεων εκ μέρους του αναδόχου,
γ) το ποσοστό για γενικά έξοδα και όφελος αναδόχου,
δ) οι πάσης φύσεως απρόβλεπτες δαπάνες κατά την κατασκευή του έργου,
ε) οι δαπάνες για την εκτίμηση της αξίας των απαλλοτριωμένων ακινήτων μετά των συστατικών τους και των επικειμένων και
στ) οι δαπάνες για την εκπόνηση της Τεχνικής Περιβαλλοντικής Μελέτης της περ. β) της παρ. 2β του άρθρου 1 του ν. 4014/2011, όπου απαιτείται, και την υλοποίησή της.
Εφόσον προβλέπεται στα έγγραφα της σύμβασης προκαταβολή, αυτή χορηγείται για αμφότερες τις περιπτώσεις της παρ. 3 του άρθρου 150 του ν. 4412/2016, περί προκαταβολών, με κατάθεση σε λογαριασμό του αναδόχου, μετά από την προσκόμιση ισόποσης εγγύησης προκαταβολής του άρθρου 72 του ν. 4412/2016, εφαρμοζομένων των προβλέψεων του άρθρου 150 του ν. 4412/2016, εξαιρουμένης της παρ. 7 αυτού.
- Καθυστερήσεις στην υλοποίηση του έργου που οφείλονται σε υπαιτιότητα της αναθέτουσας αρχής, πλην περιπτώσεων ανωτέρας βίας, δεν δημιουργούν δικαίωμα υπέρ του αναδόχου για την υποβολή όχλησης για την καταβολή οιασδήποτε αποζημίωσης εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής, περιλαμβανόμενης και της δαπάνης αναθεώρησης τιμών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ, ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ, ΤΕΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Α΄
Άρθρο 37
Εξουσιοδοτικές διατάξεις Μέρους Α΄
- Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας:
α) ορίζονται τα έγγραφα και τα λοιπά δικαιολογητικά στοιχεία που απαιτούνται για την αποστολή φακέλου εκ μέρους των Δ.Ε.Υ.Α. στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. κατά την παρ. 2 του άρθρου 4,
β) ρυθμίζεται κάθε ειδικότερο, τεχνικό ή διαδικαστικό ζήτημα και ιδίως ο τρόπος, ο χρόνος, η διαδικασία και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την καταβολή του τιμήματος, ο τρόπος τυχόν τμηματικής καταβολής αυτού, η τήρηση ειδικών λογαριασμών και παρατείνονται οι προθεσμίες για την εφαρμογή των άρθρων 3 έως 5.
- Σε περίπτωση οικειοθελούς μεταφοράς της υπηρεσίας ύδατος κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 7, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται να τροποποιείται η περιοχή αρμοδιότητας της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κατά περίπτωση, προκειμένου να συμπεριλαμβάνει τις περιοχές που καταλαμβάνονται από τη σύμβαση της παρ. 1 του άρθρου 7.
- Με απόφαση των αρμόδιων οργάνων της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. συμπληρώνεται και εξειδικεύεται η διάρθρωση της εταιρείας προκειμένου να εξυπηρετούνται οι περιοχές στις οποίες επεκτείνεται η γεωγραφική αρμοδιότητά της, καθώς και οι υπηρεσίες άρδευσης που παρέχονται από αυτήν σύμφωνα με τα άρθρα 3 έως 7.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών δύναται να αναπροσαρμόζεται η αποζημίωση του ειδικού συντονιστή της παρ. 2 του άρθρου 10.
- Με απόφαση των αρμόδιων οργάνων της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. συμπληρώνεται και εξειδικεύεται η διάρθρωση της εταιρείας στις περιοχές του άρθρου 13.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δύναται να καθορίζονται οι λεπτομέρειες της μεταφοράς του προσωπικού των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων, θέματα υπηρεσιακής κατάστασης, η μεταφορά πιστώσεων στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. για την κάλυψη της μισθοδοσίας τους και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των παρ. 5 και 6 του άρθρου 16.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δύναται να παρατείνεται για ένα (1) επιπλέον έτος, η προθεσμία της παρ. 3 του άρθρου 16 για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, αναφορικά με την κατάργηση των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων και τη διαπίστωση της υπεισέλευσης του Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. στη θέση τους, ως καθολικού διαδόχου αυτών.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Υποδομών και Μεταφορών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ρυθμίζονται η διαδικασία και οι προϋποθέσεις εφαρμογής των παρ. 1 και 2 του άρθρου 16, τα ειδικότερα δικαιολογητικά και στοιχεία που υποβάλλονται από τους οικείους φορείς, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την οργάνωση, διαχείριση και λειτουργία των σχετικών δικτύων και έργων άρδευσης. Με την ίδια απόφαση μπορεί, ιδίως, α) να καθορίζεται συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εντός του οποίου οι Γ.Ο.Ε.Β. ή Τ.Ο.Ε.Β. της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 16 δύναται να ασκήσουν το δικαίωμα υπαγωγής τους στο καθεστώς του άρθρου 16 και β) να συστήνεται και να τηρείται, σε κεντρικό επίπεδο, ενιαίο μητρώο υδάτων και υδατικών υποδομών άρδευσης, καθώς και να εξειδικεύονται οι διαδικασίες παρακολούθησης των υδατικών πόρων και συλλογής, τήρησης και διαβίβασης στοιχείων για το αγροτικό νερό.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Υποδομών και Μεταφορών δύναται να ρυθμίζονται ειδικές λεπτομέρειες ως προς τη διαδοχή, την εκτέλεση της σύμβασης, την εκκαθάριση των συναφών αξιώσεων, καθώς και κάθε ειδικότερο θέμα για την εφαρμογή του άρθρου 21.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Υποδομών και Μεταφορών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δύναται να καθορίζονται οι λεπτομέρειες της μεταφοράς και της απόσπασης του προσωπικού των Δήμων της Περιφέρειας Θεσσαλίας, θέματα υπηρεσιακής κατάστασης, η μεταφορά πιστώσεων στον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. για την κάλυψη της μισθοδοσίας και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 28.
- Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δύναται να επικαιροποιούνται τα εγκεκριμένα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών σε περίπτωση εκτροπής πόσιμου νερού από τους παραποτάμους του Αχελώου Κρικελλοπόταμο και Καρπενησιώτη προς το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 35.
- Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται τα ειδικότερα καθήκοντα, οι υποχρεώσεις, η έκταση της ευθύνης και ο τρόπος διενέργειας του ελέγχου του Φορέα Επίβλεψης στον Φορέα Κατασκευής, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 36. Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται το άρθρο 136 του ν. 4412/2016.
- Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται ειδικότερες προϋποθέσεις πρόσκλησης εργοληπτικών επιχειρήσεων ανά κατηγορία υποδομών για την εφαρμογή του άρθρου 36.
Άρθρο 38
Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Α΄
- Έως την ολοκλήρωση των διαδικασιών μεταφοράς των αρμοδιοτήτων των Δ.Ε.Υ.Α., των οικείων υπηρεσιών των Δήμων, και των Ο.Ε.Β. στις Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., η οποία διαπιστώνεται με πράξη του οικείου Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, σύμφωνα με τα άρθρα 3, 4, 5 και 16, οι υφιστάμενες Δ.Ε.Υ.Α., οι υφιστάμενοι Ο.Ε.Β. και οι οικείες δημοτικές υπηρεσίες συνεχίζουν τη λειτουργία τους.
- Μέχρι τη συντέλεση της ειδικής διαδοχής και την ανάληψη της επιχειρησιακής δραστηριότητας από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. και την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., αντίστοιχα, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 4, η ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία, τη συντήρηση και την επισκευή των δικτύων και εγκαταστάσεων, την είσπραξη των απαιτήσεων, καθώς και κάθε αστική, ποινική ή διοικητική ευθύνη έναντι τρίτων ή του Δημοσίου, παραμένει αποκλειστικά στους οικείους Ο.Τ.Α. ή στις Δ.Ε.Υ.Α..
- Έως την έναρξη ισχύος της σύμβασης παροχής δημόσιας υπηρεσίας του άρθρου 6, η αρμοδιότητα διαχείρισης του δικτύου ομβρίων υδάτων εξακολουθεί να ασκείται από τους οικείους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού.
- Μέχρι την έκδοση της απόφασης της παρ. 3 του άρθρου 11, τα εν λόγω έργα συνεχίζουν να υλοποιούνται από τους υφιστάμενους φορείς υλοποίησης αυτών.
- Για πέντε (5) έτη από την απορρόφηση των παρόχων υπηρεσιών ύδατος από την Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε ή την Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., ο τόπος εργασίας των υπαλλήλων των μεταφερόμενων παρόχων δεν μπορεί να απέχει πάνω από σαράντα (40) χιλιόμετρα από τον τόπο εργασίας τους πριν από την απορρόφηση.
- Στις περιοχές που η αρμοδιότητα της άρδευσης περιέρχεται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. ή στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., τα τιμολόγια του αρδευτικού νερού διατηρούνται αμετάβλητα για τουλάχιστον τρία (3) έτη από τη μεταφορά των υφιστάμενων παρόχων αρδευτικού νερού κατά τη δημοσίευση του παρόντος.
Άρθρο 39
Τελική διάταξη Μέρους Α΄
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι δυνατή:
α) η σύσταση Ομάδων Εργασίας από υπαλλήλους του υπουργείου, ειδικούς επιστήμονες και άλλα κατά την κρίση του κατάλληλα πρόσωπα, για τη μελέτη και παρακολούθηση ειδικών θεμάτων που αφορούν στην εφαρμογή του άρθρου 35 και
β) η ανάθεση αρμοδιοτήτων των παρ. 1 και 2 του άρθρου 136 του ν. 4412/2016 (Α΄ 147), για την παρακολούθηση, τον έλεγχο, τη διοίκηση και την επίβλεψη των έργων του παρόντος, σε νομικό πρόσωπο ή ένωση προσώπων που διαθέτει τις εξειδικευμένες γνώσεις και την αποδεδειγμένη εμπειρία σε ανάλογα έργα, που είναι αναγκαία για την παρακολούθηση και επίβλεψη των έργων αυτών (Φορέας Επίβλεψης), κατά παρέκκλιση: βα) της απαίτησης της παρ. 3 του άρθρου 136 του ν. 4412/2016 για την εγγραφή του Φορέα Επίβλεψης στα οικεία μητρώα του π.δ. 71/2019 (Α΄ 112), και ββ) του άρθρου 136 του ν. 4412/2016, κατά το μέρος που αφορά στην επιλογή του Φορέα Επίβλεψης από τον Ανάδοχο του Έργου, στη σύναψη σύμβασης μεταξύ του Αναδόχου και του Φορέα Επίβλεψης και στην εκτέλεση αυτής. Ο Φορέας Κατασκευής και τα όργανά του διατηρούν τις εξουσίες ελέγχου και εποπτείας επί της επίβλεψης που διενεργεί ο Φορέας Επίβλεψης. Ο Φορέας Επίβλεψης ευθύνεται έναντι του Φορέα Κατασκευής ακόμη και για ελαφρά αμέλεια κατά την εκτέλεση των υποχρεώσεών του. Σε περίπτωση φυσικού προσώπου, ο ίδιος, και σε περίπτωση νομικού προσώπου, οι διοικούντες και υπάλληλοι του Φορέα, υπέχουν, κατά την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων, ποινική ευθύνη δημόσιου υπαλλήλου.
Άρθρο 40
Καταργούμενες διατάξεις Μέρους Α΄
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καταργούνται:
α) το άρθρο 10 του ν.δ. 787/1970 (Α΄ 292), περί πόρων του Ο.Α.Θ.,
β) το άρθρο 19 του ν. 1068/1980 (Α΄ 190), περί τιμολογίων – ενημερωτικού τεύχους,
γ) τα άρθρα 1 έως 15, η παρ. 1 του άρθρου 16, τα άρθρα 17 και 19 του ν. 1739/1987 (Α΄ 201),
δ) το άρθρο 12 του π.δ. 156/1997 (Α΄ 132), περί πόρων της εταιρείας,
ε) τα άρθρα 21 και 26 του ν. 2937/2001 (Α΄ 169), περί περιοχής δραστηριότητας της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. και επέκτασής της, και
στ) το δεύτερο εδάφιο της παρ. 11 του εσωτερικού άρθρου τέταρτου του άρθρου 4 και η παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 5106/2024 (Α΄ 63).
Δεν βρήκατε απάντηση στην ερώτησή σας;
Για επιπλέον απορίες σχετικά με την παραπάνω διαβούλευση μπορείτε να στείλετε το ερώτημά σας απευθείας, μέσω της ειδικής φόρμας επικοινωνίας της διαβούλευσης.
Φόρμα επικοινωνίαςΠΡΟΣΟΧΗ
Εφόσον επιθυμείτε να υποβάλλετε σχόλια και προτάσεις επί της διαβούλευσης, παρακαλούμε μην χρησιμοποιείτε την παρούσα φόρμα, αλλά μεταβείτε στο σχετικό πεδίο σχολιασμού.
Δημοσιευμένα σχόλια
Γενικό Σχόλιο
Ο νόμος άργησε να έρθει προς ψήφιση τουλάχιστον 26 χρόνια, ωστόσο είναι απόλυτα απαραίτητος για την καλύτερη διαχείριση του δημόσιου αγαθού του νερού. Η τεχνογνωσία των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ πρέπει να διαχυθεί προς όλες τις ΔΕΥΑ καθώς είναι διαπιστωμένο ότι οι δύο εταιρείες αποτελούν επιτυχημένο μοντέλο διαχείρισης του νερού στην Ελλάδα. Αποτελούν επίσης επιτυχημένο μοντέλο εργασίας για τους υπαλλήλους τους, που οι ευεργεσίες του πρέπει να περιλάβει και το προσωπικό των ΔΕΥΑ. Τέλος αποτελούν επιτυχημένο περιβαλλοντικό μοντέλο για την προστασία του πόρου του νερού.
Για την ΕΥΔΑΠ έπρεπε να περιλαμβάνει και τα νησιά του Αργοσαρωνικού και των Κυκλάδων. Η ανεπάρκεια του πόρου του νερού ή η μεταφορά του με δεξαμενόπλοια αποτελεί αναχρονισμό και παράδειγμα κακής διαχείρισης του πόρου.
Άρθρο 4 παρ 3
Σχόλιο
Υπάρχει παράλειψη ,πρέπει να προστεθεί και η ΕΥΔΑΠ Παγίων στο λεκτικό.
Άρθρο 6
Μεταφορά της αρμοδιότητας διαχείρισης του δικτύου ομβρίων υδάτων.
Σχόλιο
Αυτήν την στιγμή την αρμοδιότητα των ομβρίων την έχουν η κατά τόπους περιφέρειες. Πρέπει να διατηρηθεί η αρμοδιότητα στις περιφέρειες καθώς τα όμβρια αποτελούν ειδικές, ακανόνιστες περιβαλλοντικές παροχές έξω από την δυνατότητα ελεγχόμενης εποπτείας από την ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.
Ωστόσο σε περιοχές όπου προβλέπονται μεγάλης κλίμακας έργα αποχέτευσης πρέπει να περνάει αυτόματα η αρμοδιότητα στην ΕΥΔΑΠ και στην ΕΥΑΘ για τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό και γρήγορη εκτέλεση των έργων. Αυτό έδειξε η εμπειρία με τα έργα αποχέτευσης στην Αν. Αττική , το ίδιο θα απαιτηθεί για τα έργα αποχέτευσης στην Χαλκιδική όταν αποφασιστεί να ξεκινήσουν. Είναι αδύνατον να κατασκευαστούν δίκτυα αποχέτευσης χωρίς να χρειαστεί ο έλεγχος των υφιστάμενων δικτύων ομβρίων, καθώς και η διευθέτηση ή και η μετατόπιση του σχεδιαζόμενων έργων αποχέτευσης. Με την μεταφορά των αρμοδιοτήτων ομβρίων μόνο όταν υπάρχει η ανάγκη εκτέλεσης έργου το γραφειοκρατικό κόστος μειώνεται.
Άρθρο 13
Σύσταση Γενικών Διευθύνσεων στην Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης.
Σχόλιο
Πρέπει να συσταθεί για λογαριασμό της ΕΥΑΘ Α.Ε αντίστοιχη Διεύθυνση επεκτάσεων για τον νομό της Θεσσαλονίκη καθώς και αντίστοιχη Διεύθυνση με χωρική αρμοδιότητα για την επέκταση στην Χαλκιδική.
Άρθρο 14 παρ 1.
Μεταφερόμενο προσωπικό στην Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και την Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης.
Σχόλιο
Οι υπάλληλοι των ΔΕΥΑ που μεταφέρονται στην ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ θα πρέπει με την μεταφορά τους να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα(μισθολογικά ασφαλιστικά, υγειονομικά, κάρτες σίτισης, καυσίμων κλπ) και υποχρεώσεις με τους μόνιμους υπαλλήλους των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ σύμφωνα με τις τελευταίες συλλογικές συμβάσεις εργασίας που διέπουν τις εργασιακές σχέσεις τους.
Άρθρο 14 παρ 8.
Σχόλιο
Η ΕΥΔΑΠ στα πλαίσια των χωρικών αρμοδιοτήτων δύναται να αναθέτει καθήκοντα στους μεταφερόμενους υπαλλήλους των ΔΕΥΑ, που σχετίζεται με την μεταφορά του αδιύλιστου νερού στα κατά τόπους υδραγωγεία της χωρικής αρμοδιότητας, αντίστοιχα με αυτά των μόνιμων υπαλλήλων της.
Κατά αναλογία με τους υπαλλήλους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου των ΔΕΥΑ ,αποκτούν τα ιδια δικαιώματα και οι εργολαβικοι υπάλληλοι της ΕΥΔΑΠ Α.Ε.
Άρθρο 14 παρ 3.
Σχόλιο
Για το μόνιμο προσωπικό των ΔΕΥΑ αναφέρεται στον νόμο ότι δίνεται η δυνατότητα απόσπασης 2 + 5 έτη.
Ο χρόνος αυτός πρέπει να αυξηθεί ή να προβλεφθεί και η μετάταξη και η πλήρης συγχώνευση με το προσωπικό της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Η ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ κατά μεγάλη πλειοψηφία ανήκουν στο δημόσιο έλεγχο, η εργασία των υπαλλήλων προστατεύεται με κανονισμό προσωπικού με ισχύ νόμου, οι αμοιβές, τα προνόμια και οι υποχρεώσεις των υπαλλήλων της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ πρέπει να περιλαμβάνουν και τους μεταφερόμενους υπαλλήλους των ΔΕΥΑ χωρίς εξαιρέσεις και χρονικά όρια για να μην δημιουργηθούν σχέσεις εργασίας 2 ταχυτήτων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΓΙΩΝ Ε.ΥΔ.Α.Π. ΚΑΙ ΤΗΝ Ε.Υ.Α.Θ. ΠΑΓΙΩΝ
Άρθρο 25
Διάθεση ύδατος – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 6 ν. 2744/1999
Σχόλιο
Η απόφαση του ΣΤΕ 2022 ενισχύει τον δημόσιο ρόλο της εταιρείας ΕΥΔΑΠ Α.Ε. Με αυτήν την έννοια οι εταιρεία σφραγίδα «ΕΥΔΑΠ Παγίων» αποτελεί έναν επιπλέον γραφειοκρατικό μηχανισμό που εχει αναχρονιστικό χαρακτήρα και δημιουργεί επι πλέον εμπόδια στην γρήγορη εκτέλεση των διαδικασιών της ΕΥΔΑΠ Α.Ε.
Άρθρο 27
Μεταβατική διάταξη για την κάλυψη θέσεων ευθύνης – Είσπραξη απαιτήσεων του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Εταιρεία Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π.» – Αντικατάσταση παρ. 8 και προσθήκη παρ. 9 στο άρθρο 4 του ν. 2744/1999
Σχόλιο
Το στελεχιακό προσωπικό της «Εταιρείας Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π.» πλην του Διοικητικού Συμβουλίου έπρεπε να αποτελείται απο αποσπασμένο προσωπικό της ΕΥΔΑΠ Α.Ε που έχει την τεχνογνωσία στην εκτέλεση των καθηκόντων του και άμεση σύνδεση με το ελεγχόμενο έργο. Η μόνη περίοδος που λειτούργησε παραγωγικά η ΕΥΔΑΠ Παγίων ήταν την περίοδο που είχε αυξημένη στελέχωση από το προσωπικό της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. Οι αποσπάσεις πρέπει να έχουν 5 ετή διάρκεια.
Η μεταφορά αρμοδιοτήτων στην Ε.ΥΔ.Α.Π. και την Ε.Υ.Α.Θ. δεν υποκαθιστά μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση της διαχείρισης των υδάτων
Η κυβέρνηση παρουσιάζει το παρόν σχέδιο νόμου ως μια ολοκληρωμένη απάντηση στα προβλήματα διαχείρισης των υδάτων. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα μιας μεταρρύθμισης δεν κρίνεται από τους στόχους που διακηρύσσει, αλλά από την τεκμηρίωση που τη συνοδεύει. Και στο σημείο αυτό το σχέδιο νόμου αφήνει αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα.
Τα προβλήματα στον τομέα των υδάτων είναι υπαρκτά και απαιτούν ουσιαστική αντιμετώπιση. Εκείνο που δεν προκύπτει από το σχέδιο νόμου είναι γιατί η επιλεγμένη λύση αποτελεί την καταλληλότερη. Από την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης δεν προκύπτει ολοκληρωμένη συγκριτική αξιολόγηση εναλλακτικών μοντέλων, όπως η ενίσχυση των υφιστάμενων Δ.Ε.Υ.Α., η δημιουργία περιφερειακών σχημάτων συνεργασίας ή άλλες μορφές διαδημοτικής διαχείρισης.
Ακόμη πιο προβληματικό είναι ότι το ίδιο το Υπουργείο αναφέρει πως δεν έχουν ληφθεί υπόψη συναφείς πρακτικές από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΟΟΣΑ, όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή διεθνείς οργανισμούς. Για μια τόσο εκτεταμένη θεσμική μεταβολή, η έλλειψη συγκριτικής τεκμηρίωσης αποτελεί σοβαρό έλλειμμα.
Το σχέδιο νόμου δεν αποδεικνύει ότι επιλύει τις διαρθρωτικές αδυναμίες του συστήματος διαχείρισης των υδάτων. Αποδεικνύει κυρίως ότι μεταφέρει τη διαχείριση των προβλημάτων σε διαφορετικούς φορείς. Η μεταφορά αυτή μπορεί να αποδειχθεί επιτυχής ή αποτυχημένη. Αυτό όμως δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο. Οφείλει να στηρίζεται σε πλήρη επιστημονική, οικονομική και επιχειρησιακή τεκμηρίωση.
Παράλληλα, μεταβάλλεται ουσιαστικά το μοντέλο διοίκησης των υπηρεσιών ύδατος. Υποδομές και δίκτυα που δημιουργήθηκαν διαχρονικά με δημόσιους πόρους, δημοτικά τέλη, κρατικές επιχορηγήσεις και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και μέχρι σήμερα διαχειρίζονταν φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης και Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων μεταφέρονται στην επιχειρησιακή ευθύνη δύο εισηγμένων ανωνύμων εταιρειών.
Το ζήτημα δεν αφορά την κυριότητα του νερού ως φυσικού πόρου. Αφορά το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα λαμβάνονται πλέον οι αποφάσεις για τη διαχείρισή του. Μέχρι σήμερα οι αποφάσεις αυτές λαμβάνονταν από φορείς που λογοδοτούσαν αποκλειστικά στο Δημόσιο και στις τοπικές κοινωνίες. Με το προτεινόμενο μοντέλο, η διαχείριση συγκεντρώνεται σε εισηγμένες ανώνυμες εταιρείες, οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με το εταιρικό δίκαιο και υπέχουν υποχρεώσεις τόσο έναντι του Ελληνικού Δημοσίου ως βασικού μετόχου όσο και έναντι των λοιπών μετόχων τους.
Η μεταβολή αυτή δεν αποτελεί μια απλή οργανωτική αλλαγή. Δημιουργεί ένα διαφορετικό θεσμικό και εταιρικό πλαίσιο λήψης αποφάσεων για τη διαχείριση κρίσιμων δημόσιων υποδομών. Όσο περισσότερο διευρύνεται το αντικείμενο των εισηγμένων εταιρειών, τόσο μεγαλύτερη καθίσταται η ανάγκη η Πολιτεία να αποδείξει ότι το νέο μοντέλο υπηρετεί αποτελεσματικότερα το δημόσιο συμφέρον και να εξηγήσει με ποιες θεσμικές εγγυήσεις διασφαλίζεται ότι η διαχείριση των υποδομών και η λήψη των αποφάσεων θα εξακολουθήσουν να καθορίζονται πρωτίστως από τις ανάγκες της κοινωνίας και όχι από τη διαφορετική λογική που συνεπάγεται η λειτουργία μιας εισηγμένης εταιρείας με ιδιώτες μετόχους.
Εξίσου σοβαρά ερωτήματα γεννά και η θέση στην οποία περιέρχεται η ίδια η Ε.ΥΔ.Α.Π. Η εταιρεία καλείται να αναλάβει νέες γεωγραφικές περιοχές, δεκάδες νέες υποδομές, διαφορετικά δίκτυα, νέες δραστηριότητες και, για πρώτη φορά, αρμοδιότητες άρδευσης. Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζεται ως αναβάθμιση της εταιρείας.
Ωστόσο, δεν προκύπτει από τα συνοδευτικά έγγραφα ολοκληρωμένη δημοσιοποιημένη οικονομοτεχνική μελέτη που να τεκμηριώνει ότι η μεταφορά αυτή είναι οικονομικά και επιχειρησιακά βιώσιμη, ούτε παρουσιάζεται αναλυτικό σχέδιο στελέχωσης, χρηματοδότησης και οργανωτικής προσαρμογής.
Περαιτέρω, με το σχέδιο νόμου ανατίθενται στην Ε.ΥΔ.Α.Π. και νέες αρμοδιότητες που αφορούν τη διαχείριση των δικτύων ομβρίων υδάτων, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο το επιχειρησιακό της αντικείμενο. Η διαχείριση των ομβρίων συνδέεται άμεσα με έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, σύνθετες τεχνικές παρεμβάσεις και αυξημένες ανάγκες συντήρησης των δικτύων. Ωστόσο, δεν προκύπτει από τα συνοδευτικά έγγραφα του νομοσχεδίου επαρκής τεκμηρίωση ως προς τις πρόσθετες ανάγκες σε προσωπικό, εξοπλισμό, χρηματοδότηση και οργανωτική υποστήριξη που συνεπάγεται η ανάθεση αυτών των νέων αρμοδιοτήτων.
Αντιθέτως, το ίδιο το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η πολιτική απόφαση για τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων προηγείται της πλήρους αποτίμησης των μεταβιβαζόμενων φορέων, της ολοκλήρωσης του τεχνικού και οικονομικού ελέγχου, της καταγραφής των πραγματικών υποχρεώσεων και της οριστικοποίησης των επενδυτικών σχεδίων. Δηλαδή, η Ε.ΥΔ.Α.Π. καλείται να αναλάβει ένα εγχείρημα άγνωστου ακόμη πραγματικού οικονομικού και επιχειρησιακού μεγέθους, χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης αξιολόγηση των συνεπειών του.
Η Ε.ΥΔ.Α.Π. διαθέτει σημαντική συσσωρευμένη τεχνογνωσία, εξειδικευμένο προσωπικό και κρίσιμες υποδομές που διαμορφώθηκαν μέσα από τη μακρόχρονη λειτουργία της.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί επανειλημμένα σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και σημαντικές δυσκολίες στην κάλυψη των αυξανόμενων επιχειρησιακών αναγκών της εταιρείας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μεταφορά στην Ε.ΥΔ.Α.Π. της αποκλειστικής αρμοδιότητας κατασκευής των εξωτερικών διακλαδώσεων αποχέτευσης, η οποία μέχρι σήμερα ασκούνταν από τους δήμους. Ως Σωματείο δεν είμαστε αντίθετοι στην ανάληψη αυτής της αρμοδιότητας από την Ε.ΥΔ.Α.Π., εφόσον αυτό συμβάλλει στην καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και στην ενιαία διαχείριση του δικτύου. Ωστόσο, μια τέτοια μεταφορά προϋποθέτει την αντίστοιχη ενίσχυση της εταιρείας με το αναγκαίο προσωπικό, τον εξοπλισμό και τα μέσα.
Σήμερα οι υπηρεσίες αποχέτευσης λειτουργούν ήδη με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και δυσκολεύονται να ανταποκριθούν ακόμη και στις καθημερινές ανάγκες συντήρησης και αποκατάστασης βλαβών. Είναι, επομένως, παράλογο να ανατίθενται νέες αρμοδιότητες χωρίς να έχει προηγηθεί η απαραίτητη στελέχωση. Διαφορετικά, το αποτέλεσμα δεν θα είναι η αναβάθμιση των υπηρεσιών αλλά η επιβάρυνση των εργαζομένων και η υποβάθμιση της εξυπηρέτησης των πολιτών.
Παρά τις διαπιστωμένες αυτές αδυναμίες, αντί να προηγηθεί η ουσιαστική ενίσχυση της Ε.ΥΔ.Α.Π. με το αναγκαίο προσωπικό και τους απαιτούμενους πόρους, η κυβέρνηση της αναθέτει ένα πολλαπλά διευρυμένο αντικείμενο, παρουσιάζοντάς την ως τον φορέα που θα επιλύσει διαρθρωτικά προβλήματα δεκαετιών.
Χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο στελέχωσης, επαρκή χρηματοδότηση και σαφή επιχειρησιακή προετοιμασία, ο κίνδυνος είναι η προτεινόμενη αλλαγή να επιβαρύνει περαιτέρω έναν οργανισμό που ήδη καλείται να ανταποκριθεί σε αυξημένες απαιτήσεις.
Ως Σωματείο Εργαζομένων δεν μπορούμε να αποδεχθούμε ότι η ανάληψη των νέων αρμοδιοτήτων θα στηριχθεί στην περαιτέρω εντατικοποίηση της εργασίας, στις συνεχείς μετακινήσεις του υφιστάμενου προσωπικού, στην ανάθεση πρόσθετων καθηκόντων χωρίς την αναγκαία στελέχωση ή στην επέκταση των εργολαβιών. Η διεύρυνση του αντικειμένου της Ε.ΥΔ.Α.Π. προϋποθέτει μόνιμες προσλήψεις, επαρκή τεχνικό και μηχανολογικό εξοπλισμό και ουσιαστική ενίσχυση όλων των υπηρεσιών που θα κληθούν να σηκώσουν το βάρος των νέων αρμοδιοτήτων.
Επιπλέον, το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι το μεταφερόμενο προσωπικό θα έχει τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις με το προσωπικό της Ε.ΥΔ.Α.Π. και της Ε.Υ.Α.Θ., χωρίς όμως να εξειδικεύει τον τρόπο με τον οποίο θα επιτευχθεί στην πράξη η ενοποίηση διαφορετικών υπηρεσιακών και μισθολογικών καθεστώτων. Δεν διευκρινίζεται πώς θα αντιμετωπιστούν ζητήματα που αφορούν την εφαρμογή των συλλογικών ρυθμίσεων, των κανονισμών προσωπικού, της μισθολογικής εξέλιξης, των επιδομάτων και της υπηρεσιακής εξέλιξης. Η έλλειψη ειδικότερων ρυθμίσεων ενδέχεται να δημιουργήσει ερμηνευτικές αμφισβητήσεις και εφαρμοστικές δυσχέρειες, με πιθανές συνέπειες τόσο για την εργασιακή συνοχή όσο και για την εύρυθμη λειτουργία των νέων οργανωτικών σχημάτων.
Για το Σωματείο μας είναι αυτονόητο ότι οι εργαζόμενοι που πρόκειται να μεταφερθούν δεν μπορεί να αντιμετωπιστούν ως προσωπικό δεύτερης κατηγορίας ούτε να χρησιμοποιηθούν ως μέσο πίεσης των εργασιακών δικαιωμάτων του συνόλου των εργαζομένων. Πρέπει να διασφαλιστούν η πλήρης αναγνώριση της προϋπηρεσίας τους, η προστασία των αποδοχών τους, η ίση μεταχείριση, η υπηρεσιακή τους εξέλιξη και η ένταξή τους σε ένα σαφές και ενιαίο εργασιακό πλαίσιο, χωρίς εργαζομένους διαφορετικών ταχυτήτων μέσα στην ίδια εταιρεία.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και η περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. Η ύδρευση και η αποχέτευση αποτελούν υπηρεσίες φυσικού μονοπωλίου, στις οποίες δεν υφίσταται πραγματικός ανταγωνισμός μεταξύ παρόχων. Εύλογα, λοιπόν, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο η συνεχής μεταφορά αρμοδιοτήτων σε μια ανεξάρτητη ρυθμιστική αρχή, η οποία εγκρίνει τιμολογιακές πολιτικές, επενδυτικά σχέδια και τη Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση των παρόχων, αποτελεί το καταλληλότερο μοντέλο διακυβέρνησης για έναν τομέα που συνδέεται άμεσα με την άσκηση δημόσιας πολιτικής και δεν λειτουργεί υπό συνθήκες ανταγωνισμού.
Παράλληλα, η εισαγωγή μηχανισμών όπως η Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση και η αναγνώριση χρηματοοικονομικού κόστους δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο τιμολόγησης. Χωρίς να μπορεί σήμερα να προεξοφληθεί η εξέλιξη των τιμολογίων, είναι εύλογο να ζητούνται ισχυρότερες θεσμικές εγγυήσεις ότι οι αναγκαίες επενδύσεις, το κόστος λειτουργίας και το συνολικό κόστος της προτεινόμενης αλλαγής δεν θα μετακυλιστούν δυσανάλογα στους καταναλωτές.
Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση δεν πρέπει να κριθεί από τις προθέσεις της, αλλά από την τεκμηρίωσή της. Μέχρι σήμερα δεν αποδεικνύεται με σαφή και μετρήσιμα στοιχεία ότι το επιλεγμένο μοντέλο είναι αποτελεσματικότερο από άλλες εναλλακτικές λύσεις, ότι δεν μεταφέρει δυσανάλογους οικονομικούς, επιχειρησιακούς και οργανωτικούς κινδύνους στην Ε.ΥΔ.Α.Π. και την Ε.Υ.Α.Θ. και ότι διασφαλίζει υψηλότερο επίπεδο δημοκρατικής λογοδοσίας και αποτελεσματικότερη προστασία των δημόσιων υποδομών ύδατος. Μια αλλαγή αυτού του μεγέθους δεν μπορεί να βασίζεται στην παραδοχή ότι δύο οργανισμοί θα επιλύσουν από μόνοι τους προβλήματα που συσσωρεύτηκαν επί δεκαετίες σε ολόκληρο το σύστημα διαχείρισης των υδάτων. Η Πολιτεία οφείλει πρώτα να αποδείξει ότι η επιλογή της είναι η καταλληλότερη, ότι αξιολόγησε ουσιαστικά όλες τις εναλλακτικές λύσεις και ότι η μεταφορά των αρμοδιοτήτων δεν θα οδηγήσει σε δυσανάλογους οικονομικούς, επιχειρησιακούς και οργανωτικούς κινδύνους για τους ίδιους τους οργανισμούς που καλούνται να σηκώσουν το βάρος της.
Τα προβλήματα του τομέα των υδάτων απαιτούν αντιμετώπιση. Όμως μια αλλαγή αυτού του εύρους οφείλει να είναι πλήρως τεκμηριωμένη και να διαθέτει την αναγκαία κοινωνική και θεσμική νομιμοποίηση. Στη σημερινή του μορφή, το σχέδιο νόμου αφήνει αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα ως προς:
• τη θεσμική αρχιτεκτονική του νέου μοντέλου διαχείρισης
• τη βιωσιμότητα της μεταφοράς αρμοδιοτήτων στην Ε.ΥΔ.Α.Π. και την Ε.Υ.Α.Θ.
• τον διευρυμένο ρόλο της Ρ.Α.Α.Ε.Υ.
• την επάρκεια της τεκμηρίωσης που συνοδεύει τη μεταρρύθμιση
• την προστασία των δημόσιων υποδομών
• τη στελέχωση και την επιχειρησιακή λειτουργία της Ε.ΥΔ.Α.Π.
• τα δικαιώματα τόσο των εργαζομένων της Ε.ΥΔ.Α.Π. όσο και του προσωπικού που πρόκειται να μεταφερθεί
• και τις οικονομικές συνέπειες που ενδέχεται να μεταφερθούν στους ίδιους τους οργανισμούς, στους εργαζομένους και στους πολίτες.
Για μια τόσο βαθιά θεσμική αλλαγή, η τεκμηρίωση δεν αποτελεί τυπική διαδικασία. Αποτελεί προϋπόθεση της αξιοπιστίας της, της κοινωνικής της νομιμοποίησης και της προστασίας των εργαζομένων, των δημόσιων υποδομών και των πολιτών.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, το Σωματείο Εργαζομένων Αποχέτευσης ΕΥΔΑΠ ζητά την απόσυρση του σχεδίου νόμου και τη μη κατάθεσή του στη Βουλή προς ψήφιση.
Πριν από οποιαδήποτε νέα νομοθετική πρωτοβουλία πρέπει να προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος με τους εργαζομένους, τα συνδικάτα, τους εμπλεκόμενους δημόσιους και αυτοδιοικητικούς φορείς και τις τοπικές κοινωνίες. Πρέπει επίσης να παρουσιαστούν ολοκληρωμένες οικονομοτεχνικές και επιχειρησιακές μελέτες, συγκεκριμένο σχέδιο στελέχωσης και χρηματοδότησης και σαφείς θεσμικές εγγυήσεις για τον δημόσιο χαρακτήρα των υπηρεσιών ύδατος, τα εργασιακά δικαιώματα και την προστασία των πολιτών.
Με τη σημερινή του μορφή, το νομοσχέδιο δεν πρέπει να κατατεθεί προς ψήφιση.
Για το ΔΣ
Ο Πρόεδρος
Γιώργος Ραντίτσας
Ο Γεν. Γραμματέας
Δημήτρης Καλύβας
Κρίσιμες διατάξεις: ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄ με τίτλο ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΕΡΓΩΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑΣ, άρθρα 35 με τίτλο «Επιτάχυνση έργων αντιμετώπισης της λειψυδρίας» και 36 «Διαδικασίες κατεπείγουσας εκτέλεσης έργων σε περιοχές που έχουν κηρυχθεί σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας»:
▶ Αντίθεση με παρ. 5 άρθρου 74 του Συντάγματος: «Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που περιέχει διατάξεις άσχετες με το κύριο αντικείμενό τους δεν εισάγεται προς συζήτηση»: Το παρόν σχέδιο νόμου ακολουθεί την πάγια τακτική των ασκούντων τη νομοθετική πρωτοβουλία, να εισάγουν προς συζήτηση νομοσχέδια που περιέχουν διατάξεις άσχετες με το κύριο αντικείμενο, τούτου καθιστάμενου πρόδηλου, ήδη από τον τίτλο του παρόντος σχεδίου νόμου, που οριοθετεί το κύριο αντικείμενό του: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ». Η προσθήκη της αόριστης αναφοράς σε «λοιπές διατάξεις» στον τίτλο του νομοσχεδίου και η ενσωμάτωση άρθρων που δεν αφορούν τις ως άνω αρμοδιότητες των αναφερόμενων φορέων, αλλά το προφανώς ασυναφές ζήτημα των έργων αντιμετώπισης λειψυδρίας της Αττικής, με εκτροπή νερού από τους παραποτάμους του Αχελώου Κρικελλοπόταμο και Καρπενησιώτη, πραγματοποιείται κατά παράβαση των αρχών της καλής νομοθέτησης, της συνοχής και της ενότητας της έννομης τάξης, καθώς και της ίδιας της ασφάλειας δικαίου. Ενδεικτικό τούτου, ότι οι επίμαχες διατάξεις για έργα εκτροπής νερού, ανευρίσκονται στο ΤΕΛΟΣ του Μέρους Α΄, πριν από τις μεταβατικές διατάξεις. Η πάγια αυτή πρακτική, που επαναλαμβάνεται με το παρόν νομοσχέδιο, είναι αντίθετη με το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής και σκοπεί στο να λανθάνουν της προσοχής των ενδιαφερόμενων πολιτών, κρίσιμες διατάξεις με βαρύνοντα περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο.
▶ Μη ειδική και ορισμένη νομοθετική εξουσιόδοτηση κατά παράβαση των άρθρων 43 και 24 του Συντάγματος: Στο άρθρο 35 παρ. 2 αναφέρεται ότι: «Επιτρέπεται η εκτροπή πόσιμου νερού από τους παραποτάμους του Αχελώου Κρικελλοπόταμο και Καρπενησιώτη προς το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης …». Με τις ως άνω διατάξεις, προβλέπεται η δυνατότητα εκπόνησης έργων εκτροπής πόσιμου νερού από τους παραποτάμους του Αχελώου, Κρικελλοπόταμο και Καρπενησιώτη, κατά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη, χωρίς να ορίζεται ο αποδέκτης της νομοθετικής εξουσιοδότησης, η οποία υπονοεί την έγκριση περιβαλλοντικών όρων έργου εκτροπής και χωρίς να προσδιορίζεται ο λόγος παρέκκλισης από τις ισχύουσες διατάξεις, καθώς και ποιες είναι συγκεκριμένα οι διατάξεις που κρίνονται μη εφαρμοστέες. Τούτο είναι ιδιαιτέρως προβληματικό, δεδομένου ότι η αναφερόμενη εκτροπή εντάσσεται σε – ακυρωτικά απρόσβλητη – νομοθετική διάταξη, υπό την επιφύλαξη, πάντως, τήρησης του ενωσιακού δικαίου, ενώ δεν έχει προηγηθεί πρόγραμμα διαχείρισης υδατικών πόρων σύμφωνα με τις αρχές της βιώσιμης διαχείρισης των υδάτων, που είναι ουσιώδες στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος, ώστε να δικαιολογείται η προαναφερθείσα νομοθετική παρέκκλιση, η οποία συνιστά επέμβαση σε ευαίσθητα οικοσυστήματα. Η ως άνω διάταξη δεν συμπληρώνεται επαρκώς από την παρ. 3 του άρθρου 36, που ορίζει του αποδέκτες νομοθετικής εξουσιοδότησης μόνον για τα κατεπείγοντα έργα.
▶ Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από ιδιώτες: Προβλέπεται εξαίρεση από τα άρθρα 49 και 50 του ν. 4412/2016 για τις δημόσιες συμβάσεις που προϋποθέτουν μεταξύ άλλων, τη μελέτη και τον προγραμματικό σχεδιασμό εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής, την έγκριση όρων για την προστασία του περιβάλλοντος, την προηγούμενη περιβαλλοντική αδειοδότηση, τις προϋποθέσεις διενέργειας της μελέτης από τους οικονομικούς φορείς, ήτοι διενέργεια από μελετητές οι οποίοι διαθέτουν τα νόμιμα προσόντα, κατά τις διατάξεις του ν. 4412/2026, τις λοιπές κείμενες διατάξεις σχετικά με τους όρους άσκησης του επαγγέλματος του μελετητή, καθώς και με τους όρους των εγγράφων της σύμβασης. Αντιθέτως, με τις παρ. 5 και 6 ορίζεται ότι αρκεί η σύνταξη και έγκριση εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής του τεύχους της τεχνικής περιγραφής των προς εκτέλεση εργασιών, του χρονοδιαγράμματος εκτέλεσης αυτών, του προϋπολογισμού δημοπράτησης και του τεύχους Ειδικής Συγγραφής Υποχρεώσεων (Ε.Σ.Υ.) και ότι οι περιβαλλοντικές μελέτες εκπονούνται αποκλειστικά από τους ιδιώτες αναθέτοντες φορείς. Οι προβλέψεις αυτές είναι μη επαρκείς για την υποχρεωτική προηγούμενη περιβαλλοντική εκτίμηση έργων εκτροπής υδάτινων πόρων προς υδροδότηση της πολυπληθούς Αττικής, με νερό που θα αποστερούνται ιδιαιτέρως ευαίσθητα οικοσυστήματα.
▶ Προβλέπεται η δυνατότητα έκδοσης απόφασης εξαίρεσης από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, χωρίς να προηγούνται λεπτομερείς και σαφείς νομοθετικές ρυθμίσεις, όπως απαιτείται από την Οδηγία 85/337/ΕΟΚ και σύμφωνα με τους σκοπούς της, ήτοι να εξασφαλίζεται ότι πριν από τη χορήγηση της σχετικής άδειας εκτιμώνται οι επιπτώσεις των σχεδίων που ενδέχεται να θίξουν σημαντικά το περιβάλλον, με βάση τις κατάλληλες πληροφορίες που παρέχει ο κύριος του έργου και, ενδεχομένως, συμπληρώνονται με πληροφορίες παρεχόμενες από τις διοικητικές αρχές και το κοινό που μπορεί να αφορά το σχέδιο. Επίσης, ο εθνικός νομοθέτης πρέπει, σύμφωνα με το ΔΕΕ, να διαθέτει κατά τον χρόνο έγκρισης του σχεδίου, επαρκή πληροφοριακά στοιχεία, δηλαδή τουλάχιστον περιγραφή του σχεδίου, περιέχουσα στοιχεία σχετικά με τον τόπο πραγματοποιήσεώς του, τη σύλληψή του και το μέγεθός του, περιγραφή των μέτρων που μελετώνται προκειμένου να αποφευχθούν και να μειωθούν και, αν είναι δυνατό, να αντιμετωπισθούν οι σημαντικότερες επιπτώσεις, καθώς και τα απαραίτητα στοιχεία για την εξακρίβωση και την εκτίμηση των σημαντικών επιπτώσεων που ενδέχεται να έχει το σχέδιο στο περιβάλλον.
▶ Εξαίρεση από τη δημοσίευση διακήρυξης για την επιλογή αναδόχου του έργου: Με την παρ. 9 του άρθρου 36, ορίζεται ότι ο ανάδοχος έργου που αφορά στην αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας, επιλέγεται με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016, που ορίζει ότι: «στο μέτρο που είναι απολύτως απαραίτητο, εάν λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα αρχή, δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοικτές, κλειστές ή ανταγωνιστικές διαδικασίες με διαπραγμάτευση. Οι περιστάσεις που επικαλούνται οι αναθέτουσες αρχές για την αιτιολόγηση της κατεπείγουσας ανάγκης δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να απορρέουν από δική τους ευθύνη». Η εξαίρεση αυτή από τις διατάξεις περί ανάθεσης συμβάσεων δημοσίων έργων, που εισάγεται εκ των προτέρων με νόμο, δεν αιτιολογείται, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ότι εμπίπτει στην περ. γ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2026, η οποία ως εξαιρετική διάταξη, πρέπει να ερμηνεύεται στενά και να μην αποτελεί αγωγό ευκαιριακής καταστρατήγησης των επιταγών του ενωσιακού δικαίου για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων, που συνίστανται, μεταξύ άλλων, στον σεβασμό της αρχής της διαφάνειας, της προστασίας του περιβάλλοντος και της βιώσιμης και αειφόρου ανάπτυξης. Εξάλλου, η λειψυδρία που απειλεί τους κατοίκους της Αττικής, είναι αποτέλεσμα ανθρώπινης παρέμβασης στο φυσικό περιβάλλον και χρόνιας κακοδιαχείρισης των υδάτινων πόρων που εξυπηρετούν την Αττική. Δεν τίθεται επομένως ζήτημα κατεπείγοντος, αντιθέτως, η αντιμετώπιση του υφιστάμενου προβλήματος δεν μπορεί να επιτευχθεί με βιαστικές, πρόχειρες ρυθμίσεις που αγνοούν το συνταγματικό και ενωσιακό πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά απαιτείται στρατηγικός προγραμματισμός των υιοθετούμενων μέτρων αντιμετώπισης, με ευρεία συμμετοχή κρατικών και τοπικών φορέων, καθώς και διαβούλευση με ενδιαφερόμενους πολίτες και περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Προτείνεται:
- Απόσυρση των άρθρων 35-36 από το παρόν νομοσχέδιο, ως αντισυνταγματικά και ξένα προς το κύριο αντικείμενό του και σε κάθε περίπτωση ως αντιβαίνοντα στο άρθρο 24 του Συντάγματος και στο πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο.
- Προηγούμενη εκπόνηση σχεδίου διαχείρισης υδατικών πόρων, σύμφωνα με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, πριν εγκριθεί οποιαδήποτε παρέκκλιση που επηρεάζει ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως αυτά των ποταμών Κρικελλοπόταμου και Καρπενησιώτη.
- Ρητός προσδιορισμός του αποδέκτη της υποκρυπτόμενης νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 35 §2, καθώς και αιτιολόγηση του λόγου παρέκκλισης από τις κείμενες διατάξεις και το περιεχόμενο αυτών.
- Διατήρηση της πλήρους διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης (άρθρα 49-50 ν. 4412/2016), με ανεξάρτητη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων — όχι αποκλειστικά από τους ιδιώτες οικονομικούς φορείς — σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας 85/337/ΕΟΚ και τη νομολογία του ΔΕΕ, σε κάθε περίπτωση έργων εκτροπής υδάτων.
- Κατάργηση της εξαίρεσης από τη δημοσίευση διακήρυξης (άρθρο 36 §9) και επαναφορά της τακτικής διαδικασίας ανάθεσης, καθώς η λειψυδρία δεν συνιστά απρόβλεπτο γεγονός αλλά αποτέλεσμα χρόνιας κακοδιαχείρισης των αρμόδιων φορέων — άρα δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 §2γ ν. 4412/2016. Τήρηση των προβλέψεων του ν. 4412/2016 για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων και των Οδηγιών 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ.
- Στρατηγικό σχεδιασμό αντί πρόχειρων ρυθμίσεων, με ουσιαστική διαβούλευση κρατικών και τοπικών φορέων, πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων, πριν από οποιαδήποτε απόφαση εκτροπής νερού.
- Επισημαίνεται η νομολογία του ΣτΕ για την εκτροπή του Αχελώου ποταμού.
ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ
Κατά την άποψη του Συλλόγου:
1. Η προβλεπόμενη επέκταση της ΕΥΔΑΠ στο σύνολο των Δήμων της Περιφέρειας Αττικής σε Βοιωτία, Φωκίδα, Εύβοια & νησιά (Αγκίστρι, Αίγινα, Ύδρα) καθώς και η ανάληψη νέων αρμοδιοτήτων στον τομέα της άρδευσης (ανάληψη αρμοδιοτήτων ΟΕΒ), της διαχείρισης ομβρίων υδάτων στο σύνολο της νέας εκτεταμένης περιοχής αρμοδιότητάς της, δεν υποκαθιστά μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση της διαχείρισης των υδάτων, διότι απαιτεί σημαντικά προγενέστερα βήματα πριν από τη νομοθέτηση τα οποία όμως δεν έχουν πραγματοποιηθεί. Συγκεκριμένα,
Σύνταξη μιας Διαχειριστικής, Τεχνικοοικονομικής Μελέτης Σκοπιμότητας, βάσει της οποίας θα τεκμηριώνεται η σκοπιμότητα και η αναγκαιότητα των επεκτάσεων των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Βασική παράμετρος της ανωτέρω μελέτης θα είναι η καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης της παροχής υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης στις περιοχές των επεκτάσεων, ο εντοπισμός και αξιολόγηση των προβλημάτων, τεχνικοοικονομική ανάλυση και προτάσεις για την υιοθέτηση των βέλτιστων λύσεων και πρακτικών.
Στο πλαίσιο αυτό θα έπρεπε να αναλυθούν και αξιολογηθούν τα ακόλουθα:
(i) η ανάγκη για άμεση και επαρκή πρόσθετη στελέχωση των παρόχων υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης προσαρμοσμένης στις νέες ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί τόσο στις εξεταζόμενες περιοχές (Δήμοι, ΔΕΥΑ & ΟΕΒ) που προτείνεται η μεταφορά αρμοδιοτήτων τους στις ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ όσο και στις τελευταίες εταιρείες, λόγω της χρόνιας υποστελέχωσης όλων των παραπάνω παρόχων
(ii) το υψηλό ενεργειακό κόστος που συνδέεται άμεσα με την οικονομική βιωσιμότητα των παρόχων, με προτάσεις για την επίλυση των προβλημάτων και αντιστροφή της υπάρχουσας κατάστασης
2. Με βάση τα πορίσματα/προτάσεις μιας τέτοιας μελέτης όπως αναφέραμε παραπάνω, θα έπρεπε να προηγηθεί εκτεταμένη διαβούλευση με τους Δήμους και ΔΕΥΑ στις περιοχές που προτείνεται να συγχωνευθούν με ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ και με την ΕΔΕΥΑ.
3. Όλος ο σχεδιασμός αποτελεί ένα ιδιαίτερα υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης και λειτουργίας που υποβαθμίζει τις τοπικές υπηρεσίες και απομακρύνει τη διαχείριση και προστασία του πολύτιμου πόρου από τις τοπικές κοινωνίες. Αντιστρατεύεται επίσης τη λογική της διαχείρισης των υδάτινων πόρων σε επίπεδο λεκάνης απορροής, η οποία και αποτελεί την κύρια επιλογή της Οδηγίας Πλαίσιο της Ε.Ε. για το νερό για την ορθολογική διαχείριση με διευθέτηση του ισοζυγίου προσφοράς και ζήτησης ανά λεκάνη απορροής και προς όφελος των τοπικών κοινωνιών. Περαιτέρω, η συγκέντρωση διαχείρισης των υδάτινων πόρων και υποδομών εκτεταμένων γεωγραφικά περιοχών στο συγκεντρωτικό μοντέλο ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ, οδηγεί σταδιακά στην εμπορευματοποίηση ενός κοινωνικού αγαθού και αποτελεί προθάλαμο της ιδιωτικοποίησης του νερού.
ΟΜΒΡΙΑ
Άποψη του Συλλόγου είναι ότι με δεδομένο (με βάση την υφιστάμενη κατάσταση), ότι οι μελέτες και κατασκευές έργων ομβρίων γίνονται τόσο από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών (ΥΠ.Υ.ΜΕ) για μεγάλα αντιπλημμυρικά έργα (Κηφισσός, Ποδονίφτης, ρ. Ραφήνας κτλ), την Περιφέρεια Αττικής για μικρότερα ρέματα και τους Δήμους για δίκτυα ομβρίων, θα πρέπει να αποσαφηνισθεί και να γίνει διαχωρισμός ως προς το αντικείμενο των μελετών που θα ζητηθεί να εκπονηθούν από την ΕΥΔΑΠ. Δηλαδή ότι οι εν λόγω μελέτες θα αφορούν σε δίκτυα ομβρίων και όχι στους αποδέκτες των δικτύων (ρέματα), όπου η αρμοδιότητα των μελετών για έργα διευθέτησης θα εξακολουθήσει να υπάγεται στο ΥΠ.Υ.ΜΕ και στη Περιφέρεια Αττικής.
Σε κάθε περίπτωση, η επιχειρούμενη ανατροπή της υφιστάμενης κατάστασης - όπου οι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ καλούνται να αναλάβουν τη διαχείριση των ομβρίων σε εκτεταμένες γεωγραφικά περιοχές λαμβάνοντας υπόψη και τους ΟΤΑ/ΔΕΥΑ που θα απορροφήσουν - είναι ιδιαίτερα προβληματική. Αυτό γιατί για παράδειγμα στη περίπτωση της ΕΥΔΑΠ, η Εταιρεία παρουσιάζει ήδη σοβαρές ελλείψεις λόγω υποστελέχωσης στους βασικούς τομείς δραστηριοτήτων της ύδρευσης και αποχέτευσης στο Λεκανοπέδιο της Αθήνας, όπου το υφιστάμενο τεχνικό προσωπικό δεν επαρκεί (Μηχανικοί, επιστημονικό προσωπικό, εργατοτεχνίτες κτλ) και υπάρχει άμεση ανάγκη ενίσχυσής του.
Το μόνο θετικό σε αυτό το άρθρο είναι ότι, σε περιοχές όπου προβλέπονται μεγάλης κλίμακας έργα αποχέτευσης η ΕΥΔΑΠ θα έχει την αρμοδιότητα και των ομβρίων, στοιχείο απαραίτητο για τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό και τη γρήγορη εκτέλεση των έργων.
ΕΡΓΑ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑΣ
Δεν εφαρμόζονται βασικές διατάξεις του Ν. 4412/16 (πχ. Άρθρο 49 και 50) που εξασφαλίζουν τη διαφάνεια στη διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης των έργων λόγω λειψυδρίας, αλλά αντιθέτως μεγάλα έργα υποδομής θα ανατίθενται με πολύ συνοπτικές διαδικασίες (με πρόσκληση σε τρεις τουλάχιστον εργοληπτικές επιχειρήσεις, χωρίς μελέτη και με τα βασικά μόνο τεύχη δημοπράτησης (τεχνική περιγραφή, ειδική συγγραφή υποχρεώσεων, προϋπολογισμός δημοπράτησης και χρονοδιάγραμμα), χωρίς τεύχος τεχνικών προδιαγραφών.
Για την ανάθεση των έργων είναι δυνατή η σύναψη σύμβασης με συμβούλους, χωρίς τη προηγούμενη γνωμοδότηση τεχνικού συμβουλίου δημοσίων έργων και εκτός ΕΣΗΔΗΣ.
Άποψη του Συλλόγου είναι ότι πρόκειται για αδιαφανείς κλειστές διαδικασίες, με τις οποίες θα ανατίθενται τα μεγάλα κρίσιμα έργα υποδομής της χώρας μας.
ΣΤΕΛΕΧΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΔΑΠ ΜΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΣΕΠ
Η ΕΥΔΑΠ αναλαμβάνει μεγαλύτερη γεωγραφικά περιοχή, αλλά αποκτά αυξημένες αρμοδιότητες (μελέτη, κατασκευή και συντήρηση δικτύων ομβρίων, έργα άρδευσης, κατασκευή όλων των εξωτερικών διακλαδώσεων των ακινήτων αρμοδιότητάς της, ίδρυση συστήματος παροχής υπηρεσιών ύδατος σε κάθε πρωτεύουσα νομού εντός της νέας αρμοδιότητάς της κτλ).
Ο Σύλλογος θεωρεί ότι τα παραπάνω συνιστούν σημαντική διεύρυνση του αντικειμένου της ΕΥΔΑΠ, με την ανάληψη νέων δραστηριοτήτων οι οποίες δεν έχουν περιληφθεί σήμερα στον πενταετή προγραμματισμό της Εταιρείας, ούτε στο υφιστάμενο επενδυτικό της πρόγραμμα. Επιπλέον δεν έχει προηγηθεί η αναγκαία προετοιμασία εντός της Εταιρείας, παρά το ότι η ΕΥΔΑΠ διαθέτει σημαντική συσσωρευμένη τεχνογνωσία και εξειδικευμένο προσωπικό. Σε συνδυασμό δε, με την υποστελέχωση που χαρακτηρίζει την Εταιρεία σήμερα και την καθυστέρηση της διαδικασίας των προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ, εκτιμούμε ότι η ΕΥΔΑΠ θα κληθεί να ανταποκριθεί σε ένα ιδιαίτερα αυξημένο αντικείμενο χωρίς την απαιτούμενη προετοιμασία, με αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί με τεράστιο φόρτο εργασίας.
ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΡΑΑΕΥ
Η ΡΑΑΕΥ αποκτά αυξημένες αρμοδιότητες στον έλεγχο της λειτουργίας των παρόχων ύδατος, των τιμολογίων, της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και των επενδύσεων και γενικά αποκτά πλήρως τη ρυθμιστική εποπτεία, στους τομείς ύδρευσης και αποχέτευσης που λόγω φυσικού μονοπωλίου δεν λειτουργούν υπό συνθήκες ανταγωνισμού.
Ό Σύλλογος επισημαίνει ότι η συγκέντρωση αυξημένων αρμοδιοτήτων στην ΡΑΑΕΥ ως επόπτης και ρυθμιστής, ενισχύει ακόμη περισσότερο το υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης και λειτουργίας που αναφέρεται και παραπάνω. Υπάρχει ο κίνδυνος να περιοριστεί ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι αποφάσεις να μην λαμβάνονται από τις τοπικές κοινωνίες, όπως επίσης να μην λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής.
ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ
Για το μόνιμο προσωπικό των ΔΕΥΑ αναφέρεται στον νόμο ότι δίνεται η δυνατότητα απόσπασης 2 + 5 ετών.
Ο Σύλλογος πιστεύει ότι η απορρόφηση προσωπικού των ΟΤΑ από την ΕΥΔΑΠ απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό ένταξής του με σαφές Οργανόγραμμα και καθορισμό αρμοδιοτήτων αλλά και των υπηρεσιακών αναγκών. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η διαδικασία θα προκαλέσει μεγάλη διοικητική επιβάρυνση στην ΕΥΔΑΠ.
Επιπλέον, η πρόβλεψη για αποσπάσεις προσωπικού για περιορισμένο χρόνο προς την ΕΥΔΑΠ, πέρα από το γεγονός ότι δημιουργεί αβεβαιότητα για τους εργαζόμενους και δημιουργεί υπαλλήλους πολλών ταχυτήτων, δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα της μόνιμης στελέχωσης, αντιθέτως δίνει μόνο προσωρινή λύση και δεν υποκαθιστά τον προγραμματισμό των μόνιμων προσλήψεων που έχει ανάγκη η ΕΥΔΑΠ.
Σε ότι αφορά τα μισθολογικά, υγειονομικά και ασφαλιστικά δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις των υπαλλήλων των ΔΕΥΑ που αποσπώνται στην ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, αυτά θα πρέπει να είναι ίδια με των μονίμων υπαλλήλων των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ σύμφωνα με τις τελευταίες συλλογικές συμβάσεις εργασίας που διέπουν τις εργασιακές σχέσεις τους.
Σχετικά με την ανάθεση καθηκόντων προϊσταμένου της «Εταιρείας Παγίων ΕΥΔΑΠ» και σε αποσπασμένους υπαλλήλους, επισημαίνεται ότι αποσπασμένο προσωπικό της ΕΥΔΑΠ ΑΕ είναι το πλέον κατάλληλο, διότι έχει την τεχνογνωσία και την άμεση σύνδεση με το ελεγχόμενο έργο ώστε να διεκπεραιώσει αυτόν τον ρόλο και να εκτελέσει τα συγκεκριμένα καθήκοντα.
ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ, ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη μεταφορά του συνόλου του ενεργητικού και του παθητικού που συνδέεται με τις υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης των φορέων που εντάσσονται.
Στη μεταφορά περιλαμβάνονται: δίκτυα, αντλιοστάσια, εγκαταστάσεις επεξεργασίας, εξοπλισμός, απαιτήσεις, υποχρεώσεις, δικαιώματα και συμβάσεις. Περιλαμβάνονται ακόμα πάγια που ανήκουν στους δήμους αλλά χρησιμοποιούνται από τις ΔΕΥΑ για την παροχή υπηρεσιών νερού.
Η ειδική διαδοχή πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέσα σε 12 μήνες.
Κατά την άποψή μας ο χρόνος της διαδοχής είναι υπερβολικά μικρός, δεδομένου ότι πρέπει να έχει προηγηθεί πλήρης οικονομικός, νομικός και τεχνικός έλεγχος σχετικά με το τι πρόκειται να παραλάβει η ΕΥΔΑΠ ενώ θα πρέπει να αποσαφηνιστούν πλήρως τα κόστη που θα μετακυλήσουν στην Εταιρεία.
Τα δίκτυα και οι λοιπές υποδομές ενδέχεται να είναι παλαιά, ανεπαρκώς συντηρημένα ή να απαιτούν άμεσες επενδύσεις. Αν η ΕΥΔΑΠ αναλάβει ζημιογόνες δραστηριότητες, αυτό μπορεί να επηρεάσει τη χρηματοοικονομική της θέση και έτσι να μην υπάρχει δυνατότητα υλοποίησης του δικού της επενδυτικού προγράμματος. Το οικονομικό βάρος των παραπάνω δεν πρέπει να βαρύνει αποκλειστικά την ΕΥΔΑΠ αλλά να καλυφθεί σε σημαντικό βαθμό και από κρατική συνεισφορά.
ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΔΙΑΚΛΑΔΩΣΕΙΣ
Οι διακλαδώσεις και τα σχετικά φρεάτια προβλέπεται να κατασκευάζονται αποκλειστικά από την ΕΥΔΑΠ σε όλες τις περιοχές αρμοδιότητάς της.
Κατά την άποψη μας η πρόβλεψη αυτή διασφαλίζει μεν την ομοιομορφία των τεχνικών προδιαγραφών, ωστόσο αυξάνει σημαντικά τον επιχειρησιακό φόρτο της ΕΥΔΑΠ, διότι απαιτείται αντίστοιχη ενίσχυση σε προσωπικό, εξοπλισμό και χρηματοδότηση.
Συμπερασματικά και παρά το ότι ο εκσυγχρονισμός και η ανάγκη μεταρρύθμισης του τομέα των υδάτων είναι δεδομένη, μπορούμε να πούμε ότι το νομοσχέδιο εστιάζει στην διαχειριστική αποτελεσματικότητα και στην οικονομική βιωσιμότητα, χωρίς να διασφαλίζει τη δημοκρατική λογοδοσία, τον κοινωνικό έλεγχο, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και την προτεραιότητα των κοινωνικών αναγκών.
Η πρόβλεψη για την επέκταση της χωρικής αρμοδιότητας της ΕΥΑΘ στην Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής αποτελεί μια ιδιαίτερα σύνθετη επιχειρησιακή πρόκληση, καθώς οι υδροδοτικές υποδομές της περιοχής διαφέρουν ουσιαστικά από εκείνες που διαχειρίζεται σήμερα η ΕΥΑΘ.
Η ύδρευση της Χαλκιδικής βασίζεται κατά κύριο λόγο σε υπόγεια υδατικά συστήματα και σε ένα εκτεταμένο δίκτυο γεωτρήσεων. Στην περιοχή λειτουργούν μερικές εκατοντάδες γεωτρήσεις, δεκάδες αντλιοστάσια, δεξαμενές ύδρευσης και εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων (βιολογικοί καθαρισμοί), τα οποία απαιτούν εξειδικευμένη τεχνική γνώση, συνεχή παρακολούθηση και εμπειρία στις ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας τους.
Η ΕΥΑΘ διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση των υδροδοτικών συστημάτων της Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, δεν διαθέτει σήμερα την απαιτούμενη επιχειρησιακή εμπειρία και εξειδίκευση στη διαχείριση ενός τόσο εκτεταμένου και αποκεντρωμένου συστήματος γεωτρήσεων, όπως αυτό της Χαλκιδικής. Η τεχνογνωσία αυτή βρίσκεται σήμερα στους εργαζόμενους των δημοτικών υπηρεσιών ύδρευσης, άρδευσης και των ΔΕΥΑ, οι οποίοι γνωρίζουν τη λειτουργία κάθε γεώτρησης, κάθε αντλιοστασίου και κάθε τοπικού δικτύου, καθώς και τις ιδιαιτερότητες των υδροφορέων της περιοχής.
Για τον λόγο αυτό, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος του νομοσχεδίου για ομαλή και αποτελεσματική μετάβαση, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι το εξειδικευμένο προσωπικό ύδρευσης και άρδευσης που σήμερα διαθέτει την απαιτούμενη τεχνογνωσία θα μεταφερθεί υποχρεωτικά στη νέα εταιρική δομή. Μόνο έτσι θα εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία των εγκαταστάσεων, η διατήρηση της συσσωρευμένης τεχνικής γνώσης και η σταδιακή μεταφορά της τεχνογνωσίας στην ΕΥΑΘ.
Η επιτυχία της μεταρρύθμισης δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τη μεταφορά των υποδομών και των αρμοδιοτήτων, αλλά κυρίως από τη διατήρηση και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού που γνωρίζει σε βάθος το αντικείμενο. Χωρίς τη μεταφορά αυτού του εξειδικευμένου προσωπικού, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος απώλειας πολύτιμης τεχνογνωσίας, με άμεσες συνέπειες στην ασφαλή και αξιόπιστη λειτουργία των συστημάτων ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης της Χαλκιδικής.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται να προβλεφθεί ρητά στο σχέδιο νόμου ότι το εξειδικευμένο προσωπικό των υπηρεσιών ύδρευσης και άρδευσης που ασκεί σήμερα τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες στην Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής μεταφέρεται υποχρεωτικά στην ΕΥΑΘ, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια της λειτουργίας, η μεταφορά της τεχνογνωσίας και η επιτυχής υλοποίηση της μεταρρύθμισης