Επειδή έχω συνεργαστεί με υπαλλήλους και σε Ο.Τ.Α και σε δημόσιους φορείς να μιλήσουμε πραγματικά και ρεαλιστικά υπάρχουν αρκετοί συνάδελφοι δυστυχώς δεν ειναι η πλειοψηφία που κάνουν κάτι παραπάνω π.χ. πηγαίνουν με δικό τους όχημα για την υπηρεσία εαν είναι κοντά ή εάν χαλάει ένας εκτυπωτής προσπαθούν να τον φτιάξουν...άσε για τον υδραυλικό ενός δήμου που θα τον πάρουν τηλ οτι έσπασε ο αγωγός 5 το απόγευμα καλοκαιριάτικα κ.α. ξέρετε τι θα πούν όλοι αυτοί ; Δεν κάνω τίποτα παραπάνω και δεν πάω..... όποιος κατάλαβε κατάλαβε .

Η περ. β της παρ. 7 είναι απολύτως απαράδεκτη και πρέπει να δαγραφεί. Είναι αντισυνταγματική, καθώς προδήλως παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας. Η ύπαρξη οποιωνδήποτε παραβάσεων από υπαλλήλους ή στελέχη δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την επιβολή χρήσης βιομετρικών μέσων.

Συγκεκριμένες παρατηρήσεις επί της Γ΄ Ενότητας σχεδίου νόμου (σημ. στο κείμενο χρησιμοποιείτε το αρσενικό ως ουδέτερο γένος)::
Στο άρθρο 101 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Καταγραφή χρόνου εργασίας σε δημόσιους φορείς με χρήση ψηφιακής κάρτας εργασίας» και συγκεκριμένα στις παραγράφους 7 έως 10 προτείνεται η χρήση βιομετρικής τεχνολογίας για την ταυτοποίηση και καταγραφή της φυσικής παρουσίας των υπαλλήλων.
Αναφορικά με τις εν θέματι διατάξεις υπενθυμίζεται η απόφαση 4/2026 (α.π. 1995/04-05-2026) της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ)
https://www.dpa.gr/el/enimerwtiko/prakseisArxis/gnomodotisi-epi-shedioy-diataxis-toy-ypoyrgeioy-esoterikon-me-titlo
https://www.dpa.gr/sites/default/files/2026-05/4_2026%20anonym.pdf
Από την περίληψη της απόφασης διαβάζουμε τα εξής:
«Το Υπουργείο Εσωτερικών υπέβαλε στην Αρχή σχέδιο διάταξης για τη χρήση βιομετρικών δεδομένων σε δημόσιους φορείς, με το οποίο προβλέπεται βιομετρική ταυτοποίηση και καταγραφή της φυσικής παρουσίας των δημοσίων υπαλλήλων κατά την προσέλευση και αποχώρησή τους από τον χώρο εργασίας ή από χώρους αυξημένης ασφάλειας. Η Αρχή, με τη Γνωμοδότηση 4/2026 της Ολομέλειας, έκρινε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση, υπό την παρούσα μορφή της, δεν είναι συμβατή με τον ΓΚΠΔ και το ενωσιακό δίκαιο και δεν θα πρέπει να υιοθετηθεί.
Ειδικότερα, διαπιστώνεται ότι δεν τεκμηριώνεται επαρκώς ούτε η ύπαρξη ουσιαστικού δημοσίου συμφέροντος ούτε η απόλυτη αναγκαιότητα της επεξεργασίας βιομετρικών δεδομένων, ενώ δεν αποδεικνύεται ότι έχουν προηγουμένως εξεταστεί και τεκμηριωμένα απορριφθεί λιγότερο παρεμβατικά μέσα για την επίτευξη του ίδιου σκοπού. Περαιτέρω, η καθολική και χωρίς διάκριση εφαρμογή του μέτρου στο σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων συνιστά δυσανάλογη και υπέρμετρη επέμβαση στα δικαιώματα, καθώς συνεπάγεται γενικευμένη επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων χωρίς διαφοροποίηση βάσει αντικειμενικών κριτηρίων. Επιπλέον, η ρύθμιση δεν πληροί τις απαιτήσεις της αρχής του περιορισμού του σκοπού, δεδομένου ότι συγχωνεύει ετερογενείς σκοπούς χωρίς σαφή και διακριτό προσδιορισμό και χωρίς αυτοτελή αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας για καθέναν από αυτούς. Ακόμα, η προσκομισθείσα μελέτη εκτίμησης αντικτύπου παρουσιάζει ελλείψεις και δεν τεκμηριώνει επαρκώς την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα του μέτρου.
Τέλος, η Αρχή επισημαίνει ότι η χρήση βιομετρικών δεδομένων μπορεί να εξεταστεί μόνο κατ’ εξαίρεση ως μέτρο ultima ratio υπό αυστηρές και περιοριστικά καθορισμένες προϋποθέσεις και κατόπιν πλήρους τεκμηρίωσης, ενώ η προτεινόμενη από το ΥΠΕΣ εναλλακτική λύση δεν συνοδεύεται από επαρκώς συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη κανονιστική πρόβλεψη που να επιτρέπει την αξιολόγηση της συμβατότητάς της με τον ΓΚΠΔ»
Σε αυτό το σημείο υπενθυμίζουμε και τις διατάξεις του β΄ εδαφίου, της παρ. 1 του άρθρου 25 του Συντάγματος, στις οποίες προβλέπεται ότι: «Οι κάθε είδους περιορισμοί που μπορούν κατά το Σύνταγμα να επιβληθούν στα δικαιώματα αυτά πρέπει να προβλέπονται είτε απευθείας από το Σύνταγμα είτε από το νόμο, εφόσον υπάρχει επιφύλαξη υπέρ αυτού και να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας.»
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι είναι αμφίβολο εάν η χρήση βιομετρικής τεχνολογίας για την καταγραφή της προσέλευσης των υπαλλήλων είναι σύμφωνη με το πόρισμα της ΑΠΔΠΧ, τις διατάξεις του ΓΚΠΔ και την συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, την στιγμή που υπάρχουν άλλα προσφορότερα μέτρα λιγότερο παρεμβατικά, όπως η ψηφιακή κάρτα που περιγράφεται στο ίδιο άρθρο (βλ. παρ. 2) ή ο έλεγχος της τήρησης του ωραρίου από τους προϊσταμένους του εκάστοτε υπαλλήλου όπως προβλέπεται ήδη στον νόμο και επανεπιβεβαιώνεται στο ίδιο άρθρο (βλ. παρ. 3), τους οποίους και υπενθυμίζουμε ότι έχετε αναγνωρίσει την αξία τους, αφού το παρόν νομοσχέδιο τους επιβραβεύει δυσανάλογα εις βάρος των υπολοίπων συνυποψηφίων τους, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του σχεδίου νόμου «Κριτήρια επιλογής Προϊσταμένων-Αντικατάσταση άρθρου 85 Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.», όπως προκύπτει από τον πίνακα Γ΄ της παρ. 1 και τις παρ. 4 (30% συντελεστής βαρύτητας για την επιλογή Γενικών Διευθυντών) και 5 (20% συντελεστής βαρύτητας για την επιλογή Διευθυντών), και πολύ λιγότερο στην παρ. 6 (15% συντελεστής βαρύτητας για την επιλογή Τμηματαρχών).
Μέχρι σήμερα, στην σελίδα με τις πράξεις της ΑΠΔΠΧ (https://www.dpa.gr/el/enimerwtiko/prakseisArxis) δεν υπάρχει νέα γνωμοδότηση πέραν της 4/2026 και ως εκ τούτου δεν είναι σαφές εάν η ΑΠΔΠΧ έχει ενημερωθεί εκ νέου για την νέα διάταξη του Υπουργείου Εσωτερικών και εάν έχει προλάβει να εκφράσει εκ νέου την άποψή της.
Ως εκ τούτου ανακύπτει το ερώτημα εάν το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ζητήσει ξανά την γνώμη της ΑΠΔΠΧ ή όχι.
Αφ’ ής στιγμής καθίσταται σαφές ότι η προτεινομένη διάταξη είναι πολύ πιθανό να αντιβαίνει την συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, πρέπει σε κάθε περίπτωση να αναζητηθεί άμεσα η συνδρομή της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής (https://www.hellenicparliament.gr/Dioikitiki-Organosi/Ypiresies/Epistimoniki-Ypiresia/) για να αποφανθεί για την συνταγματικότητά της. Ακόμα και αν ψηφιστεί η εν λόγω διάταξη είναι πολύ πιθανό να προσβληθεί σε δεύτερο χρόνο στα διοικητικά δικαστήρια και να κριθεί ως αντισυνταγματική.
Αναφορικά με το επιχείρημα της περ. α της παρ. 7 του άρθρου 101 του προτεινομένου σχεδίου νόμου, το οποίο προβλέπει πως «η πρόσβαση στο σύνολο ή σε τμήμα των χώρων εργασίας απαιτείται να ελέγχεται αυστηρά λόγω διαβαθμισμένου χαρακτήρα των εγκαταστάσεων, προστασίας των κρίσιμων υποδομών ή εθνικής ασφάλειας, όπως οι κατηγορίες αυτές προσδιορίζονται από την κείμενη νομοθεσία,» εκτός ότι δεν έχει σχέση με την τήρηση του ωραρίου από τους υπαλλήλους, που είναι και ο βασικός στόχος του άρθρου 101, κάτι που παραβιάζει τις αρχές της καλής νομοθέτησης, δεν αποτελεί αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών αλλά του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης, κάτι που επίσης παραβιάζει τις αρχές της καλής νομοθέτησης. Συγκεκριμένα αρμόδια είναι η Εθνική Αρχή Ασφαλείας (ΕΑΑ) και η Διορισμένη Αρχή Ασφαλείας (ΔΑΑ) των άρθρων 4 και 5 του π.δ. 65/2025 (Α΄ 126) αντίστοιχα.
Τέλος προκύπτει το ερώτημα εάν οι προτεινόμενες διατάξεις περί χρήσεως βιομετρικών δεδομένων για την ταυτοποίηση των υπαλλήλων βασίζονται σε κάποια οικονομετρική μελέτη η οποία έχει υπολογίσει τα κόστη προμήθειας, εγκατάστασης και λειτουργίας των συστημάτων επαλήθευσης των βιομετρικών δεδομένων στις κτηριακές εγκαταστάσεις των αντίστοιχων φορέων, της δημιουργίας και υποστήριξης της ψηφιακής βάσης των βιομετρικών δεδομένων, της δειγματοληψίας των βιομετρικών δεδομένων από τους υπαλλήλους, της εγκατάστασης των συστημάτων ασφαλείας (φυσικών και ψηφιακών, π.χ. το κόστος air gap συστημάτων, εάν επιλεγούν ως λύση), της εκπαίδευσης του προσωπικού κ.τ.λ. Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους πρέπει να ενημερωθεί άμεσα για το συνολικό κόστος της προτεινόμενης διάταξης για να υπολογίσει την επιβάρυνση στον Κρατικό Προϋπολογισμό διότι η παρούσα διάταξη είναι προφανές ότι δεν είναι χωρίς οικονομική επιβάρυνση.

Γκουβάς Χ. Κωνσταντῖνος MSc

Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης
ΚΣΤ΄ Εκπαιδευτική Σειρά
Υποψήφιος Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
Google Project Manager (by Coursera Online courses)

ωραίο ακούγεται αλλά ξέρετε εκ των προτέρων οτι θα βρεθεί τρόπος να παρακαμφθεί στην πράξη, ειδικά στους ΟΤΑ Α βαθμού που επικρατεί το απόλυτο μπάχαλο. μην κοροιδευόμαστε. οσο για τα βιομετρικά αχαρακτήριστο.

Νομική αδυναμία εφαρμογής και αντισυνταγματικότητα της περίπτωσης β’ της παραγράφου 7 (Σύστημα Βιομετρικής Τεχνολογίας)Η εισαγωγή της περίπτωσης β’ στην παράγραφο 7, η οποία προβλέπει την κατ' εξαίρεση εφαρμογή συστήματος βιομετρικής τεχνολογίας για τον έλεγχο του ωραρίου σε φορείς όπου έχουν διαπιστωθεί επαναλαμβανόμενες παραβάσεις, εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και το εγχώριο δίκαιο. Η εν λόγω διάταξη πάσχει από έκδηλη ανεφαρμοστότητα για τους κάτωθι νομικούς λόγους:1. Παραβίαση της Αρχής της Αναλογικότητας (Άρθρο 25 Συντάγματος & Άρθρο 5 παρ. 1 στοιχ. γ’ του GDPR):Η επίκληση «επαναλαμβανόμενων παραβάσεων τήρησης του ωραρίου από το ίδιο ή διαφορετικό πρόσωπο» δεν δύναται να νομιμοποιήσει τη μαζική και καθολική επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων (δεδομένα ειδικής κατηγορίας κατά το Άρθρο 9 του GDPR) του συνόλου των υπαλλήλων ενός φορέα. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) έχει κρίνει παγίως ότι η συλλογή βιομετρικών στοιχείων για τον απλό έλεγχο παρουσίας συνιστά υπέρμετρη παρέμβαση στην προσωπικότητα του εργαζομένου. Το ηπιότερο μέτρο της ψηφιακής κάρτας εργασίας (ήδη θεσμοθετημένο) κρίνεται νομικά επαρκές. Η καθολική επιβολή βιομετρικού ελέγχου ως «συλλογική τιμωρία» για μεμονωμένες παραβάσεις εισάγει μια ιδιότυπη μορφή αντικειμενικής συλλογικής ευθύνης, η οποία είναι ξένη προς τις αρχές του αστικού και διοικητικού δικαίου.2. Ύπαρξη Ηπιότερων και Επαρκών Εναλλακτικών Μέσων (Ανεπάρκεια Αιτιολόγησης):Για να γίνει δεκτή η ανάγκη εντατικοποίησης των μέτρων, ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να αποδείξει την «ανεπάρκεια ή αναποτελεσματικότητα της ψηφιακής κάρτας». Νομικά, η ψηφιακή κάρτα δεν στερείται αποτελεσματικότητας αυθύπαρκτα, αλλά μόνο λόγω πλημμελούς άσκησης του διευθυντικού δικαιώματος και της εποπτείας. Το δίκαιο προσφέρει ήδη ηπιότερα μέσα:Την ενεργοποίηση των πειθαρχικών διαδικασιών του Δημοσιοϋπαλληλικού Κώδικα (έναρξη ΕΔΕ, επιβολή προστίμων, περικοπή αποδοχών, απόλυση).Την αξιολόγηση βάσει ποσοτικών/ποιοτικών δεικτών απόδοσης (KPIs) μέσω των πληροφοριακών συστημάτων.Τη διενέργεια δειγματοληπτικών επιτόπιων ελέγχων.Η αδυναμία ή η απροθυμία των οργάνων διοίκησης να εφαρμόσουν τις κείμενες πειθαρχικές διατάξεις δεν συνιστά νόμιμο έρεισμα για την κάμψη των συνταγματικών εγγυήσεων περί προστασίας των δεδομένων.3. Νομικό Αδιέξοδο κατά το Ενδιάμεσο του Ωραρίου (Σκοπός της Επεξεργασίας):Το βιομετρικό σύστημα ταυτοποίησης κατά την είσοδο/έξοδο τελεί σε προφανή αναντιστοιχία προς τον επιδιωκόμενο σκοπό (καταπολέμηση των «κοπανών»), καθώς αδυνατεί δομικά να ελέγξει την αυθαίρετη ολιγόωρη απομάκρυνση του υπαλλήλου κατά τη διάρκεια του οκταώρου (ενδιάμεση απουσία). Επειδή η διαρκής βιντεοεπιτήρηση ή η ζωντανή παρακολούθηση (live monitoring) για τον έλεγχο της απόδοσης απαγορεύονται ρητά από την εργατική νομοθεσία και τις οδηγίες της ΑΠΔΠΧ, το προτεινόμενο μέτρο αποδεικνύεται τεχνικά και νομικά αλυσιτελές.Συμπέρασμα:Η περίπτωση β’ της παρ. 7 είναι νομικά μετέωρη. Οποιαδήποτε απόπειρα εφαρμογής της θα προσκρούσει στην υποχρεωτική έκδοση αρνητικής γνώμης από την ΑΠΔΠΧ (κατ' εφαρμογή του Άρθρου 36 του GDPR για την προηγούμενη διαβούλευση), καθιστώντας τη διάταξη ανενεργή στην πράξη. Προτείνεται η απαλοιφή της περίπτωσης β’ και η εστίαση της διοίκησης στην αυστηρή εφαρμογή των ήδη υφιστάμενων πειθαρχικών και ελεγκτικών εργαλείων.