Ο Πίνακας Α΄ προτείνεται να αναμορφωθεί ως εξής:
| Α/Α | Τυπικά–εκπαιδευτικά προσόντα | Προτεινόμενα μόρια |
|---:|---|---:|
| 1 | Πτυχίο ή δίπλωμα επιπέδου 5 του Ε.Π.Π. – Σ.Α.Ε.Κ. / Ακαδημίες Επαγγελματικής Κατάρτισης / Μεταλυκειακό Έτος – Τάξη Μαθητείας ΕΠΑ.Λ. | 200 |
| 2 | Ενιαίος και αδιάσπαστος τίτλος σπουδών μεταπτυχιακού επιπέδου (integrated master) | 300 |
| 3 | Μεταπτυχιακό δίπλωμα μετά τον βασικό τίτλο σπουδών | 550 |
| 4 | Διδακτορικό δίπλωμα μετά τον βασικό τίτλο σπουδών | 750 |
| 5 | Επιτυχής αποφοίτηση από την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Σ.Δ.Δ.Α.) | **750** |
| 6 | Άριστη γνώση επίσημης ξένης γλώσσας της Ευρωπαϊκής Ένωσης | 100 |
| 7 | Πολύ καλή γνώση επίσημης ξένης γλώσσας της Ευρωπαϊκής Ένωσης | 80 |
Η επιτυχής αποφοίτηση από την Ε.Σ.Δ.Δ.Α. αποτελεί αναμφίβολα σημαντικό προσόν, καθώς παρέχει εξειδικευμένη εκπαίδευση σε θέματα δημόσιας διοίκησης. Ωστόσο, η μοριοδότησή της με 840 μόρια, δηλαδή υψηλότερα από ένα διδακτορικό δίπλωμα που λαμβάνει 750 μόρια, δημιουργεί μια δυσανάλογη και μη επαρκώς αιτιολογημένη υπεροχή.
Η ολοκλήρωση διδακτορικών σπουδών αποτελεί πολυετή και απαιτητική διαδικασία, η οποία αποδεικνύει ικανότητα σχεδιασμού και υλοποίησης σύνθετου έργου, εφαρμογής επιστημονικής μεθοδολογίας, έρευνας, τεκμηρίωσης, ανάλυσης και σύνθεσης δεδομένων, ορθολογικής σκέψης και παραγωγής πρωτότυπου επιστημονικού έργου. Οι δεξιότητες αυτές είναι άμεσα αξιοποιήσιμες σε θέσεις διοικητικής και επιτελικής ευθύνης.
Παράλληλα, οι απόφοιτοι της Ε.Σ.Δ.Δ.Α. απολαμβάνουν ήδη σημαντικά υπηρεσιακά πλεονεκτήματα. Κατατάσσονται σε προωθημένο εισαγωγικό βαθμό, ο χρόνος φοίτησής τους υπολογίζεται ως πλεονάζων χρόνος στον βαθμό και μπορούν να συμμετέχουν ως υποψήφιοι για οποιαδήποτε οριζόντια θέση ευθύνης, ανεξάρτητα από τον βασικό τίτλο σπουδών τους, εφόσον διαθέτουν τα απαιτούμενα πρόσθετα προσόντα.
Για τον λόγο αυτό, η εξίσωση της μοριοδότησης της αποφοίτησης από την Ε.Σ.Δ.Δ.Α. με τη μοριοδότηση του διδακτορικού διπλώματος στα 750 μόρια αποτελεί περισσότερο ισορροπημένη επιλογή. Αναγνωρίζει πλήρως την αξία της Ε.Σ.Δ.Δ.Α., χωρίς να υποβαθμίζει την ακαδημαϊκή, ερευνητική και μεθοδολογική κατάρτιση των κατόχων διδακτορικού διπλώματος.
Ως προς τις ξένες γλώσσες, η προβλεπόμενη μοριοδότηση των 80 και 50 μορίων υποτιμά τη σημασία της γλωσσομάθειας για την άσκηση καθηκόντων ευθύνης στη σύγχρονη δημόσια διοίκηση. Η γνώση ξένων γλωσσών δεν αποτελεί απλώς πρόσθετο τυπικό προσόν, αλλά ουσιαστικό εργαλείο για την καθημερινή λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών.
Η αύξηση του αλλοδαπού πληθυσμού, η κινητικότητα πολιτών, εργαζομένων και εκπαιδευομένων, η συμμετοχή της χώρας σε ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα, καθώς και η συνεχής συνεργασία των δημόσιων φορέων με ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς καθιστούν τη γλωσσομάθεια αναγκαία διοικητική δεξιότητα.
Ένα στέλεχος ευθύνης πρέπει να μπορεί να μελετά ξενόγλωσσα έγγραφα, κανονισμούς, εκθέσεις και κατευθυντήριες οδηγίες, να συμμετέχει ουσιαστικά σε τηλεδιασκέψεις και διεθνείς συναντήσεις, να επικοινωνεί με ξένες αντιπροσωπείες και να εκπροσωπεί επαρκώς την υπηρεσία του. Δεν είναι λειτουργικά εύλογο οι υπάλληλοι μιας οργανικής μονάδας να διαθέτουν περισσότερες γλωσσικές δεξιότητες από τον προϊστάμενό τους, ενώ εκείνος ενδέχεται να αδυνατεί να μελετήσει ένα υπηρεσιακό κείμενο στην αγγλική γλώσσα ή να συμμετάσχει αυτοδύναμα σε διεθνή τηλεδιάσκεψη.
Η κυβερνητική πολιτική ενθαρρύνει την εξωστρέφεια της δημόσιας διοίκησης, την ευρωπαϊκή και διεθνή κινητικότητα, τη συμμετοχή σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και την ανάπτυξη διμερών και πολυμερών συνεργασιών. Επομένως, τα στελέχη που καλούνται να διοικήσουν οργανικές μονάδες και να εκπροσωπήσουν τη χώρα ή τον φορέα τους πρέπει να διαθέτουν αντίστοιχη γλωσσική κατάρτιση.
Είναι, επίσης, θεσμικά ασυνεπές το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού να θεσπίζει από το σχολικό έτος 2026–2027 τη δυνατότητα δωρεάν συμμετοχής των μαθητών της Γ΄ Γυμνασίου στις εξετάσεις του ηλεκτρονικού Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας, αναγνωρίζοντας τη γλωσσομάθεια ως βασικό εφόδιο για τη ζωή, τις σπουδές και την εργασία, ενώ ταυτόχρονα αυτή αποτιμάται τόσο περιορισμένα κατά την επιλογή των μελλοντικών στελεχών της δημόσιας διοίκησης.
Παράλληλα, πρέπει να επιτρέπεται η αθροιστική μοριοδότηση έως δύο ξένων γλωσσών, με ανώτατο συνολικό όριο τα διακόσια (200) μόρια. Για την ίδια ξένη γλώσσα πρέπει να μοριοδοτείται μόνο το ανώτερο πιστοποιημένο επίπεδο. Για τον σκοπό αυτό, προτείνεται η αντίστοιχη τροποποίηση της περ. θ΄ της παρ. 2, η οποία σήμερα θέτει ως ανώτατο όριο τα 160 μόρια.
Η προτεινόμενη αναμόρφωση διαμορφώνει μια περισσότερο ισορροπημένη και σύγχρονη αξιολόγηση των εκπαιδευτικών προσόντων, αναγνωρίζοντας ισότιμα τη διοικητική εκπαίδευση και την υψηλού επιπέδου ακαδημαϊκή έρευνα και αποδίδοντας στη γλωσσομάθεια τη βαρύτητα που επιβάλλουν οι πραγματικές ανάγκες μιας εξωστρεφούς και ευρωπαϊκά προσανατολισμένης δημόσιας διοίκησης.
Κατάργηση της προϋπόθεσης συνάφειας για τη μοριοδότηση μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων
Προτείνεται να απαλειφθεί από την παρ. 2 περ. α΄ η προϋπόθεση της συνάφειας για τη μοριοδότηση των αναγνωρισμένων μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων στις διαδικασίες επιλογής προϊσταμένων.
Η σύνδεση της μοριοδότησης με τα αντικείμενα στα οποία απασχολείται ή μπορεί, σύμφωνα με τις οργανικές διατάξεις της υπηρεσίας του, να απασχοληθεί ο υπάλληλος δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ασάφειας και άνισης μεταχείρισης. Δεν καθίσταται σαφές εάν η συνάφεια κρίνεται σε σχέση με την προκηρυσσόμενη θέση, την οργανική μονάδα, τον φορέα προέλευσης ή το συνολικό αντικείμενο του Υπουργείου στο οποίο υπηρετεί ο υποψήφιος.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στις οριζόντιες Διευθύνσεις, όπως οι Διευθύνσεις Ανθρώπινου Δυναμικού, Διοικητικού, Οικονομικού, Προμηθειών, Πληροφορικής ή Διεθνών Σχέσεων, για τις οποίες μπορούν να υποβάλουν υποψηφιότητα υπάλληλοι από διαφορετικά Υπουργεία και φορείς. Στις περιπτώσεις αυτές δεν είναι εύλογο η αναγνώριση του ίδιου ακαδημαϊκού τίτλου να εξαρτάται από το αντικείμενο του Υπουργείου ή της υπηρεσίας στην οποία έτυχε να υπηρετεί προηγουμένως ο υποψήφιος.
Αντίστοιχα προβλήματα δημιουργούνται κατά τη μεταφορά Γενικών ή Ειδικών Γραμματειών και οργανικών μονάδων από ένα Υπουργείο σε άλλο, καθώς και κατά τη μετάταξη, απόσπαση ή μετακίνηση υπαλλήλων. Ο ίδιος τίτλος σπουδών δεν είναι ορθολογικό να θεωρείται συναφής σε έναν φορέα και μη συναφής σε άλλον, αποκλειστικά εξαιτίας μιας διοικητικής ή οργανωτικής μεταβολής που δεν εξαρτάται από τον υπάλληλο.
Ιδίως ως προς το διδακτορικό δίπλωμα, η αξία του δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο ειδικό γνωστικό αντικείμενο της διατριβής. Η εκπόνηση διδακτορικής έρευνας αποδεικνύει ικανότητα σχεδιασμού και υλοποίησης σύνθετου και μακροχρόνιου έργου, εφαρμογής επιστημονικής μεθοδολογίας, αξιολόγησης πηγών και δεδομένων, τεκμηρίωσης, ανάλυσης και σύνθεσης πληροφοριών, ορθολογικής σκέψης, εξαγωγής συμπερασμάτων και συγγραφής επιστημονικού κειμένου. Πρόκειται για οριζόντιες και μεταβιβάσιμες δεξιότητες, οι οποίες είναι χρήσιμες για την άσκηση διοικητικών και επιτελικών καθηκόντων ανεξάρτητα από το ειδικό αντικείμενο της θέσης.
Η αποκλειστική προσήλωση στη συνάφεια δεν ανταποκρίνεται, επίσης, στις σύγχρονες ανάγκες επαγγελματικής κινητικότητας, επαγγελματικής μετάβασης ή αναπροσανατολισμού, αναβάθμισης δεξιοτήτων (upskilling) και επανειδίκευσης (reskilling). Αντιθέτως, αποθαρρύνει τη διά βίου μάθηση και ουσιαστικά εγκλωβίζει τον υπάλληλο στο αρχικό γνωστικό ή υπηρεσιακό του αντικείμενο, χωρίς να αναγνωρίζει την προσπάθειά του να αποκτήσει νέες γνώσεις και δεξιότητες.
Για τους λόγους αυτούς, προτείνεται όλοι οι νομίμως αναγνωρισμένοι μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί τίτλοι να μοριοδοτούνται ανεξάρτητα από τη συνάφειά τους με την υπηρεσία προέλευσης ή την προκηρυσσόμενη θέση. Η κατοχή ενός τέτοιου τίτλου αποτελεί αυτοτελή απόδειξη επιστημονικής κατάρτισης, μεθοδικότητας, ερευνητικής ικανότητας και επένδυσης στη διά βίου μάθηση και πρέπει να αναγνωρίζεται αντικειμενικά και με ενιαίο τρόπο σε όλες τις διαδικασίες επιλογής προϊσταμένων.
Αντίστοιχα, η στάθμιση των τυπικών και εκπαιδευτικών προσόντων σε ποσοστό μόλις 10% υποβαθμίζει ουσιωδώς μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς τίτλους, δεύτερα πτυχία, ξένες γλώσσες, καθώς και τη συστηματική επένδυση του υπαλλήλου στη διά βίου μάθηση.
Προτείνεται η ακόλουθη πιο ισορροπημένη στάθμιση:
– γραπτή εξέταση: 50%,
– τυπικά και εκπαιδευτικά προσόντα: 15%,
– εργασιακή εμπειρία: 15%,
– άσκηση καθηκόντων ευθύνης: 20%.
Με την κατανομή αυτή, τα τυπικά και εκπαιδευτικά προσόντα αντιμετωπίζονται ισότιμα με την εργασιακή εμπειρία, ενώ αναγνωρίζεται με ελαφρώς μεγαλύτερη βαρύτητα η αποδεδειγμένη άσκηση καθηκόντων ευθύνης. Παράλληλα, η γραπτή εξέταση παραμένει το σημαντικότερο μεμονωμένο κριτήριο, χωρίς να υπερισχύει του συνόλου της υπηρεσιακής διαδρομής και των προσόντων του υποψηφίου.
Επιπλέον, προτείνεται:
α) να επιτρέπεται περιορισμένη αθροιστική μοριοδότηση πρόσθετων τίτλων σπουδών και άλλων συναφών προσόντων, μέχρι συγκεκριμένο ανώτατο όριο,
β) να μη μοριοδοτείται με τον ίδιο τρόπο η άσκηση καθηκόντων ευθύνης κατόπιν κανονικής διαδικασίας επιλογής και η άσκησή τους μέσω απλής αναπλήρωσης ή απευθείας ανάθεσης, καθώς οι περιπτώσεις αυτές δεν είναι θεσμικά ισοδύναμες, και
γ) να προβλεφθεί αντικειμενική, διακριτή και χαμηλότερη, σε σχέση με την άσκηση καθηκόντων προϊσταμένου, μοριοδότηση για την αποδεδειγμένη συμμετοχή ή την ανάληψη συντονιστικού ή εκπροσωπευτικού ρόλου σε ομάδες εργασίας, εθνικά ή ευρωπαϊκά έργα και προγράμματα, συλλογικά όργανα, καθώς και σε εθνικές, ευρωπαϊκές ή διεθνείς εκπροσωπήσεις, εφόσον αυτή προκύπτει από απόφαση ορισμού ή άλλη επίσημη διοικητική πράξη. Οι σχετικές αποφάσεις αποτυπώνουν στην πράξη την εμπιστοσύνη της Διοίκησης προς τον υπάλληλο και τεκμηριώνουν την ανάθεση σε αυτόν ουσιαστικής εμπλοκής, εκπροσώπησης, συντονισμού ή αυξημένης ευθύνης, στοιχεία τα οποία συνδέονται άμεσα με τις απαιτήσεις μιας θέσης ευθύνης.
Με τον τρόπο αυτό θα αποτιμάται πληρέστερα η πραγματική διοικητική ικανότητα του υποψηφίου, με τη γραπτή εξέταση να παραμένει κεντρικό, αλλά όχι δυσανάλογα κυρίαρχο, κριτήριο.
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.