Η ειδική δοκιμασία μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο εφόσον αξιολογεί πραγματικές διοικητικές ικανότητες. Η χρήση υποθετικών σεναρίων είναι συνεπώς θετική κατεύθυνση.
Παρατηρήσεις
Η «ειδική δοκιμασία» της παρ. 3 του άρθρου 86Δ, μολονότι αποφεύγει τον όρο «συνέντευξη», περιλαμβάνει ουσιαστικά προφορική εξέταση με χρήση ψυχομετρικών εργαλείων και αξιολόγηση διοικητικών ικανοτήτων (προγραμματισμός, συντονισμός, ανάληψη πρωτοβουλιών, διαχείριση κρίσεων) μέσω σεναρίων ή ερωτήσεων πολλαπλών επιλογών. Η επιστημονική βασιμότητα αυτής της μεθοδολογίας για την αξιολόγηση σύνθετων διοικητικών ικανοτήτων είναι, στην καλύτερη περίπτωση, αμφισβητούμενη: η διεθνής βιβλιογραφία περί κέντρων αξιολόγησης (assessment centers) δείχνει ότι έγκυρη πρόβλεψη διοικητικής επάρκειας απαιτεί πολλαπλές, σταθμισμένες ασκήσεις προσομοίωσης, όχι μεμονωμένη προφορική ή γραπτή δοκιμασία με ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών. Δεν υπάρχει, εξάλλου, μία «σωστή» απάντηση σε ζητήματα ανάληψης πρωτοβουλίας ή διαχείρισης κρίσεων, ώστε η μέθοδος αυτή να παράγει αξιόπιστα, συγκρίσιμα αποτελέσματα.
Η δυνατότητα του Συμβουλίου να ζητά πρόσθετα στοιχεία από τον υπηρεσιακό φάκελο ορισμένων μόνο υποψηφίων, χωρίς σαφή κριτήρια επιλογής των υποψηφίων αυτών, δημιουργεί κίνδυνο άνισης μεταχείρισης.
Η συμμετοχή στην προφορική εξέταση εξειδικευμένων στη χρήση ψυχομετρικών εργαλείων επαγγελματιών, χωρίς δικαίωμα βαθμολόγησης αλλά με ουσιαστική επιρροή στη διαμόρφωση της κρίσης του Συμβουλίου, δεν συνοδεύεται από κανένα δημοσιευμένο πρότυπο επιλογής των επαγγελματιών αυτών, ούτε από πρότυπα εγκυρότητας και αξιοπιστίας των χρησιμοποιούμενων ψυχομετρικών εργαλείων.
Η τελική επιλογή παραμένει στον Υπουργό ή στο ανώτατο όργανο διοίκησης του φορέα, ο οποίος επιλέγει μεταξύ των υποψηφίων με τις υψηλότερες βαθμολογίες βάσει «καταλληλότητας» σε περίπτωση ισοβαθμίας. Η έννοια της καταλληλότητας δεν προσδιορίζεται με κανένα τρόπο και κινδυνεύει να λειτουργήσει ως άτυπο, ανεξέλεγκτο φίλτρο που ανατρέπει την αντικειμενικότητα της προηγηθείσας διαδικασίας μοριοδότησης.
Δεν προσδιορίζονται κριτήρια στις προκηρύξεις πολλαπλών θέσεων, όπου απαιτείται αντιστοίχιση κάθε επιλεγέντος σε συγκεκριμένη θέση.
Προτάσεις
Να θεμελιωθεί η «ειδική δοκιμασία» σε αναγνωρισμένη μεθοδολογία αξιολόγησης διοικητικών ικανοτήτων (π.χ. δομημένο κέντρο αξιολόγησης με πολλαπλές, σταθμισμένες ασκήσεις προσομοίωσης), με δημοσίευση της μεθοδολογίας πριν από την πρώτη εφαρμογή.
Να μεταφερθεί η τελική επιλογή στο αρμόδιο Συμβούλιο Επιλογής του ΑΣΕΠ, ή, εναλλακτικά, να περιοριστεί ρητά η διακριτική ευχέρεια του Υπουργού σε αντικειμενικά, δημοσιευμένα κριτήρια, ώστε η επιλογή να μην ισοδυναμεί με ελεύθερη επιλογή μεταξύ των πρώτων στη σειρά κατάταξης.
Να προσδιοριστεί εκ των προτέρων ο κανόνας αντιστοίχισης προσώπου και συγκεκριμένης θέσης σε προκηρύξεις πολλαπλών θέσεων (π.χ. σειρά κατάταξης σε συνδυασμό με τη δηλωμένη προτίμηση του υποψηφίου), ή, εναλλακτικά, να επεκταθεί σε όλες τις θέσεις ευθύνης το μοντέλο αυτόματης ανάδειξης από το Συμβούλιο του ΑΣΕΠ που ήδη ισχύει για τις οριζόντιες θέσεις.
Να προσδιοριστούν στον νόμο ελάχιστα κριτήρια επιλογής και πιστοποίησης των εξειδικευμένων επαγγελματιών χρήσης ψυχομετρικών εργαλείων, καθώς και πρότυπα εγκυρότητας και αξιοπιστίας των εργαλείων που χρησιμοποιούνται.
Να προσδιοριστεί το περιεχόμενο της έννοιας «καταλληλότητα» με αντικειμενικά, εκ των προτέρων γνωστά κριτήρια, ώστε να μην λειτουργεί ως άτυπο φίλτρο ανατροπής της αντικειμενικής διαδικασίας.
Να προσδιοριστούν αντικειμενικά κριτήρια αντιστοίχισης προσώπου και συγκεκριμένης θέσης σε προκηρύξεις πολλαπλών θέσεων (π.χ. σειρά βαθμολογίας ή δηλωμένη προτίμηση υποψηφίου), ή, εναλλακτικά, να επεκταθεί σε όλες τις θέσεις ευθύνης το μοντέλο αυτόματης ανάδειξης από το Συμβούλιο του ΑΣΕΠ που ήδη ισχύει για τις οριζόντιες θέσεις.
Να προσδιοριστούν τα κριτήρια βάσει των οποίων το Συμβούλιο αναζητά πρόσθετα στοιχεία από τον φάκελο συγκεκριμένων μόνο υποψηφίων.
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.