Βλ. σχόλιο άρθρων 16 & 17
Η προτεινόμενη διάταξη διαχωρίζει ουσιαστικά τη διαδικασία επιλογής προϊσταμένων σε δύο διακριτά στάδια, χωρίς όμως να υπάγει και τα δύο στον ίδιο βαθμό αντικειμενικότητας και ελέγχου. Η βαθμολόγηση κατά το άρθρο 85 βασίζεται σε μετρήσιμα κριτήρια, αποτυπώνεται σε πίνακα κατάταξης, δημοσιοποιείται και υπόκειται σε ένσταση. Αντίθετα, η τελική επιλογή και ιδίως η αντιστοίχιση των επιλεγέντων με τις συγκεκριμένες θέσεις ευθύνης ανατίθεται στον Υπουργό ή στο ανώτατο όργανο διοίκησης χωρίς να προβλέπονται ειδικά, προκαθορισμένα και συγκριτικά κριτήρια, πέραν της συμβατότητας κλάδου και ειδικότητας και του προβαδίσματος των κατηγοριών του άρθρου 97.
Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι υποψήφιος με υψηλότερη συνολική βαθμολογία μπορεί να μην τοποθετηθεί στη θέση για την οποία έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον, ενώ άλλος υποψήφιος με χαμηλότερη βαθμολογία μπορεί να τοποθετηθεί στην ίδια θέση κατά την κρίση του ανώτατου οργάνου. Η σειρά κατάταξης καθορίζει έτσι ποιοι εισέρχονται στη δεξαμενή των επιλέξιμων υποψηφίων, όχι όμως ποιος καταλαμβάνει κάθε συγκεκριμένη θέση. Με τον τρόπο αυτό η αντικειμενική μοριοδότηση αποδυναμώνεται ακριβώς στο κρισιμότερο στάδιο της διαδικασίας.
Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι ειδικά αιτιολογημένη απόφαση προβλέπεται ρητά μόνο στην περίπτωση ισοβαθμίας. Δεν θεσπίζεται αντίστοιχη υποχρέωση ειδικής συγκριτικής αιτιολογίας όταν το ανώτατο όργανο επιλέγει για συγκεκριμένη θέση υποψήφιο με χαμηλότερη βαθμολογία αντί άλλου με υψηλότερη. Η γενική υποχρέωση αιτιολογίας των διοικητικών πράξεων δεν αρκεί για να καλύψει την απουσία ειδικών ουσιαστικών κριτηρίων που να καθιστούν ελέγξιμη την απόκλιση από τη σειρά κατάταξης.
Παράλληλα, η αναφορά της παρ. 1 σε βαθμολόγηση «κατά προκηρυσσόμενη θέση ευθύνης» δεν αποκτά σαφές ουσιαστικό περιεχόμενο, καθώς τα κριτήρια του άρθρου 85 δεν διαφοροποιούνται ανάλογα με το ειδικό αντικείμενο κάθε οργανικής μονάδας. Η γενική βαθμολογία του υποψηφίου δεν αποτυπώνει κατ’ ανάγκη την ειδική καταλληλότητά του για συγκεκριμένη Διεύθυνση ή Τμήμα.
Προτείνεται, συνεπώς, η σειρά κατάταξης να αποτελεί το βασικό κριτήριο τοποθέτησης. Εφόσον επιτρέπεται απόκλιση από αυτήν, η επιλογή πρέπει να συνοδεύεται από ειδική και συγκριτική αιτιολογία, βασισμένη σε προκαθορισμένα και ελέγξιμα κριτήρια καταλληλότητας για τη συγκεκριμένη θέση. Στα κριτήρια αυτά πρέπει να περιλαμβάνονται ιδίως η συνάφεια του βασικού τίτλου σπουδών, των μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων με το αντικείμενο της προκηρυσσόμενης οργανικής μονάδας, όπως αυτό προκύπτει από τον οικείο Οργανισμό και το περίγραμμα θέσης εργασίας, καθώς και η αποδεδειγμένη προϋπηρεσία ή άσκηση καθηκόντων στην ίδια ή σε οργανική μονάδα με συναφές αντικείμενο.
Τα στοιχεία αυτά μπορούν είτε να μοριοδοτούνται διακριτά ανά προκηρυσσόμενη θέση είτε, κατ’ ελάχιστον, να αποτελούν υποχρεωτικό περιεχόμενο της ειδικής αιτιολογίας της τελικής επιλογής. Με τον τρόπο αυτό διατηρείται η αναγκαία ευχέρεια αντιστοίχισης προσώπου και οργανικής μονάδας, χωρίς όμως αυτή να μετατρέπεται σε αδέσμευτη διακριτική ευχέρεια ικανή να ανατρέψει, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, μια σειρά κατάταξης που το ίδιο το νομοσχέδιο συγκροτεί με αξιώσεις αξιοκρατίας, διαφάνειας και αντικειμενικότητας.
Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι υποψήφιος με υψηλότερη συνολική βαθμολογία μπορεί να μην τοποθετηθεί στη θέση για την οποία έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον, ενώ άλλος υποψήφιος με χαμηλότερη βαθμολογία μπορεί να τοποθετηθεί στην ίδια θέση κατά την κρίση του ανώτατου οργάνου. Η σειρά κατάταξης καθορίζει έτσι ποιοι εισέρχονται στη δεξαμενή των επιλέξιμων υποψηφίων, όχι όμως ποιος καταλαμβάνει κάθε συγκεκριμένη θέση. Με τον τρόπο αυτό η αντικειμενική μοριοδότηση αποδυναμώνεται ακριβώς στο κρισιμότερο στάδιο της διαδικασίας.
Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι ειδικά αιτιολογημένη απόφαση προβλέπεται ρητά μόνο στην περίπτωση ισοβαθμίας. Δεν θεσπίζεται αντίστοιχη υποχρέωση ειδικής συγκριτικής αιτιολογίας όταν το ανώτατο όργανο επιλέγει για συγκεκριμένη θέση υποψήφιο με χαμηλότερη βαθμολογία αντί άλλου με υψηλότερη. Η γενική υποχρέωση αιτιολογίας των διοικητικών πράξεων δεν αρκεί για να καλύψει την απουσία ειδικών ουσιαστικών κριτηρίων που να καθιστούν ελέγξιμη την απόκλιση από τη σειρά κατάταξης.
Παράλληλα, η αναφορά της παρ. 1 σε βαθμολόγηση «κατά προκηρυσσόμενη θέση ευθύνης» δεν αποκτά σαφές ουσιαστικό περιεχόμενο, καθώς τα κριτήρια του άρθρου 85 δεν διαφοροποιούνται ανάλογα με το ειδικό αντικείμενο κάθε οργανικής μονάδας. Η γενική βαθμολογία του υποψηφίου δεν αποτυπώνει κατ’ ανάγκη την ειδική καταλληλότητά του για συγκεκριμένη Διεύθυνση ή Τμήμα.
Προτείνεται, συνεπώς, η σειρά κατάταξης να αποτελεί το βασικό κριτήριο τοποθέτησης. Εφόσον επιτρέπεται απόκλιση από αυτήν, η επιλογή πρέπει να συνοδεύεται από ειδική και συγκριτική αιτιολογία, βασισμένη σε προκαθορισμένα και ελέγξιμα κριτήρια καταλληλότητας για τη συγκεκριμένη θέση. Στα κριτήρια αυτά πρέπει να περιλαμβάνονται ιδίως η συνάφεια του βασικού τίτλου σπουδών, των μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων με το αντικείμενο της προκηρυσσόμενης οργανικής μονάδας, όπως αυτό προκύπτει από τον οικείο Οργανισμό και το περίγραμμα θέσης εργασίας, καθώς και η αποδεδειγμένη προϋπηρεσία ή άσκηση καθηκόντων στην ίδια ή σε οργανική μονάδα με συναφές αντικείμενο.
Τα στοιχεία αυτά μπορούν είτε να μοριοδοτούνται διακριτά ανά προκηρυσσόμενη θέση είτε, κατ’ ελάχιστον, να αποτελούν υποχρεωτικό περιεχόμενο της ειδικής αιτιολογίας της τελικής επιλογής. Με τον τρόπο αυτό διατηρείται η αναγκαία ευχέρεια αντιστοίχισης προσώπου και οργανικής μονάδας, χωρίς όμως αυτή να μετατρέπεται σε αδέσμευτη διακριτική ευχέρεια ικανή να ανατρέψει, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, μια σειρά κατάταξης που το ίδιο το νομοσχέδιο συγκροτεί με αξιώσεις αξιοκρατίας, διαφάνειας και αντικειμενικότητας.
Η προτεινόμενη διαδικασία, ενώ προβλέπει αντικειμενική και μετρήσιμη μοριοδότηση των υποψηφίων, καταλήγει να παρέχει στο ανώτατο όργανο διοίκησης ευρεία διακριτική ευχέρεια κατά την τελική επιλογή και, ιδίως, κατά την αντιστοίχιση των επιλεγέντων με τις συγκεκριμένες θέσεις ευθύνης.
Δεν προβλέπονται σαφή, προκαθορισμένα και ελέγξιμα κριτήρια για το ποιος υποψήφιος τοποθετείται σε ποια θέση, ούτε δεσμευτική συνεκτίμηση της σειράς κατάταξης και των δηλωθεισών προτιμήσεων. Έτσι, η αντικειμενικότητα που επιδιώκεται μέσω της γραπτής εξέτασης και της μοριοδότησης αποδυναμώνεται στο τελικό και κρισιμότερο στάδιο της διαδικασίας.
Προτείνεται η τοποθέτηση να πραγματοποιείται κατά φθίνουσα σειρά βαθμολογίας, με βάση δεσμευτική σειρά προτίμησης των υποψηφίων μεταξύ των θέσεων για τις οποίες πληρούν τις οργανικές προϋποθέσεις. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζονται ουσιαστικά η αξιοκρατία, η διαφάνεια, η αντικειμενικότητα και ο έλεγχος της διοικητικής κρίσης.
Δεν προβλέπονται σαφή, προκαθορισμένα και ελέγξιμα κριτήρια για το ποιος υποψήφιος τοποθετείται σε ποια θέση, ούτε δεσμευτική συνεκτίμηση της σειράς κατάταξης και των δηλωθεισών προτιμήσεων. Έτσι, η αντικειμενικότητα που επιδιώκεται μέσω της γραπτής εξέτασης και της μοριοδότησης αποδυναμώνεται στο τελικό και κρισιμότερο στάδιο της διαδικασίας.
Προτείνεται η τοποθέτηση να πραγματοποιείται κατά φθίνουσα σειρά βαθμολογίας, με βάση δεσμευτική σειρά προτίμησης των υποψηφίων μεταξύ των θέσεων για τις οποίες πληρούν τις οργανικές προϋποθέσεις. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζονται ουσιαστικά η αξιοκρατία, η διαφάνεια, η αντικειμενικότητα και ο έλεγχος της διοικητικής κρίσης.
Θα πρέπει να προβλεφθεί δήλωση του υποψηφίου με σειρά προτεραιότητας των θέσεων που επιθυμεί, όπως και στις υπόλοιπες διαδικασίες επιλογής μέσω διαγωνισμού ΑΣΕΠ, που να καθίσταται δεσμευτική, κι όχι να επαφίεται η τελική τοποθέτηση στο ανώτατο κατά περίπτωση όργανο διοίκησης του φορέα, ώστε να επιτευχθεί η διαφάνεια και η αξιοκρατία την οποία προσπαθεί να επιφέρει ο συγκεκριμένος νόμος
Με την προτεινόμενη διάταξη η τελική επιλογή και τοποθέτηση των Προϊσταμένων επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του οικείου Υπουργού, Περιφερειάρχη ή Δημάρχου μεταξύ των επικρατέστερων υποψηφίων. Για την ενίσχυση της διαφάνειας, της αντικειμενικότητας και της αποτελεσματικότητας της διοίκησης, κρίνεται σκόπιμο να θεσπιστεί η υποχρέωση του υποψηφίου να δηλώνει ρητά τις συγκεκριμένες θέσεις ευθύνης που επιθυμεί κατά σειρά προτίμησης. Η τελική επιλογή και τοποθέτηση από το μονοπρόσωπο όργανο διοίκησης θα πρέπει να δεσμεύεται από τη δήλωση προτίμησης του υπαλλήλου, σε συνδυασμό με τη συνολική του βαθμολογία. Η υποχρεωτική τοποθέτηση ενός στελέχους σε θέση ευθύνης που δεν έχει επιλέξει ο ίδιος, όχι μόνο πλήττει την αρχή της αξιοκρατίας, αλλά μειώνει και την εργασιακή του απόδοση σε ένα αντικείμενο που ενδεχομένως δεν συνάδει με το προφίλ και τις επιδιώξεις του.
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.