τεστ
Συγκεκριμένες παρατηρήσεις επί του Α΄ Μέρους σχεδίου νόμου (σημ. στο κείμενο χρησιμοποιείτε το αρσενικό ως ουδέτερο γένος):
1. Στο άρθρο 4 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Βαθμολογική διάρθρωση θέσεων - Αντικατάσταση άρθρου 80 Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στην παρ. 5 του άρθρου 80, προβλέπεται για πρώτη φορά από την εποχή των Μνημονίων, η σύνδεση των ανώτερων βαθμών που μπορούν να καταλάβουν οι δημόσιοι υπάλληλοι, δηλαδή οι βαθμοί Γ΄, Β΄ και Α΄, με τον διορισμό τους σε θέση ευθύνης, Τμηματάρχη, Διευθυντή και Γενικού Διευθυντή αντίστοιχα και προφανώς με το επίδομα ευθύνης που θα λαμβάνουν οι Προϊστάμενοι. Ο βαθμός Γ΄ μάλιστα μετατρέπεται στην πράξη στον καταληκτικό βαθμό της πλειοψηφίας των υπαλλήλων ανεξάρτητα αν θα διοριστούν ποτέ τους σε θέση ευθύνης ή όχι. Μέχρι σήμερα, ίσχυαν οι διατάξεις της μνημονιακής περιόδου, δηλαδή του άρθρου 8 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176) περί αποσύνδεσης του μισθού από την θέση και του άρθρου 25 του ν. 4369/2016 (Α΄ 33) περί βαθμολογικής διάρθρωσης και εξέλιξης των υπαλλήλων. Η υιοθέτηση της επίμαχης διάταξης κρίνεται ότι αποτελεί υιοθέτηση πρακτικών πριν την εποχή των μνημονίων, των οποίων η χώρα μας έπρεπε να είχε αφήσει οριστικά πίσω της και όχι να τις επαναφέρει. Σε αυτό το σημείο πρέπει να προσθέσουμε ότι η τελική επιλογή των προϊσταμένων όλων των επιπέδων θα αποτελεί πλέον επιλογή του εκάστοτε Υπουργού ή του κατά περίπτωση ανώτατου οργάνου διοίκησης του φορέα (π.χ. Περιφερειάρχη), όπως προβλέπεται στην παρ. 5 του άρθρου 86 Δ, αλλά και στις παρ. 2 και 3 του άρθρου 86 Ε, κάτι που επίσης κρίνεται πως επαναφέρει την κομματικοποίηση στη δημόσια διοίκηση και θα έπρεπε να είχε αποφευχθεί.
2. Στο άρθρο 10 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Κωλύματα ένταξης στο Μητρώο – Προσθήκη άρθρου 84Γ στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στο άρθρο 84Γ πρέπει να προστεθεί ως κώλυμα για την ένταξη στο Μητρώο Υποψηφίων προϊσταμένων και το αν έχει επιβληθεί στον υπάλληλο τουλάχιστον δύο φορές οποιαδήποτε πειθαρχική ποινή για περιστατικό βίας και παρενόχλησης (mobbing) σε βάρος υφισταμένου του κατά το άρθρο 4 του ν. 4808/2021 (Α΄ 101). Σκοπός του αποκλεισμού είναι να αποτρέψει προϊσταμένους που ασκούν κατ’ εξακολούθηση κακοποιητική συμπεριφορά να αναλάβουν θέση ευθύνης. Ως εκ τούτου η αναφορά σε τουλάχιστον δύο φορές είναι σχετική και θα μπορούσε να αλλάξει στο τελικό κείμενο του νόμου, ανάλογα με την βαρύτητα και την συχνότητα των περιστατικών βίας τα οποία προκαλεί ο εκάστοτε συνάδελφος. Επειδή η ποινή του αποκλεισμού είναι πολύ σοβαρή, κάθε καταγγελία πρέπει να εξετάζεται επιμελώς, με την κλήση όσο το δυνατόν περισσότερων μαρτύρων, ώστε να αποφευχθεί το φαινόμενο η καταγγελία να είναι ψευδής με κίνητρο να ανακόψει την σταδιοδρομία κάποιου συναδέλφου.
Παρενθετικά, ανακύπτει το ερώτημα εάν το Υπουργείο Εσωτερικών γνωρίζει πόσες καταγγελίες έχουν υποβληθεί από το 2021 μέχρι σήμερα για περιστατικό βίας και παρενόχλησης (mobbing) στο σύνολο των φορέων του ελληνικού δημοσίου, πόσες έχουν κλείσει βιαστικά χωρίς την κλήση μαρτύρων και πόσες έχουν οδηγήσει όντως στην επιβολή οποιασδήποτε ποινής στους καταγγελλομένους υπαλλήλους.
3. Στο άρθρο 12 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Κριτήρια επιλογής Προϊσταμένων-Αντικατάσταση άρθρου 85 Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στον πίνακα Γ΄ της παρ. 1 και στις διατάξεις των παρ. 4, περί 30% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Γενικών Διευθυντών, παρ. 5, περί 20% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Διευθυντών και παρ. 6, περί 15% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Τμηματαρχών, προκύπτει ότι μοριοδοτούνται δυσανάλογα εις βάρος των συναδέλφων τους, όσοι κατείχαν μέχρι σήμερα θέσεις ευθύνης. Ταυτόχρονα, η κατοχή ακαδημαϊκών τίτλων σπουδών υποβαθμίζεται, σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 4, περί 5% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Γενικών Διευθυντών, παρ. 5, περί 10% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Διευθυντών και παρ. 6, περί 10% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Τμηματαρχών.
Η πρακτική αυτή είναι προβληματική επειδή όπως αναλύθηκε και στις γενικές παρατηρήσεις η πλειοψηφία όσων κατέχουν σήμερα θέση ευθύνης δεν έχουν κριθεί για δεκαετίες και ως εκ τούτου απολαμβάνουν ένα άδικο πλεονέκτημα εις βάρος των συναδέλφων τους (π.χ. μέσω αναπλήρωσης). Επίσης επιβραβεύει την πρακτική που ακολουθούσαν οι εν λόγω συνάδελφοι οι οποίοι επαναπαύτηκαν στην κατοχή της θέσης τους και δεν φρόντισαν να αποκτήσουν επιπλέον ακαδημαϊκά προσόντα για να εμπλουτίσουν τις δεξιότητές τους ενώ οι συνάδελφοί τους που έμεναν αποκλεισμένοι από τις θέσεις ευθύνης απέκτησαν πρόσθετες δεξιότητες.
4. Στο άρθρο 17 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Άρθρο 17 Διαδικασία επιλογής Προϊσταμένων επιπέδου Γενικής Διεύθυνσης - Προσθήκη άρθρου 86 Δ στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στην παρ. 5 του άρθρου 86 Δ, αλλά και στο άρθρο 18 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Διαδικασία επιλογής Προϊσταμένων επιπέδων Διεύθυνσης και Τμήματος - Προσθήκη άρθρου 86 Ε στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στις παρ. 2 και 3 του άρθρου 86 Ε, γίνεται σαφές ότι η τελική επιλογή του προϊσταμένου θα γίνεται από τον εκάστοτε Υπουργό ή από το κατά περίπτωση ανώτατο όργανο διοίκησης του φορέα (π.χ. Περιφερειάρχη) από έναν πίνακα με προεπιλεγμένους υποψηφίους, ο οποίος προβλέπεται στην παρ. 4 του άρθρου 86 Δ για τους Γενικούς Διευθυντές και στην παρ. 1 του άρθρου 86 Ε για τους Διευθυντές και τους Τμηματάρχες.
Η πρακτική αυτή είναι προβληματική επειδή όπως αναλύθηκε και στις γενικές παρατηρήσεις (βλέπε το σχόλιό μου στο άρθρο 1) κρίνεται πως επανεισάγεται η κομματικοποίηση στην επιλογή των προϊστάμενων και σε όλα τα επίπεδα της Δημόσιας Διοίκησης, από Τμηματάρχη μέχρι Γενικό Διευθυντή. Ποιος ο λόγος να υιοθετηθεί ένα νέο σύστημα με γραπτές εξετάσεις και ειδικές δοκιμασίες, από τις οποίες θα προκύπτουν πίνακες κατάταξης, εάν η τελική επιλογή θα επαφίεται στον εκάστοτε Υπουργό ή στο κατά περίπτωση ανώτατο όργανο διοίκησης του φορέα; Ακόμα, πώς θα εξασφαλίζεται ότι ο εκάστοτε υποψήφιος που θα επιλεγεί για την οποιαδήποτε θέση δεν διαθέτει απλά γενικά ηγετικά προσόντα για να οριστεί γενικά και αόριστα σε μια θέση ευθύνης οποιουδήποτε επιπέδου αλλά διαθέτει τα εξειδικευμένα προσόντα που απαιτούνται από το περίγραμμα θέσης της εκάστοτε θέσης ευθύνης στην οποία τελικά θα διοριστεί (π.χ. γνώση συγκεκριμένης νομοθεσίας, γνώση εμπλεκόμενων φορέων κ.τ.λ.)
Γκουβάς Χ. Κωνσταντῖνος MSc
Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης
ΚΣΤ΄ Εκπαιδευτική Σειρά
Υποψήφιος Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
Google Project Manager (by Coursera Online courses)
1. Στο άρθρο 4 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Βαθμολογική διάρθρωση θέσεων - Αντικατάσταση άρθρου 80 Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στην παρ. 5 του άρθρου 80, προβλέπεται για πρώτη φορά από την εποχή των Μνημονίων, η σύνδεση των ανώτερων βαθμών που μπορούν να καταλάβουν οι δημόσιοι υπάλληλοι, δηλαδή οι βαθμοί Γ΄, Β΄ και Α΄, με τον διορισμό τους σε θέση ευθύνης, Τμηματάρχη, Διευθυντή και Γενικού Διευθυντή αντίστοιχα και προφανώς με το επίδομα ευθύνης που θα λαμβάνουν οι Προϊστάμενοι. Ο βαθμός Γ΄ μάλιστα μετατρέπεται στην πράξη στον καταληκτικό βαθμό της πλειοψηφίας των υπαλλήλων ανεξάρτητα αν θα διοριστούν ποτέ τους σε θέση ευθύνης ή όχι. Μέχρι σήμερα, ίσχυαν οι διατάξεις της μνημονιακής περιόδου, δηλαδή του άρθρου 8 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176) περί αποσύνδεσης του μισθού από την θέση και του άρθρου 25 του ν. 4369/2016 (Α΄ 33) περί βαθμολογικής διάρθρωσης και εξέλιξης των υπαλλήλων. Η υιοθέτηση της επίμαχης διάταξης κρίνεται ότι αποτελεί υιοθέτηση πρακτικών πριν την εποχή των μνημονίων, των οποίων η χώρα μας έπρεπε να είχε αφήσει οριστικά πίσω της και όχι να τις επαναφέρει. Σε αυτό το σημείο πρέπει να προσθέσουμε ότι η τελική επιλογή των προϊσταμένων όλων των επιπέδων θα αποτελεί πλέον επιλογή του εκάστοτε Υπουργού ή του κατά περίπτωση ανώτατου οργάνου διοίκησης του φορέα (π.χ. Περιφερειάρχη), όπως προβλέπεται στην παρ. 5 του άρθρου 86 Δ, αλλά και στις παρ. 2 και 3 του άρθρου 86 Ε, κάτι που επίσης κρίνεται πως επαναφέρει την κομματικοποίηση στη δημόσια διοίκηση και θα έπρεπε να είχε αποφευχθεί.
2. Στο άρθρο 10 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Κωλύματα ένταξης στο Μητρώο – Προσθήκη άρθρου 84Γ στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στο άρθρο 84Γ πρέπει να προστεθεί ως κώλυμα για την ένταξη στο Μητρώο Υποψηφίων προϊσταμένων και το αν έχει επιβληθεί στον υπάλληλο τουλάχιστον δύο φορές οποιαδήποτε πειθαρχική ποινή για περιστατικό βίας και παρενόχλησης (mobbing) σε βάρος υφισταμένου του κατά το άρθρο 4 του ν. 4808/2021 (Α΄ 101). Σκοπός του αποκλεισμού είναι να αποτρέψει προϊσταμένους που ασκούν κατ’ εξακολούθηση κακοποιητική συμπεριφορά να αναλάβουν θέση ευθύνης. Ως εκ τούτου η αναφορά σε τουλάχιστον δύο φορές είναι σχετική και θα μπορούσε να αλλάξει στο τελικό κείμενο του νόμου, ανάλογα με την βαρύτητα και την συχνότητα των περιστατικών βίας τα οποία προκαλεί ο εκάστοτε συνάδελφος. Επειδή η ποινή του αποκλεισμού είναι πολύ σοβαρή, κάθε καταγγελία πρέπει να εξετάζεται επιμελώς, με την κλήση όσο το δυνατόν περισσότερων μαρτύρων, ώστε να αποφευχθεί το φαινόμενο η καταγγελία να είναι ψευδής με κίνητρο να ανακόψει την σταδιοδρομία κάποιου συναδέλφου.
Παρενθετικά, ανακύπτει το ερώτημα εάν το Υπουργείο Εσωτερικών γνωρίζει πόσες καταγγελίες έχουν υποβληθεί από το 2021 μέχρι σήμερα για περιστατικό βίας και παρενόχλησης (mobbing) στο σύνολο των φορέων του ελληνικού δημοσίου, πόσες έχουν κλείσει βιαστικά χωρίς την κλήση μαρτύρων και πόσες έχουν οδηγήσει όντως στην επιβολή οποιασδήποτε ποινής στους καταγγελλομένους υπαλλήλους.
3. Στο άρθρο 12 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Κριτήρια επιλογής Προϊσταμένων-Αντικατάσταση άρθρου 85 Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στον πίνακα Γ΄ της παρ. 1 και στις διατάξεις των παρ. 4, περί 30% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Γενικών Διευθυντών, παρ. 5, περί 20% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Διευθυντών και παρ. 6, περί 15% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Τμηματαρχών, προκύπτει ότι μοριοδοτούνται δυσανάλογα εις βάρος των συναδέλφων τους, όσοι κατείχαν μέχρι σήμερα θέσεις ευθύνης. Ταυτόχρονα, η κατοχή ακαδημαϊκών τίτλων σπουδών υποβαθμίζεται, σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 4, περί 5% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Γενικών Διευθυντών, παρ. 5, περί 10% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Διευθυντών και παρ. 6, περί 10% συντελεστή βαρύτητας για την επιλογή Τμηματαρχών.
Η πρακτική αυτή είναι προβληματική επειδή όπως αναλύθηκε και στις γενικές παρατηρήσεις η πλειοψηφία όσων κατέχουν σήμερα θέση ευθύνης δεν έχουν κριθεί για δεκαετίες και ως εκ τούτου απολαμβάνουν ένα άδικο πλεονέκτημα εις βάρος των συναδέλφων τους (π.χ. μέσω αναπλήρωσης). Επίσης επιβραβεύει την πρακτική που ακολουθούσαν οι εν λόγω συνάδελφοι οι οποίοι επαναπαύτηκαν στην κατοχή της θέσης τους και δεν φρόντισαν να αποκτήσουν επιπλέον ακαδημαϊκά προσόντα για να εμπλουτίσουν τις δεξιότητές τους ενώ οι συνάδελφοί τους που έμεναν αποκλεισμένοι από τις θέσεις ευθύνης απέκτησαν πρόσθετες δεξιότητες.
4. Στο άρθρο 17 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Άρθρο 17 Διαδικασία επιλογής Προϊσταμένων επιπέδου Γενικής Διεύθυνσης - Προσθήκη άρθρου 86 Δ στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στην παρ. 5 του άρθρου 86 Δ, αλλά και στο άρθρο 18 του προτεινόμενου Σχεδίου νόμου, «Διαδικασία επιλογής Προϊσταμένων επιπέδων Διεύθυνσης και Τμήματος - Προσθήκη άρθρου 86 Ε στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» και συγκεκριμένα στις παρ. 2 και 3 του άρθρου 86 Ε, γίνεται σαφές ότι η τελική επιλογή του προϊσταμένου θα γίνεται από τον εκάστοτε Υπουργό ή από το κατά περίπτωση ανώτατο όργανο διοίκησης του φορέα (π.χ. Περιφερειάρχη) από έναν πίνακα με προεπιλεγμένους υποψηφίους, ο οποίος προβλέπεται στην παρ. 4 του άρθρου 86 Δ για τους Γενικούς Διευθυντές και στην παρ. 1 του άρθρου 86 Ε για τους Διευθυντές και τους Τμηματάρχες.
Η πρακτική αυτή είναι προβληματική επειδή όπως αναλύθηκε και στις γενικές παρατηρήσεις (βλέπε το σχόλιό μου στο άρθρο 1) κρίνεται πως επανεισάγεται η κομματικοποίηση στην επιλογή των προϊστάμενων και σε όλα τα επίπεδα της Δημόσιας Διοίκησης, από Τμηματάρχη μέχρι Γενικό Διευθυντή. Ποιος ο λόγος να υιοθετηθεί ένα νέο σύστημα με γραπτές εξετάσεις και ειδικές δοκιμασίες, από τις οποίες θα προκύπτουν πίνακες κατάταξης, εάν η τελική επιλογή θα επαφίεται στον εκάστοτε Υπουργό ή στο κατά περίπτωση ανώτατο όργανο διοίκησης του φορέα; Ακόμα, πώς θα εξασφαλίζεται ότι ο εκάστοτε υποψήφιος που θα επιλεγεί για την οποιαδήποτε θέση δεν διαθέτει απλά γενικά ηγετικά προσόντα για να οριστεί γενικά και αόριστα σε μια θέση ευθύνης οποιουδήποτε επιπέδου αλλά διαθέτει τα εξειδικευμένα προσόντα που απαιτούνται από το περίγραμμα θέσης της εκάστοτε θέσης ευθύνης στην οποία τελικά θα διοριστεί (π.χ. γνώση συγκεκριμένης νομοθεσίας, γνώση εμπλεκόμενων φορέων κ.τ.λ.)
Γκουβάς Χ. Κωνσταντῖνος MSc
Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης
ΚΣΤ΄ Εκπαιδευτική Σειρά
Υποψήφιος Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
Google Project Manager (by Coursera Online courses)
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.