Ε. Κεφάλαιο Δ΄: Δείκτες Ανάπτυξης Σταδιοδρομίας και Αξιολόγηση Υπαλλήλων (Άρθρα 22 έως 25)
Παρατηρήσεις
Ο ορισμός των Δεικτών Ανάπτυξης Σταδιοδρομίας (Career Development Indicators, CDIs) που εισάγεται στον ν. 4940/2022 («μετρήσιμα κριτήρια που αποτυπώνουν το απαιτούμενο επίπεδο δεξιοτήτων, συμπεριφορών και επαγγελματικής επάρκειας κατά βαθμό υπαλλήλου») είναι, ο ίδιος, ένας ορισμός χωρίς περιεχόμενο: δεν προσδιορίζει ποια είναι αυτά τα μετρήσιμα κριτήρια, με ποια μεθοδολογία θα αναπτυχθούν, ούτε ποιος θα τα εγκρίνει πέραν της γενικής αναφοράς σε «οδηγό αξιολόγησης» του Υπουργείου Εσωτερικών. Το σύνολο του συστήματος βαθμολογικής προαγωγής του Κεφαλαίου Β΄ στηρίζεται, ουσιαστικά, σε αυτόν τον οδηγό, ο οποίος δεν έχει ακόμη συνταχθεί ούτε δημοσιευθεί, με αποτέλεσμα να νομοθετείται ένα σύστημα του οποίου το ουσιώδες περιεχόμενο παραμένει άγνωστο κατά τον χρόνο ψήφισης του νόμου.
Η προσθήκη περίπτωσης γ) στην παρ. 3 του άρθρου 12 του ν. 4940/2022, που εισάγει την υποχρέωση καταγραφής κατοχής ή μη επαρκών στοιχείων ανά δεξιότητα στην έκθεση αξιολόγησης, επαναλαμβάνει, χωρίς νέο περιεχόμενο, όσα ήδη προβλέπει το νέο άρθρο 83 του Κώδικα (άρθρο 6 του παρόντος νομοσχεδίου), δημιουργώντας διάσπαρτη, αντί ενοποιημένη, ρύθμιση του ίδιου ζητήματος σε δύο διαφορετικά νομοθετήματα.
Η αναφορά «όπου απαιτείται» στη νέα παρ. 3Α του άρθρου 11 του ν. 4940/2022 δεν διευκρινίζει ποιος κρίνει πότε απαιτείται ειδική αιτιολογία, επαναλαμβάνοντας το πρόβλημα αοριστίας που εντοπίζεται και αλλού στο νομοσχέδιο.
Στο κείμενο εμφανίζεται επίσης αναφορά σε συνέπειες χαμηλής βαθμολογίας δεξιοτήτων (κάτω του δύο) οι οποίες συνιστούν, σύμφωνα με άλλο σημείο του νομοσχεδίου, «σοβαρό υπηρεσιακό λόγο» απαλλαγής προϊσταμένου, χωρίς όμως να ορίζεται επαρκώς η ίδια η κλίμακα, η μεθοδολογία στάθμισης, ούτε οι εγγυήσεις αντικειμενικότητας που θα πρέπει να συνοδεύουν μια τόσο σοβαρή έννομη συνέπεια.
Προτάσεις
Να μη τεθεί σε ισχύ το σύστημα βαθμολογικής προαγωγής που στηρίζεται στους Δείκτες Ανάπτυξης Σταδιοδρομίας πριν από τη δημοσίευση και τη δημόσια διαβούλευση του οδηγού αξιολόγησης της παρ. 3Β του άρθρου 62 του ν. 4940/2022, ώστε το ουσιώδες περιεχόμενο του συστήματος να είναι γνωστό πριν τεθεί σε εφαρμογή. Ιδανικά να επανεξεταστεί συνολικά η βάση του συστήματος.
Να ενοποιηθεί η ρύθμιση περί καταγραφής κατοχής δεξιοτήτων στην έκθεση αξιολόγησης, ώστε να μην επαναλαμβάνεται σε δύο διαφορετικά νομοθετήματα με ελαφρώς διαφορετική διατύπωση.
Να προσδιοριστούν με σαφήνεια στον οδηγό αξιολόγησης οι εγγυήσεις αντικειμενικότητας και δυνατότητας άσκησης ουσιαστικής ένστασης πριν η χαμηλή βαθμολογία δεξιοτήτων παράγει συνέπειες απαλλαγής από θέση ευθύνης.

Ο «οδηγός αξιολόγησης δεξιοτήτων, συμπεριφορών και επαγγελματικής επάρκειας» που θα καταρτιστεί κατ' εξουσιοδότηση της νέας παρ. 3Β του άρθρου 62 ν. 4940/2022 (Άρθρο 25 του Σχεδίου Νόμου) πρέπει να διαμορφωθεί κατά τρόπο ουδέτερο ως προς την κατηγορία εκπαίδευσης, χωρίς κριτήρια που να ευνοούν έμμεσα το γνωστικό αντικείμενο σπουδών ΠΕ έναντι ΤΕ.
Ζητούμε ρητή πρόβλεψη προς τούτο στην εξουσιοδοτική διάταξη, ή δέσμευση δημόσιας διαβούλευσης επί του περιεχομένου του οδηγού πριν την έκδοσή του.

Γιατί καταρτίζεται με απόφαση υπουργού και όχι του καθ'ύλην αρμοδίου ΑΣΕΠ;

Η εισαγωγή των Δεικτών Ανάπτυξης Σταδιοδρομίας (Career Development Indicators – CDIs) μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό βήμα μετάβασης από μια κυρίως περιγραφική αξιολόγηση σε ένα συνεκτικό σύστημα ανάπτυξης δεξιοτήτων και επαγγελματικής εξέλιξης.
Καθώς οι δείκτες συνδέονται με την αξιολόγηση, τη βαθμολογική εξέλιξη και τις προϋποθέσεις συμμετοχής στις διαδικασίες επιλογής προϊσταμένων, είναι σημαντικό ο προβλεπόμενος οδηγός να αποτελέσει όχι μόνο τεχνικό εργαλείο βαθμολόγησης, αλλά ολοκληρωμένο πλαίσιο διασφάλισης της ποιότητας, της ενιαίας εφαρμογής και της αναπτυξιακής λειτουργίας του συστήματος.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται ο οδηγός και η διαδικασία εφαρμογής του να περιλαμβάνουν:
α) πιλοτική εφαρμογή των CDIs σε αντιπροσωπευτικό δείγμα φορέων διαφορετικού μεγέθους και διοικητικού χαρακτήρα, πριν από τη γενικευμένη εφαρμογή τους,
β) σαφείς και παρατηρήσιμους δείκτες συμπεριφοράς ανά δεξιότητα και βαθμό, συνοδευόμενους από ενδεικτικά παραδείγματα διαφορετικών επιπέδων επάρκειας,
γ) κοινή εκπαίδευση και διαδικασία βαθμονόμησης των αξιολογητών, καθώς και έλεγχο της αξιοπιστίας μεταξύ αξιολογητών, ώστε όμοιες συμπεριφορές να αξιολογούνται με συνεπή τρόπο μεταξύ διαφορετικών οργανικών μονάδων και φορέων,
δ) περιοδική αποτίμηση της εφαρμογής ως προς την εγκυρότητα των δεικτών, την κατανομή των αποτελεσμάτων και την ύπαρξη τυχόν συστηματικών αποκλίσεων ή φαινομένων άνισης μεταχείρισης,
ε) μηχανισμό ανατροφοδότησης και επικαιροποίησης του οδηγού, βάσει των ευρημάτων της πιλοτικής και της κανονικής εφαρμογής του και
στ) συμμετοχή στελεχών με εμπειρία στην εφαρμογή του συστήματος αξιολόγησης και ανάπτυξης δεξιοτήτων, μεταξύ των οποίων και Σύμβουλοι Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, στον σχεδιασμό, στην πιλοτική εφαρμογή και στην αξιολόγηση του οδηγού.
Η μέτρηση αποτελεί προϋπόθεση για μια περισσότερο αντικειμενική αξιολόγηση, χρειάζεται όμως να συνοδεύεται από κοινή ερμηνεία, προηγούμενη δοκιμή και συνεχή ανατροφοδότηση. Έτσι, οι CDIs θα μπορούν να λειτουργήσουν όχι απλώς ως δείκτες κατάταξης, αλλά ως αξιόπιστο εργαλείο ανάπτυξης των υπαλλήλων και ενίσχυσης της οργανωτικής ικανότητας των δημόσιων φορέων.
Ενδεικτικά, στην προτεινόμενη παρ. 3Β του άρθρου 62 του ν. 4940/2022 θα μπορούσε να προστεθεί η ακόλουθη πρόβλεψη:
«Ο οδηγός τίθεται σε πιλοτική εφαρμογή πριν από τη γενικευμένη εφαρμογή του και περιλαμβάνει τη μεθοδολογία βαθμονόμησης των αξιολογητών, παρατηρήσιμους δείκτες συμπεριφοράς ανά δεξιότητα και βαθμό, διαδικασία περιοδικής αποτίμησης της εγκυρότητας και της ενιαίας εφαρμογής των δεικτών, καθώς και μηχανισμό ανατροφοδότησης και επικαιροποίησής του».
Η πρόταση διατυπώνεται υπό την ιδιότητά μου ως Συμβούλου Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού και εκφράζει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.

Πρόταση για προσθήκη νέου άρθρου 25Α Ενιαία αξιοποίηση αποτελεσμάτων αξιολόγησης δεξιοτήτων

«Κατά τον σχεδιασμό και τη διεξαγωγή διαδικασιών αξιολόγησης για τη βαθμολογική και υπηρεσιακή εξέλιξη των υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένης της γραπτής εξέτασης του άρθρου 84Β και των ειδικών δοκιμασιών επιλογής σε θέσεις ευθύνης, λαμβάνονται υπόψη και δύνανται να αξιοποιούνται αποτελέσματα προηγούμενων τυποποιημένων αξιολογήσεων ή πιστοποιήσεων, εφόσον αφορούν τις ίδιες δεξιότητες του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων, είναι πρόσφατα και αντιστοιχούν σε ίσο ή ανώτερο επίπεδο απαιτήσεων.

Οι μεταγενέστερες διαδικασίες αξιολόγησης επικεντρώνονται ιδίως στις πρόσθετες δεξιότητες και στο αυξημένο επίπεδο επάρκειας που απαιτεί ο ανώτερος βαθμός ή η συγκεκριμένη θέση ευθύνης.»

Με αυτόν τον τρόπο, γενικεύεται ένας μηχανισμός που ήδη υπάρχει στο νομοσχέδιο στην λογική του άρθρου 17.