Πώς ένας προϊστάμενος τμήματος θα αξιολογήσει τον υπάλληλό του ως υψηλής απόδοσης όταν γνωρίζει ότι μπορεί να διεκδικήσει τη θέση του με αυτή την προϋπόθεση; Πολύ δύσκολα οι υπάλληλοι που έχουν τις προϋποθέσεις (έχουν προσφέρει έργο υψηλής απόδοσης, έχουν εμπειρία, γνώσεις , δεξιότητες) αξιολογούνται ως υψηλής απόδοσης, αν δεν τους συμπαθεί ο προϊστάμενος ή αν μπορούν να διεκδικήσουν την ίδια θέση.
Δεν υπάρχει επομένως πιθανότητα, να αναλάβουν θέσεις ευθύνης υπάλληλοι, που μπορεί να είναι πραγματικά υψηλής απόδοσης, αλλά δεν έχουν τοποθετηθεί προηγουμένως σε θέση ευθύνης με τη γνωστή διαδικασία της "προσωρινής" τοποθέτησης.
Αυτή η ρύθμιση, αν δεν τροποποιηθεί, υποβαθμίζει κάθε πτυχίο, μεταπτυχιακό, προϋπηρεσία και οποιαδήποτε προσπάθεια ενός αξιόλογου υπαλλήλου, καθώς όλα κρίνονται από το αν ένας προϊστάμενος τμήματος, που τοποθετήθηκε προσωρινά, θέλει να του δώσει την ευκαιρία για κάποιο προσωπικό υποκειμενικό λόγο.
Θα έπρεπε να υπάρχει και ένα ακόμη κριτήριο εκτός των τριών (α,β,γ), που να λαμβάνει υπόψη τα προσόντα των υπαλλήλων, ώστε να μην αποκλείονται από την διαδικασία επιλογής προϊσταμένων τμημάτων ικανοί υπάλληλοι.
Θα μπορούσε για παράδειγμα να προστεθεί και μία 4η απόλυτα αντικειμενική προϋπόθεση π.χ. υπάλληλος ΠΕ, με μεταπτυχιακό, με 20 χρόνια προϋπηρεσίας, ίσως και με προγενέστερη άριστη αιτιολογημένη αξιολόγηση, ώστε τελικά να μην διεκδικήσουν τις θέσεις προϊσταμένων τμημάτων, μόνο οι ήδη προσωρινοί προϊστάμενοι μαζί με κάποιους συγγενείς ή φίλους.
Ούτως ή άλλως φαίνεται ότι θα υπάρχει και γραπτή εξέταση μετά. Δεν είναι αξιοκρατικό να μην συμμετέχουν και υπάλληλοι με αδιαμφισβήτητα προσόντα.
Με το παρόν νομοσχέδιο επιχειρείται μια βαθιά μεταρρύθμιση στο σύστημα επιλογής προϊσταμένων. Ωστόσο, για την επίτευξη πραγματικής αξιοκρατίας και αποτελεσματικότητας, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί νομοθετικά η πάγια παθογένεια της αυθαίρετης σύνταξης των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ) των φορέων, οι οποίοι συχνά περιλαμβάνουν μη σύννομες διατάξεις προβαδίσματος κατηγοριών και ειδικοτήτων.
Συγκεκριμένα, παρατηρούνται συχνά φαινόμενα όπου σε εξειδικευμένα τμήματα προτάσσονται ειδικότητες παντελώς άσχετες με το αντικείμενο της οργανικής μονάδας, ενώ παράλληλα γίνεται καταχρηστική και αδιάκριτη χρήση της ρήτρας «εν ελλείψει» σε επίπεδο Τμημάτων και Διευθύνσεων.
Χαρακτηριστικό Παράδειγμα: Σε Κοινωνικές Υπηρεσίες, παρατηρείται το οξύμωρο φαινόμενο να προτάσσονται για τη θέση του Προϊσταμένου κλάδοι όπως ΠΕ Διοικητικού ή ΠΕ Πληροφορικής, ενώ οι καθ' ύλην αρμόδιοι ΤΕ Κοινωνικοί Λειτουργοί –που κατέχουν το γνωστικό αντικείμενο– να υποβαθμίζονται ιεραρχικά ακόμα και μετά από άλλους κλάδους (π.χ. ΤΕ Νοσηλευτικής) ή να τίθενται απευθείας σε καθεστώς «εν ελλείψει».
Για την εξάλειψη αυτών των φαινομένων που υποσκάπτουν την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών, προτείνονται οι εξής αναγκαίες προσθήκες/τροποποιήσεις:
- Θέσπιση Οριζόντιου Κριτηρίου Συνάφειας Βασικού Τίτλου: Το νομοσχέδιο πρέπει να ορίσει ρητά ότι για την κατάληψη θέσης ευθύνης σε εξειδικευμένα τμήματα (π.χ. Κοινωνικές Υπηρεσίες, Τεχνικές Υπηρεσίες, Υπηρεσίες Πληροφορικής), ο βασικός τίτλος σπουδών πρέπει να είναι άμεσα συναφής με το αντικείμενο της μονάδας. Η συνάφεια αυτή πρέπει να υπερισχύει οποιασδήποτε αντίθετης ή ελλιπούς πρόβλεψης του εκάστοτε ΟΕΥ.
- Περιορισμός της ρήτρας «εν ελλείψει»: Η πρόταξη άσχετων ειδικοτήτων ή η χρήση του «εν ελλείψει» πρέπει να επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο όταν αποδεδειγμένα δεν υπηρετεί στον φορέα κανένας υπάλληλος της οργανικά αρμόδιας ειδικότητας.
- Δικαίωμα Ένστασης επί του Προβαδίσματος Κλάδων: Να θεσπιστεί ρητά το δικαίωμα των υπαλλήλων να υποβάλουν ένσταση ενώπιων του ΑΣΕΠ ή του αρμόδιου Συμβουλίου κατά της οικείας πρόσκλησης ενδιαφέροντος, σε περιπτώσεις όπου ο ΟΕΥ του φορέα αποκλείει αναιτιολόγητα ή υποβαθμίζει κλάδους που έχουν αντικειμενικά και δικαιολογημένα το πρώτο δικαίωμα συμμετοχής βάσει των πτυχίων τους.
Η πραγματική μεταρρύθμιση στη Δημόσια Διοίκηση απαιτεί «τον κατάλληλο άνθρωπο στην κατάλληλη θέση». Αν δεν μπει φρένο στις αυθαιρεσίες των τοπικών ΟΕΥ που ισοπεδώνουν τις εξειδικευμένες σπουδές των υπαλλήλων, το νέο σύστημα επιλογής θα κληθεί να νομιμοποιήσει προκατασκευασμένες στρεβλώσεις.
Δεν προκύπτει η αναγκαιότητα της ρύθμισης ως προς τους υπαλλήλους που υπέχουν υποχρέωση παραμονής σε κλάδο. Ενώ η δέσμευση παραμονής σε συγκεκριμένη *θέση* δύναται να σχετίζεται με την ανάληψη καθηκόντων προϊσταμένου, δεν καθίσταται σαφές για ποιο λόγο η υποχρέωση παραμονής σε *κλάδο* θα μπορούσε να συνιστά κώλυμα τοποθέτησης σε θέση ευθύνης, καθώς η επιλογή και τοποθέτηση σε θέση ευθύνης δεν συνεπάγεται μεταβολή του κλάδου στον οποίο ανήκει ο υπάλληλος.
Επομένως, δεν είναι σαφές ποιο κώλυμα επιδιώκεται να αρθεί με την προτεινόμενη διάταξη κατά το μέρος που αφορά την υποχρέωση παραμονής σε κλάδο.
Στο Άρθρο 7 (παρ. 6) ορίζεται ότι η δυνατότητα συμμετοχής στην προκήρυξη οποιασδήποτε οριζόντιας θέσης ευθύνης (ανεξαρτήτως του ειδικότερου κλάδου/ειδικότητας της θέσης) παρέχεται αποκλειστικά στους αποφοίτους της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Σ.Δ.Δ.Α.).
Η αποκλειστικότητα αυτή εισάγει έναν αδικαιολόγητο περιορισμό σε βάρος των υπαλλήλων κατηγορίας ΠΕ που κατέχουν εξειδικευμένο Μεταπτυχιακό Τίτλο Σπουδών (MSc/MA) στη Δημόσια Διοίκηση ή τη Διοικητική Επιστήμη / Δημόσιο Μάνατζμεντ από Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.).
ΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ:
Ισότιμη Επιστημονική Επάρκεια & Αξιοκρατία (Άρθρο 103 Συντάγματος):
Ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στη Δημόσια Διοίκηση παρέχει εμβαθυμένη, θεσμική και εφαρμοσμένη γνώση στο δημόσιο μάνατζμεντ, τη διοικητική αναδιοργάνωση, τη δημοσιονομική διαχείριση και την άσκηση δημόσιων πολιτικών. Η παντελής εξαιρετική μεταχείριση μίας μόνο κατηγορίας (απόφοιτοι Ε.Σ.Δ.Δ.Α.) και ο αποκλεισμός των κατόχων συναφών μεταπτυχιακών τίτλων Α.Ε.Ι. προσβάλλει την αξιοκρατική στελέχωση και την αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Σ).
Αρχή της Αναλογικότητας & Χρηστή Διοίκηση:
Οι οριζόντιες θέσεις ευθύνης διέπονται από γενικά διοικητικά καθήκοντα και συντονισμό που δεν απαιτούν εξειδικευμένο τεχνικό κλάδο (π.χ. μηχανικού, ιατρού). Το ίδιο το Κράτος αναγνωρίζει και επιδοτεί τη λήψη μεταπτυχιακών τίτλων στη Δημόσια Διοίκηση (βαθμολογικά και μισθολογικά)· συνιστά συνεπώς διοικητική αντίφαση να ακυρώνεται η ουσιαστική αξία αυτού του τίτλου κατά την πρόσβαση σε οριζόντιες θέσεις ευθύνης.
Διεύρυνση της Δεξαμενής Υποψηφίων:
Η συμπερίληψη των κατόχων μεταπτυχιακού τίτλου στη Δημόσια Διοίκηση ενισχύει τον ανταγωνισμό και επιτρέπει στη Διοίκηση να επιλέξει τους ικανότερους προϊσταμένους από μια ευρύτερη δεξαμενή στελεχών με αποδεδειγμένη ακαδημαϊκή εξειδίκευση.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ
Στο Άρθρο 7, παρ. 6, να τροποποιηθεί η σχετική διάταξη ως εξής:
«Στις προκηρύξεις για την πλήρωση οριζόντιων θέσεων ευθύνης, δύνανται να συμμετέχουν υπάλληλοι κατηγορίας ΠΕ οποιουδήποτε κλάδου, εφόσον είναι απόφοιτοι της Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ή κατέχουν θεσμοθετημένο Μεταπτυχιακό Τίτλο Σπουδών (MSc/MA) ετήσιας τουλάχιστον φοίτησης στη Δημόσια Διοίκηση, τη Διοικητική Επιστήμη ή το Δημόσιο Μάνατζμεντ από Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή ισότιμο της αλλοδαπής.»
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.