Επί του προτεινόμενου Άρθρου 7 για τις προϋποθέσεις επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων, υποβάλλονται οι ακόλουθες ουσιαστικές επισημάνσεις και προτάσεις τροποποίησης/συμπλήρωσης, προκειμένου να αποτραπούν σοβαρές δυσλειτουργίες, ανισότητες και κύμα ακυρωτικών προσφυγών στα Διοικητικά Δικαστήρια και το ΣτΕ:
1. Ο Κίνδυνος «Εγκλωβισμού» Νέων Κλάδων & Ειδικοτήτων (Παρ. 6)
Η Επισημάνση: Η πρόβλεψη της παρ. 6, αν και κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση επιτρέποντας τη συμμετοχή υπαλλήλων που κατέχουν τον βασικό τίτλο σπουδών «ανεξαρτήτως του κλάδου στον οποίο ανήκουν», παραμένει εν μέρει ατελής. Όσο οι Οργανισμοί των φορέων παραμένουν παλαιοί (συχνά συντεταγμένοι προ δεκαετιών), περιγράφουν θέσεις ευθύνης με απαρχαιωμένους τίτλους κλάδων, εξαιρώντας σύγχρονες ειδικότητες (π.χ. ΠΕ Πληροφορικής, ΠΕ Αναλυτών/Προγραμματιστών, ΠΕ Διαχειριστών Έργων, εξειδικευμένους επιστήμονες).
Ο Κίνδυνος: Οι Διευθύνσεις Προσωπικού, ερμηνεύοντας στενά τους παλαιούς Οργανισμούς κατά την προκήρυξη των θέσεων, θα αποκλείουν άξιους υποψηφίους, οδηγώντας σε αυτόματες προσφυγές.
2. Νομική Αβεβαιότητα στη Συμμετοχή Υπαλλήλων Κατηγορίας ΔΕ (Παρ. 3)
Η Επισημάνση: Η παρ. 3 προβλέπει τη συμμετοχή υπαλλήλων κατηγορίας ΔΕ σε θέσεις Προϊσταμένων Τμήματος «κατά τα ειδικώς προβλεπόμενα στις οικείες οργανικές διατάξεις».
Ο Κίνδυνος: Σε φορείς όπου οι Οργανισμοί δεν έχουν επικαιροποιηθεί, διατηρούνται ρυθμίσεις που επιτρέπουν τη διεκδίκηση Τμημάτων από ΔΕ ακόμα και όταν υπάρχουν επαρκέστατοι και προσοντούχοι υπάλληλοι κατηγοριών ΠΕ και ΤΕ. Αυτή η διατήρηση στρεβλώσεων λόγω αδράνειας της Διοίκησης να αλλάξει τους Οργανισμούς της, παραβιάζει την αρχή της αξιοκρατίας και δημιουργεί πεδίο δικαστικών διεκδικήσεων από υπαλλήλους ΠΕ/ΤΕ.
3. Κίνδυνος Ακυρότητας Προκηρύξεων & Κύματος Δικαστικών Προσφυγών
Η εφαρμογή του νέου συστήματος επιλογών (μέσω του Μητρώου του Άρθρου 84Α) πάνω σε ένα «σαθρό» ή απαρχαιωμένο υπόβαθρο Οργανισμών και Περιγραμμάτων Θέσεων Εργασίας (Job Descriptions) θα οδηγήσει σε:
Αλληλοσυγκρουόμενες ερμηνείες μεταξύ των άρθρων του Υπαλληλικού Κώδικα και των ειδικών οργανικών διατάξεων του κάθε φορέα.
Μαζικές προσφυγές στο ΣτΕ και στα Διοικητικά Εφετεία από υποψηφίους που αποκλείστηκαν λόγω φωτογραφικών ή αναχρονιστικών διατάξεων των ισχυόντων Οργανισμών.
Ακυρώσεις διαδικασιών επιλογής μετά την τοποθέτηση των προϊσταμένων, προκαλώντας διοικητικό χάος και παράλυση στη λειτουργία των υπηρεσιών.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ
Υποχρεωτική Ρήτρα Υπερισχύοντος Δικαίου (Παρ. 6): Να προστεθεί ρητή διατύπωση στην παρ. 6 ότι: «Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου κατισχύουν κάθε αντίθετης ειδικής πρόβλεψης των οικείων οργανικών διατάξεων. Σε περίπτωση απουσίας επικαιροποιημένου Οργανισμού, η συνάφεια και το προβάδισμα των τίτλων σπουδών κρίνονται αποκλειστικά με βάση τα εγκεκριμένα Ψηφιακά Περιγράμματα Θέσεων Εργασίας του Μητρώου Ανθρώπινου Δυναμικού Ελληνικού Δημοσίου.»
Σαφής Ιεράρχηση Κατηγοριών στο Επίπεδο Τμήματος (Παρ. 3): Να διευκρινιστεί νομοθετικά ότι οι υπάλληλοι κατηγορίας ΔΕ δύνανται να επιλέγονται ως προϊστάμενοι Τμήματος μόνο εφόσον δεν υπάρχουν ή δεν εκδηλώσουν ενδιαφέρον υποψήφιοι των κατηγοριών ΠΕ ή ΤΕ που πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου.
Μεταβατική Προθεσμία Επικαιροποίησης Οργανισμών: Να τεθεί αποκλειστική προθεσμία προς τους φορείς της Δημόσιας Διοίκησης για την επικαιροποίηση των Οργανισμών τους πριν από την έκδοση των προκηρύξεων πλήρωσης θέσεων ευθύνης, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου.
Πώς ένας προϊστάμενος τμήματος θα αξιολογήσει τον υπάλληλό του ως υψηλής απόδοσης όταν γνωρίζει ότι μπορεί να διεκδικήσει τη θέση του με αυτή την προϋπόθεση; Πολύ δύσκολα οι υπάλληλοι που έχουν τις προϋποθέσεις (έχουν προσφέρει έργο υψηλής απόδοσης, έχουν εμπειρία, γνώσεις , δεξιότητες) αξιολογούνται ως υψηλής απόδοσης, αν δεν τους συμπαθεί ο προϊστάμενος ή αν μπορούν να διεκδικήσουν την ίδια θέση.
Δεν υπάρχει επομένως πιθανότητα, να αναλάβουν θέσεις ευθύνης υπάλληλοι, που μπορεί να είναι πραγματικά υψηλής απόδοσης, αλλά δεν έχουν τοποθετηθεί προηγουμένως σε θέση ευθύνης με τη γνωστή διαδικασία της "προσωρινής" τοποθέτησης.
Αυτή η ρύθμιση, αν δεν τροποποιηθεί, υποβαθμίζει κάθε πτυχίο, μεταπτυχιακό, προϋπηρεσία και οποιαδήποτε προσπάθεια ενός αξιόλογου υπαλλήλου, καθώς όλα κρίνονται από το αν ένας προϊστάμενος τμήματος, που τοποθετήθηκε προσωρινά, θέλει να του δώσει την ευκαιρία για κάποιο προσωπικό υποκειμενικό λόγο.
Θα έπρεπε να υπάρχει και ένα ακόμη κριτήριο εκτός των τριών (α,β,γ), που να λαμβάνει υπόψη τα προσόντα των υπαλλήλων, ώστε να μην αποκλείονται από την διαδικασία επιλογής προϊσταμένων τμημάτων ικανοί υπάλληλοι.
Θα μπορούσε για παράδειγμα να προστεθεί και μία 4η απόλυτα αντικειμενική προϋπόθεση π.χ. υπάλληλος ΠΕ, με μεταπτυχιακό, με 20 χρόνια προϋπηρεσίας, ίσως και με προγενέστερη άριστη αιτιολογημένη αξιολόγηση, ώστε τελικά να μην διεκδικήσουν τις θέσεις προϊσταμένων τμημάτων, μόνο οι ήδη προσωρινοί προϊστάμενοι μαζί με κάποιους συγγενείς ή φίλους.
Ούτως ή άλλως φαίνεται ότι θα υπάρχει και γραπτή εξέταση μετά. Δεν είναι αξιοκρατικό να μην συμμετέχουν και υπάλληλοι με αδιαμφισβήτητα προσόντα.
Με το παρόν νομοσχέδιο επιχειρείται μια βαθιά μεταρρύθμιση στο σύστημα επιλογής προϊσταμένων. Ωστόσο, για την επίτευξη πραγματικής αξιοκρατίας και αποτελεσματικότητας, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί νομοθετικά η πάγια παθογένεια της αυθαίρετης σύνταξης των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ) των φορέων, οι οποίοι συχνά περιλαμβάνουν μη σύννομες διατάξεις προβαδίσματος κατηγοριών και ειδικοτήτων.
Συγκεκριμένα, παρατηρούνται συχνά φαινόμενα όπου σε εξειδικευμένα τμήματα προτάσσονται ειδικότητες παντελώς άσχετες με το αντικείμενο της οργανικής μονάδας, ενώ παράλληλα γίνεται καταχρηστική και αδιάκριτη χρήση της ρήτρας «εν ελλείψει» σε επίπεδο Τμημάτων και Διευθύνσεων.
Χαρακτηριστικό Παράδειγμα: Σε Κοινωνικές Υπηρεσίες, παρατηρείται το οξύμωρο φαινόμενο να προτάσσονται για τη θέση του Προϊσταμένου κλάδοι όπως ΠΕ Διοικητικού ή ΠΕ Πληροφορικής, ενώ οι καθ' ύλην αρμόδιοι ΤΕ Κοινωνικοί Λειτουργοί –που κατέχουν το γνωστικό αντικείμενο– να υποβαθμίζονται ιεραρχικά ακόμα και μετά από άλλους κλάδους (π.χ. ΤΕ Νοσηλευτικής) ή να τίθενται απευθείας σε καθεστώς «εν ελλείψει».
Για την εξάλειψη αυτών των φαινομένων που υποσκάπτουν την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών, προτείνονται οι εξής αναγκαίες προσθήκες/τροποποιήσεις:
- Θέσπιση Οριζόντιου Κριτηρίου Συνάφειας Βασικού Τίτλου: Το νομοσχέδιο πρέπει να ορίσει ρητά ότι για την κατάληψη θέσης ευθύνης σε εξειδικευμένα τμήματα (π.χ. Κοινωνικές Υπηρεσίες, Τεχνικές Υπηρεσίες, Υπηρεσίες Πληροφορικής), ο βασικός τίτλος σπουδών πρέπει να είναι άμεσα συναφής με το αντικείμενο της μονάδας. Η συνάφεια αυτή πρέπει να υπερισχύει οποιασδήποτε αντίθετης ή ελλιπούς πρόβλεψης του εκάστοτε ΟΕΥ.
- Περιορισμός της ρήτρας «εν ελλείψει»: Η πρόταξη άσχετων ειδικοτήτων ή η χρήση του «εν ελλείψει» πρέπει να επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο όταν αποδεδειγμένα δεν υπηρετεί στον φορέα κανένας υπάλληλος της οργανικά αρμόδιας ειδικότητας.
- Δικαίωμα Ένστασης επί του Προβαδίσματος Κλάδων: Να θεσπιστεί ρητά το δικαίωμα των υπαλλήλων να υποβάλουν ένσταση ενώπιων του ΑΣΕΠ ή του αρμόδιου Συμβουλίου κατά της οικείας πρόσκλησης ενδιαφέροντος, σε περιπτώσεις όπου ο ΟΕΥ του φορέα αποκλείει αναιτιολόγητα ή υποβαθμίζει κλάδους που έχουν αντικειμενικά και δικαιολογημένα το πρώτο δικαίωμα συμμετοχής βάσει των πτυχίων τους.
Η πραγματική μεταρρύθμιση στη Δημόσια Διοίκηση απαιτεί «τον κατάλληλο άνθρωπο στην κατάλληλη θέση». Αν δεν μπει φρένο στις αυθαιρεσίες των τοπικών ΟΕΥ που ισοπεδώνουν τις εξειδικευμένες σπουδές των υπαλλήλων, το νέο σύστημα επιλογής θα κληθεί να νομιμοποιήσει προκατασκευασμένες στρεβλώσεις.
Δεν προκύπτει η αναγκαιότητα της ρύθμισης ως προς τους υπαλλήλους που υπέχουν υποχρέωση παραμονής σε κλάδο. Ενώ η δέσμευση παραμονής σε συγκεκριμένη *θέση* δύναται να σχετίζεται με την ανάληψη καθηκόντων προϊσταμένου, δεν καθίσταται σαφές για ποιο λόγο η υποχρέωση παραμονής σε *κλάδο* θα μπορούσε να συνιστά κώλυμα τοποθέτησης σε θέση ευθύνης, καθώς η επιλογή και τοποθέτηση σε θέση ευθύνης δεν συνεπάγεται μεταβολή του κλάδου στον οποίο ανήκει ο υπάλληλος.
Επομένως, δεν είναι σαφές ποιο κώλυμα επιδιώκεται να αρθεί με την προτεινόμενη διάταξη κατά το μέρος που αφορά την υποχρέωση παραμονής σε κλάδο.
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.