Άρθρα 8 έως 11 (νέα άρθρα 84Α έως 84Δ): Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων
Θετικά στοιχεία
Η σύσταση ενιαίου, ηλεκτρονικά τηρούμενου Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων υπό την ευθύνη του ΑΣΕΠ αποτελεί ορθή θεσμική επιλογή, συμβατή με τη διεθνή πρακτική δημιουργίας κεντρικών δεξαμενών ταλέντου (talent pools) για θέσεις ευθύνης στη δημόσια διοίκηση. Το ΑΣΕΠ οφείλει, χωρίς δισταγμό, να αναδειχθεί στον μοναδικό επιτελικό φορέα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού για τις θέσεις αυτές, γεγονός που όμως προϋποθέτει ουσιώδεις αλλαγές τόσο στον τρόπο λειτουργίας του όσο και στην οργανωτική του επάρκεια.
Η επιτυχία του Μητρώου όμως εξαρτάται από το τι ακριβώς καταγράφει. Ένα Μητρώο που απλώς συγκεντρώνει όσους πέρασαν μία εξέταση δεν αποτελεί εργαλείο διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού. Πρέπει να συνδέεται με τις απαιτήσεις των θέσεων, τις δεξιότητες, την εμπειρία, την αξιολόγηση και τα Ειδικά Περιγράμματα Θέσεων Ευθύνης.
Παρατηρήσεις
Παραμένει ασαφές αν η γραπτή εξέταση διεξάγεται πραγματικά ενιαία για όλους τους φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου, ή αν, όπως υπονοείται σε άλλα σημεία του κειμένου, νοείται ανά φορέα ή ομάδα φορέων. Εάν πρόκειται πράγματι για ενιαία εξέταση χωρίς εξειδίκευση ανά αντικείμενο, το Μητρώο κινδυνεύει να καταστεί γενική δεξαμενή χωρίς πραγματική συνάφεια με τις ανάγκες κάθε φορέα, ενώ η κλίμακα και η συχνότητα κινητικότητας στο επίπεδο του Τμήματος καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη τη διαχείριση ενός ενιαίου, τετραετούς κύκλου εξέτασης.
Η πρόβλεψη ότι η γραπτή εξέταση διεξάγεται τουλάχιστον μία φορά κάθε τέσσερα έτη δημιουργεί σημαντικά χρονικά διαστήματα αποκλεισμού για υπαλλήλους που αποκτούν τα απαραίτητα προσόντα ή ενδιαφέρον στο ενδιάμεσο διάστημα. Καθώς οι κύκλοι εξέτασης δεν συνδέονται σαφώς με τη λήξη θητειών ή με τους κύκλους προκηρύξεων, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αναπαραγωγής του φαινομένου που έχει ήδη παρατηρηθεί στους γενικούς διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ: επιτυχόντες που ουδέποτε προσλαμβάνονται ή τοποθετούνται, με αποτέλεσμα απαξίωση της διαδικασίας, αναγκαστικές αναπληρώσεις και απώλεια ενδιαφέροντος συμμετοχής από τα διοικητικά στελέχη.
Η γραπτή εξέταση περιλαμβάνει ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ή ανάπτυξη κειμένου, χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση ανά αντικείμενο ή κλάδο: ο ίδιος τύπος εξέτασης εφαρμόζεται, ανεξαρτήτως ειδικότητας, τόσο σε μηχανικό όσο και σε θεολόγο, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα εγκυρότητας περιεχομένου (content validity) της εξέτασης ως προεπιλεκτικού εργαλείου για θέσεις διοικητικής ευθύνης ευρέος φάσματος αντικειμένων, αλλά, κυρίως, αποδοτικής, τελικά, επιλογής συγκεκριμένων εν δυνάμει μάνατζερ του δημοσίου.
Η δυνατότητα συνεργασίας του ΑΣΕΠ με φορείς του ιδιωτικού τομέα για τη διεξαγωγή της εξέτασης δεν συνοδεύεται από κανέναν προσδιορισμό του είδους, της έκτασης ή των όρων της συνεργασίας αυτής, γεγονός που δημιουργεί κίνδυνο τόσο ανεξέλεγκτης μεταφοράς προτύπων του ιδιωτικού τομέα σε δημόσιο περιβάλλον όσο και φαινομένων αδιαφάνειας και διαφθοράς. Εφόσον υφίσταται νομοθετικό πλαίσιο για «συνεργασίες» και δημόσιες συμβάσεις, είναι δυσνόητος ο σκοπός της παρούσας ευρείας και αόριστης πρόβλεψης στο παρόν νομοσχέδιο.
Η δυνατότητα χρήσης «μητρώου θεμάτων» παρατίθεται ως προαιρετική επιλογή («δύναται»), χωρίς να προσδιορίζεται ποιος αναλαμβάνει τη σύνταξη των θεμάτων στην περίπτωση που δεν χρησιμοποιηθεί τέτοιο μητρώο, ζήτημα κρίσιμο για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας και της αδιάβλητης διεξαγωγής της εξέτασης.
Η ένταξη στο Μητρώο κοινοποιείται στον υπάλληλο, όμως δεν προβλέπεται καμμία ενημέρωση στους υποψηφίους που δεν επέτυχαν στη γραπτή εξέταση, πέραν της βαθμολογίας τους, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει σαφής γνωστοποίηση αποτελέσματος.
Η περ. στ΄ είναι υπερβολικά αόριστη ως προς το «να διευκολύνει» τη διαδικασία αξιολόγησης και δεν αντιμετωπίζει την περίπτωση κατά την οποία η αξιολόγηση δεν ολοκληρώθηκε με ευθύνη του αξιολογητή και όχι του αξιολογούμενου.
Τέλος, η εξουσιοδοτική διάταξη της παρ. 9 του άρθρου 9 παραπέμπει σχεδόν το σύνολο των κρίσιμων διαδικαστικών λεπτομερειών (διαδικασία ένταξης, συχνότητα προσκλήσεων, τρόπος υποβολής αιτήσεων, απαιτούμενα δικαιολογητικά, ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων) σε κοινή υπουργική απόφαση, μεταθέτοντας ουσιώδη ρύθμιση σε δευτερογενές δίκαιο και καθιστώντας την παρούσα διαβούλευση, ως προς τα σημεία αυτά, ουσιαστικά κενή περιεχομένου.
Προτάσεις
Να αποσαφηνιστεί ρητά αν η γραπτή εξέταση διεξάγεται ενιαία ή ανά φορέα/ομάδα φορέων, με ξεχωριστή πρόβλεψη για το επίπεδο Τμήματος, όπου η κλίμακα κινητικότητας απαιτεί συχνότερη και ευέλικτη διεξαγωγή.
Να συνδεθεί σαφώς η συχνότητα διεξαγωγής της γραπτής εξέτασης με τους κύκλους επιλογής προϊσταμένων (άρθρο 86Α).
Να διαφοροποιηθεί ρητά το περιεχόμενο της γραπτής εξέτασης ανά ομάδα κλάδων ή επίπεδο ευθύνης, ώστε να αντικατοπτρίζει πραγματικά τις απαιτήσεις της κάθε θέσης, με ελάχιστες προδιαγραφές εγκυρότητας περιεχομένου καθοριζόμενες στον νόμο.
Να προσδιοριστεί στον νόμο το επιτρεπτό εύρος συνεργασίας ΑΣΕΠ με ιδιωτικούς φορείς, εφόσον πρόκειται για κάτι που δεν εμπίπτει στον νόμο περί δημοσίων συμβάσεων και ο νομοθέτης σκοπεύει σε κάτι συγκεκριμένο (π.χ. αποκλειστικά τεχνική υποστήριξη υποδομών εξέτασης, όχι διαμόρφωση περιεχομένου ή κριτηρίων αξιολόγησης).
Να καταστεί υποχρεωτική η χρήση επικυρωμένης τράπεζας θεμάτων (μητρώου θεμάτων) από το ΑΣΕΠ, με δημοσιευμένη μεθοδολογία ανανέωσης και ελέγχου εγκυρότητας.
Να θεσμοθετηθεί υποχρέωση ενημέρωσης κάθε υποψηφίου για το αποτέλεσμα της εξέτασής του, ανεξαρτήτως επιτυχίας.
Να υπάρξει πρόβλεψη για περιπτώσεις στις οποίες η μη ολοκλήρωση της αξιολόγησης δεν οφείλεται στον αξιολογούμενο.
Να ενσωματωθούν στον νόμο, αντί σε κοινή υπουργική απόφαση, τουλάχιστον οι θεμελιώδεις διαδικαστικές εγγυήσεις (συχνότητα, τρόπος γνωστοποίησης αποτελεσμάτων, δικαίωμα πρόσβασης σε στοιχεία της εξέτασης).
Να προβλεφθεί ρητά ότι καμμία διαγραφή δεν επέρχεται λόγω παράλειψης διοικητικού οργάνου που δεν οφείλεται στον υπάλληλο, ώστε ο υπάλληλος να μην υφίσταται τις συνέπειες της διοικητικής αδράνειας. Κάθε διαγραφή πρέπει να προηγείται από ειδική ενημέρωση, δυνατότητα ακρόασης και σαφή διαδικασία επανεξέτασης.
Θετικά στοιχεία
Η σύσταση ενιαίου, ηλεκτρονικά τηρούμενου Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων υπό την ευθύνη του ΑΣΕΠ αποτελεί ορθή θεσμική επιλογή, συμβατή με τη διεθνή πρακτική δημιουργίας κεντρικών δεξαμενών ταλέντου (talent pools) για θέσεις ευθύνης στη δημόσια διοίκηση. Το ΑΣΕΠ οφείλει, χωρίς δισταγμό, να αναδειχθεί στον μοναδικό επιτελικό φορέα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού για τις θέσεις αυτές, γεγονός που όμως προϋποθέτει ουσιώδεις αλλαγές τόσο στον τρόπο λειτουργίας του όσο και στην οργανωτική του επάρκεια.
Η επιτυχία του Μητρώου όμως εξαρτάται από το τι ακριβώς καταγράφει. Ένα Μητρώο που απλώς συγκεντρώνει όσους πέρασαν μία εξέταση δεν αποτελεί εργαλείο διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού. Πρέπει να συνδέεται με τις απαιτήσεις των θέσεων, τις δεξιότητες, την εμπειρία, την αξιολόγηση και τα Ειδικά Περιγράμματα Θέσεων Ευθύνης.
Παρατηρήσεις
Παραμένει ασαφές αν η γραπτή εξέταση διεξάγεται πραγματικά ενιαία για όλους τους φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου, ή αν, όπως υπονοείται σε άλλα σημεία του κειμένου, νοείται ανά φορέα ή ομάδα φορέων. Εάν πρόκειται πράγματι για ενιαία εξέταση χωρίς εξειδίκευση ανά αντικείμενο, το Μητρώο κινδυνεύει να καταστεί γενική δεξαμενή χωρίς πραγματική συνάφεια με τις ανάγκες κάθε φορέα, ενώ η κλίμακα και η συχνότητα κινητικότητας στο επίπεδο του Τμήματος καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη τη διαχείριση ενός ενιαίου, τετραετούς κύκλου εξέτασης.
Η πρόβλεψη ότι η γραπτή εξέταση διεξάγεται τουλάχιστον μία φορά κάθε τέσσερα έτη δημιουργεί σημαντικά χρονικά διαστήματα αποκλεισμού για υπαλλήλους που αποκτούν τα απαραίτητα προσόντα ή ενδιαφέρον στο ενδιάμεσο διάστημα. Καθώς οι κύκλοι εξέτασης δεν συνδέονται σαφώς με τη λήξη θητειών ή με τους κύκλους προκηρύξεων, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αναπαραγωγής του φαινομένου που έχει ήδη παρατηρηθεί στους γενικούς διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ: επιτυχόντες που ουδέποτε προσλαμβάνονται ή τοποθετούνται, με αποτέλεσμα απαξίωση της διαδικασίας, αναγκαστικές αναπληρώσεις και απώλεια ενδιαφέροντος συμμετοχής από τα διοικητικά στελέχη.
Η γραπτή εξέταση περιλαμβάνει ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ή ανάπτυξη κειμένου, χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση ανά αντικείμενο ή κλάδο: ο ίδιος τύπος εξέτασης εφαρμόζεται, ανεξαρτήτως ειδικότητας, τόσο σε μηχανικό όσο και σε θεολόγο, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα εγκυρότητας περιεχομένου (content validity) της εξέτασης ως προεπιλεκτικού εργαλείου για θέσεις διοικητικής ευθύνης ευρέος φάσματος αντικειμένων, αλλά, κυρίως, αποδοτικής, τελικά, επιλογής συγκεκριμένων εν δυνάμει μάνατζερ του δημοσίου.
Η δυνατότητα συνεργασίας του ΑΣΕΠ με φορείς του ιδιωτικού τομέα για τη διεξαγωγή της εξέτασης δεν συνοδεύεται από κανέναν προσδιορισμό του είδους, της έκτασης ή των όρων της συνεργασίας αυτής, γεγονός που δημιουργεί κίνδυνο τόσο ανεξέλεγκτης μεταφοράς προτύπων του ιδιωτικού τομέα σε δημόσιο περιβάλλον όσο και φαινομένων αδιαφάνειας και διαφθοράς. Εφόσον υφίσταται νομοθετικό πλαίσιο για «συνεργασίες» και δημόσιες συμβάσεις, είναι δυσνόητος ο σκοπός της παρούσας ευρείας και αόριστης πρόβλεψης στο παρόν νομοσχέδιο.
Η δυνατότητα χρήσης «μητρώου θεμάτων» παρατίθεται ως προαιρετική επιλογή («δύναται»), χωρίς να προσδιορίζεται ποιος αναλαμβάνει τη σύνταξη των θεμάτων στην περίπτωση που δεν χρησιμοποιηθεί τέτοιο μητρώο, ζήτημα κρίσιμο για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας και της αδιάβλητης διεξαγωγής της εξέτασης.
Η ένταξη στο Μητρώο κοινοποιείται στον υπάλληλο, όμως δεν προβλέπεται καμμία ενημέρωση στους υποψηφίους που δεν επέτυχαν στη γραπτή εξέταση, πέραν της βαθμολογίας τους, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει σαφής γνωστοποίηση αποτελέσματος.
Η περ. στ΄ είναι υπερβολικά αόριστη ως προς το «να διευκολύνει» τη διαδικασία αξιολόγησης και δεν αντιμετωπίζει την περίπτωση κατά την οποία η αξιολόγηση δεν ολοκληρώθηκε με ευθύνη του αξιολογητή και όχι του αξιολογούμενου.
Τέλος, η εξουσιοδοτική διάταξη της παρ. 9 του άρθρου 9 παραπέμπει σχεδόν το σύνολο των κρίσιμων διαδικαστικών λεπτομερειών (διαδικασία ένταξης, συχνότητα προσκλήσεων, τρόπος υποβολής αιτήσεων, απαιτούμενα δικαιολογητικά, ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων) σε κοινή υπουργική απόφαση, μεταθέτοντας ουσιώδη ρύθμιση σε δευτερογενές δίκαιο και καθιστώντας την παρούσα διαβούλευση, ως προς τα σημεία αυτά, ουσιαστικά κενή περιεχομένου.
Προτάσεις
Να αποσαφηνιστεί ρητά αν η γραπτή εξέταση διεξάγεται ενιαία ή ανά φορέα/ομάδα φορέων, με ξεχωριστή πρόβλεψη για το επίπεδο Τμήματος, όπου η κλίμακα κινητικότητας απαιτεί συχνότερη και ευέλικτη διεξαγωγή.
Να συνδεθεί σαφώς η συχνότητα διεξαγωγής της γραπτής εξέτασης με τους κύκλους επιλογής προϊσταμένων (άρθρο 86Α).
Να διαφοροποιηθεί ρητά το περιεχόμενο της γραπτής εξέτασης ανά ομάδα κλάδων ή επίπεδο ευθύνης, ώστε να αντικατοπτρίζει πραγματικά τις απαιτήσεις της κάθε θέσης, με ελάχιστες προδιαγραφές εγκυρότητας περιεχομένου καθοριζόμενες στον νόμο.
Να προσδιοριστεί στον νόμο το επιτρεπτό εύρος συνεργασίας ΑΣΕΠ με ιδιωτικούς φορείς, εφόσον πρόκειται για κάτι που δεν εμπίπτει στον νόμο περί δημοσίων συμβάσεων και ο νομοθέτης σκοπεύει σε κάτι συγκεκριμένο (π.χ. αποκλειστικά τεχνική υποστήριξη υποδομών εξέτασης, όχι διαμόρφωση περιεχομένου ή κριτηρίων αξιολόγησης).
Να καταστεί υποχρεωτική η χρήση επικυρωμένης τράπεζας θεμάτων (μητρώου θεμάτων) από το ΑΣΕΠ, με δημοσιευμένη μεθοδολογία ανανέωσης και ελέγχου εγκυρότητας.
Να θεσμοθετηθεί υποχρέωση ενημέρωσης κάθε υποψηφίου για το αποτέλεσμα της εξέτασής του, ανεξαρτήτως επιτυχίας.
Να υπάρξει πρόβλεψη για περιπτώσεις στις οποίες η μη ολοκλήρωση της αξιολόγησης δεν οφείλεται στον αξιολογούμενο.
Να ενσωματωθούν στον νόμο, αντί σε κοινή υπουργική απόφαση, τουλάχιστον οι θεμελιώδεις διαδικαστικές εγγυήσεις (συχνότητα, τρόπος γνωστοποίησης αποτελεσμάτων, δικαίωμα πρόσβασης σε στοιχεία της εξέτασης).
Να προβλεφθεί ρητά ότι καμμία διαγραφή δεν επέρχεται λόγω παράλειψης διοικητικού οργάνου που δεν οφείλεται στον υπάλληλο, ώστε ο υπάλληλος να μην υφίσταται τις συνέπειες της διοικητικής αδράνειας. Κάθε διαγραφή πρέπει να προηγείται από ειδική ενημέρωση, δυνατότητα ακρόασης και σαφή διαδικασία επανεξέτασης.
Ουσιαστικός αποκλεισμός των υπαλλήλων ΔΕ από την επιλογή Προϊσταμένων Τμήματος
Το άρθρο 8 του σχεδίου νόμου (νέο άρθρο 84Α ν. 3528/2007) προβλέπει ότι στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων εντάσσονται, μετά τη γραπτή εξέταση του άρθρου 84Β, αποκλειστικά υπάλληλοι ΠΕ και ΤΕ.
Οι υπάλληλοι ΔΕ αποκλείονται συλλήβδην τόσο από το Μητρώο όσο και από την εξέταση του ΑΣΕΠ, χωρίς να αξιολογούνται οι πραγματικές γνώσεις, η εμπειρία και οι διοικητικές τους ικανότητες.
Η ρύθμιση αντιφάσκει με το άρθρο 7 (νέο άρθρο 84 παρ. 3), το οποίο αναγνωρίζει ότι υπάλληλοι ΔΕ μπορούν να επιλέγονται ως Προϊστάμενοι Τμήματος, εφόσον αυτό προβλέπεται από τις οικείες οργανικές διατάξεις.
Εφόσον ο νόμος δέχεται ότι ένας ΔΕ μπορεί να ασκήσει καθήκοντα Προϊσταμένου, δεν υπάρχει εύλογος λόγος να του απαγορεύει να αποδείξει, μέσω της ίδιας αντικειμενικής εξέτασης, ότι διαθέτει τις απαιτούμενες ικανότητες.
Παράλληλα, το άρθρο 16 (νέο άρθρο 86Γ παρ. 2) επιτρέπει την υποβολή αίτησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος σε «κάθε υποψήφιο που έχει ενταχθεί στο Μητρώο», χωρίς ρητή πρόβλεψη για τους ΔΕ.
Δημιουργείται έτσι διαδικαστικό κενό ως προς τον τρόπο συμμετοχής τους.
Ακόμη σοβαρότερη είναι η βαθμολογική ανισότητα των άρθρων 12 και 18. Για την επιλογή Προϊσταμένου Τμήματος η γραπτή εξέταση αντιστοιχεί στο 55% της συνολικής βαθμολογίας. Επειδή οι ΔΕ αποκλείονται από αυτήν χωρίς ανακατανομή των συντελεστών, βαθμολογούνται μόνο για προσόντα, εμπειρία και άσκηση καθηκόντων ευθύνης, δηλαδή κατ’ ουσίαν μέχρι 450 μόρια, ενώ οι ΠΕ/ΤΕ μέχρι 1.000. Σε μεικτές προκηρύξεις ΠΕ/ΤΕ/ΔΕ, η δυνατότητα συμμετοχής των ΔΕ καθίσταται επομένως προσχηματική.
Η εκπαιδευτική κατηγορία μπορεί να μοριοδοτείται διαφορετικά, δεν μπορεί όμως να αποτελεί αμάχητο τεκμήριο διοικητικής ανικανότητας. Ο καθολικός αποκλεισμός από μια αντικειμενική εξέταση δημιουργεί σοβαρό ζήτημα ισότητας, αξιοκρατίας και αναλογικότητας.
Προτείνεται:
Στο άρθρο 8 να προβλεφθεί η ένταξη και υπαλλήλων ΔΕ στο Μητρώο για θέσεις Προϊσταμένων Τμήματος.
Στο άρθρο 9 να κατοχυρωθεί η συμμετοχή τους στη γραπτή εξέταση του ΑΣΕΠ.
Να διορθωθεί το άρθρο 16 ώστε να προβλέπει ρητά την υποβολή αίτησης από ΔΕ.
Στα άρθρα 12 και 18 όλοι οι υποψήφιοι για την ίδια θέση να βαθμολογούνται σε κοινή κλίμακα 1.000 μορίων, με συγκρίσιμα κριτήρια.
Η αξιοκρατία διασφαλίζεται όταν οι υπάλληλοι εξετάζονται και κρίνονται αντικειμενικά, όχι όταν αποκλείονται εκ των προτέρων μόνο λόγω εκπαιδευτικής κατηγορίας.
Το άρθρο 8 του σχεδίου νόμου (νέο άρθρο 84Α ν. 3528/2007) προβλέπει ότι στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων εντάσσονται, μετά τη γραπτή εξέταση του άρθρου 84Β, αποκλειστικά υπάλληλοι ΠΕ και ΤΕ.
Οι υπάλληλοι ΔΕ αποκλείονται συλλήβδην τόσο από το Μητρώο όσο και από την εξέταση του ΑΣΕΠ, χωρίς να αξιολογούνται οι πραγματικές γνώσεις, η εμπειρία και οι διοικητικές τους ικανότητες.
Η ρύθμιση αντιφάσκει με το άρθρο 7 (νέο άρθρο 84 παρ. 3), το οποίο αναγνωρίζει ότι υπάλληλοι ΔΕ μπορούν να επιλέγονται ως Προϊστάμενοι Τμήματος, εφόσον αυτό προβλέπεται από τις οικείες οργανικές διατάξεις.
Εφόσον ο νόμος δέχεται ότι ένας ΔΕ μπορεί να ασκήσει καθήκοντα Προϊσταμένου, δεν υπάρχει εύλογος λόγος να του απαγορεύει να αποδείξει, μέσω της ίδιας αντικειμενικής εξέτασης, ότι διαθέτει τις απαιτούμενες ικανότητες.
Παράλληλα, το άρθρο 16 (νέο άρθρο 86Γ παρ. 2) επιτρέπει την υποβολή αίτησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος σε «κάθε υποψήφιο που έχει ενταχθεί στο Μητρώο», χωρίς ρητή πρόβλεψη για τους ΔΕ.
Δημιουργείται έτσι διαδικαστικό κενό ως προς τον τρόπο συμμετοχής τους.
Ακόμη σοβαρότερη είναι η βαθμολογική ανισότητα των άρθρων 12 και 18. Για την επιλογή Προϊσταμένου Τμήματος η γραπτή εξέταση αντιστοιχεί στο 55% της συνολικής βαθμολογίας. Επειδή οι ΔΕ αποκλείονται από αυτήν χωρίς ανακατανομή των συντελεστών, βαθμολογούνται μόνο για προσόντα, εμπειρία και άσκηση καθηκόντων ευθύνης, δηλαδή κατ’ ουσίαν μέχρι 450 μόρια, ενώ οι ΠΕ/ΤΕ μέχρι 1.000. Σε μεικτές προκηρύξεις ΠΕ/ΤΕ/ΔΕ, η δυνατότητα συμμετοχής των ΔΕ καθίσταται επομένως προσχηματική.
Η εκπαιδευτική κατηγορία μπορεί να μοριοδοτείται διαφορετικά, δεν μπορεί όμως να αποτελεί αμάχητο τεκμήριο διοικητικής ανικανότητας. Ο καθολικός αποκλεισμός από μια αντικειμενική εξέταση δημιουργεί σοβαρό ζήτημα ισότητας, αξιοκρατίας και αναλογικότητας.
Προτείνεται:
Στο άρθρο 8 να προβλεφθεί η ένταξη και υπαλλήλων ΔΕ στο Μητρώο για θέσεις Προϊσταμένων Τμήματος.
Στο άρθρο 9 να κατοχυρωθεί η συμμετοχή τους στη γραπτή εξέταση του ΑΣΕΠ.
Να διορθωθεί το άρθρο 16 ώστε να προβλέπει ρητά την υποβολή αίτησης από ΔΕ.
Στα άρθρα 12 και 18 όλοι οι υποψήφιοι για την ίδια θέση να βαθμολογούνται σε κοινή κλίμακα 1.000 μορίων, με συγκρίσιμα κριτήρια.
Η αξιοκρατία διασφαλίζεται όταν οι υπάλληλοι εξετάζονται και κρίνονται αντικειμενικά, όχι όταν αποκλείονται εκ των προτέρων μόνο λόγω εκπαιδευτικής κατηγορίας.
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη στρέβλωση στη Δημόσια Διοίκηση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση από τον οριζόντιο αποκλεισμό ικανών και έμπειρων υπαλλήλων από τις διαδικασίες επιλογής Προϊσταμένων Τμημάτων.
Οι υπάλληλοι της κατηγορίας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ) αποτελούν αποδεδειγμένα τη «ραχοκοκαλιά» και τον κινητήριο μοχλό της λειτουργίας των Δήμων. Είναι οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, διαθέτουν πολυετή προϋπηρεσία, τεράστια εμπειρία και βαθιά γνώση του αντικειμένου και της καθημερινότητας των υπηρεσιών.
Παρά ταύτα, το υφιστάμενο πλαίσιο και το Μητρώο του ΑΣΕΠ τούς στερούν ακόμη και τη δυνατότητα να αξιολογηθούν ή να συμμετάσχουν σε γραπτές εξετάσεις/διαγωνιστικές διαδικασίες, θέτοντας αδιακρίτως θεσμικά «στεγανά» βάσει μόνο των τυπικών προσόντων διορισμού.
Γιατί πρέπει να αλλάξει το πλαίσιο:
Αρχή της Ισότητας και της Αξιοκρατίας: Η αντικειμενική αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται στη συνολική επάρκεια, τη γνώση και την ικανότητα διοίκησης, και όχι αποκλειστικά στον τίτλο σπουδών εισαγωγής.
Αξιοποίηση της Πολύτιμης Εμπειρίας: Η πολυετής τριβή με το αντικείμενο προσφέρει πρακτικές δεξιότητες που συχνά δεν καλύπτονται από έναν ακαδημαϊκό τίτλο.
Δικαιοσύνη μέσω Εξετάσεων: Το αίτημα δεν είναι η απευθείας τοποθέτηση, αλλά η παροχή της ευκαιρίας να διαγωνιστούν όλοι οι υπάλληλοι (ΠΕ, ΤΕ, ΔΕ) με ίσους όρους, μέσα από αδιάβλητες εξετάσεις και διαφανείς διαδικασίες του ΑΣΕΠ.
Ενίσχυση του Ηθικού των Εργαζομένων: Ο αποκλεισμός από την εξέλιξη δημιουργεί αίσθημα ματαιότητας. Η δυνατότητα ανέλιξης λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για αυξημένη απόδοση.
Συμπερασματικά:
Είναι αναγκαίο το Υπουργείο Εσωτερικών και το ΑΣΕΠ να επανεξετάσουν το θεσμικό πλαίσιο, επιτρέποντας την εγγραφή στο Μητρώο και τη συμμετοχή στις εξετάσεις στελέχωσης θέσεων ευθύνης σε όλους τους υπαλλήλους που διαθέτουν την απαιτούμενη πολυετή προϋπηρεσία. Η Δημόσια Διοίκηση έχει ανάγκη από τους πιο ικανούς ηγέτες, ανεξάρτητα από την κατηγορία στην οποία ανήκουν.
Οι υπάλληλοι της κατηγορίας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ) αποτελούν αποδεδειγμένα τη «ραχοκοκαλιά» και τον κινητήριο μοχλό της λειτουργίας των Δήμων. Είναι οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, διαθέτουν πολυετή προϋπηρεσία, τεράστια εμπειρία και βαθιά γνώση του αντικειμένου και της καθημερινότητας των υπηρεσιών.
Παρά ταύτα, το υφιστάμενο πλαίσιο και το Μητρώο του ΑΣΕΠ τούς στερούν ακόμη και τη δυνατότητα να αξιολογηθούν ή να συμμετάσχουν σε γραπτές εξετάσεις/διαγωνιστικές διαδικασίες, θέτοντας αδιακρίτως θεσμικά «στεγανά» βάσει μόνο των τυπικών προσόντων διορισμού.
Γιατί πρέπει να αλλάξει το πλαίσιο:
Αρχή της Ισότητας και της Αξιοκρατίας: Η αντικειμενική αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται στη συνολική επάρκεια, τη γνώση και την ικανότητα διοίκησης, και όχι αποκλειστικά στον τίτλο σπουδών εισαγωγής.
Αξιοποίηση της Πολύτιμης Εμπειρίας: Η πολυετής τριβή με το αντικείμενο προσφέρει πρακτικές δεξιότητες που συχνά δεν καλύπτονται από έναν ακαδημαϊκό τίτλο.
Δικαιοσύνη μέσω Εξετάσεων: Το αίτημα δεν είναι η απευθείας τοποθέτηση, αλλά η παροχή της ευκαιρίας να διαγωνιστούν όλοι οι υπάλληλοι (ΠΕ, ΤΕ, ΔΕ) με ίσους όρους, μέσα από αδιάβλητες εξετάσεις και διαφανείς διαδικασίες του ΑΣΕΠ.
Ενίσχυση του Ηθικού των Εργαζομένων: Ο αποκλεισμός από την εξέλιξη δημιουργεί αίσθημα ματαιότητας. Η δυνατότητα ανέλιξης λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για αυξημένη απόδοση.
Συμπερασματικά:
Είναι αναγκαίο το Υπουργείο Εσωτερικών και το ΑΣΕΠ να επανεξετάσουν το θεσμικό πλαίσιο, επιτρέποντας την εγγραφή στο Μητρώο και τη συμμετοχή στις εξετάσεις στελέχωσης θέσεων ευθύνης σε όλους τους υπαλλήλους που διαθέτουν την απαιτούμενη πολυετή προϋπηρεσία. Η Δημόσια Διοίκηση έχει ανάγκη από τους πιο ικανούς ηγέτες, ανεξάρτητα από την κατηγορία στην οποία ανήκουν.
Το Άρθρο 8 του Σχεδίου Νόμου (νέο άρθρο 84Α) εντάσσει ορθώς, ισότιμα, τις κατηγορίες ΠΕ και ΤΕ στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων. Η ισότητα αυτή παραμένει, ωστόσο, τυπική όσο ο βαθμός Ε΄ ελάχιστη προϋπόθεση εγγραφής επιτυγχάνεται σε διαφορετικό χρόνο ανά κατηγορία, σύμφωνα με το νέο άρθρο 82 (Άρθρο 5 του Σχεδίου Νόμου).
Παραπέμπουμε στην παρατήρησή μας επί του Άρθρου 5 και ζητούμε την εξομοίωση του χρόνου εξέλιξης, ώστε η ισότητα του Μητρώου να είναι πραγματική και όχι μόνο τυπική.
Παραπέμπουμε στην παρατήρησή μας επί του Άρθρου 5 και ζητούμε την εξομοίωση του χρόνου εξέλιξης, ώστε η ισότητα του Μητρώου να είναι πραγματική και όχι μόνο τυπική.
Θέμα: Άρθρο 8 (προσθήκη Άρθρου 84Α στον ν. 3528/2007)
Διασφάλιση ακαδημαϊκής ισορροπίας, προστασία ουσιαστικών προσόντων, διαφάνεια ΑΣΕΠ και αποκατάσταση ιεραρχικής συνέπειας στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων.
Επί του προτεινόμενου Άρθρου 8 για τη σύσταση Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων στο Α.Σ.Ε.Π., επισημαίνονται τα ακόλουθα:
Η πρόβλεψη για την αποκλειστική ένταξη στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων υπαλλήλων των κατηγοριών ΠΕ και ΤΕ συνιστά θετική και ορθολογική ρύθμιση, δεδομένου ότι η άσκηση διοίκησης, η εποπτεία προσωπικού και η αντικειμενική αξιολόγηση υπαλλήλων με υψηλά ακαδημαϊκά προσόντα απαιτούν αντίστοιχη επιστημονική επάρκεια και εκπαιδευτική κατάρτιση.
Προσωπικό Βιωματικό Παράδειγμα Στρέβλωσης: Ως τακτικός υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού, διορισμένη μέσω ΑΣΕΠ, με εξειδικευμένο Μεταπτυχιακό Τίτλο Σπουδών στη Δημόσια Διοίκηση και Άριστη Γνώση της Αγγλικής Γλώσσας (C2), βιώνω στην καθημερινή διοικητική πράξη την παράλογη κατάσταση να υπηρετώ υπό την ευθύνη προϊσταμένου κατηγορίας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ) με σχέση εργασίας ΙΔΑΧ, ο οποίος μονιμοποιήθηκε στο Δημόσιο μέσω ειδικών διατάξεων. Ο εν λόγω προϊστάμενος καταλαμβάνει τη θέση ευθύνης αποκλειστικά και μόνο λόγω προσμέτρησης τυπικών ετών υπηρεσίας, χωρίς να διαθέτει τα απαιτούμενα ακαδημαϊκά προσόντα ή τη διαγωνιστική πιστοποίηση του ΑΣΕΠ. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρό έλλειμμα ακαδημαϊκής ισορροπίας, ακυρώνει στην πράξη την αρχή της αξιοκρατίας και δυσχεραίνει την ουσιαστική αξιολόγηση και καθοδήγηση του προσωπικού. Επιπλέον, λόγω των περιοριστικών όρων του Άρθρου 28, παρ. 11, περ. β΄, και ενώ διαθέτω 5 έτη πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας και 7 έτη νομίμως αναγνωρισμένης συναφούς προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα (συνολικά 12 έτη επαγγελματικής εμπειρίας, η οποία έχει ήδη αναγνωριστεί θεσμικά από την ίδια τη Διοίκηση για τη μισθολογική και βαθμολογική μου εξέλιξη βάσει του ν. 4354/2015 και του άρθρου 98 του ν. 3528/2007), στερούμαι καταχρηστικά τη δυνατότητα να λάβω μέρος στις γραπτές εξετάσεις του ΑΣΕΠ για τους προϊσταμένους. Η ρύθμιση αυτή συνιστά πρωτοφανή διοικητική αντίφαση: η Πολιτεία αφενός αναγνωρίζει την ιδιωτική προϋπηρεσία ως ωφέλιμη για τη βαθμολογική και μισθολογική ωριμότητα του υπαλλήλου, αφετέρου την ακυρώνει πλήρως όταν πρόκειται για το δικαίωμα συμμετοχής σε μια διαγωνιστική διαδικασία αξιολόγησης δεξιοτήτων, παραβιάζοντας ευθέως τις συνταγματικές αρχές της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Σ), της αξιοκρατίας (άρθρο 103 Σ) και της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 Σ).
Πρόταση:
Για λόγους εσωτερικής συνέπειας του νόμου, να τροποποιηθεί αντιστοίχως και η παρ. 3 του Άρθρου 7 (άρθρο 84), ώστε η κατάληψη θέσεων ευθύνης ακόμη και σε επίπεδο Τμήματος να αφορά αποκλειστικά υπαλλήλους ΠΕ και ΤΕ, καταργώντας οριστικά την εξαίρεση τοποθέτησης υπαλλήλων ΔΕ (πλην της οριακής και εξαιρετικής περιπτώσεως που σε μια οργανική μονάδα δεν υπηρετεί απολύτως κανένας υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ)
ή εναλλακτικά
Καθολικό δικαίωμα συμμετοχής στις εξετάσεις: Να δοθεί η δυνατότητα συμμετοχής στις εξετάσεις του ΑΣΕΠ σε όλους ανεξαιρέτως τους υπαλλήλους, ώστε η επιλογή να βασίζεται αποκλειστικά στην αντικειμενική, διαγωνιστική αξιολόγηση και στα πιστοποιημένα προσόντα, καταργώντας τους οριζόντιους και άκαμπτους αποκλεισμούς που δημιουργούν ανισότητες στη διοικητική εξέλιξη.
Διασφάλιση ακαδημαϊκής ισορροπίας, προστασία ουσιαστικών προσόντων, διαφάνεια ΑΣΕΠ και αποκατάσταση ιεραρχικής συνέπειας στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων.
Επί του προτεινόμενου Άρθρου 8 για τη σύσταση Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων στο Α.Σ.Ε.Π., επισημαίνονται τα ακόλουθα:
Η πρόβλεψη για την αποκλειστική ένταξη στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων υπαλλήλων των κατηγοριών ΠΕ και ΤΕ συνιστά θετική και ορθολογική ρύθμιση, δεδομένου ότι η άσκηση διοίκησης, η εποπτεία προσωπικού και η αντικειμενική αξιολόγηση υπαλλήλων με υψηλά ακαδημαϊκά προσόντα απαιτούν αντίστοιχη επιστημονική επάρκεια και εκπαιδευτική κατάρτιση.
Προσωπικό Βιωματικό Παράδειγμα Στρέβλωσης: Ως τακτικός υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού, διορισμένη μέσω ΑΣΕΠ, με εξειδικευμένο Μεταπτυχιακό Τίτλο Σπουδών στη Δημόσια Διοίκηση και Άριστη Γνώση της Αγγλικής Γλώσσας (C2), βιώνω στην καθημερινή διοικητική πράξη την παράλογη κατάσταση να υπηρετώ υπό την ευθύνη προϊσταμένου κατηγορίας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ) με σχέση εργασίας ΙΔΑΧ, ο οποίος μονιμοποιήθηκε στο Δημόσιο μέσω ειδικών διατάξεων. Ο εν λόγω προϊστάμενος καταλαμβάνει τη θέση ευθύνης αποκλειστικά και μόνο λόγω προσμέτρησης τυπικών ετών υπηρεσίας, χωρίς να διαθέτει τα απαιτούμενα ακαδημαϊκά προσόντα ή τη διαγωνιστική πιστοποίηση του ΑΣΕΠ. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρό έλλειμμα ακαδημαϊκής ισορροπίας, ακυρώνει στην πράξη την αρχή της αξιοκρατίας και δυσχεραίνει την ουσιαστική αξιολόγηση και καθοδήγηση του προσωπικού. Επιπλέον, λόγω των περιοριστικών όρων του Άρθρου 28, παρ. 11, περ. β΄, και ενώ διαθέτω 5 έτη πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας και 7 έτη νομίμως αναγνωρισμένης συναφούς προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα (συνολικά 12 έτη επαγγελματικής εμπειρίας, η οποία έχει ήδη αναγνωριστεί θεσμικά από την ίδια τη Διοίκηση για τη μισθολογική και βαθμολογική μου εξέλιξη βάσει του ν. 4354/2015 και του άρθρου 98 του ν. 3528/2007), στερούμαι καταχρηστικά τη δυνατότητα να λάβω μέρος στις γραπτές εξετάσεις του ΑΣΕΠ για τους προϊσταμένους. Η ρύθμιση αυτή συνιστά πρωτοφανή διοικητική αντίφαση: η Πολιτεία αφενός αναγνωρίζει την ιδιωτική προϋπηρεσία ως ωφέλιμη για τη βαθμολογική και μισθολογική ωριμότητα του υπαλλήλου, αφετέρου την ακυρώνει πλήρως όταν πρόκειται για το δικαίωμα συμμετοχής σε μια διαγωνιστική διαδικασία αξιολόγησης δεξιοτήτων, παραβιάζοντας ευθέως τις συνταγματικές αρχές της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Σ), της αξιοκρατίας (άρθρο 103 Σ) και της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 Σ).
Πρόταση:
Για λόγους εσωτερικής συνέπειας του νόμου, να τροποποιηθεί αντιστοίχως και η παρ. 3 του Άρθρου 7 (άρθρο 84), ώστε η κατάληψη θέσεων ευθύνης ακόμη και σε επίπεδο Τμήματος να αφορά αποκλειστικά υπαλλήλους ΠΕ και ΤΕ, καταργώντας οριστικά την εξαίρεση τοποθέτησης υπαλλήλων ΔΕ (πλην της οριακής και εξαιρετικής περιπτώσεως που σε μια οργανική μονάδα δεν υπηρετεί απολύτως κανένας υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ)
ή εναλλακτικά
Καθολικό δικαίωμα συμμετοχής στις εξετάσεις: Να δοθεί η δυνατότητα συμμετοχής στις εξετάσεις του ΑΣΕΠ σε όλους ανεξαιρέτως τους υπαλλήλους, ώστε η επιλογή να βασίζεται αποκλειστικά στην αντικειμενική, διαγωνιστική αξιολόγηση και στα πιστοποιημένα προσόντα, καταργώντας τους οριζόντιους και άκαμπτους αποκλεισμούς που δημιουργούν ανισότητες στη διοικητική εξέλιξη.
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.