Η συμβολή των πολιτών και των φορέων θεωρείται καθοριστικής σημασίας για τη διαμόρφωση μιας στρατηγικής που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της χώρας και θα διασφαλίζει τη βιώσιμη διαχείριση του νερού για τις σημερινές και τις επόμενες γενιές.
Με την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά έναν ενιαίο και μακρόπνοο οδικό χάρτη που θέτει τις βάσεις για τη διαφύλαξη του νερού ως στρατηγικού εθνικού πόρου, ενισχύει την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και υπηρετεί ένα βιώσιμο μέλλον για το περιβάλλον, την κοινωνία και την οικονομία.
Η διαβούλευση θα διαρκέσει ως τις 22 Ιουλίου 2026, και ώρα 21:30.
O Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Σταύρος Ν. Παπασταύρου
Δημοσιευμένα σχόλια
Η ενσωμάτωση στους άξονες στρατηγικής βασικών αρχών που είναι κρίσιμες για τη συνολική προσέγγιση και συγκεκριμένα: (α) η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και (β) η αρχή της αναλογικότητας, διασφαλίζοντας ότι κάθε χρήστης επωμίζεται το κόστος που αντιστοιχεί στο πραγματικό του αποτύπωμα στον πόρο, αξιολογείται ως θετική.
Οι αρχές αυτές αποτελούν θεμέλιους λίθους της κοινωνικής δικαιοσύνης και συνδέονται λειτουργικά με την οικονομική βιωσιμότητα, τεκμηριώνοντας παράλληλα ότι η επιβάρυνση πρέπει να κατανέμεται με βάση την πραγματική συνεισφορά κάθε δραστηριότητας και να εφαρμόζεται με όρους αναλογικότητας και ισότιμης μεταχείρισης.
Ειδικά για το κείμενο της σελίδας 59 περί κοινωνικής δικαιοσύνης, η διατύπωση μπορεί να ενισχυθεί με την προσθήκη: «…λαμβάνοντας υπόψη και τη διασφάλιση της προσιτότητας βασικών αγαθών που επηρεάζουν την ποιότητα διαβίωσης και τη δημόσια υγεία», ώστε να αποτυπώνεται πληρέστερα η σύνδεση οικονομικής επιβάρυνσης και κοινωνικής διάστασης.
Στη σελίδα 38, στο σημείο όπου γίνεται αναφορά σε μικρορύπους και περιλαμβάνονται ενδεικτικά οι «φαρμακευτικές ουσίες», προτείνεται η σχετική παρένθεση να διατυπωθεί πιο ολοκληρωμένα, ώστε να αποτυπώνει τον πολυπαραγοντικό χαρακτήρα της ρύπανσης. Ενδεικτικά:
«(π.χ. βιομηχανικών χημικών ενώσεων, προϊόντων προσωπικής φροντίδας, επιφανειοδραστικών, φαρμακευτικών ουσιών, φυτοπροστατευτικών προϊόντων κ.ά.)»
Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η μονοσήμαντη σύνδεση των μικρορύπων με έναν μόνο κλάδο και αποτυπώνεται πληρέστερα η πραγματική εικόνα των πηγών.
Αντίστοιχα, στις σελίδες 62–63, όπου προβλέπεται ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης και ελέγχου, προτείνεται οι απαιτήσεις να διαμορφώνονται λαμβάνοντας υπόψη την επικινδυνότητα της δραστηριότητας αλλά και το επίπεδο τεχνολογίας και επεξεργασίας που εφαρμόζεται σε κάθε εγκατάσταση.
Κρίνεται σκόπιμο να αποτυπωθεί ότι η εφαρμογή μέτρων πρέπει να λαμβάνει υπόψη το επίπεδο επεξεργασίας που ήδη εφαρμόζεται. Ειδικότερα, να διασφαλίζεται η αποφυγή διπλής επιβάρυνσης για εγκαταστάσεις που διαθέτουν προηγμένα συστήματα επεξεργασίας, καθώς η συμβολή τους στο φορτίο των δημοσίων δικτύων είναι περιορισμένη.
Έτσι αποφεύγονται δυσανάλογες επιβαρύνσεις και διασφαλίζεται η εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας στην πράξη αλλά και η ενίσχυση με προηγμένα συστήματα επεξεργασίας υγρών αποβλήτων.
Τέλος, σε σχέση με την υποσημείωση της σελίδας 38 και ειδικότερα την αναφορά σε πιθανή επανεξέταση/προσωρινή αναστολή εφαρμογής ορισμένων υποχρεώσεων της Οδηγίας UWWTD, θα ήταν χρήσιμη μια περαιτέρω διευκρίνιση ως προς το ποιες συγκεκριμένες υποχρεώσεις της Οδηγίας αφορά (αναφέρεται ότι σχετίζονται με το σύστημα Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού (EPR)).
Το Περιφερειακό Δίκτυο Παρακολούθησης της ποιότητας των υδατικών συστημάτων των ΥΔ 11 και 12 εστιάζει στην διερεύνηση της χημικής κατάστασης των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, από τα οποία γίνεται άντληση για την κάλυψη αναγκών, όπως η ύδρευση, η άρδευση, η βιομηχανική χρήση κ.λπ. μετά από έκδοση σχετικής άδειας των Δ/νσεων Υδάτων.
Τα σημεία παρακολούθησης αφορούν εξήντα τρία (63) σημεία υπογείων υδάτων και σαράντα τέσσερα (44) σημεία επιφανειακών υδάτων των Υδατικών Διαμερισμάτων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Εξετάζονται δείκτες παρακολούθησης όπως ορίζονται από τη νομοθεσία συμπεριλαμβανομένων ουσιών προτεραιότητας (π.χ. βαρέα μέταλλα, φυτοφάρμακα, κλπ.) και των προτύπων ποιότητας περιβάλλοντος (ΠΠΠ). Ιδιαίτερα λαμβάνεται υπόψη η τροποποίηση της ΚΥΑ (ΦΕΚ 69/Β/22.01.2016), που περιλαμβάνει τον νέο κατάλογο ουσιών προτεραιότητας στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (Παράρτημα Ι), καθώς και τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος (ΠΠΠ) για ουσίες προτεραιότητας και άλλες ρυπογόνες ουσίες.
Στα υπόγεια υδατικά συστήματα περιλαμβάνονται οι παράμετροι του Παραρτήματος ΙΙ, Μέρος Β΄ της Οδηγίας 2006/118/ΕΚ και του Κατευθυντήριου Κειμένου 18. Οι παράμετροι και οι δείκτες που παρακολουθούνται θα πρέπει να επιτρέπουν τον έλεγχο της γενικής χημικής κατάστασης, τον έλεγχο υφαλμύρινσης, τον έλεγχο υποβάθμισης της χημικής κατάστασης, καθώς και τον έλεγχο επίδρασης στο πόσιμο νερό.
Τα αποτελέσματα των εποχιακών μετρήσεων είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα της Α.Δ.Μ.Θ. στον σύνδεσμο:
https://www.m-t.gov.gr/parakolouthisi_epifaneiakon_k_ypogeion_ydaton
Επίσης, σε ότι αφορά την διασυνοριακή συνεργασία με την Βουλγαρία πρέπει να επισημανθεί ότι η Συμφωνία του έτους 1995 (ν. 2402/1996, Α’ 98) για τα ύδατα του ποταμού Νέστου λήγει το έτος 2031, δηλαδή την ίδια περίπου περίοδο που λήγει και η νέα πενταετής κοινή δήλωση για τον Άρδα (Μάιος 2025) για την παροχή νερού για άρδευση επί τη βάση ετήσιων συμφωνιών μεταξύ της Περιφέρειας Ανατ. Μακεδονίας Θράκης και της Βουλγαρικής εταιρίας παροχής ηλεκτρικού ρεύματος που διαχειρίζεται το σύστημα των 3 υδροηλεκτρικών φραγμάτων του Άρδα.
Τέλος, υπάρχει λανθασμένη Τίτλος στους Χάρτες 4 (σελ 16) και 5 (σελ 18). Ο Χάρτης 4 αναφέρεται στην ποσοτική κατάσταση των ΥΥΣ (όχι στην ποιοτική) και ο Χάρτης 5 στην ποιοτική (όχι στην ποσοτική).
Ειδικότερα ζητάμε:
1. Νομοθετική καθιέρωση του δικαιώματος πρόσβασης σε νερό ανθρώπινης κατανάλωσης για όλους, με ιδιαίτερη έμφαση στις ευάλωτες ομάδες, σε αρμονία με το Σύνταγμα, τις διεθνείς συμβάσεις, τον ΧΘΔΕΕ, τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων και το άρθ. 16 παρ. 1 (α) της Οδηγίας 2020/2184.
2. Νομοθετική καθιέρωση της αρχής της προτεραιότητας στην αποδοτική χρήση των υδάτων [«η λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για τη μείωση της ζήτησης νερού κατά προτεραιότητα έναντι της εκμετάλλευσης πρόσθετων υδάτινων πόρων. Κατά φθίνουσα σειρά προτεραιότητας, θα πρέπει πρώτα να μειωθεί η κατανάλωση, ακολουθούμενη από μέτρα για την αύξηση της αποδοτικότητας, και ακολουθεί η επαναχρησιμοποίηση των λυμάτων και η επέκταση της παροχής νερού...», πρβλ. Σύσταση (ΕΕ) 2025/1179].
Στα πλαίσια αυτά, η πολιτεία πρέπει να θεσπίσει προοδευτικά τα ακόλουθα μέτρα:
i. Εφόσον δεν προβλέπεται από άλλες διατάξεις, υποχρέωση όλων των φορέων δραστηριοτήτων κατηγορίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης Α που κατέχουν άδεια χρήσης νερού να αναρτούν στοιχεία άντλησης και απόρριψης σε δημόσια προσπελάσιμη ιστοσελίδα.
ii. Υποχρέωση μείωσης των απωλειών αρδευτικού νερού στον μέγιστο βαθμό που επιτρέπουν οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές, ως δεσμευτική προϋπόθεση αδειοδότησης οποιουδήποτε νέου αρδευτικού έργου που απαιτεί άντληση από επιφανειακά ή υπόγεια υδάτινα σώματα.
iii. Υποχρεωτικός υπολογισμός του «υδατικού αποτυπώματος» κατά την αδειοδότηση οποιουδήποτε νέου έργου ή σχεδίου.
iv. Θέσπιση της αρχής της «υδατικής ουδετερότητας» (water neutrality) για κάθε νέο έργο με σημαντικές επιπτώσεις στην κατάσταση των υδάτων και για κάθε νέο μέτρο πολεοδομικού ή χωροταξικού σχεδιασμού.
v. Συμπλήρωση και ενίσχυση της προστασίας ορισμένων ιδιαίτερα ευάλωτων υδάτινων σωμάτων με υφιστάμενα νομικά μέσα, όπως ενδεικτικά με την εκπόνηση του καταλόγου υγρότοπων με επιφάνεια μεγαλύτερη των 80 στρεμμάτων [20 παρ. 6 δ) ν. 3937/2011].
vi. Άμεση θεσμοθέτηση της οικολογικής παροχής για όλα τα ποτάμια υδάτινα σώματα.
vii. Ενσωμάτωση της διάστασης της κλιματικής αλλαγής σε όλα τα βασικά και συμπληρωματικά μέτρα της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ (ΣΔΛΑΠ, ΣΔΚΠ).
viii. Με δεδομένη την ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, ενίσχυση της προστασίας των υδατορρεμάτων από γκρίζες υποδομές, ενδεικτικά με μέτρα όπως η αύξηση της απόστασης από την οριογραμμή εντός της οποίας δεν επιτρέπεται η δόμηση (πρβλ. άρθ. 9 ν. 4258/2014, 28 παρ. 1 ν. 4067/2012), η θέσπιση των «μπλέ» και «πράσινων» οικολογικών διαδρόμων, η πλήρης απαγόρευση (μετά από δεκαετίες καταχρήσεων) της διευθέτησης υδατορεμάτων μέσω της υποκατάστασής τους με κλειστά ή ανοιχτά τεχνικά έργα στην ίδια ή διαφορετική θέση [άρθ. 1 σημ. 13) και 5 παρ. 3 ν. 4258/2014], και ενεργοποίηση της ενιαίας βάσης δεδομένων του άρθ. 6 ν. 4258/2014.
ix. Άμεση λήψη των μέτρων εφαρμογής του άρθρου 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1991, σχετικά με την αποκατάσταση της φυσικής συνδεσιμότητας των ποταμών και των φυσικών λειτουργιών των πλημμυρικών περιοχών.
x. Επιτάχυνση της έκδοσης της νέας Εθνικής Στρατηγικής Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ), προκειμένου να υπάρξει μία επικαιροποιημένη και επιστημονικά άρτια εκτίμηση της τρωτότητας της διαχείρισης των υδάτων στην κλιματική αλλαγή. Μέχρι τότε μπορεί να αξιοποιηθεί η διαδικασία του άρθ. 9 ν. 4936/2022.
xi. Σε περιοχές με μέτρια υδατική καταπόνηση, μόνιμη και οριζόντια απαγόρευση αποκλειστικά ιδιωτικών υδροβόρων δραστηριοτήτων (π.χ., πλήρωσης πισινών) με γλυκό ή μη επαναχρησιμοποιημένο νερό.
xii. Ενσωμάτωση των παραπάνω κριτηρίων στην επενδυτική νομοθεσία (στρατηγικές επενδύσεις, αναπτυξιακή νομοθεσία, κτλ.) με την μορφή δεσμευτικών κριτηρίων επιλεξιμότητας.
3. Κατά προτεραιότητα υλοποίηση λύσεων βασισμένων στη φύση (NBS) και οικοσυστημικής αποκατάστασης ως κύριας προσέγγισης
i. στον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό της χώρας, με δέσμια αρμοδιότητα του ΥΠΕΝ για έκδοση κεντρικών κατευθύνσεων και των αρχών ανάθεσης δημόσιων έργων, αναδόχων για εφαρμογή
ii. στην αποκατάσταση υδροφορέων και τη διάθεση νερού για αρδευτική χρήση.
Ένα προσωρινός ορισμός των έργων αυτών μπορεί να βρεθεί στο Παράρτημα Α (σημείο 3.1) του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2023/2486 “για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με τον καθορισμό τεχνικών κριτηρίων ελέγχου για τον προσδιορισμό των προϋποθέσεων υπό τις οποίες μια οικονομική δραστηριότητα θεωρείται ότι συμβάλλει σημαντικά στη βιώσιμη χρήση και προστασία των υδάτινων και των θαλάσσιων πόρων, στη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία, στην πρόληψη και στον έλεγχο της ρύπανσης ή στην προστασία και αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων….”. Για τις ανάγκες του σημείου αυτού, επιβάλλεται η τροποποίηση της νομοθεσίας, έτσι ώστε η εξέταση της δυνατότητας επιλογής των έργων αυτών να είναι υποχρεωτική κατά την στρατηγική (και μη) περιβαλλοντική αδειοδότηση όλων των συναφών δραστηριοτήτων, καθώς και στις προκηρύξεις συναφών δημόσιων συμβάσεων. Παράλληλα, τα έργα αυτά θα πρέπει να χαρακτηρίζονται «στρατηγικά» (βάσει του άρθ. 23 παρ. 4 ν. 5264/2025), και να εντάσσονται σε ειδικό τομεακό πρόγραμμα (άρθ. 15 παρ. 1 ν. 5264/2025).
4. Δέσμια αρμοδιότητα όλων των παρόχων υπηρεσιών ύδατος για επίτευξη μέγιστου ποσοστού ανακύκλωσης νερού από τα δίκτυα και επαναχρησιμοποίησης του νερού από τους βιολογικούς καθαρισμούς για άρδευση καλλιεργειών και δασική προστασία.
5. Σε αρμονία με το άρθρο 7 της Οδηγίας 2007/60, και με την προτεινόμενη Εθνική Στρατηγική (κεφ. 5.5), υποχρεωτική ένταξη των ΖΔΥΚΠ και των φυσικών πλημμυρικών πεδίων στον πολεοδομικό, χωροταξικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό, με αυστηρή ρύθμιση χρήσεων και δραστηριοτήτων εντός αυτών. Νομίμως υφιστάμενες χρήσεις εντός των ΖΔΥΚΠ θα πρέπει να θωρακιστούν με τα κατάλληλα αντιπλημμυρικά έργα και παρεμβάσεις. Θα πρέπει να απαγορευτεί η χωροθέτηση νέων κρίσιμων υποδομών, και νέων χρήσεων που συνεπάγονται παρουσία μεγάλου αριθμού ανθρώπων σε αυτές.
6. Σε αρμονία με το άρθ. 8 παρ. 2 α) και β) της Οδηγίας 2020/2184, και με την προτεινόμενη Εθνική Στρατηγική (κεφ. 5.5), υποχρεωτική ένταξη των ζωνών προστασίας πηγών υδροληψίας στον πολεοδομικό, χωροταξικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό, με αυστηρή ρύθμιση χρήσεων και δραστηριοτήτων εντός αυτών.
7. Δημιουργία βάσης δεδομένων όπου θα αναρτούνται όλα τα δεδομένα παρακολούθησης που αφορούν τα ύδατα, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους (Οδηγίες 2000/60, 2007/60, ΑΕΠΟ, παρακολούθηση της ποιότητας πόσιμου νερού και υδάτων κολύμβησης, θαλάσσια στρατηγική, διεθνείς συμβάσεις, υδατορέματα, κ.α.).
8. Στο στρατηγικό πλαίσιο του Άξονα 4 (σελ. 56) θα πρέπει να προστεθεί η δημιουργία ανοικτής και προσβάσιμης βάσης δεδομένων όπου θα συλλέγεται το σύνολο της σχετικής πληροφορίας (έργα, χρήσεις γης, προηγούμενες παρεμβάσεις, γεωλογία, κ.λπ.) για ζώνη 100 ή 200 μέτρων εκατέρωθεν των υδατορεμάτων, ώστε να αποτελέσει τη βάση πληροφορίας για ορθότερη διαχείριση των επιφανειακών υδάτων. Το ίδιο μπορεί να αναφερθεί και στην Πολιτική Ψηφιοποίησης και διαχείρισης δεδομένων (σ. 65), όπου γίνεται λόγος για τη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας υδάτων.
9. Εφόσον δεν υπάρχουν ειδικές προβλέψεις,
i. καθιέρωση της δημόσιας συμμετοχής σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν τα ύδατα, συμπεριλαμβανόμενων των αποφάσεων που λαμβάνονται από τους παρόχους υπηρεσιών ύδατος
ii. καθιέρωση της πρόσβασης σε διοικητική διαδικασία ενώπιον αμερόληπτης αρχής για την επίλυση σχετικών διαφορών.
Σε κατάσταση διαρκώς επιδεινούμενης κλιματικής κρίσης, η εξοικονόμηση και επανάχρηση υδάτινων πόρων και η αποκατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων δεν είναι απλά μια «πράσινη» επιλογή ανάμεσα σε πολλές «γκρίζες» - είναι κατεπείγουσα προτεραιότητα και μόνη επιλογή που πραγματικά υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Το Σχέδιο για τα ύδατα, όπως τονίζεται, προσπαθεί να δημιουργήσει ένα σύστημα βέλτιστης διαχείρισης των υδάτων αλλά και των πλημμυρών, εξαιτίας των ακραίων φαινομένων ή, στον αντίποδα, των φαινομένων λειψυδρίας και ξηρασίας. Οι άξονες στους οποίους στηρίζεται είναι·
-α.1 : η καλή γνώση της κατάστασης στην οποία βρίσκονται τα υδάτινα οικοσυστήματα και γενικώς τα υδατικά συστήματα, Επιφανειακά Υδατικά Συστήματα(ΕΥΣ) – θα προτιμούσαμε τον όρο Επιφανειακά Υδάτινα Οικοσυστήματα( ΕΥΟ), ώστε η θεώρηση να περιλαμβάνει και παραμέτρους που αφορούν όχι μόνο ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα αλλά και την καλή λειτουργία των υδάτινων οικοσυστημάτων καθεαυτών – και Υπόγεια Υδατικά Συστήματα( ΥΥΣ). Η καλή γνώση των υδατικών συστημάτων αφορά, σύμφωνα με το Σχέδιο, τα ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα.
-α.2: τη συμπερίληψη στην εξέλιξη των υδατικών συστημάτων αλλά και τη διαχείρισή τους, το κλιματικού παράγοντα, δηλ. τη διερεύνηση αυτής της μελλοντικής εξέλιξης με κριτήριο και τα προγνωστικά κλιματικά μοντέλα – σενάρια, σε ό,τι αφορά·
α.2.1: τα αναμενόμενα ύψη βροχής στην περιοχή της ΝΑ Μεσογείου αλλά και πλέον εντοπισμένα στην περιοχή της Θεσσαλίας αλλά και τον τρόπο που εισέρχονται και προβλέπεται να εισέρχονται τα ατμοσφαιρικά κατακρημνίσματα στα φυσικά οικοσυστήματα( συχνότητα, ραγδαιότητα κλπ)
α.2.2: τις επιπτώσεις στα ΥΣ της μείωσης της χιονόπτωσης
α.2.3: τις μεταβολές της θερμοκρασίας, της ξηρότητας των εδαφών, της μεταβολής της εξατμισοδιαπνοής
α.2.4: την πιθανή εξέλιξη των φαινομένων ξηρασίας – αστραπιαία, δηλ. διάρκειας 1 – 2 ετών & παρατεταμένης, δηλ. διάρκειας περισσότερων ετών – με συνέπειες όχι μόνο στην κατάσταση των ΥΣ αλλά και στο σύνολο της Διαχείρισης των υδατικών αποθεμάτων και των υδάτινων οικοσυστημάτων.
Εδώ, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι στο Σχέδιο της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα ελλείπει παντελώς η ανάπτυξη τέτοιων σεναρίων η οποία θα έχει άμεσο αντίκτυπο σε ένα δίκαιο σύστημα διαχείρισης των υδατικών αποθεμάτων. Σημειώνουμε επομένως·
Είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν τέτοια σενάρια κλιματικής εξέλιξης με την πρόβλεψη συνεπακόλουθων επιπτώσεων στα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία των ΥΣ αλλά κυρίως στη διαχείριση και τις χρήσεις(είδος χρήσης, προτεραιότητες κλπ) του νερού αλλά και την ανθεκτικότητα του Συστήματος Διαχείρισης. Στην ανθεκτικότητα, μάλιστα, του Συστήματος Διαχείρισης συμπεριλαμβάνουμε και την επιτυχή αντιμετώπιση των κοινωνικών ζητημάτων που θα προκύψουν από μια υδατική κρίση.
α.3: τη διοικητική διάσταση της διαχείριση των υδάτων – μοντέλο διαχείρισης – κοκ
β. Επισημάνσεις του Σχεδίου
Οι επισημάνσεις αφορούν τη σημερινή κατάσταση, οι οποίες είναι κυρίως επισημάνσεις δυσλειτουργίας του σημερινού Συστήματος Διαχείρισης:
β.1: μεγάλος αριθμός φορέων(735) εν πολλοίς υποστελεχωμένων και οικονομικά αδύναμων, που ασχολούνται με την πολιτική διαχείρισης υδάτων( άρδευση – ύδρευση). Και αν προστεθούν ς’ αυτούς και οι φορείς οικολογικής διαχείρισης των επιφανειακών υδάτινων οικοσυστημάτων- ομοίως υποστελεχωμένων και οικονομικά αδύναμων – τότε ο αριθμός των φορέων αυξάνεται σημαντικά και μάλιστα η αλληλοεπικάλυψη των αρμοδιοτήτων κάνει τη λειτουργία του όλου συστήματος αναποτελεσματική. Κατά συνέπεια· είναι απαραίτητο αυτό το χαοτικό υφιστάμενο σύστημα να εξυγιανθεί και να μπει σε μια τάξη, ώστε να γίνει λειτουργικό και αποτελεσματικό. Υπ’ αυτή την έννοια, η προσέγγιση αυτού του ζητήματος από το Σχέδιο της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.
β.2: υπάρχει ελλιπής γνώση της κατάστασης των ΥΣ( Επιφανειακών και Υπογείων). Δηλ.
β.2.1: το 14% των ΕΥΣ ταξινομήθηκαν απουσία μετρήσεων αλλά και σε μεγάλο μέρος των ταξινομημένων ΕΥΣ οι μετρήσεις ήταν ελλιπείς.
β.2.2: σε ό,τι αφορά την οικολογική κατάσταση των ΕΥΣ, μόνο το 13,4% παρουσιάζει υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης. Πολλώ, δε, μάλλον, που ειδικά στη Θεσσαλία, μετά τις πρόσφατες χρονικά καταιγίδες Ιανός & Daniel, έχουν επέλθει σημαντικές αλλαγές στα ΕΥΣ που δεν έχουν διερευνηθεί σε έκταση.
Κρίνουμε απαραίτητο επ’ αυτού να πούμε ότι ο Daniel μάς έθεσε μπροστά σε ένα νέο καθήκον: να διερευνήσουμε την οικολογική κατάσταση των ΕΥΣ σε συνέρτηση με τις μεταβολές που έχουν επισυμβεί στα εδάφη( διαβρώσεις, μεταφορά φερτών, επιπτώσεις στη δυνατότητα διήθησης των εδαφών) και τα παρυδάτια οικοσυστήματα.
β.2.3: χημική κατάσταση: δεν υπάρχει καν ελάχιστο ποσοστό των ΕΥΣ που να βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης, καθώς κατά τη δεύτερη αξιολόγηση των ΣΔΛΑΠ δεν κατέστη δυνατή η παρακολούθηση του συνόλου των ουσιών προτεραιότητας από το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων( ΕΔΠΥ), κάτι που σημειωτέον επιβάλλεται από την κ.ο 2000/60/ΕΕ.
β.2.4: αξιολόγηση της ποιοτικής κατάστασης: περιορισμένη αξιοπιστία δεδομένων, θεωρούμε ότι απαιτείται ενίσχυση του ΕΔΠΥ.
Η παρακολούθηση των ουσιών προτεραιότητας, μικροπλαστικών και PFAS στα ύδατα που προορίζονται για ύδρευση, είτε άρδευση αλλά – θα προσθέσουμε – και ευαίσθητων υδάτινων οικοσυστημάτων γίνεται με τρόπο πολυδιασπασμένο από πολλούς φορείς του Δημοσίου ή ιδιωτικά εργαστήρια. Προτείνουμε να δημιουργηθεί ένας ενιαίος φορέας ανά Περιφέρεια ο οποίος θα αναλάβει τη διαχείριση όλης αυτής της παρακολούθησης, θα συνεργάζεται με το αρμόδιο Υπουργείο( ΥΠΕΝ) αλλά και τις Ευρωπαϊκές αρχές.
β.2.5: το ζήτημα της Υφαλμύρινσης: απαιτείται να εκπονηθεί και να κατατεθεί ολοκληρωμένο Σχέδιο ( χαρτογράφηση περιοχών, βαθμός τρωτότητας κάθε περιοχής, δυναμική επέκτασης του φαινομένου, κλιματική προβολή στο μέλλον, με βάση τα επεξεργασμένα κλιματικά σενάρια και τις προβλέψεις των περιοχικών μοντέλων) Παρακολούθησης και πολιτικών πρόληψης του φαινομένου.
Κατά συνέπεια, θεωρούμε ότι απαιτείται ένα σύνολο Περιφερειακών Σχεδίων για την Παρακολούθηση των ΕΥΣ & ΥΥΣ, δημιουργία Βάσης Δεδομένων για την συνολική κατάσταση των υδάτων και την εξέλιξη κάθε ομάδας ρυπαντών.
γ. ειδικά για το Υδατικό Σύστημα της Θεσσαλίας( EL 08): σύμφωνα με το Σχέδιο το υδατικό σύστημα της Θεσσαλίας βρίσκεται κατά 63% σε κίνδυνο( At risk, AR). Βρίσκεται υπό Υδατική καταπόνηση σε ποσοστό ~40%, εξαιτίας της γεωργίας και του τουρισμού( κυρίως τα νησιά των Σποράδων).
Συνεπώς, τίθεται επιτακτική ανάγκη επαναπροσδιορισμού του όρου “Φέρουσα Ικανότητα”, τη διαφοροποίηση και των επαναπροσδιορισμό των παραγωγικών δραστηριοτήτων. Ιδιαίτερο προαπαιτούμενο, όμως, για να επαναπροσδιοριστεί ο παραπάνω όρος είναι ένα Σχέδιο προσδιορισμού των δραστηριοτήτων και των μεθόδων συγκράτησης και ταμίευσης νερού.
Συμπέρασμα: οι μετρήσεις και εκτιμήσεις σε ό,τι αφορά την κατάσταση του συνόλου των ΥΣ είναι ελλιπής . Αλλά χωρίς την ύπαρξη γενικευμένης πολιτικής Υδάτων – κατάσταση, κλιματική πρόβλεψη, χρήση γης και επιλογές καλλιεργειών – τρόπου αντιμετώπισης ακραίων φαινομένων κλπ, η πολιτική Υδάτων κινδυνεύει να εκφυλιστεί απλώς σε αποφάσεις και εφαρμογές λογιστικού και διοικητικού χαρακτήρα.
δ. η αναζήτηση των εναλλακτικών πηγών ύδρευσης & άρδευσης
Επισημάνσεις
1. στη σωστή κατεύθυνση είναι η εναλλακτική χρήση των επεξεργασμένων υγρών αποβλήτων των ΕΕΛ των Δήμων. Όμως·
1.α: σημειώνεται σημαντική υστέρηση εφαρμογής της Οδηγίας 271/91/ΕΟΚ, όπου μόνον οι 208 από τους 399 οικισμούς έχουν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους.
1.β: οι περισσότεροι βιολογικοί καθαρισμοί πάσχουν στην αποτελεσματική επεξεργασία των αστικών αποβλήτων με την πλημμελή λειτουργία της τριτοβάθμιας επεξεργασίας( απομάκρυνση Ν.Ρ). Απαιτείται με βάση συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα η εφαρμογή της τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας – απομάκρυνση μικροπλαστικών και φαρμακευτικών ουσιών – επανάκτηση, αναβάθμιση της ποιότητας και χρήση των επεξεργασμένων αποβλήτων σε κάθε εξωτερική δραστηριότητα, πλην της ποσιμότητας.
2. σε καλό δρόμο η παρότρυνση της συλλογής και χρήσης των ομβρίων υδάτων
Στην περίπτωση αυτή δεν αρκεί η παρότρυνση και η ενθάρρυνση της χρήσης των ομβρίων αλλά συγκεκριμένη πολεοδομική πολιτική καθώς επίσης και επανασχεδιασμός των αστικών χώρων. Συγκεκριμένα·
- τα δημόσια κτήρια που διαθέτουν ελεύθερους χώρους και πράσινο να εξοπλιστούν με συστήματα συλλογής και αποθήκευσης και όπου οι διαστάσεις και τα χαρακτηριστικά των δεξαμενών θα καθορίζονται από την έκταση της επιφάνειας των στεγών και των αύλειων χώρων, το μέσο ύψος βροχής της περιοχής κλπ
- τα ιδιωτικά κτήρια( επιχειρήσεις, εργοστάσια, αποθήκες, συγκροτήματα κατοικιών, μεμονωμένες κατοικίες κοκ) με αύλειους χώρους και πράσινο να εξοπλιστούν ομοίως με συστήματα συλλογής και αποθήκευσης που θα προβλέπονται νομικά στην οικοδομική άδεια, ώστε η εξωτερική χρήση του νερού – πότισμα, διαβροχές, πλύσιμο εξωτερικών χώρων – να γίνεται κατά προτεραιότητα με τα συλλεγόμενα όμβρια ύδατα. Δηλ. ο εξοπλισμός συλλογής και αποθήκευσης να επιβληθεί νομοθετικά και όχι σε εθελοντική βάση και χωρίς αυστηρό χρονοδιάγραμμα συμμόρφωσης. Κίνητρο, δε, να αποτελέσει κάθε μορφή καινοτομίας στη συλλογή και αποθήκευση των ομβρίων ακόμη και η επιλογή ειδών πρασίνου που απαιτεί μικρότερες ποσότητες νερού, ώστε να μειωθεί στο ελάχιστο η χρήση νερού του δικτύου.
3. επίσης, σε σωστή κατεύθυνση είναι η εφαρμογή μεθόδων NbS( Natural based Solutions/ λύσεις βασισμένες στη φύση) σε συνδυασμό με την αποκατάσταση του τοπίου για την επιπλέον ενίσχυση της εφαρμογής της κοινοτικής οδηγίας 1991/2024/ ΕΚ αλλά σε πιο οργανωμένη μορφή, όπως·
3.α σε κάθε λεκάνη απορροής να εκπονηθεί ολοκληρωμένο Σχέδιο εφαρμογής τέτοιων λύσεων. Ειδικά σε περιοχές όπως η Θεσσαλία, που έχουν πληγεί από ακραία φαινόμενα και έχουν διαπιστωθεί τα κατασκευαστικά λάθη του παρελθόντος( επεμβάσεις στη γεωμετρία των ΕΣ, λανθασμένες πολιτικές χρήσης γης, αποδάσωση κλπ) να τεθεί σε προτεραιότητα η εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου εφαρμογής NbS, ώστε σύντομα να είναι δυνατό να ποσοτικοποιηθούν ως έγγιστα και τα οφέλη από τη φυσική διαχείριση των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων, την βελτίωση της αντιπλημμυρικής προστασίας αλλά και την αποκατάσταση της λειτουργίας των οικοσυστημάτων.
3.β για κάθε νησί και κατά προτεραιότητα ς’ αυτά που παρουσιάζουν χρόνια προβλήματα λειψυδρίας( πχ Αλόννησος στις Σποράδες), ο σχεδιασμός και η εφαρμογή τέτοιων μέτρων NbS να αποτελέσει άμεση προτεραιότητα. Χρήσιμη εμπειρία αποτελούν οι πρακτικές των προγόνων μας σε ό,τι αφορά τη συγκράτηση των όμβριων υδάτων με τη χρήση αναβαθμίδων, την αποθήκευση ακόμα και τους τρόπους που μείωναν της εξάτμιση. Θεωρούμε ότι κάτι τέτοιο θα πρέπει να εφαρμοστεί κατά προτεραιότητα έναντι λύσεων όπως η αφαλάτωση που συνοδεύεται από κατανάλωση ενέργειας αλλά και προβλήματα στη διαχείριση των αλμόλοιπων.
Σημείωση: η φέρουσα ικανότητα των νησιών κυρίως, να οριστεί με ποσοτικούς όρους ανά δραστηριότητα, αφού πρώτα υποβληθεί ολοκληρωμένο Σχέδιο εφαρμογής NbS αλλά και άλλων τεχνικών λύσεων, όπως η αφαλάτωση αλλά όχι ως συνολικής λύσης, στο οποίο σχέδιο θα είναι ενσωματωμένη και η Κλιματική παράμετρος, με βάση των επικαιροποιούμενα συνεχώς σενάρια της IPCC.
3.γ. ομοίως για κάθε αστικό χώρο να αναπτυχθεί παραπλήσιο σχέδιο εφαρμογής και να συνδυαστεί διττά, αφενός με την πλημμυρική θωράκιση( πόλεις σφουγγάρια) και αφετέρου με την ταμίευση – αποθήκευση των ομβρίων υδάτων.
Με τις NbS εφαρμογές ουσιαστικά μπαίνουμε στη διαδικασία – πρόκληση της αποτελεσματικής διαχείρισης των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων, έστω και υπό την ακραία μορφή που αυτά εισάγονται στα φυσικά αλλά και τα τεχνητά οικοσυστήματα. Επίσης, συνδυάζουμε με τον καλύτερο τρόπο τη γνώση από τα λάθη και τις επιλογές του παρελθόντος, τις προβλέψεις για το κλιματικό μέλλον αλλά και τις δυσοίωνες προοπτικές μιας υδατικής κρίσης λόγω ξηρασίας.
ε. Άρδευση
Όπως είναι γνωστό η άρδευση καταναλώνει υπερβολικά μεγάλες ποσότητες νερού( στη Θεσσαλία φτάνει το 92% της συνολικής κατανάλωσης). Είναι γνωστό επίσης ότι το 70% του χρησιμοποιούμενου νερού προέρχεται από τα ΥΥΣ και το υπόλοιπο από τα ΕΥΣ. Τα προβλήματα και οι παθογένειες είναι γνωστά, επίσης. Θεωρούμε ότι η προστασία των ΥΥΣ είναι εκ των ων ουκ άνευ και σε περιόδους κρίσης λειψυδρίας – ξηρασίας αυτά θα στηρίξουν σε μεγάλο βαθμό όλες τις χρήσεις νερού. Άρα, δεν πρέπει να μείνουμε στις επισημάνσεις περί ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών των ΥΥΣ αλλά επιβάλλεται αφενός ο σταδιακός μετριασμός του ελλείμματος και αφετέρου η αναβάθμιση της ποιότητάς τους, ώστε να ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στην αρδευτική και υδρευτική τους αποστολή.
ε.1: προτείνεται ένα συνολικό Σχέδιο για κάθε EL στο οποίο θα καταγράφονται οι περιοχές όπου μπορεί να εφαρμοστεί η τεχνική του τεχνητού εμπλουτισμού, όπως επίσης να γίνει επικαιροποίηση των παλαιών μελετών .
ε.2: να διερευνηθεί η δυνατότητα συλλογικών λύσεων από ομάδες αγροτών για τη δημιουργία επιφανειακών ταμιευτήρων, είτε με τη μορφή παραχώρησης δημοσίων εκτάσεων είτε με την αμοιβαία συνεισφορά γης από κάθε συμβαλλόμενο με απόληψη των χειμερινών υδάτων από ποτάμια, αποστραγγιστικά κανάλια κλπ. Προτείνεται να εξεταστεί η συμβατότητα τέτοιων λύσεων με την “φιλοσοφία” της λειτουργίας του γενικού οργανισμού υδάτων που θα δημιουργηθεί. Τονίζουμε ότι η πρόταση αυτή των συλλογικών λύσεων έχει σαφώς και πολιτικό χαρακτήρα, στα πλαίσια της προστασίας της γεωργικής γης αλλά κυρίως της προστασίας των μικροπαραγωγών – ιδιοκτητών γης, στους οποίους οφείλουμε να παρέχουμε τη δυνατότητα επιβίωσης και παραμονής στην ύπαιθρο. Και το σημαντικότερο είναι ότι με ελάχιστο κόστος που θα αποσβεστεί σύντομα, μετατρέπεται μια καλλιέργεια από ξηρική σε αρδευόμενη, με τα συνεπακόλουθα οικονομικά πλεονεκτήματα. Προτεραιότητα στην απόπειρα τέτοιας λύσης έχουν οι περιοχές που έχουν καταστεί υπογόνιμες, οι περιοχές όπου έχουν απαξιωθεί οι αρδευτικές γεωτρήσεις( για τη Θεσσαλία τέτοιες περιοχές είνα η ΝΑ & ΝΔ Θεσσαλία).
ε.3: η άρδευση υδροβόρων καλλιεργειών σε εδάφη που εμφανίζουν φτωχό και υποβαθμισμένο υπόγειο υδροφόρο εγείρει ζητήματα οικολογικής αλλά και διαγενεακής ηθικής. Και τούτο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία αν σκεφτούμε ότι τα παραγόμενα προϊόντα από τέτοια εδάφη ενδέχεται να προορίζονται για εξαγωγή. Τα προϊόντα αυτά είναι επιβαρυμένα με ποσότητες εικονικού νερού( μαζί με το προϊόν “εξάγεται” και το νερό που χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή του) που στερείται από μια περιοχή, η οποία υποβαθμίζεται περιβαλλοντικά. Κατά συνέπεια, συνυπολογίζοντας το ηθικό μέρος της χρήσης νερού – εξαγωγή ως μέρους του προϊόντος και του νερού που ενσωματώνεται στην παραγωγή του – έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της συνολικής διαχείρισης των υδάτων· συστηματική παρακολούθηση και προστασία υδάτινων οικοσυστημάτων, ταμίευση, παρεμβάσεις για την ποσοτική και ποιοτική αποκατάσταση και την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων σε συνδυασμό με τα κλιματικά σενάρια και τις προβλέψεις.
στ Διοικητικό
Μετά την ενσωμάτωση – υπαγωγή πολλών ΔΕΥΑ στους δυο κυρίαρχους οργανισμούς, ΕΥΔΑΠ & ΕΥΑΘ απομένουν πολλές μικρές ή μικρομεσαίες ΔΕΥΑ, οι οποίες ταλανίζονται ανάμεσα στην υποστελέχωσή τους- κυρίως με επιστημονικό προσωπικό – την υπερχρέωση, κυρίως λόγω του ενεργειακού κόστους αλλά και ιδιαίτερων προβλημάτων μια περιοχής που καλύπτουν.
Το Εθνικό Σχέδιο για τα Ύδατα προτείνει – μάλλον δεν αποκλείει - τη δημιουργία εθελοντικών συμπράξεων ανάμεσα σε δύο και περισσότερες ΔΕΥΑ, κι αυτό μας βρίσκει σύμφωνους.
Όμως, κάτι τέτοιο απαιτεί Μελέτη σκοπιμότητας και Βιωσιμότητας του εγχειρήματος, αφενός και αφετέρου μια πολιτική υποστήριξη που θα αντανακλά στα εξής:
στ.1 επαρκή στελέχωση της νέας ΔΕΥΑ που θα προκύψει από τη συνένωση
στ.2 δραστική μείωση του ενεργειακού κόστους, είτε με την υπαγωγή τους στο βιομηχανικό τιμολόγιο αντί του οικιακού στο οποίο βρίσκεται σήμερα, είτε με δημιουργία ενεργειακών κοινοτήτων ΑΠΕ, κάτι που θα απομειώσει σημαντικά το κόστος κι αυτό θα επιδράσει θετικά στους καταναλωτές του νερού του δικτύου( μείωση της τιμής, αύξηση του αποθεματικού).
ζ. Πολιτική Διαχείρισης – μελλοντικοί προσανατολισμοί
(α) είναι εκ των ων ουκ άνευ η λήψη δραστικών μέτρων για την τακτική πληρωμή του νερού εκ μέρους των χρηστών. Ενδεχομένως σε κάποιες ΔΕΥΑ η τιμή του νερού να είναι ιδιαίτερα χαμηλή κι αυτός να είναι – πέραν των λειτουργικών εξόδων – ένας ακόμη λόγος για την οικονομική δυσπραγία αυτών των ΔΕΥΑ.
(β) η τιμολόγηση του νερού ως δημοσίου αγαθού θα πρέπει να κυμαίνεται σε επίπεδα που θα αποτρέπουν φαινόμενα σπατάλης αλλά και φαινόμενα δυσκολίας πληρωμής για τις ευάλωτες οικονομικά ομάδες του πληθυσμού και σε ό,τι αφορά τους μικρομεσαίους αγρότες το τέλος άρδευσης.
Πλην όμως, εκείνο που δε διευκρινίζεται επαρκώς είναι το καθεστώς διαχείρισης και αν ελλοχεύουν κίνδυνοι αν και σε ποιο βαθμό τα έργα υποδομής για τη διάθεση του νερού θα οδηγήσουν σε πιθανή ιδιωτικοποίηση. Η ιδιωτικοποίηση μπορεί να αφορά εύρωστους οργανισμούς ύδρευσης – άρδευσης, ώστε ο ιδιώτης να εξασφαλίσει την κερδοφορία αλλά μπορεί και να αφορά σε αντίστοιχους οργανισμούς με οικονομική δυσπραγία και τους οποίους ο ενδιαφερόμενος ιδιώτης θα μπορεί να αναλάβει με σκοπό την οικονομική τους βιωσιμότητα, ενδεχομένως και σε βάρος της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών( ποιότητα νερού, συντήρηση δικτύων, λειτουργία ΕΕΛ κλπ) και φυσικά με αύξηση των τελών για τους χρήστες. Και στο ζήτημα αυτό, οφείλουμε να ανατρέξουμε στη διεθνή εμπειρία( ευρωπαϊκή και μη), ώστε να μην επαναληφθούν λάθη - σκοπιμότητες που έγιναν αλλού. Το εν λόγω ζήτημα δεν θίγεται στο Σχέδιο της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, τουλάχιστον όχι ευκρινώς. Με απλά λόγια, το Σχέδιο δεν ορίζει με σαφήνεια πώς ορίζει την έννοια του νερού ως Δημοσίου αγαθού, ούτε θέτει με σαφήνεια τα όρια ανάμεσα στο δημόσιο, το ιδιωτικό ή ενδεχομένως κάποιο υβριδικό σχήμα διαχείρισης. Και επιπλέον, μέχρι πού φτάνει η επιδίωξη της βελτίωσης όχι μόνο των προσφερόμενων υπηρεσιών( κάτι που υπερτονίζεται όταν ένα πολυδιασπασμένο και ατελέσφορο σύστημα διαχείρισης που λειτουργεί πλημμελώς μετατρέπεται σε συγκεντρωτικό) αλλά και της παρεχόμενης ποιότητας του νερού, ώστε να αναστραφεί το κλίμα της παγιωμένης χρήσης εμφιαλωμένου νερού, το οποίο συνοδεύεται από ζητήματα που εκτείνονται από ηθικά( παραχώρηση πηγαίου νερού σε ιδιωτικές εταιρίες) μέχρι και περιβαλλοντικής ρύπανσης( εκτεταμένη χρήση πλαστικών περιεκτών, που πολλοί απορρίπτονται στο φυσικό περιβάλλον ή καίγονται). Κι επειδή θεωρούμε το ζήτημα της εκτεταμένης χρήσης εμφιαλωμένου νερού πολύ σημαντικό για την κοινωνική αντίληψη για τη διαχείριση του νερού, τονίζουμε το εξής:
- η “άλωση” της αγοράς από τις εταιρίες παραγωγής εμφιαλωμένου νερού, δημιουργεί στρεβλή εικόνα για τους πολίτες – καταναλωτές, σε ό,τι αφορά την προέλευση του νερού που καταναλώνει, την εκχώρηση δημοσίου/φυσικού αγαθού στην κερδοφορία των επιχειρήσεων αλλά και την ανάγκη προστασίας των πηγών. Θεωρούμε ότι αυτή η εικόνα πρέπει να αναστραφεί και στο Εθνικό Σχέδιο δεν αναφέρεται καν.
- η εκτεταμένη χρήση εμφιαλωμένου νερού οδηγεί σε απαξίωση του νερού ως δημόσιου αγαθού και κατ’ επέκταση και όλων των συνοδών δραστηριοτήτων δημόσιου χαρακτήρα.
- η μεγάλη ζήτηση πλαστικών περιεκτών, πέραν της ρύπανσης που αναφέρθηκε πριν, διαιωνίζει την ανάγκη χρήσης ορυκτών καυσίμων, νέων εξορύξεων κλπ
(γ) η κατασκευή φραγμάτων ταμίευσης του νερού εξαγγέλλεται ως έργο παραχώρησης – συνεργασίας του Δημοσίου με ιδιώτες(ΣΔΙΤ). Κι αυτό δημιουργεί προφανώς τάσεις για·
(γ).1 υπερτιμολόγηση του νερού, είτε για ύδρευση, είτε για άρδευση, έτσι, ώστε ο κόστος άρδευσης άρα και της καλλιέργειας στο σύνολό της να καθίσταται δυσβάσταχτο για τους μικροπαραγωγούς και η γεωργική τους εκμετάλλευση μη βιώσιμη.
(γ).2 να οδηγηθούμε σε γενίκευση της ιδιωτικοποίησης, όταν ενδεχομένως φανεί ότι τα υβριδικά σχήματα διαχείρισης φαίνονται “θνησιγενή”, και αυτό να οδηγήσει στην υποβάθμιση ποιότητας και υπηρεσιών για την αύξηση των κερδών του ιδιώτη.
(γ).3 να οδηγήσει σε μετατροπή ενός δημοσίου αγαθού, ως πόρου αλλά και καθοριστικού φυσικού – οικολογικού παράγοντα σε χρηματιστηριακό υποκείμενο, κάτι που σαφώς έγινε με την ηλεκτρική ενέργεια. Δεν είναι καθόλου δύσκολο κάτι τέτοιο, τη στιγμή μάλιστα που το νερό ως πόρος – αγαθό υπόκειται σε πολύ περισσότερες πιέσεις( ανεπάρκεια λόγω λειψυδρίας, υποβαθμισμένη ποιότητα κλπ) σε σχέση με την δωρεάν “προσφορά” της ηλιακής και αιολικής ενέργειας στις ΑΠΕ.
(γ).4 σε περίπτωση σπανιότητας ή υποβάθμισης του νερού ως πόρου να απαιτηθεί η προσφυγή σε άλλες πηγές νερού, που αποτελούν κρίσιμα οικοσυστήματα, με αποτέλεσμα την περαιτέρω υποβάθμιση οικοσυστημάτων. Από τη σχετική εμπειρία γνωρίζουμε ότι οι συμβάσεις παραχώρησης εκχωρούν το δικαίωμα στον ιδιώτη να θέτει τέτοιου είδους ρήτρες που αφορούν στην εξασφάλιση της κερδοφορίας στο χρονικό διάστημα ισχύος της Σύμβασης ή , εισάγοντας ως μορφή ρήτρας τη διακινδύνευση λόγω του κλιματικού παράγοντα, να υπάρχει·
-είτε καταστρατήγηση της εφαρμογής της οδηγίας 2000/60/ΕΕ, σε ό,τι αφορά τις οικολογικές παραμέτρους, πχ ελάχιστη στάθμη ταμιευτήρα φράγματος ή ως αντιστάθμισμα την καταβολή αποζημίωσης από το Δημόσιο για διαφυγόντα κέρδη . είτε·
- σε κρίσιμες περιόδους λειψυδρίας – ανομβρίας, το νερό στα χέρια ιδιωτών γίνεται μέσον για την ενίσχυση της πρακτικής των Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης, σύμφωνα με την οποία, ένας μεγαλοπαραγωγός( ιδιοκτήτης μεγάλων εκτάσεων γης, είτε επιχειρηματίας), μπορεί να κάνει προαγορά ποσότητας νερού με την τρέχουσα τιμή, χαμηλή σε περίοδο επάρκειας νερού, και να κάνει τη χρήση του σε εποχή υδατικής κρίσης, οπότε το νερό, ως χρηματιστηριακό αντικείμενο πλέον θα έχει αυξημένη τιμή.
Όλα τα παραπάνω δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας αλλά μια πραγματικότητα που μπορεί να προκύψει σε μια ιδιωτικοποίηση του νερού χωρίς κανόνες και ηθική, ή έστω χωρίς όλες τις δυνατές προβλέψεις που πρέπει να γίνουν αλλά και να τεθούν υπό μορφή όρων εκ μέρους του Δημοσίου. Συνεπώς, είναι άκρως απαραίτητο να αποσαφηνιστεί η έννοια του νερού ως δημοσίου αγαθού αλλά και ως παράγοντα σταθερότητας των οικοσυστημάτων, ώστε να ξεκαθαριστούν όλες οι προεκτάσεις και προτεραιότητες που πρέπει να τεθούν για την προστασία του αγαθού – παράγοντα αλλά και την πρόσβαση των πολιτών ς’ αυτό και υπό ποιους όρους.
Για όλους τους παραπάνω λόγους που εκτέθηκαν πιο πάνω, θεωρούμε ότι:
- το Σχέδιο της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα είναι άτολμο στο ότι αποφεύγει να θίξει το σημαντικό ζήτημα της ιδιωτικοποίησης κι αν θεωρεί πως αυτή μπορεί να μετέχει σε μια μελλοντική μορφή, έστω και υβριδική, διαχείρισης.
- με ποιο τρόπο θα εξελιχθούν οι υπόλοιπες ΔΕΥΑ που θα μείνουν εκτός ΕΥΔΑΠ & ΕΥΑΘ και αν υπάρχει ενδιαφέρον για την παραμονή τους στον χαρακτήρα της δημόσιας υπηρεσίας ή της μετεξέλιξής τους σε ιδιωτικής.
- θίγει, με τη μορφή καλής προαίρεσης το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων οικοσυστημάτων, ως πόρων – παρόχων νερού, χωρίς να δίνει το απαιτούμενο βάρος σε μεθόδους διαχείρισης και διαφύλαξης του νερού με εφαρμογή NbS, Τεχνητού εμπλουτισμού κλπ
Ως εκ τούτου, το Σχέδιο της Στρατηγικής για τα Ύδατα οφείλει να διασαφηνίσει ότι:
1. θα αποκλειστεί κάθε απόπειρα ιδιωτικοποίησης του νερού
2. με ποιους τρόπους θα διασφαλιστεί η πρόσβαση των μικροπαραγωγών στη χρήση αρδευτικού νερού σε περιόδους υδατικής κρίσης( ξηρασία, λειψυδρία)
3. με ποιο θεσμικό τρόπο θα διασφαλιστεί η ανάταξη των υποβαθμισμένων ΥΣ( ΕΥΣ & ΥΥΣ) αλλά και ποιες τεχνικές προκρίνει για της επίτευξη αυτού του στόχου.
4. με ποιους τρόπους θα επιτευχθεί η αποκατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων και με ποιον οργανωμένο, βάσει Σχεδίου, τρόπο θα γίνει αυτό
5. πώς μπορεί να ποσοτικοποιηθεί η προσφυγή σε μεθόδους NbS ανά περιφερειακή υδατική ενότητα καθώς επίσης και η διάχυση και εφαρμογή του τεχνητού εμπλουτισμού.
6. πώς θα διασφαλιστεί γενικά η πρόσβαση στην ποιοτική ύδρευση και άρδευση σε περιόδους υδατικών κρίσεων όλων των πολιτών αλλά και των παραγωγικών φορέων.
Λαμπρινίδης Φώτιος
Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Θεσσαλίας
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ
ΔΗΜΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ - ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ
Πρακτικού από την Δημόσια Τακτική Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Διρφύων - Μεσσαπίων, με αριθμό 28/2025 από 21/ 11 /2025.
Στην Δημοτική Κοινότητα Ψαχνών, έδρα του Δήμου Διρφύων - Μεσσαπίων και στο Δημαρχείο (Αίθουσα Λευτέρης Μυλωνάς), στην οδό Αβάντων 18, σήμερα την 21η του μηνός Νοεμβρίου του έτους 2025 ημέρα της εβδομάδας Παρασκευή και ώρα 18:00 μ. μ , συνήλθε σε Δημόσια Τακτική Συνεδρίαση το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Διρφύων - Μεσσαπίων, ύστερα από την αριθ. Πρωτ. 18698/17-11-2025 έγγραφη πρόσκληση του Προέδρου που δημοσιεύθηκε στον ειδικό χώρο ανακοινώσεων και στην ιστοσελίδα του Δήμου και επιδόθηκε στον κ. Δήμαρχο και στα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, με αποδεικτικό επίδοσης και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 95 του Δ.Κ.Κ. (Ν.3463/06), για να αποφασίσει για τα θέματα που έχουν εγγραφεί στην Ημερήσια Διάταξη.
Πριν από την έναρξη της συνεδρίασης ο Πρόεδρος διαπίστωσε ότι υπάρχει νόμιμη απαρτία, γιατί σε σύνολο 25 μελών, βρέθηκαν παρόντα 21 μέλη, ήτοι:
ΠΑΡΟΝΤΕΣ ΑΠΟΝΤΕΣ
ΒΑΛΑΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΒΟΥΡΔΑΝΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΚΙΑΠΕΚΟΣ ΔΗΜΟΣ
ΓΕΡΟΔΗΜΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΤΑΓΚΑΣ ΚΟΣΜΑΣ
ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΦΡΑΝΤΖΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
ΓΚΟΓΚΟΥ ΙΩΑΝΝΑ
ΚΟΡΩΝΗΣ ΠΕΤΡΟΣ
ΚΟΥΛΟΧΕΡΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
ΜΑΚΡΗ ΦΩΤΕΙΝΗ
ΜΑΚΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΜΑΝΤΖΩΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ
ΜΑΤΡΑΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΜΠΙΣΤΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
ΜΠΟΥΡΟΔΗΜΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΜΥΤΑΛΑ -ΤΖΕΡΑΝΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ
ΣΑΚΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (ήρθε κατά την διάρκεια συζήτησης του 6ου θέματος και πριν την ψήφισή του)
ΣΕΛΕΒΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΣΟΦΙΑ ΑΦΕΝΔΡΑ
ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
ΣΤΑΥΡΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΣ
ΤΑΥΡΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ
ΤΖΑΘΑ ΓΕΩΡΓΙΑ
Στη συνεδρίαση παραβρέθηκε ο Δήμαρχος Γεώργιος Ψαθάς με τηλεδιάσκεψη μέσω zoom και η δημοτική υπάλληλος Τζαβάρα Ευαγγελία, για την τήρηση των πρακτικών.
Πριν την έναρξη της συνεδρίασης , το Δημοτικό Συμβούλιο, ομόφωνα, αποφάσισε να συζητηθεί ως έκτακτο λόγω άμεσης ανάγκης εκτέλεσης του έργου για ανάγκες υδροδότησης το θέμα: «Συμπλήρωση της αριθμ.153/2025 ΑΔΣ ως προς τον καθορισμό όρων της χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτου στην Κοινότητα Νεροτριβιάς για την ανόρυξη γεώτρησης».
ΘΕΜΑ 10Ο ΑΡ. ΑΠΟΦΑΣΗΣ 181 / 2025
"Επέκταση αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ για ύδρευση, άρδευση, αποχέτευση λυμάτων, στους νομούς Εύβοιας, Βοιωτίας και Φωκίδας (σχετ.η αριθμ.18639/17.11.2025 αίτησή του Δημοτικού Συμβούλου κ.Μπουροδήμου Ιωάνη)».
Ο Δημοτικός Σύμβουλος κ.Μπουροδήμος εισηγούμενος το θέμα είπε μεταξύ των άλλων ότι το ζήτημα το οποίο έχει προκύψει σε σχέση με τις υπηρεσίες ύδρευσης, άρδευσης, αποχέτευσης λυμάτων, με την πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, η οποία σέρνεται εδώ και κάποια χρόνια, απλά η τελευταία βερσιόν είναι αυτή με την ΕΥΔΑΠ, είχε προηγηθεί η βερσιόν του Σκυλακάκη όπου έλεγε ότι θα φτιάξει μία εταιρεία ανά περιφέρεια, μετά μία εταιρεία ανά νομό και λοιπά και λοιπά. Μετά είπε ο καινούργιος υπουργός θα το μεταφέρει αυτή την αρμοδιότητα στη ΔΕΗ, να διαχειρίζεται η ΔΕΗ το νερό. Πέρασε και αυτή η βερσιόν και τώρα έχουμε έρθει στην έκδοση η οποία λέει ότι η ΕΥΔΑΠ θα επεκτείνει την αρμοδιότητα της στους νομούς Εύβοιας, Βοιωτίας και Φωκίδας που μας αφορά και η ΕΥΑΘ στη Θεσσαλονίκη θα πάρει τη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική και η υπόλοιπη Ελλάδα θα παραμείνει ως έχει. Έτσι;
Θεωρώ καταρχάς ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται το οποιοδήποτε πρόβλημα που μπορεί να υπάρχει με διαφορετικό τρόπο εδώ, διαφορετικό τρόπο παραπέρα. Ένα πρόβλημα το αντιμετωπίζεις με τον ίδιο τρόπο.
Γιατί έχει έρθει το υπουργείο και συζητά αυτά; Γιατί υπάρχουνε οφειλές από δημοτικές επιχειρήσεις στη ΔΕΗ και λοιπά και λοιπά και θέλει να δώσει για κάποια λεφτά στη ΔΕΗ για να καλύψει αυτά τα ποσά. Όμως, από την αντιμετώπιση του προβλήματος των οφειλών κάποιων δημοτικών επιχειρήσεων μέχρι να πάρει την αρμοδιότητα από τους δήμους, είναι τεράστια η απόσταση.
Για φανταστείτε αυτή την ώρα να φύγει η αρμοδιότητα που έχουν οι δήμοι και στο νερό της ύδρευσης και στο νερό της άρδευσης και στο νερό της αποχέτευσης και στη διαχείριση των λυμάτων, τι σημαίνει αυτό για τους δήμους και τι σημαίνει βασικά για τους δημότες.
Πιστεύει κανένας ότι η ΕΥΔΑΠ μπορεί να ανταποκριθεί, πρώτον σ’ αυτό το αντικείμενο, στους δήμους τους δικούς μας με την γεωγραφική κατανομή που έχουν οι δημοτικές κοινότητες; Πιστεύει κανένας ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες που μπορεί να δώσει η ΕΥΔΑΠ στους δημότες θα δίνονται με τα τιμολόγια τα σημερινά; Πιστεύει κανένας ότι μία κεντρική εταιρεία με τόσο μεγάλη έκταση και τόσο μεγάλο πληθυσμό θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις μικρές, στις ανάγκες των μικρών κοινοτήτων και των μικρών ενοτήτων όπως είναι στο δήμο μας;
Εγώ επειδή πιστεύω ότι είναι ένα πισωγύρισμα αν προχωρήσει αυτό και σε σχέση με τις υπηρεσίες που μπορούν να παρέχονται αλλά και σε σχέση με την τιμολογιακή πολιτική, ήδη είδα ότι η ΕΥΔΑΠ έστειλε στη ΡΑΑΕΥ την πρότασή της για αύξηση του τιμολογίου, για το λεκανοπέδιο όπου έχει την αρμοδιότητα και μάλιστα και στο λεκανοπέδιο είδα μεγάλους δήμους να διαμαρτύρονται για τις παρεχόμενες υπηρεσίες από την ΕΥΔΑΠ.
Για όλους αυτούς τους λόγους, προφανώς η θέση μας είναι αρνητική σε σχέση με την πρόταση του υπουργείου.
Πιστεύω ότι το δημοτικό μας συμβούλιο πρέπει να εκφράσει τη θέση, την αρνητική θέση και να κάνει σαφές στον υπουργό ότι δεν πρόκειται να δεχτούμε καταναγκαστικές αποφάσεις σε περιουσιακά μας στοιχεία, γιατί τα δίκτυα ύδρευσης, άρδευσης, αποχέτευσης, είναι περιουσιακά στοιχεία του δήμου και ο δήμος τα διαχειρίζεται για να παρέχει αυτή την υπηρεσία στους δημότες.
Όποιος θέλει να πάει στην ΕΥΔΑΠ, εθελοντικά να το κάνει. Γιατί δυστυχώς, υπάρχουν και κάποιοι δήμαρχοι που το έπαιζαν κοκοράκια στην πρώτη φάση, που τώρα παρακαλάνε γιατί δεν μπορούν να πληρώσουνε τις οφειλές τους στη ΔΕΗ. Αυτοί που θέλουν να πάνε στην ΕΥΔΑΠ να πάνε και να ξεκαθαρίσει ο καθένας τη θέση του απέναντι στους δημότες, απέναντι στο νομό, απέναντι στην τοπική κοινωνία.
Εμείς πρέπει να είμαστε θεωρώ ξεκάθαροι ότι η θέση μας είναι αρνητική και σε καμία περίπτωση δεν θα δεχτούμε αναγκαστικές αποφάσεις για να μεταφερθούμε στην ΕΥΔΑΠ.
Στη συνέχεια ο κ.Δήμαρχος μεταξύ των άλλων ανέφερε ότι Το Νοέμβριο του 2025 πραγματοποιήθηκε ευρεία συνάντηση στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αντικείμενο την προοπτική επέκτασης της αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ σε περιοχές της Εύβοιας, Βοιωτίας και Φωκίδας.
Στη συνάντηση συμμετείχαν δήμαρχοι των περιοχών αυτών οι οποίοι εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις και έντονες αντιδράσεις για τη σχεδιαζόμενη συγχώνευση των τοπικών υπηρεσιών ύδρευσης με την ΕΥΔΑΠ.
Οι ανησυχίες επικεντρώνονται στην πιθανότητα ιδιωτικοποίησης του νερού, στην απώλεια ελέγχου των δημοτικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς και στη διαχείριση των υδάτινων πόρων που αποτελούν δημόσιο και ζωτικό αγαθό για τις τοπικές κοινωνίες, την οικονομία, την αγροτική παραγωγή και το περιβάλλον.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί πολυάριθμα ψηφίσματα άλλων Δημοτικών Συμβουλίων που εκφράζουν έντονη και σκληρή αντίθεση σε κάθε απόπειρα ιδιωτικοποίησης ή αποξένωσης των πολιτών από τους υδάτινους πόρους τους.
Το Δημοτικό Συμβούλιο, αφού έλαβε υπόψη, την ανωτέρω εισήγηση, και μετά από διαλογική συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων
ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΟΜΟΦΩΝΑ
Λαμβάνοντας υπόψη τη δημόσια και ανεκτίμητη αξία του νερού ως ζωτικό φυσικό αγαθό και θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, την κρισιμότητα της διαχείρισης των υδάτων πόρων για το περιβάλλον, την κοινωνία, τη γεωργία και την οικονομία της περιοχής, την ιστορική και ουσιαστική συνεισφορά του Δήμου Διρφύων-Μεσσαπίων στη διατήρηση και διαχείριση των τοπικών υδάτων, τις έντονες αντιδράσεις και τις διακηρύξεις της τοπικής αυτοδιοίκησης ενάντια σε κάθε προσπάθεια συγχώνευσης των τοπικών φορέων ύδρευσης με την ΕΥΔΑΠ,
αποφασίζει την έκδοση του παρακάτω ψηφίσματος.
1. Το Δημοτικό Συμβούλιο καταδικάζει με τον πλέον κατηγορηματικό και αυστηρό τρόπο οποιαδήποτε προσπάθεια ιδιωτικοποίησης ή εκχώρηση της διαχείρισης του νερού και των συναφών δημοτικών υπηρεσιών ή περιουσιακών στοιχείων του δήμου στην ΕΥΔΑΠ ή σε οποιαδήποτε άλλη εταιρεία. Δηλώνει ξεκάθαρα ότι θα αντιταχθεί χωρίς καμία ανοχή σε κάθε απόπειρα αποξένωσης ή εμπορευματοποίησης του νερού.
2. Θεωρεί αδιαπραγμάτευτο το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να διαχειρίζονται τους υδάτινους πόρους τους, με πλήρη διαφάνεια, υπευθυνότητα και δημοκρατικό έλεγχο. Ο δήμος Διρφύων-Μεσσαπίων καταγγέλλει κατηγορηματικά κάθε λογική εμπορευματοποίησης και δηλώνει αποφασισμένος να χρησιμοποιήσει κάθε νόμιμο μέσο για να προστατεύσει το δημόσιο χαρακτήρα των υδάτινων πόρων.
3. Καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την κυβέρνηση και όλους τους αρμόδιους φορείς να ανακαλέσουν άμεσα κάθε διαδικασία που προχωρά σε συγχώνευση των τοπικών φορέων ύδρευσης με την ΕΥΔΑΠ. Απαιτεί σαφείς και δεσμευτικούς όρους που να εγγυώνται ότι η διαχείριση του νερού θα παραμείνει αποκλειστικά δημόσια και στο πλαίσιο της τοπικής αυτοδιοίκησης, διαφορετικά θα καταστήσει στόχος έντονης και οργανωμένης αντίδρασης της τοπικής κοινωνίας.
4. Εκφράζει πλήρη αλληλεγγύη προς όλους τους δήμους και τις κοινωνίες που αγωνίζονται για το δικαίωμα των πολιτών στο νερό και δηλώνει ότι θα αξιοποιήσει κάθε θεσμικό, νομικό και κινηματικό μέσο για να υπερασπιστεί το δημόσιο χαρακτήρα των υδάτινων πόρων, χωρίς καμία αναστολή.
5. Το παρόν ψήφισμα να αποσταλεί στον πρωθυπουργό, στους αρμόδιους υπουργούς, στην ΕΝΠΕ, στην ΚΕΔΕ, στο ΤΕΕ, στην ΠΕΔ, στα τοπικά μέσα ενημέρωσης και να αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του δήμου, ώστε να καταστήσεις σαφές σε όλους ότι ο δήμος Διρφύων-Μεσσαπίων θα υπερασπιστεί με κάθε νόμιμο μέσο την αυτοδιοικητική και δημόσια διαχείριση του νερού και δεν θα επιτρέψει καμία απόπειρα ιδιωτικοποίησης ή αποξένωσης».
Η απόφαση αυτή πήρε αύξοντα αριθμό 181 /2025
Αφού συντάχθηκε και διαβάστηκε το Πρακτικό αυτό, υπογράφεται όπως ορίζει ο Νόμος.
Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. Διρφύων-Μεσσαπίων Τα μέλη του Δ.Σ.Διρφύων - Μεσσαπίων
Σπυρόπουλος Αντώνιος
(υπογραφή) (ακολουθούν υπογραφές)
Επισημαίνεται περαιτέρω ότι ο Δήμος Διρφύων Μεσσαπίων διαθέτει επάρκεια υδατικών πόρων, διαχειρίζεται με υπευθυνότητα τις υπηρεσίες ύδρευσης, δεν αντιμετωπίζει οικονομικές εκκρεμότητες και έχει αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να εξασφαλίζει στους δημότες του ποιοτικές και αξιόπιστες υπηρεσίες. Υπό αυτές τις συνθήκες, διατηρεί σοβαρές επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσο οι προτεινόμενες αλλαγές θα οδηγήσουν σε αποτελεσματικότερη διαχείριση των υδάτων ή θα εξυπηρετήσουν το δημόσιο συμφέρον.
Ο Δήμος Διρφύων Μεσσαπίων εμμένει στις πάγιες θέσεις του, όπως αυτές έχουν εκφραστεί από ψήφισμα του Δημοτικού του Συμβουλίου και δηλώνει ότι:
• Είναι αντίθετος σε οποιαδήποτε προσπάθεια ιδιωτικοποίησης ή εκχώρησης της διαχείρισης του νερού, καθώς και των συναφών δημοτικών υπηρεσιών ή περιουσιακών στοιχείων του Δήμου, προς την ΕΥΔΑΠ ή οποιαδήποτε άλλη εταιρεία.
• Θεωρεί αδιαπραγμάτευτο το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να διαχειρίζονται τους υδάτινους πόρους τους με πλήρη διαφάνεια, λογοδοσία, υπευθυνότητα και δημοκρατικό έλεγχο.
• Καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την Κυβέρνηση και όλους τους αρμόδιους φορείς να ανακαλέσουν κάθε διαδικασία που οδηγεί σε συγχώνευση ή απορρόφηση των τοπικών φορέων ύδρευσης από την ΕΥΔΑΠ, διασφαλίζοντας με σαφείς και δεσμευτικές προβλέψεις ότι η διαχείριση του νερού θα παραμείνει αποκλειστικά δημόσια και θα ασκείται στο πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο Δήμος Διρφύων – Μεσσαπίων υπογραμμίζει ότι το νερό δεν αποτελεί εμπορικό προϊόν αλλά θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό, απαραίτητο για τη ζωή, τη δημόσια υγεία, την κοινωνική συνοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η διαχείρισή του οφείλει να γίνεται με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον, τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής και την ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Ο Δήμος Διρφύων Μεσσαπίων καλεί όλους τους αρμόδιους φορείς να λάβουν σοβαρά υπόψη τις τεκμηριωμένες θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης κατά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης και πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ύδρευσης οφείλουν να ενισχύουν την αποτελεσματικότητα, χωρίς να αποδυναμώνουν την αυτοτέλεια των Δήμων και χωρίς να θέτουν σε αμφισβήτηση τον δημόσιο χαρακτήρα της διαχείρισης του νερού.
Ο Δήμος Διρφύων – Μεσσαπίων θα συνεχίσει να υπερασπίζεται με συνέπεια το δικαίωμα των πολιτών σε ασφαλές, ποιοτικό και οικονομικά προσιτό νερό, καθώς και το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να αποφασίζουν για τη διαχείριση ενός τόσο πολύτιμου φυσικού πόρου.