Οι σύγχρονες κοινωνίες λειτουργούν πάνω σε ένα πυκνό πλέγμα αλληλοεξαρτώμενων υπηρεσιών που θεωρούνται δεδομένες έως τη στιγμή που διακόπτονται: ενέργεια, πόσιμο νερό, τρόφιμα, μεταφορές, υγεία, τράπεζες, τηλεπικοινωνίες, διαχείριση αστικών αποβλήτων και λυμάτων, δημόσια διοίκηση, ψηφιακές και διαστημικές υποδομές, χρηματοπιστωτικές αγορές. Πρόκειται για ουσιώδεις και αυτονόητες υπηρεσίες για την κοινωνία. Οι πάσης φύσεως απειλές απέναντι στις υπηρεσίες αυτές (π.χ. φυσικές καταστροφές, ατυχήματα, τεχνολογικές αστοχίες, υβριδικές απειλές, κυβερνοεπιθέσεις με φυσικές επιπτώσεις, κακόβουλες ενέργειες) δεν εμφανίζονται πλέον μεμονωμένα, αλλά διαχέονται από τομέα σε τομέα, χωρίς σύνορα στο φυσικό ή ψηφιακό κόσμο. Η Εθνική Στρατηγική Ανθεκτικότητας Κρίσιμων Οντοτήτων 2026–2030 (εφεξής «Στρατηγική» ή «Ε.Σ.Α.Κ.Ο.») απαντά και διαχειρίζεται αυτή την πραγματικότητα.

Η Στρατηγική θέτει ένα ενιαίο όραμα: μια Ελλάδα όπου οι κρίσιμες οντότητες αντέχουν, προσαρμόζονται και συνεχίζουν να παρέχουν τις ουσιώδεις υπηρεσίες τους, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Επιδιώκει τη συστηματική ενίσχυση της ικανότητας της χώρας να προλαμβάνει, να προστατεύει, να ανταποκρίνεται και να ανακάμπτει από περιστατικά κρίσεων.

Η προσέγγιση είναι ολιστική και βασίζεται στη λογική των πολλαπλών κινδύνων (all-hazards approach). Αντιμετωπίζει την ανθεκτικότητα όχι ως προστασία μεμονωμένων υποδομών, αλλά ως δομική ιδιότητα ενός ενιαίου, διασυνδεδεμένου συστήματος. Καλύπτει δώδεκα (12) τομείς ουσιωδών υπηρεσιών [τους έντεκα (11) της Οδηγίας CER (Οδηγία (ΕΕ) 2022/2557 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων (L 333/164, 27.12.2022) και, ως εθνική προσθήκη, τη διαχείριση αστικών αποβλήτων].

Έξι στρατηγικοί στόχοι

Η Στρατηγική εξειδικεύεται σε έξι (6) αλληλένδετους στόχους που καλύπτουν ολόκληρο τον κύκλο της ανθεκτικότητας:

Στόχος 1: Πρόληψη, πρόβλεψη και επίγνωση κινδύνου: αναγνώριση, αξιολόγηση και πρόληψη απειλών, με συστηματική εκτίμηση κινδύνου, χαρτογράφηση των κρίσιμων οντοτήτων και έγκαιρη προειδοποίηση.

Στόχος 2: Προστασία και θωράκιση: αναλογικά, πολυεπίπεδα μέτρα προστασίας σε φυσική, τεχνική, οργανωτική και ανθρώπινη διάσταση.

Στόχος 3: Ανταπόκριση και διαχείριση περιστατικών και κρίσεων: έγκαιρη, συντονισμένη διαχείριση συμβάντων και κρίσιμων περιστατικών, με σαφείς διαδικασίες κλιμάκωσης.

Στόχος 4: Αποκατάσταση, συνέχεια και προσαρμογή: ταχεία επαναφορά των κρίσιμων λειτουργιών, επιχειρησιακή συνέχεια και προσαρμογή σε αναδυόμενους και κλιμακούμενους κινδύνους.

Στόχος 5: Διακυβέρνηση, συντονισμός και διεθνής διασύνδεση: σαφής κατανομή ρόλων και αρμοδιοτήτων μεταξύ των εμπλεκομένων φορέων, ισχυρή συνεργασία δημόσιου–ιδιωτικού τομέα και ενεργός συμμετοχή σε Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και στον Οργανισμό Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ).

Στόχος 6: Ικανότητες, πόροι και χρηματοδότηση: εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, σύγχρονα εργαλεία και βιώσιμη χρηματοδότηση.

Πώς θα υλοποιηθεί

Η υλοποίηση στηρίζεται σε πολυεπίπεδη διακυβέρνηση:

Η έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής ανήκει στο Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥ.Σ.Ε.Α.), κατόπιν εισήγησης του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη (παρ. 2 άρθρου 24 του ν. 5236/2025)

Ο κεντρικός συντονισμός ανατίθεται στη Γενική Γραμματεία Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων (Γ.Γ.Π.Κ.Ο.), ως αρμόδια εθνική αρχή και ενιαίο σημείο επαφής (άρθρο 200 ν. 5187/2025, Α’ 48 και ν. 5236/2025, Α’ 175).

Η τομεακή εξειδίκευση στις Τομεακές Αρμόδιες Αρχές/Φορείς/Υπηρεσίες (ανάλογα με τον τομέα και υποτομέα δραστηριοτήτων του Παραρτήματος του ν. 5236/2025).

Η τελική εφαρμογή στις ίδιες τις κρίσιμες οντότητες. Οριζόντιοι μηχανισμοί συνεργασίας και Δίκτυα Έμπιστης Ανταλλαγής Πληροφοριών, συνδέουν κράτος και ιδιωτικό τομέα.

Εξάλλου, επειδή η φυσική και η ψηφιακή ασφάλεια είναι στενά συνδεδεμένες, η Στρατηγική καθιερώνει συντονισμό με το πλαίσιο κυβερνοασφάλειας [Οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 – NIS 2 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα για υψηλό κοινό επίπεδο κυβερνοασφάλειας σε ολόκληρη την Ένωση, (L 333/80, 27.12.2022), όπως ενσωματώθηκε στο ν. 5160/2024, Α΄ 195] και με τον Κανονισμό DORA [Kανονισμός (ΕΕ) 2022/2554 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα του χρηματοοικονομικού τομέα (L 333/1, 27.12.2022) με λήψη εθνικών μέτρων για την εφαρμογή του στο Μέρος ΣΤ΄ (Κεφάλαια Γ΄ και Δ΄) του ν. 5193/2025, Α΄ 56] για τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τις τράπεζες, αποφεύγοντας επικαλύψεις και κενά εποπτείας.

Η Στρατηγική συνοδεύεται από σύστημα δεικτών απόδοσης (KPIs) και δεικτών κρίσιμου κινδύνου (KRIs), που αντιστοιχίζονται ευθέως στους ως άνω έξι (6) στρατηγικούς στόχους. Οι τιμές βάσης και οι τιμές-στόχοι καθορίζονται στο επικείμενο Σχέδιο Υλοποίησης. Η αναθεώρηση είναι τακτική, ήτοι συνολική αναθεώρηση κάθε τέσσερα (4) χρόνια και έκτακτη όποτε το επιβάλλουν οι εξελίξεις (παρ. 1 άρθρου 5 ν. 5236/2025).

Το παρόν κείμενο αποτελεί την Εθνική Στρατηγική, το βασικό κατευθυντήριο πλαίσιο και είναι ένα δυναμικό και προσαρμοζόμενο στις συνθήκες κείμενο, το οποίο επικαιροποιείται τακτικά βάσει των αποτελεσμάτων εφαρμογής του και των νέων προκλήσεων που προκύπτουν.