Οι προδιαγραφές εκπαίδευσης, εξειδίκευσης και επάρκειας των ψυχοθεραπευτών πρέπει να περιλαμβάνουν ρητά επάρκεια στην παροχή Επιβεβαιωτικής ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής σε ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, και σε νευροδιαφορετικά άτομα .
Π.Δ. 157/1991, ΦΕΚ Α΄ 62/1991 : Η ψυχοθεραπεία αποτελεί πράξη, η οποία δύναται να ασκείται από Νευρολόγους, Ψυχιάτρους, Ψυχολόγους.
Η ΚΥΑ ΕΑΛΕ/Γ.Π. 4091/24-04-2025, ΦΕΚ Β΄ 2106/02-05-2025 (& η προηγούμενη ΚΥΑ ΕΑΛΕ/Γ.Π. 80157/2018), Άρθρο 39 – Ψυχοθεραπείες :Η ιατρική γνωμάτευση για ψυχοθεραπείες, εκδίδεται μόνο από ψυχιάτρους. Οι ψυχοθεραπείες εκτελούνται από πτυχιούχους ψυχολόγους ειδικά εκπαιδευμένους προς τούτο και κατόχους άδειας άσκησης επαγγέλματος ή από παιδοψυχιάτρους και ψυχιάτρους.
Η ΚΥΑ ΕΑΛΕ/Γ.Π. 4091/24-04-2025, ΦΕΚ Β΄ 2106/02-05-2025 (& η προηγούμενη ΚΥΑ ΕΑΛΕ/Γ.Π. 80157/2018), Άρθρο 39 – Ψυχοθεραπείες :Η ιατρική γνωμάτευση για ψυχοθεραπείες, εκδίδεται μόνο από ψυχιάτρους. Οι ψυχοθεραπείες εκτελούνται από πτυχιούχους ψυχολόγους ειδικά εκπαιδευμένους προς τούτο και κατόχους άδειας άσκησης επαγγέλματος ή από παιδοψυχιάτρους και ψυχιάτρους.
Πολλοί επαγγελματίες έχουν ήδη ολοκληρώσει πολυετείς εκπαιδεύσεις στην ψυχοθεραπεία και αρκετοί ασκούν ήδη ψυχοθεραπευτικό έργο.
Εάν στο μέλλον θεσπιστούν συγκεκριμένοι τίτλοι, πιστοποιήσεις, εξετάσεις ή αναγνωρισμένα εκπαιδευτικά κέντρα, τι θα ισχύσει για όσους έχουν ήδη εκπαιδευτεί και εργάζονται στο πεδίο; Θα υπάρχει διαδικασία αναγνώρισης της ήδη αποκτηθείσας εκπαίδευσης; Θα λαμβάνεται υπόψη η επαγγελματική εμπειρία; Και με ποια κριτήρια;
Εάν στο μέλλον θεσπιστούν συγκεκριμένοι τίτλοι, πιστοποιήσεις, εξετάσεις ή αναγνωρισμένα εκπαιδευτικά κέντρα, τι θα ισχύσει για όσους έχουν ήδη εκπαιδευτεί και εργάζονται στο πεδίο; Θα υπάρχει διαδικασία αναγνώρισης της ήδη αποκτηθείσας εκπαίδευσης; Θα λαμβάνεται υπόψη η επαγγελματική εμπειρία; Και με ποια κριτήρια;
Αφού πλέον επιχειρείται η διαμόρφωση θεσμικού πλαισίου για την ψυχοθεραπεία και τη συμβουλευτική ψυχικής υγείας, να προσδιοριστεί με σαφήνεια όχι μόνο ποιοι φορείς θα μπορούν να παρέχουν αναγνωρισμένη εκπαίδευση (δημόσιοι και ιδιωτικοί), αλλά και ποιοι θα μπορούν να εκπαιδεύονται, να πιστοποιούνται και τελικά να παρέχουν ψυχοθεραπεία.
Η ολοκλήρωση μιας πολυετούς εκπαίδευσης σε μία ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, όσο ποιοτική και αν είναι, δεν μπορεί να υποκαθιστά τη βασική πανεπιστημιακή εκπαίδευση και τα αντίστοιχα επαγγελματικά προσόντα στον χώρο της ψυχικής υγείας.
Η εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία θα πρέπει να αποτελεί εξειδίκευση πάνω σε ένα ήδη υπάρχον επιστημονικό υπόβαθρο, πρωτίστως για ψυχολόγους με άδεια άσκησης επαγγέλματος και ιατρούς με ειδικότητα στην Ψυχιατρική, και όχι μια αυτοτελή οδό μέσω της οποίας απόφοιτοι άσχετων επιστημονικών κλάδων αποκτούν τη δυνατότητα παροχής ψυχοθεραπείας.
Ένας βασικός τίτλος σπουδών στην Ψυχολογία περιλαμβάνει γνώσεις βιολογικών βάσεων της συμπεριφοράς, γνωστικής και αναπτυξιακής ψυχολογίας, ψυχοπαθολογίας, ψυχομετρίας, μεθοδολογίας έρευνας και άλλων θεμελιωδών πεδίων. Η εκπαίδευση σε μία ψυχοθεραπευτική μέθοδο έχει διαφορετικό, εξειδικευμένο σκοπό και δεν μπορεί να θεωρείται ισοδύναμη με αυτό το επιστημονικό υπόβαθρο.
Για τον λόγο αυτό, παράλληλα με την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών κέντρων, θεωρώ απαραίτητο να θεσπιστούν:
• σαφείς προϋποθέσεις βασικών τίτλων σπουδών για την πρόσβαση στην πιστοποίηση,
• συγκεκριμένα επαγγελματικά δικαιώματα για την άσκηση της ψυχοθεραπείας,
• προστασία του τίτλου του ψυχοθεραπευτή,
• σαφής διάκριση μεταξύ ψυχολόγου, ψυχοθεραπευτή και συμβούλου ψυχικής υγείας.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την οριοθέτηση των επαγγελματικών δικαιωμάτων. Αφορά πρωτίστως την ασφάλεια και την προστασία των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Κάθε λήπτης υπηρεσιών ψυχικής υγείας θα πρέπει να μπορεί να γνωρίζει με σαφήνεια ποια είναι η βασική επιστημονική ιδιότητα, οι πανεπιστημιακές σπουδές, η εξειδίκευση και τα επαγγελματικά δικαιώματα του ανθρώπου στον οποίο εμπιστεύεται την ψυχική του υγεία.
Η θεσμοθέτηση της ψυχοθεραπείας αποτελεί σημαντική ευκαιρία να καλυφθεί ένα υφιστάμενο κενό. Θα ήταν, επομένως, σημαντικό η αναγνώριση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων να συνοδευτεί και από σαφή οριοθέτηση του ποιος μπορεί να ασκεί ψυχοθεραπεία ή/και συμβουλευτική και υπό ποιες επιστημονικές και επαγγελματικές προϋποθέσεις.
Η ολοκλήρωση μιας πολυετούς εκπαίδευσης σε μία ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, όσο ποιοτική και αν είναι, δεν μπορεί να υποκαθιστά τη βασική πανεπιστημιακή εκπαίδευση και τα αντίστοιχα επαγγελματικά προσόντα στον χώρο της ψυχικής υγείας.
Η εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία θα πρέπει να αποτελεί εξειδίκευση πάνω σε ένα ήδη υπάρχον επιστημονικό υπόβαθρο, πρωτίστως για ψυχολόγους με άδεια άσκησης επαγγέλματος και ιατρούς με ειδικότητα στην Ψυχιατρική, και όχι μια αυτοτελή οδό μέσω της οποίας απόφοιτοι άσχετων επιστημονικών κλάδων αποκτούν τη δυνατότητα παροχής ψυχοθεραπείας.
Ένας βασικός τίτλος σπουδών στην Ψυχολογία περιλαμβάνει γνώσεις βιολογικών βάσεων της συμπεριφοράς, γνωστικής και αναπτυξιακής ψυχολογίας, ψυχοπαθολογίας, ψυχομετρίας, μεθοδολογίας έρευνας και άλλων θεμελιωδών πεδίων. Η εκπαίδευση σε μία ψυχοθεραπευτική μέθοδο έχει διαφορετικό, εξειδικευμένο σκοπό και δεν μπορεί να θεωρείται ισοδύναμη με αυτό το επιστημονικό υπόβαθρο.
Για τον λόγο αυτό, παράλληλα με την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών κέντρων, θεωρώ απαραίτητο να θεσπιστούν:
• σαφείς προϋποθέσεις βασικών τίτλων σπουδών για την πρόσβαση στην πιστοποίηση,
• συγκεκριμένα επαγγελματικά δικαιώματα για την άσκηση της ψυχοθεραπείας,
• προστασία του τίτλου του ψυχοθεραπευτή,
• σαφής διάκριση μεταξύ ψυχολόγου, ψυχοθεραπευτή και συμβούλου ψυχικής υγείας.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την οριοθέτηση των επαγγελματικών δικαιωμάτων. Αφορά πρωτίστως την ασφάλεια και την προστασία των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Κάθε λήπτης υπηρεσιών ψυχικής υγείας θα πρέπει να μπορεί να γνωρίζει με σαφήνεια ποια είναι η βασική επιστημονική ιδιότητα, οι πανεπιστημιακές σπουδές, η εξειδίκευση και τα επαγγελματικά δικαιώματα του ανθρώπου στον οποίο εμπιστεύεται την ψυχική του υγεία.
Η θεσμοθέτηση της ψυχοθεραπείας αποτελεί σημαντική ευκαιρία να καλυφθεί ένα υφιστάμενο κενό. Θα ήταν, επομένως, σημαντικό η αναγνώριση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων να συνοδευτεί και από σαφή οριοθέτηση του ποιος μπορεί να ασκεί ψυχοθεραπεία ή/και συμβουλευτική και υπό ποιες επιστημονικές και επαγγελματικές προϋποθέσεις.
Η συγκεκριμένη διάταξη πρέπει να ενισχυθεί άμεσα. Η προστασία του επαγγέλματος του ψυχολόγου δεν μπορεί να εξαντλείται στην απαγόρευση της χρήσης του τίτλου «ψυχολόγος». Σήμερα μπορεί κάποιος να μην αποκαλείται ψυχολόγος, αλλά να παρέχει στην πράξη υπηρεσίες που παρουσιάζονται ως «θεραπεία», «ψυχοθεραπεία», «θεραπευτική συμβουλευτική» ή «παρέμβαση ψυχικής υγείας», χρησιμοποιώντας τίτλους όπως «Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας», «Life Coach», «Coach» ή «Σύμβουλος Προσωπικής Ανάπτυξης».
Το ζήτημα είναι κατεξοχήν ζήτημα προστασίας του πολίτη. Η ύπαρξη ενός ΚΑΔ στην φορολογική διοίκηση δεν αποτελεί άδεια άσκησης επαγγέλματος υγείας και δεν μπορεί να δημιουργεί επαγγελματικά δικαιώματα τα οποία δεν έχουν θεσπιστεί από την Πολιτεία.
Είναι επομένως απαραίτητο να διευκρινιστεί ρητά ότι κανένας μη αδειοδοτημένος επαγγελματίας δεν μπορεί, ανεξαρτήτως τίτλου ή ΚΑΔ, να παρέχει υπηρεσίες ψυχολογικής θεραπείας ή ψυχοθεραπείας, ούτε να πραγματοποιεί διάγνωση, κλινική αξιολόγηση ή θεραπευτική αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών.
Παράλληλα, η Πολιτεία οφείλει να επανεξετάσει άμεσα τη φορολογική και διοικητική αναγνώριση δραστηριοτήτων που εμφανίζονται ως «Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας», όταν αυτές δεν αντιστοιχούν σε θεσμοθετημένο επάγγελμα με σαφείς προϋποθέσεις εκπαίδευσης, αδειοδότησης, εποπτείας και επαγγελματικής ευθύνης.
Δεν είναι δυνατόν για ένα επάγγελμα που αφορά άμεσα την ψυχική υγεία ευάλωτων πολιτών να ισχύει στην πράξη η λογική «δηλώνω έναν ΚΑΔ και παρέχω υπηρεσίες». Η φορολογική δυνατότητα έκδοσης απόδειξης δεν μπορεί να μετατρέπεται σε επαγγελματική άδεια.
Ζητείται, συνεπώς, η ρητή κατοχύρωση του πεδίου των θεραπευτικών πράξεων υπέρ των θεσμοθετημένων επαγγελμάτων ψυχικής υγείας, σύμφωνα με τα εκ του νόμου καθορισμένα επαγγελματικά τους δικαιώματα, και η θέσπιση αποτελεσματικών κυρώσεων για κάθε πρόσωπο που επιχειρεί να παρακάμψει το πλαίσιο χρησιμοποιώντας διαφορετική επαγγελματική ονομασία.
Η ψυχική υγεία δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο αυτορρύθμισης, ούτε η προστασία του πολίτη να εξαρτάται από το τι τίτλο επιλέγει να γράψει κάποιος στην επαγγελματική του κάρτα.
Το ζήτημα είναι κατεξοχήν ζήτημα προστασίας του πολίτη. Η ύπαρξη ενός ΚΑΔ στην φορολογική διοίκηση δεν αποτελεί άδεια άσκησης επαγγέλματος υγείας και δεν μπορεί να δημιουργεί επαγγελματικά δικαιώματα τα οποία δεν έχουν θεσπιστεί από την Πολιτεία.
Είναι επομένως απαραίτητο να διευκρινιστεί ρητά ότι κανένας μη αδειοδοτημένος επαγγελματίας δεν μπορεί, ανεξαρτήτως τίτλου ή ΚΑΔ, να παρέχει υπηρεσίες ψυχολογικής θεραπείας ή ψυχοθεραπείας, ούτε να πραγματοποιεί διάγνωση, κλινική αξιολόγηση ή θεραπευτική αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών.
Παράλληλα, η Πολιτεία οφείλει να επανεξετάσει άμεσα τη φορολογική και διοικητική αναγνώριση δραστηριοτήτων που εμφανίζονται ως «Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας», όταν αυτές δεν αντιστοιχούν σε θεσμοθετημένο επάγγελμα με σαφείς προϋποθέσεις εκπαίδευσης, αδειοδότησης, εποπτείας και επαγγελματικής ευθύνης.
Δεν είναι δυνατόν για ένα επάγγελμα που αφορά άμεσα την ψυχική υγεία ευάλωτων πολιτών να ισχύει στην πράξη η λογική «δηλώνω έναν ΚΑΔ και παρέχω υπηρεσίες». Η φορολογική δυνατότητα έκδοσης απόδειξης δεν μπορεί να μετατρέπεται σε επαγγελματική άδεια.
Ζητείται, συνεπώς, η ρητή κατοχύρωση του πεδίου των θεραπευτικών πράξεων υπέρ των θεσμοθετημένων επαγγελμάτων ψυχικής υγείας, σύμφωνα με τα εκ του νόμου καθορισμένα επαγγελματικά τους δικαιώματα, και η θέσπιση αποτελεσματικών κυρώσεων για κάθε πρόσωπο που επιχειρεί να παρακάμψει το πλαίσιο χρησιμοποιώντας διαφορετική επαγγελματική ονομασία.
Η ψυχική υγεία δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο αυτορρύθμισης, ούτε η προστασία του πολίτη να εξαρτάται από το τι τίτλο επιλέγει να γράψει κάποιος στην επαγγελματική του κάρτα.
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Γράψτε το σχόλιό σας
Μπορείτε να συμμετέχετε χωρίς λογαριασμό, επιβεβαιώνοντας μόνο το email σας, ή με σύνδεση μέσω TaxisNet, που επιβεβαιώνει την ταυτότητά σας. Σε κάθε περίπτωση, εσείς επιλέγετε αν το όνομά σας θα εμφανίζεται δημόσια στο σχόλιό σας.