ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
Έναρξη δημόσιας διαβούλευσης για την «Εθνική Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα των Κρίσιμων Οντοτήτων» (άρθρο 5 Ν. 5236/2025)
Παράρτημα Δ΄: Βασικά εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή πλαίσια αναφοράς
Το παρόν Παράρτημα συγκεντρώνει, σε μορφή σύντομης αναφοράς, τα πλαίσια με τα οποία διασυνδέεται και ευθυγραμμίζεται η Στρατηγική: το εθνικό θεσμικό πλαίσιο, το ευρωπαϊκό, το πλαίσιο του ΝΑΤΟ και τα λοιπά διεθνή πλαίσια. Για κάθε πλαίσιο αναφέρεται, με απλά λόγια, τι είναι και πώς σχετίζεται με τη Στρατηγική. Τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα, καθώς και ο πλήρης κατάλογος πηγών, παρατίθενται στο Παράρτημα Η΄, ενώ η επιχειρησιακή εξειδίκευση της διασύνδεσης αποτυπώνεται στο Σχέδιο Υλοποίησης.
Δ.1 Εθνικό πλαίσιο
Η Στρατηγική εντάσσεται στο ευρύτερο εθνικό οικοδόμημα ασφάλειας και ανθεκτικότητας και μοιράζεται κοινές μεθοδολογίες με τις συναφείς εθνικές πολιτικές, ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις. Τα βασικά εθνικά κείμενα είναι:
ν. 5236/2025, Α΄ 175 (ενσωμάτωση της Οδηγίας CER): το θεσμικό θεμέλιο της παρούσας Στρατηγικής: προσδιορισμός των κρίσιμων οντοτήτων, ορισμός της Γ.Γ.Π.Κ.Ο. ως αρμόδιας αρχής και ενιαίου σημείου επαφής, εποπτεία και κυρώσεις. Συσχετίζεται με το άρθρο 200 του ν.5187/2025, Α’ 48 (σύσταση Γ.Γ.Π.Κ.Ο.).
ν. 4622/2019, Α΄ 133: η θεσμική βάση της οργάνωσης και λειτουργίας της Κυβέρνησης. Στο άρθρο 7 προβλέπεται το ΚΥ.Σ.Ε.Α., το οποίο εγκρίνει την παρούσα Στρατηγική, με αρμοδιότητα που καλύπτει ρητά και την ασφάλεια των κρίσιμων εθνικών υποδομών.
Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας: το ευρύτερο πλαίσιο εθνικής ασφάλειας, εντός του οποίου εντάσσεται η ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων [εκπονείται βάσει του π.δ. 38/2025 (Α΄ 63) και εγκρίνεται από το ΚΥ.Σ.Ε.Α. (τελεί υπό εκπόνηση)].
Πλαίσιο κυβερνοασφάλειας, ν. 5160/2024 (Α΄ 195), Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ν. 5086/2024, Α΄ 23) και Εθνική Στρατηγική Κυβερνοασφάλειας 2026-2030: ο ψηφιακός πυλώνας της εθνικής ανθεκτικότητας, συμπληρωματικός προς την παρούσα Στρατηγική (βλ. Κεφάλαιο 8).
Πλαίσιο πολιτικής προστασίας και διαχείρισης κρίσεων (ν. 4662/2020, Α΄ 27, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5281/2026, Α΄ 28): ο Εθνικός Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων και η πρόληψη, ετοιμότητα και απόκριση σε φυσικές, τεχνολογικές και ανθρωπογενείς καταστροφές, μαζί με την Εθνική Πολιτική Μείωσης Κινδύνου Καταστροφών και τον Εθνικό Σχεδιασμό Πολιτικής Προστασίας (άρθρο 9 του ν. 4662/2020).
Ιδιωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών (ν. 5116/2024, Α΄ 100): θεσμοθετεί το πλαίσιο ιδιωτικής ασφάλισης έναντι φυσικών καταστροφών και το Παρατηρητήριο Ιδιωτικής Ασφάλισης. Αποτελεί πηγή δεδομένων για τους δείκτες αποτελεσμάτων της Στρατηγικής και κίνητρο επενδύσεων ανθεκτικότητας.
Έλεγχος άμεσων ξένων επενδύσεων (ν. 5202/2025, Α΄ 84): αποτρέπει την απόκτηση αθέμιτου ελέγχου επί κρίσιμων υποδομών, μέσω της Διυπουργικής Επιτροπής Ελέγχου Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (βλ. ενότητα 5.3 Κεφαλαίου 5).
Ανθεκτικότητα τραπεζικού κλάδου και χρηματοπιστωτικού τομέα (ν. 5193/2025, Α΄ 56): Καθορίζει τις αρμόδιες ελληνικές αρχές (Τράπεζα της Ελλάδος και Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς), για την εποπτεία της ψηφιακής επιχειρησιακής ανθεκτικότητας των χρηματοοικονομικών φορέων, τις εξουσίες ελέγχου και παρέμβασής τους, καθώς και το πλαίσιο διοικητικών μέτρων, κυρώσεων και διαδικασιών συνεργασίας μεταξύ τους και με ευρωπαϊκούς οργανισμούς.
ν. 4624/2019, Α΄ 137: θεσπίζει μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (GDPR/ΓΚΠΔ) στην ελληνική έννομη τάξη και ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο την Οδηγία (ΕΕ) 2016/680, για την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.
Λευκή Βίβλος για την Προστασία του Πολίτη: Λειτουργεί ως πολιτικό πλαίσιο που καθοδηγεί τη συνολική μεταρρύθμιση της αστυνόμευσης, ως «κοινωνικό συμβόλαιο» ασφάλειας.
Πλαίσιο ΠΑΜ-ΠΣΕΑ (ν.δ. 17/1974, Α΄ 236 και ν. 2641/1998, Α΄ 211): η πολιτική/παλλαϊκή άμυνα και η πολιτική σχεδίαση έκτακτης ανάγκης.
Εθνική άμυνα: η διασύνδεση με τον αμυντικό σχεδιασμό και την υποστήριξη της συλλογικής ασφάλειας [«Λευκή Βίβλος των Ενόπλων Δυνάμεων 2014», «Ατζέντα 2030», ν. 5265/2026, Α΄ 3 («Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή»)].
Εθνική Στρατηγική για τα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ): η ασφαλής χρήση και η αντιμετώπιση απειλών από μη επανδρωμένα συστήματα (drones) κατά κρίσιμων υποδομών.
Εθνικός Κλιματικός Νόμος (ν. 4936/2022, Α΄ 105): η μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, μέσω της Εθνικής Στρατηγικής (ΕΣΠΚΑ) και των Περιφερειακών Σχεδίων Προσαρμογής (ΠεΣΠΚΑ), με άμεση σημασία για την κλιματική ανθεκτικότητα των υποδομών.
Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ, αναθεωρημένη έκδοση 2024, Β΄ 6983): ο εθνικός ενεργειακός και κλιματικός σχεδιασμός, με άμεση σημασία για την ανθεκτικότητα του τομέα της ενέργειας.
Το Πλαίσιο Υγείας: Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία 2021-2025 (ν. 4675/2020, Α΄ 54) και Εθνική Στρατηγική για την Ποιότητα της Φροντίδας Υγείας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Ελλάδα (2025-2030), Εθνική Στρατηγική Υγείας και Δράσεις του Τομέα Υγείας (ΕΣΠΑ 2021-2027).
Το Πλαίσιο Προστασίας Συνόρων και Θαλάσσιας επιτήρησης: τα θεσμικά και στρατηγικά κείμενα των κυρίως εμπλεκόμενων Φορέων/Υπηρεσιών (ΕΛ.ΑΣ., Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., Γ.Ε.ΕΘ.Α., Υπ. Μετανάστευσης).
Παρατηρητήριο Ανάλυσης Υβριδικών Απειλών (Π.ΑΝ.Υ.Α., άρθρο 16 ν. 4961/2022, Α΄ 146): τροφοδοτεί την εκτίμηση των υβριδικών κινδύνων.
Δ.2 Ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού πλαισίου πολιτικής και δικαίου. Τα βασικά κείμενα είναι:
Critical Entities Resilience Directive (CER), Οδηγία (ΕΕ) 2022/2557: ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων.
Network and Information Security Directive (NIS2), Οδηγία (ΕΕ) 2022/2555: κυβερνοασφάλεια και ψηφιακή ανθεκτικότητα.
Digital Operational Resilience Act (DORA), Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2554: η ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα του τραπεζικού κλάδου και του χρηματοπιστωτικού τομέα.
FDI Screening Regulation, Κανονισμός (ΕΕ) 2019/452: ο έλεγχος άμεσων ξένων επενδύσεων που μπορούν να επηρεάσουν κρίσιμες υποδομές.
General Data Protection Regulation (GDPR), Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679: η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά τη διαχείριση περιστατικών και την ανταλλαγή πληροφοριών.
Cybersecurity Act, Cyber Resilience Act και Cyber Solidarity Act: οι Κανονισμοί (ΕΕ) 2019/881 (πιστοποίηση κυβερνοασφάλειας και ενίσχυση του ENISA), 2024/2847 (ασφάλεια ψηφιακών προϊόντων) και 2025/38 (συλλογική αντιμετώπιση κυβερνοπεριστατικών), αντίστοιχα.
EU Preparedness Union Strategy, (JOIN(2025) 130): η Στρατηγική Ετοιμότητας της Ένωσης.
Union Civil Protection Mechanism (UCPM/RescEU): ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας της Ένωσης και η ευρωπαϊκή ετοιμότητα και ο συντονισμός πρόληψης, ετοιμότητας και ανταπόκρισης σε καταστροφές.
Σύσταση της Επιτροπής 2023/C 56/01, Ενωσιακοί Στόχοι Ανθεκτικότητας έναντι Καταστροφών: θέτει κοινούς στόχους της Ένωσης για την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντίδραση σε καταστροφές. Η Στρατηγική συνδέεται με αυτούς μέσω των μέτρων πρόληψης και της συνεργασίας με την πολιτική προστασία.
ProtectEU, European Internal Security Strategy, (COM(2025) 148): η Στρατηγική Εσωτερικής Ασφάλειας για την προστασία των πολιτών και των κρίσιμων υποδομών απέναντι σε φυσικές, τεχνολογικές και υβριδικές απειλές.
An enhanced EU Maritime Security Strategy (Council conclusions, October 2023): Η Στρατηγική και το σχέδιο δράσης για τη θαλάσσια ασφάλεια.
Artificial Intelligence Act (AI Act) και eIDAS, Κανονισμοί (ΕΕ) 2024/1689 και 910/2014: για την υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης.
ReArm Europe/Readiness 2030: για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και ετοιμότητας.
Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην Ομάδα Ανθεκτικότητας Κρίσιμων Οντοτήτων της Ένωσης (CERG). Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 3 του ν. 5236/2025 (άρθρο 4 παρ. 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/2557 – CER), η παρούσα Στρατηγική και κάθε ουσιώδης αναθεώρησή της, κοινοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εντός τριών (3) μηνών από την έγκρισή τους.
Κατά το άρθρο 12 του ν. 5236/2025, η Γ.Γ.Π.Κ.Ο. διαβουλεύεται με άλλα κράτη μέλη, ιδίως για κρίσιμες οντότητες που χρησιμοποιούν υποδομές φυσικά συνδεδεμένες μεταξύ δύο ή περισσότερων κρατών μελών, ανήκουν σε εταιρικές δομές συνδεδεμένες με κρίσιμες οντότητες άλλων κρατών μελών ή παρέχουν βασικές υπηρεσίες σε ή προς άλλα κράτη μέλη, με στόχο τη συνεπή εφαρμογή και τη μείωση του διοικητικού βάρους.
Δ.3 Πλαίσιο ΝΑΤΟ
Για το ΝΑΤΟ, η ανθεκτικότητα των κρίσιμων λειτουργιών αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της συλλογικής άμυνας: κάθε σύμμαχος οφείλει να διασφαλίζει τη συνέχεια της διακυβέρνησης, την υποστήριξη των ενόπλων δυνάμεων και τη λειτουργία των βασικών υπηρεσιών σε συνθήκες ειρήνης, κρίσης ή σύγκρουσης. Η Ελλάδα ευθυγραμμίζεται με τις επτά (7) Βασικές Απαιτήσεις Ανθεκτικότητας (Baseline Resilience Requirements/BLR, αναθ. 2023) και την Ενισχυμένη Δέσμευση Ανθεκτικότητας της Συμμαχίας. Η αντιστοίχιση των επτά BLR με τους τομείς κρίσιμων οντοτήτων του ν. 5236/2025 αποτυπώνεται στον πίνακα που ακολουθεί, ενώ ο αναλυτικός κατάλογος αρμόδιων αρχών ανά τομέα περιγράφεται στο Σχέδιο Υλοποίησης.
| BLR | Λειτουργία (ΝΑΤΟ) | Τομέας CER |
|---|---|---|
| BLR-1 | Συνέχεια της κυβέρνησης και κρίσιμων κρατικών υπηρεσιών | Δημόσια διοίκηση |
| BLR-2 | Ανθεκτικός εφοδιασμός ενέργειας | Ενέργεια |
| BLR-3 | Διαχείριση ανεξέλεγκτων μετακινήσεων πληθυσμού | Πολιτική προστασία (διαλειτουργικά) |
| BLR-4 | Ανθεκτικοί πόροι τροφίμων και νερού | Πόσιμο νερό και Τρόφιμα |
| BLR-5 | Διαχείριση μαζικών απωλειών | Υγεία |
| BLR-6 | Ανθεκτικά συστήματα πολιτικών επικοινωνιών | Ψηφιακές υποδομές |
| BLR-7 | Ανθεκτικά συστήματα πολιτικών μεταφορών | Μεταφορές |
Η Γ.Γ.Π.Κ.Ο., σε συνεργασία με το ΥΠ.ΕΘ.Α./Γ.Ε.ΕΘ.Α., συμβάλλει στη διασύνδεση της πολιτικής ανθεκτικότητας με τη Διαδικασία Αμυντικού Σχεδιασμού του ΝΑΤΟ (NDPP), ώστε οι εθνικές προσπάθειες να εξυπηρετούν τόσο το πλαίσιο της ΕΕ όσο και του ΝΑΤΟ, χωρίς επικαλύψεις. Στο πεδίο της χρηματοδότησης, η Διακήρυξη της Συνόδου Κορυφής της Χάγης (2025) προβλέπει κατηγορία δαπανών έως 1,5% του ΑΕΠ, η οποία καλύπτει ρητά την προστασία κρίσιμων υποδομών, την πολιτική ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα και αξιοποιείται ως διακριτή πηγή χρηματοδότησης (βλ. Κεφάλαιο 14).
Δ.4 Λοιπά διεθνή πλαίσια
Πλαίσιο SENDAI του Ο.Η.Ε. (2015–2030): το παγκόσμιο πλαίσιο για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών. Ο τέταρτος στόχος του αφορά ρητά τη μείωση των ζημιών σε κρίσιμες υποδομές και αποτυπώνεται στο σύστημα δεικτών της Στρατηγικής (Διάσταση Δ΄ του Παραρτήματος ΣΤ΄).
Ο.Ο.Σ.Α.: οι Συστάσεις και το Εργαλείο Πολιτικής για τη διακυβέρνηση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υποδομών, με τις επτά κατευθύνσεις των οποίων ευθυγραμμίζεται το εθνικό μοντέλο διακυβέρνησης (βλ. ενότητα 6.9 Κεφαλαίου 6).
Διασυνοριακή συνεργασία: λόγω της θέσης της χώρας ως ενεργειακού, ψηφιακού και διαμετακομιστικού κόμβου, η εξωτερική διάσταση της ανθεκτικότητας οργανώνεται γύρω από τους ενεργειακούς διαδρόμους, τις υποθαλάσσιες υποδομές, τις θαλάσσιες μεταφορές, την περιφερειακή συνεργασία στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο και τη συμμετοχή σε διεθνή δίκτυα ανταλλαγής πληροφοριών, υπό τον συντονισμό της Γ.Γ.Π.Κ.Ο. και σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών.
Δεν βρέθηκαν σχόλια
Δεν βρήκατε απάντηση στην ερώτησή σας;
Για επιπλέον απορίες σχετικά με την παραπάνω διαβούλευση μπορείτε να στείλετε το ερώτημά σας απευθείας, μέσω της ειδικής φόρμας επικοινωνίας της διαβούλευσης.
Φόρμα επικοινωνίας
Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!
Αφήστε σχόλιο για το άρθρο
Μπορείτε να συμμετέχετε στον διάλογο ανώνυμα, χωρίς να απαιτείται λογαριασμός, ή επώνυμα αν έχετε συνδεθεί με τον λογαριασμό σας.