ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

Έναρξη δημόσιας διαβούλευσης για την «Εθνική Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα των Κρίσιμων Οντοτήτων» (άρθρο 5 Ν. 5236/2025)

Κατάσταση: Ανοικτή
Κωδικός Διαβούλευσης: #1397
Ημ/νία Ανάρτησης: Τρίτη, 14 Ιουλίου 2026, 18:21
Ανοικτή σε σχόλια έως: Δευτέρα, 20 Ιουλίου 2026, 15:00
Απομένουν:5 ημέρες και 14 ώρες
ΜΕΡΟΣ Β΄: Στόχοι και διακυβέρνηση 5. Στρατηγικοί στόχοι και προτεραιότητες

Οι στόχοι είναι προϊόν συνεκτίμησης του εθνικού και ευρωπαϊκού πλαισίου, των διατομεακών και διασυνοριακών αλληλεξαρτήσεων, των γεωγραφικών και γεωπολιτικών ιδιαιτεροτήτων της χώρας και καλύπτουν ολόκληρο τον κύκλο της ανθεκτικότητας. Συγκροτούν ένα ενιαίο σύνολο, στο οποίο αντιστοιχίζονται οι δείκτες παρακολούθησης.

5.1 Οι έξι στρατηγικοί στόχοι

Στόχος 1: Πρόληψη, Πρόβλεψη και Επίγνωση Κινδύνου

Ενίσχυση της ικανότητας έγκαιρης αναγνώρισης, αξιολόγησης και πρόληψης κινδύνων που ενδέχεται να επηρεάσουν τις κρίσιμες οντότητες. Περιλαμβάνει την ολοκληρωμένη χαρτογράφηση και τον προσδιορισμό των κρίσιμων οντοτήτων, τη συστηματική εθνική και διατομεακή εκτίμηση κινδύνου, την ανάπτυξη μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης, την αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών και την καλλιέργεια «κουλτούρας» ανθεκτικότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στην κατανόηση των αλληλεξαρτήσεων και των αλυσιδωτών επιπτώσεων.

Στόχος 2: Προστασία και Θωράκιση

Ενίσχυση της ανθεκτικότητας μέσω αναλογικών, κατάλληλων και πολυεπίπεδων μέτρων που καλύπτουν τη φυσική, τεχνική, οργανωτική και ανθρώπινη διάσταση της ασφάλειας. Στοχεύει στην μείωση της έκθεσης σε απειλές και τρωτότητες, στη διασφάλιση της ακεραιότητας των κρίσιμων λειτουργιών και στην προστασία υποδομών, προσωπικού, εφοδιαστικών αλυσίδων και πληροφοριακών συστημάτων.

Στόχος 3: Ανταπόκριση και Διαχείριση Περιστατικών και Κρίσεων

Ανάπτυξη μηχανισμών που επιτρέπουν έγκαιρη, συντονισμένη και αναλογική απόκριση σε περιστατικά, με σαφείς διαδικασίες διοίκησης, λήψης τεκμηριωμένων αποφάσεων, επικοινωνίας, ενημέρωσης και κλιμάκωσης σε τομεακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Δίνεται επίσης έμφαση στα περιστατικά διττής φύσης (ψηφιακής-φυσικής) ήτοι κρίσεις κυβερνοασφάλειας με φυσικές συνέπειες.

Στόχος 4: Αποκατάσταση, συνέχεια και προσαρμογή

Διασφάλιση της ταχείας αποκατάστασης των κρίσιμων λειτουργιών και της συνέχισης παροχής βασικών υπηρεσιών μετά από διαταραχές. Περιλαμβάνει την επιχειρησιακή συνέχεια, την ανάπτυξη εφεδρειών και εναλλακτικών λύσεων, τη συστηματική αξιοποίηση διδαγμάτων, εμπειριών και την προσαρμογή σε συστημικούς και αναδυόμενους κινδύνους, όπως η κλιματική αλλαγή, η τεχνητή νοημοσύνη, οι υβριδικές ενέργειες και η χειραγώγηση της πληροφορίας από ξένους δρώντες.

Στόχος 5: Διακυβέρνηση, συντονισμός και διεθνής διασύνδεση

Εδραίωση συνεκτικού πλαισίου διακυβέρνησης με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, αποτελεσματικό συντονισμό και ουσιαστική συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Περιλαμβάνει τη διασύνδεση των πολιτικών ανθεκτικότητας, κυβερνοασφάλειας και διαχείρισης κρίσεων, καθώς και την ενεργό συμμετοχή της χώρας σε ευρωπαϊκούς και διεθνείς μηχανισμούς (π.χ. CERG, ΝΑΤΟ, διμερής και περιφερειακή συνεργασία με τρίτες χώρες).

Στόχος 6: Ικανότητες, πόροι και χρηματοδότηση

Ενίσχυση των ανθρώπινων, οργανωτικών, τεχνολογικών και χρηματοδοτικών δυνατοτήτων που απαιτούνται για την υλοποίηση της Στρατηγικής. Περιλαμβάνει την ανάπτυξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, τη συστηματική εκπαίδευση και άσκηση, την αξιοποίηση σύγχρονων εργαλείων, εξοπλισμού και τη διασφάλιση επαρκών και βιώσιμων εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, μέσω και του προτεινόμενου Εθνικού Ταμείου Ανθεκτικότητας Κρίσιμων Οντοτήτων.

Τέλος, περιλαμβάνει την ενίσχυση της «κουλτούρας» ανθεκτικότητας στις κρίσιμες οντότητες με αναγνώριση του σημαίνοντος ρόλου και της ευθύνης τους έναντι της κοινωνίας και της οικονομίας για την εξυπηρέτηση όχι μόνο του ίδιου συμφέροντος αλλά και του ευρύτερου δημόσιου συμφέροντος ως και της διασφάλισης της κρατικής αυτονομίας.

Οι έξι (6) στόχοι συγκροτούν ενιαίο κύκλο ανθεκτικότητας (Στόχοι 1 έως 4), με οριζόντιους καταλύτες τη διακυβέρνηση και τις ικανότητες (Στόχοι 5 έως 6).

5.2 Τομεακές προτεραιότητες

Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας απαιτεί ιεράρχηση. Η Στρατηγική υιοθετεί προσέγγιση βασισμένη στον κίνδυνο, σταθμίζοντας τη συστημική σημασία κάθε τομέα, τον βαθμό διασύνδεσής του, τις πιθανές διασυνοριακές επιπτώσεις και τις συνέπειες μιας σοβαρής διαταραχής. Η ιεράρχηση δεν είναι στατική, αλλά δυναμική και αναθεωρείται στο πλαίσιο της Εθνικής Εκτίμησης Κινδύνων των Κ.Ο.

1η ομάδα προτεραιοτήτων: ενέργεια, ψηφιακές υποδομές και μεταφορές, οι θεμέλιοι λίθοι λειτουργίας σχεδόν όλων των άλλων υπηρεσιών, με υψηλό βαθμό διασύνδεσης και περιορισμένη δυνατότητα υποκατάστασης.

2η ομάδα προτεραιοτήτων: υγεία, πόσιμο νερό, παραγωγή και διανομή τροφίμων, επεξεργασία λυμάτων και διαχείριση αστικών αποβλήτων, τομείς άμεσα συνδεδεμένοι με την προστασία της ζωής και της δημόσιας υγείας.

3η ομάδα προτεραιοτήτων: δημόσια διοίκηση (κεντρική κυβέρνηση), διαστημικές υποδομές, ο τραπεζικός κλάδος και οι υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών, τομείς κρίσιμοι για τη θεσμική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Η κατάταξη εξυπηρετεί την αποτελεσματικότερη κατανομή πόρων, χωρίς να αναιρεί τον αλληλεξαρτώμενο χαρακτήρα του συστήματος, καθώς η ανθεκτικότητα είναι χαρακτηριστικό του συνόλου, όχι μεμονωμένων τομέων.

5.3 Διατομεακές στρατηγικές προτεραιότητες

Πέρα από τους επιμέρους τομείς, ορισμένες θεματικές διαπερνούν το σύνολο των κρίσιμων οντοτήτων και αναδεικνύονται σε οριζόντιες προτεραιότητες της περιόδου 2026-2030, όπως:

Ασφάλεια εφοδιαστικής αλυσίδας: οι κρίσιμες οντότητες εξαρτώνται από σύνθετα δίκτυα προμηθευτών, συστημάτων και υπηρεσιών. Η Στρατηγική προωθεί τη χαρτογράφηση των κρίσιμων διασυνδέσεων, τον περιορισμό μοναδικών σημείων αστοχίας και τη μείωση επικίνδυνων στρατηγικών εξαρτήσεων.

Αναδυόμενες τεχνολογίες και απειλές: η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες τεχνολογίες λειτουργούν ως εργαλείο αλλά και ως απειλή. Ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται στην αυξανόμενη απειλή των μη επανδρωμένων οχημάτων (drones) κατά κρίσιμων υποδομών, σε συνδυασμό με την Εθνική Στρατηγική για τα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ) και το σχετικό Σχέδιο Δράσης της ΕΕ.

Κλιματική προσαρμογή και Φυσικές-Τεχνολογικές Καταστροφές (NaTech): η κλιματική αλλαγή εντείνει τους φυσικούς κινδύνους που μπορούν να πυροδοτήσουν καταστροφές (NaTech) σε κρίσιμες υποδομές. Η ανθεκτικότητα ευθυγραμμίζεται με το εθνικό πλαίσιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και διαχείρισης καταστροφών.

Οικονομική ανθεκτικότητα και ανάπτυξη: η συνέχεια των ουσιωδών υπηρεσιών προστατεύει τη σταθερότητα και την ανάπτυξη της οικονομίας. Η ανθεκτικότητα αντιμετωπίζεται και ως παράγοντας οικονομικής ασφάλειας, μείωσης στρατηγικών εξαρτήσεων και προστασίας της παραγωγικής βάσης.

Έλεγχος ξένων επενδύσεων: ο έλεγχος των άμεσων ξένων επενδύσεων σε κρίσιμους τομείς αποτρέπει την απόκτηση αθέμιτου ελέγχου επί κρίσιμων οντοτήτων. Στην Ελλάδα εφαρμόζεται με τον ν.5202/2025 (Α΄ 84), μέσω της Διυπουργικής Επιτροπής Ελέγχου Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (FDI Screening Mechanism) και της αρμόδιας Διεύθυνσης του Υπουργείου Εξωτερικών.

Διαχείριση κύκλου ζωής και συντήρηση υποδομών: η ανθεκτικότητα δεν εξαρτάται μόνο από την προστασία έναντι απειλών αλλά και από την κατάσταση των ίδιων των υποδομών. Υιοθετείται προσέγγιση διαχείρισης του κύκλου ζωής των στοιχείων ενεργητικού (asset life-cycle management), με προληπτική συντήρηση, παρακολούθηση της κατάστασης βάσει δεδομένων, συνυπολογισμό του πλήρους κόστους κύκλου ζωής στον προγραμματισμό και τις επενδύσεις και ενσωμάτωση της ανθεκτικότητας και της κλιματικής προσαρμογής στο σχεδιασμό των νέων υποδομών (resilience by design).

Οι προτεραιότητες αυτές αποτελούν εγκάρσιες διαστάσεις που ενσωματώνονται στους έξι (6) στρατηγικούς στόχους, στην εκτίμηση κινδύνων και στα μέτρα ανθεκτικότητας.

5.4 Άξονες δράσης και εμβληματικές πρωτοβουλίες

Οι έξι (6) στρατηγικοί στόχοι εξειδικεύονται σε συγκεκριμένους άξονες δράσης, οι οποίοι λειτουργούν ως γέφυρα προς το Σχέδιο Υλοποίησης, όπου αναλύονται περαιτέρω σε δραστηριότητες, παραδοτέα, χρονοδιαγράμματα, κ.λπ. Ακολουθούν οι εμβληματικές πρωτοβουλίες της περιόδου, δηλαδή οι δράσεις με τον μεγαλύτερο μετασχηματιστικό αντίκτυπο για την εθνική ανθεκτικότητα:

Στόχος 1, Πρόληψη, πρόβλεψη και επίγνωση κινδύνου:

Εθνική Εκτίμηση Κινδύνων με (τουλάχιστον) τετραετή επικαιροποίηση,

Δίκτυα ασφαλούς ανταλλαγής πληροφοριών και έγκαιρης προειδοποίησης (λ.χ. δίκτυα TISN),

Σύστημα Δεικτών Κρίσιμου Κινδύνου με κατώτατα όρια ενεργοποίησης και καλλιέργεια «κουλτούρας» ανθεκτικότητας μέσω ενημέρωσης.

Στόχος 2, Προστασία και θωράκιση:

Υποχρεωτικά Σχέδια Ανθεκτικότητας ανά οντότητα με τομεακά ελάχιστα μέτρα,

Εκπαίδευση και έλεγχοι αξιοπιστίας προσωπικού, φυσική προστασία υποδομών,

Σύζευξη φυσικής και ψηφιακής ανθεκτικότητας και

Υιοθέτηση διεθνών προτύπων.

Στόχος 3, Ανταπόκριση και διαχείριση περιστατικών και κρίσεων:

Λειτουργία Κέντρου Αναφοράς Συμβάντων σε εικοσιτετράωρη βάση (24/7), στην αρμόδια δομή εντός Γ.Γ.Π.Κ.Ο.

Κοινή ομάδα αποτίμησης περιστατικών διττής φύσης (ψηφιακής-φυσικής)

Κλιμακούμενη κοινοποίηση -αρχικά- εντός είκοσι τεσσάρων (24) ωρών και ορισμός αρμοδίου εκπροσώπου ως contact person της κρίσιμης οντότητας

Ένταξη στους συναφείς εθνικούς και ευρωπαϊκούς μηχανισμούς διαχείρισης περιστατικών και κρίσεων

Στόχος 4, Αποκατάσταση, συνέχεια και προσαρμογή:

Σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας και εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού

Συστηματική αποτίμηση περιστατικών (After Action Review/AAR) και αξιολόγηση και καταγραφή αποτελεσμάτων διαχείρισης κρίσεων

Εθνικό πρόγραμμα ασκήσεων ετοιμότητας και stress tests

Εκπόνηση οδηγιών (guidelines), καθοδηγητικού υλικού, προτύπων ανθεκτικότητας και ελαχίστων μέτρων ασφαλείας για τις κρίσιμες οντότητες

Στόχος 5, Διακυβέρνηση, συντονισμός και διεθνής διασύνδεση:

Δυνατότητα σύναψης μνημονίων συνεργασίας π.χ. με την Ε.Α.Κ. για τη σύζευξη φυσικής και ψηφιακής ανθεκτικότητας, για την ολιστική διαχείριση των κινδύνων και τον συντονισμό των κρίσιμων οντοτήτων που αντιμετωπίζουν διττής φύσεως απειλές ή με την Τράπεζα της Ελλάδος και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, λαμβανομένου υπόψη του Κανονισμού DORA

Συντονισμένη εθνική εκπροσώπηση σε ΕΕ και ΝΑΤΟ, με ενσωμάτωση του ελέγχου άμεσων ξένων επενδύσεων, και

Εποπτεία και επιθεώρηση κρίσιμων οντοτήτων.

Στόχος 6, Ικανότητες, πόροι και χρηματοδότηση:

Εθνικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης και Πιστοποίησης αρμόδιου προσωπικού κρίσιμων οντοτήτων και ελεγκτών/επιθεωρητών των Κ.Ο. (άρθρο 24 παρ. 7 ν. 5236/2025),

Αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων και της κατηγορίας 1,5% των αμυντικών δαπανών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, και

Σύσταση του Εθνικού Ταμείου Ανθεκτικότητας Κρίσιμων Οντοτήτων (πρόταση).

Συνεισφέρετε στον δημόσιο διάλογο!

Αφήστε σχόλιο για το άρθρο

Μπορείτε να συμμετέχετε στον διάλογο ανώνυμα, χωρίς να απαιτείται λογαριασμός, ή επώνυμα αν έχετε συνδεθεί με τον λογαριασμό σας.

  1. Φροντίστε να διατυπώνετε προτάσεις, σχόλια ή ερωτήσεις που σχετίζονται άμεσα με το υπό διαβούλευση ζήτημα. Προφανώς κάθε ζήτημα εντάσσεται σε ένα γενικότερο πλαίσιο αλλά ο δημόσιος διάλογος διευκολύνεται με στοχευμένες και συγκεκριμένες προτάσεις και παρεμβάσεις.
  2. Φροντίστε να διατυπώνετε τις προτάσεις, σχόλια ή ερωτήσεις με τρόπο σύντομο και περιεκτικό.
  3. Προσπαθήστε να τεκμηριώνετε αυτά που γράφετε με αναφορές, παραπομπές σε άλλα κείμενα, υλικό ή συνδέσμους με αντίστοιχο περιεχόμενο, εκτός αν η χρήση τους είναι καταχρηστική και στην περίπτωση αυτή θα αφαιρούνται.
  4. Βεβαιωθείτε ότι το περιεχόμενο που υποβάλετε δεν προσβάλλει δικαιώματα άλλων προσώπων.
  5. Είναι γόνιμο να υπάρχει ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των συμμετεχόντων αλλά είναι σημαντικό για την ποιότητα και αποτελεσματικότητα του διαλόγου να αποφεύγονται οι προσωπικές αντιπαραθέσεις με άλλους συμμετέχοντες.
  6. Προτάσεις, σχόλια, υπερσύνδεσμοι ή οποιοδήποτε άλλο περιεχόμενο, τα οποία διατυπώνονται σε γλώσσα και με τρόπο υβριστικό, χυδαίο ή περιέχουν ή υποκινούν μισαλλοδοξία και διακρίσεις που βασίζονται σε φύλο, ηλικία, σεξουαλικό προσανατολισμό, φυλετική ή εθνική καταγωγή ή θρησκευτικές πεποιθήσεις δεν θα δημοσιεύονται στο OpenGov.gr. Επίσης δε θα δημοσιεύονται σχόλια τα οποία παραπέμπουν σε άλλους δικτυακούς τόπους για λόγους διαφήμισης, δημοσιότητας ή οποιονδήποτε άλλο σκοπό που κρίνεται από το OpenGov.gr ως καταχρηστικός.
  7. Οι προτάσεις, σχόλια ή ερωτήσεις που υποβάλετε υπόκεινται σε έλεγχο ως προς την τήρηση των παρόντων όρων χρήσης και συμμετοχής.
  8. Με τη συμμετοχή σας αποδέχεστε τη χρήση του ηλεκτρονικού σας ταχυδρομείου για ενημερωτικούς λόγους σχετικούς με τους στόχους του OpenGov.gr.
  9. Με τη συμμετοχή σας αποδέχεστε τη διάθεση των προτάσεων, σχολίων ή ερωτήσεων που υποβάλετε με την άδεια «Creative Commons».

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

0 χαρακτήρες
Captcha

Δεν βρέθηκαν σχόλια

Δεν βρήκατε απάντηση στην ερώτησή σας;

Για επιπλέον απορίες σχετικά με την παραπάνω διαβούλευση μπορείτε να στείλετε το ερώτημά σας απευθείας, μέσω της ειδικής φόρμας επικοινωνίας της διαβούλευσης.

Φόρμα επικοινωνίας