Η ομαλή λειτουργία της κοινωνίας, της οικονομίας και του κράτους εξαρτάται από υπηρεσίες που σπάνια προσέχουμε όσο λειτουργούν, όπως την ηλεκτρική ενέργεια, το νερό, τις μεταφορές, την υγεία, τις τηλεπικοινωνίες, τις τράπεζες, τη δημόσια διοίκηση, την εφοδιαστική αλυσίδα, τη διαχείριση αποβλήτων. Όταν μία από αυτές διαταραχθεί, η απουσία της γίνεται άμεσα ορατή και συχνά διαχέεται και σε άλλες.

Έτσι, οι σημαντικές διαταραχές σε τομείς όπως: ενέργεια, μεταφορές, ύδρευση, υγεία ή ψηφιακές υποδομές, επιφέρουν δυσανάλογα υψηλό κόστος σε ανθρώπινες ζωές, οικονομική δραστηριότητα και θεσμική αξιοπιστία, κόστος πολλαπλάσιο εκείνου της έγκαιρης πρόληψης και προετοιμασίας. Η διεθνής εμπειρία στην μείωση του κινδύνου καταστροφών, επιβεβαιώνει ότι η επένδυση στην πρόληψη και την ετοιμότητα αποδίδει πολλαπλάσιο όφελος σε αποφευχθείσες ζημίες και σε χαμηλότερο κόστος ασφάλισης έναντι κινδύνων.

Η Στρατηγική αντιμετωπίζει την προστασία των κρίσιμων οντοτήτων ως ζήτημα εθνικής ανθεκτικότητας, δημόσιας ασφάλειας και οικονομικής σταθερότητας. Επιδιώκει μια ενιαία και συντονισμένη εθνική προσέγγιση, που προστατεύει τη συνέχεια των ουσιωδών υπηρεσιών και ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας. Εδράζεται στο ν.5236/2025 (Α’ 175), με τον οποίο ενσωματώθηκε η Οδηγία (ΕΕ) 2022/2557 (CER) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων (L 333/164, 27.12.2022) και αποτελεί το βασικό κατευθυντήριο πλαίσιο της χώρας για το συγκεκριμένο αντικείμενο.

Πρόκειται για ένα συνεκτικό σύστημα στρατηγικής οργάνωσης, στο οποίο το κράτος, οι κρίσιμες οντότητες και οι λοιποί εμπλεκόμενοι φορείς, λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας και ανταπόκρισης.

1.1 Αντικείμενο και περιεχόμενο του κειμένου

Το παρόν κείμενο, ως Στρατηγική, θέτει το όραμα, τους στόχους, τις προτεραιότητες, το μοντέλο διακυβέρνησης και τις κατευθύνσεις. Λειτουργεί ως οδηγός αναφοράς (blueprint) και πλαίσιο συνεργασίας για τις κρίσιμες οντότητες, τις κρατικές αρχές και λοιπούς εμπλεκομένους, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων και η ανθεκτικότητα της χώρας, συνολικά.

Η αναλυτική επιχειρησιακή υλοποίηση (π.χ. οι λεπτομερείς μεθοδολογίες εκτίμησης κινδύνων και προσδιορισμού οντοτήτων, η λειτουργία και οι προδιαγραφές του Μητρώου Κρίσιμων Οντοτήτων, η διαδικασία ελέγχου του ιστορικού ασφαλείας του προσωπικού, κ.ά.) θα αποτυπωθεί σε δύο συμπληρωματικά εργαλεία: ένα χωριστό Σχέδιο Υλοποίησης και τις κανονιστικές αποφάσεις που προβλέπει το άρθρο 24 του ν.5236/2025.

1.2 Εμπλεκόμενα μέρη και ρόλοι

Η Στρατηγική αφορά πέντε (5) ομάδες εμπλεκόμενων μερών, καθεμία με διακριτό ρόλο, από τη χάραξη και την εφαρμογή της πολιτικής έως την υλοποίηση, την υποστήριξη και την εποπτεία. Συγκεκριμένα:

Πολιτική Ηγεσία: η Γ.Γ.Π.Κ.Ο. ως Εθνικός Συντονιστής, ενιαίο σημείο επαφής και αρμόδια εθνική αρχή για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων, η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Αρμόδιες Αρχές/Φορείς/Υπηρεσίες: οι Τομεακές Αρμόδιες Αρχές, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, η Τράπεζα της Ελλάδος και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, που εφαρμόζουν και εποπτεύουν, κατά λόγο αρμοδιότητας.

Κρίσιμες οντότητες: δημόσιες και ιδιωτικές, σε δώδεκα (12) τομείς, που φέρουν την πρωταρχική ευθύνη της λειτουργικής τους συνέχειας.

Φορείς Υποστήριξης: Φορείς/Υπηρεσίες/Οργανισμοί υποστήριξης οι οποίοι, χωρίς να υπέχουν κατ’ ανάγκη τις υποχρεώσεις των κρίσιμων οντοτήτων, είναι ουσιώδεις για το οικοσύστημα ανθεκτικότητας. Σε αυτούς περιλαμβάνονται τόσο φορείς των εξαιρούμενων τομέων (Ελληνική Αστυνομία, Λιμενικό Σώμα–Ελληνική Ακτοφυλακή, Γ.Ε.ΕΘ.Α., Πυροσβεστικό Σώμα, Γ.Γ.Π.Π., Ε.Υ.Π., κ.λπ.), όσο και Φορείς/Υπηρεσίες και Οργανισμοί εντός τομέων του πεδίου εφαρμογής με υποστηρικτικό ρόλο, όπως ο Ε.Ο.Δ.Υ. και το Ε.Κ.Α.Β. στον τομέα της Υγείας.

Ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι μηχανισμοί της (CERG, ENISA), το ΝΑΤΟ και οι διμερείς και περιφερειακοί εταίροι, προς τους οποίους η χώρα τεκμηριώνει τη συμμόρφωση και παρέχει τη συνεισφορά της.

1.3 Μεθοδολογία ανάπτυξης της Στρατηγικής

Η Στρατηγική αναπτύχθηκε με δομημένη μεθοδολογία, με λογική διαβαθμισμένης στοχοθεσίας: στρατηγικοί στόχοι → άξονες δράσης → δραστηριότητες στο Σχέδιο Υλοποίησης. Στηρίζεται στο εθνικό θεσμικό πλαίσιο, κατά βάση στο ν. 5236/2025, με τον οποίο ενσωματώθηκε η Οδηγία CER στο εθνικό δίκαιο, σε συναφές ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, στις επτά (7) Βασικές Απαιτήσεις Ανθεκτικότητας του ΝΑΤΟ και σε άλλα, διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα. Τίθεται σε δημόσια διαβούλευση, αξιοποιεί τον θεσμικό ρόλο τεχνικής και επιστημονικής υποστήριξης του ΚΕ.ΜΕ.Α. και αναθεωρείται περιοδικά.