3.1 Όραμα

Όραμα της Στρατηγικής είναι μια ανθεκτική Ελλάδα, όπου οι κρίσιμες οντότητες αντέχουν, προσαρμόζονται και συνεχίζουν να παρέχουν τις ουσιώδεις υπηρεσίες τους υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, προστατεύοντας τη ζωή και εξασφαλίζοντας την ευημερία των πολιτών, την οικονομική σταθερότητα και τη θεσμική συνέχεια του κράτους, με κοινή αντίληψη κινδύνων και ευθύνης δημόσιων Φορέων, οντοτήτων, επιχειρήσεων και της κοινωνίας.

3.2 Σκοπός

Σκοπός της παρούσας Στρατηγικής είναι να διαμορφώσει το συνεκτικό, αποτελεσματικό και διαλειτουργικό εθνικό πλαίσιο που μετουσιώνει το όραμα αυτό σε πράξη. Δηλαδή, να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής και αδιάλειπτη παροχή ουσιωδών υπηρεσιών προς την κοινωνία, η οικονομία, η λειτουργία του κράτους και η εθνική ασφάλεια.

3.3 Θεμελιώδεις αρχές

Η Στρατηγική διέπεται από οκτώ (8) αρχές που καθοδηγούν κάθε επιμέρους επιλογή:

Πολλαπλοί κίνδυνοι (all-hazards): κάλυψη του συνόλου των φυσικών, τεχνολογικών, ανθρωπογενών, υγειονομικών και υβριδικών απειλών και κινδύνων στον κυβερνοχώρο.

Συστημική θεώρηση: αντιμετώπιση των κρίσιμων οντοτήτων ως αλληλεξαρτώμενων στοιχείων ενός ενιαίου συστήματος, με πρόβλεψη αλυσιδωτών επιπτώσεων.

Αναλογικότητα: μέτρα ανάλογα του κινδύνου και της κρισιμότητας, χωρίς περιττό διοικητικό φόρτο.

Συμπληρωματικότητα: συμπληρωματικότητα προς τα υφιστάμενα τομεακά πλαίσια και αξιοποίηση των υπαρχουσών δομών, αντί δημιουργίας επικαλύψεων.

Συνεργασία: η ανθεκτικότητα ως κοινή υπόθεση κράτους και ιδιωτικού τομέα.

Τεκμηρίωση: αποφάσεις βασισμένες σε δεδομένα, εκτίμηση κινδύνου και μετρήσιμους δείκτες.

Ευθύνη κρίσιμων οντοτήτων: αυξημένη ευθύνη διακυβέρνησης, αξιολόγησης κινδύνων και λήψης μέτρων ανθεκτικότητας, υποχρεωτική κοινοποίηση περιστατικών, συμμόρφωση με εποπτικούς και ελεγκτικούς μηχανισμούς, επιχειρησιακή συνέχεια.

Ευρωπαϊκός προσανατολισμός: ενσωμάτωση στο ευρωπαϊκό πλαίσιο ανθεκτικότητας, ως ενεργή συνεισφορά και όχι ως απλή συμμόρφωση.

3.4 Συνολική ανθεκτικότητα της κοινωνίας και συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών

Η ανθεκτικότητα δεν είναι αποκλειστική υπόθεση των κρίσιμων οντοτήτων ή του κράτους. Η Στρατηγική υιοθετεί προσέγγιση συνολικής ανθεκτικότητας, σύμφωνα με την οποία κάθε Φορέας/Υπηρεσία/Οργανισμός/Αρχή, που συμβάλλει ουσιωδώς στην λειτουργία του κράτους και της κοινωνίας, οφείλει να αναπτύσσει, αναλόγως της αποστολής του, μέτρα πρόληψης, ετοιμότητας, ανταπόκρισης και αποκατάστασης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η καλά ενημερωμένη και προετοιμασμένη κοινωνία αποτελεί συστατικό στοιχείο της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων και της εθνικής ανθεκτικότητας. Πολίτες, επιχειρήσεις και τοπικές κοινότητες με βασική επίγνωση κινδύνων και «κουλτούρα» ασφάλειας και ετοιμότητας, ενισχύουν την ικανότητα της χώρας να απορροφά διαταραχές και να ανακάμπτει. Η Στρατηγική προωθεί δράσεις ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, σε συνεργασία με τα αρμόδια εμπλεκόμενα μέρη.

Η επιτυχία της Στρατηγικής εξαρτάται από τη συστηματική συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών. Καθιερώνεται διαρκής, δομημένος διάλογος με τις κρίσιμες οντότητες, τις τομεακές αρμόδιες Αρχές, τον ακαδημαϊκό χώρο και τους επαγγελματικούς συνδέσμους, μέσω ομάδων εργασίας και εκπροσώπων των εμπλεκομένων και ενδιαφερομένων ως και σχετικών εκδηλώσεων, διαβουλεύσεων και forum, ώστε οι πολιτικές να σχεδιάζονται και να βελτιώνονται από κοινού.

Τέλος, η Στρατηγική και οι ουσιώδεις αναθεωρήσεις της τίθενται σε δημόσια διαβούλευση. Η διαφάνεια και η ανοιχτή συμμετοχή αποτελούν ουσιαστική προϋπόθεση νομιμοποίησης και αποτελεσματικότητας, καθώς ενισχύουν την εμπιστοσύνη, αναδεικνύουν πρακτικά ζητήματα εφαρμογής και εδραιώνουν την εθνική «κουλτούρα» ανθεκτικότητας.

3.5 Η αξία της ανθεκτικότητας: οικονομική ευημερία και κοινωνική συνοχή

Στην κοινωνική διάσταση, οι ουσιώδεις υπηρεσίες προστατεύουν την καθημερινότητα, την ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών, ιδίως των ευάλωτων ομάδων που πλήττονται δυσανάλογα από τις διαταραχές. Η αδιάλειπτη λειτουργία τους συντηρεί την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, τη δημοκρατική σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή, συμπληρώνοντας την προσέγγιση συνολικής κοινωνικής ανθεκτικότητας.

Η ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων αποτελεί στρατηγική επένδυση με μετρήσιμη απόδοση. Οι κρίσιμες υποδομές αποτελούν τη βάση της οικονομίας, καθώς η διακοπή της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών, των μεταφορών ή του χρηματοπιστωτικού-τραπεζικού συστήματος, προκαλεί αλυσιδωτές οικονομικές απώλειες που υπερβαίνουν κατά πολύ το κόστος δράσεων ανθεκτικότητας, ιδίως στην πρόληψη και την προετοιμασία. Η ενίσχυσή τους τονώνει την κοινωνική και οικονομική ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα, την ελκυστικότητα για επενδύσεις και τη στρατηγική αυτονομία της χώρας, μειώνοντας τις εξαρτήσεις και προστατεύοντας την παραγωγική βάση.

Η οικονομική λογική (business case) είναι σαφής, το κόστος των μεγάλων διαταραχών είναι πολλαπλάσιο της έγκαιρης επένδυσης στην ανθεκτικότητα, ενώ κάθε μονάδα δαπάνης σε πρόληψη και ετοιμότητα αποφέρει πολλαπλάσιο όφελος σε αποφευχθείσες ζημίες και σε καταβαλλόμενα ασφάλιστρα κινδύνου. Η αποτίμηση κόστους-οφέλους εξειδικεύεται στο Σχέδιο Υλοποίησης.